ಅವರು ಪರಸ್ಪರವನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು, ತಮ್ಮ ಬಲಿಷ್ಠ ಭುಜಗಳನ್ನು ಆಲೋಚನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಎಸೆದರು, ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ಮದ್ಯದ ಮತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಅವಮಾನಿಸಿದರು. ರಾಕ್ಷಸರವರು ತಮ್ಮ ವಕ್ಷಸ್ಥಲಗಳನ್ನು ಎಸೆದು, ತಮ್ಮ ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಿಯಕರಿಯರ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿದರು, ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠ ಧನುಷ್ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನು ಸುಂದರ ಮುಖಗಳಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರು ಪರಸ್ಪರ ಅಪ್ಪುಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು, ಕೆಲವು ಮಹಿಳೆಯರು ನಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಕೋಪಗೊಂಡು ಆಳವಾದ ಉಸಿರನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಆ ನಗರವು ಮಹಾ ಆನೆಗಳ ಘರ್ಜನೆ, ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕುಳಿತವರು, ಮತ್ತು ಶೂರವೀರರ ಆಳವಾದ ಉಸಿರಾಟದಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು; ಅದು ಹಾವುಗಳು ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿರುವ ಕೆರೆಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಯ ರಾಕ್ಷಸರ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವರು, ಉಜ್ವಲವಾದ ಹೆಸರುಗಳಿದ್ದವರು, ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಠರಾದವರು, ಲೋಕದ ನಾಯಕರು, ವಿಭಿನ್ನ ವರ್ಣದ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಹೆಸರುಗಳಿದ್ದವರು ಇದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅನೇಕ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಸುಂದರವಾದ ಆ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ನೋಡಿ ಹನುಮಂತನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು; ಅಲ್ಲದೆ ಅವನು ಕೆಲವರೆಡೆ ವಿಕೃತ ರೂಪದವರನ್ನೂ ನೋಡಿದನು. ಅವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಾರ್ಹ ಮಹಿಳೆಯರು, ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನವರು, ಮಹಾ ಗೌರವದಿಂದ ಕೂಡಿದವರು, ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯಕರರಿಗೂ ಮದ್ಯಪಾನಕ್ಕೂ ಆಸಕ್ತರಾದವರು, ತಮ್ಮ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು. ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯಕರರ ಅಪ್ಪುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನರಾದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಂಗಾತಿಗಳಿಂದ ಅಪ್ಪುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟವರನ್ನು, ಹಕ್ಕಿಗಳು ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಅಪ್ಪುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ನೋಡಿದನು. ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ, ಮೇಲ್ಮಹಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಆರಾಮವಾಗಿ ಕುಳಿತು ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯಕರರ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ, ಗಂಡನಿಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯುಳ್ಳ, ಧರ್ಮಪರಾಯಣವಾದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು, ಹಾಗೂ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಕುಳಿತವರನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಹನುಮಂತನು ನೋಡಿದನು. ಕೆಲವರು ವಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದೆ, ಬಂಗಾರದ ಕಮಲದ ವರ್ಣದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು; ಕೆಲವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಚಿನ್ನದ ವರ್ಣದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಚಂದ್ರಕಾಂತಿಯಂತೆ, ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯಕರರಿಂದ ದೂರವಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅವರ ಸೌಂದರ್ಯ ಸ್ವಲ್ಪ ಕುಂದಿತ್ತು, ಆದರೂ ಅವುಗಳ ಅಂಗಗಳು ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದವು. ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯಕರರನ್ನು ಪಡೆದ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆನಂದಕಾರಿಯಾದ, ಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ, ಆ ವೀರ ಹನುಮಂತನು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಮುಖಗಳು, ಸುಂದರ ವಳಯಗಳು, ಮನೋಹರವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳು, ನೂರಾರು ಕಮಲ ಸರಗಳಂತೆ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನೂ ಅವನು ನೋಡಿದನು. ಆದರೆ, ರಾಜವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗುಣಗಳಿದ್ದ, ಸೀತೆಯನ್ನು ಅವನು ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಹಳೆಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿ, ಮೃಗದ ಕಣ್ಣುಗಳಂತೆ, ಪತಿಯ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಲೀನಳಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾಗಿ, ವಿಯೋಗದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟಿದ್ದಳು. ಬೇಸರದಿಂದ, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತೋಳು ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಗಿದ್ದಳು, ಹಿಂದೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಳು, ಆಳವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದಳು, ಆಕೆಯ ಗಂಟು ನೇರಳ ನೀಲಕಂಠ ಪಕ್ಷಿಯಂತೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಅವಳು ಮಂಕು ಚಂದ್ರರೇಖೆಯಂತೆ, ಧೂಳಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಬಂಗಾರದ ರೇಖೆಯಂತೆ, ಗಾಯದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ಗುರುತು ಹೋಲುವಂತೆ, ಗಾಳಿಯಿಂದ ವಕ್ರಗೊಂಡ ಮೋಡರೇಖೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಮನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಾಣದೆ, ಹನುಮಂತನು ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ನಂತರ ದುಃಖದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ಅದು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿರಾಮದ ನಂತರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬರುವ ದುಃಖದಂತೆ. ಇದೀಗ ಆರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ಹನುಮಂತನು ತಾನು ಇಚ್ಛಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿಕೊಂಡು, ಲಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಲಂಕೆಯ ಮಹಲ್ಗಳ ನಡುವೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತ, ಅದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅದ್ಭುತ ಭಾಗ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ, ರಾಕ್ಷಸರ ರಾಜನ ನಿವಾಸದ ಬಳಿಗೆ ಹತ್ತಿಕೊಂಡನು, ಅದು ಸೂರ್ಯನ ವರ್ಣದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಗೋಡೆಯಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಭಯಾನಕ ರಾಕ್ಷಸರರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಸಿಂಹಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅರಣ್ಯವನ್ನೆ ಹೋಲುವ ಆ ರಾಜಮಹಲ್ನನ್ನು ಹನುಮಂತನು ನೋಡಿದನು. ಅದನ್ನು ಸುಂದರವಾದ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಬಾಗಿಲುಗಳು, ಚಿನ್ನದ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು; ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಂಗಣಗಳು, ಸುಂದರವಾದ ಬಾಗಿಲುಗಳು ಇದ್ದವು. ಅಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠ ಹಸ್ತಿಯಾನಿಗಳು, ಶೂರವೀರ ಯೋಧರು, ಅಪರಾಜಿತ ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ರಥಸಾರಥಿಗಳು ಕೂಡಿದ್ದರು. ಅನೇಕ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಸನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಮಹಾ ರಥಸಾರಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಭವ್ಯ ಸಿಂಹಾಸನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಮಹಲ್ಗಳು ಅಲ್ಲಿದ್ದವು. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯಗಳಿಂದ, ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು. ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧವಾದ ಆಂತರಿಕ ರಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಭದ್ರವಾಗಿ ಕಾವಲು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು; ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಹಿಳೆಯರು ತುಂಬಿದ್ದರು. ಆ ರಾಕ್ಷಸರ ರಾಜನ ನಿವಾಸವು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸುಂದರ ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು; ಅದರಲ್ಲಿ ಭವ್ಯ ಆಭರಣಗಳ ಘೋಷದಿಂದ ಸಾಗರದಂತೆ ಶಬ್ದವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಮಹಲ್ ರಾಜಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಂದನದ ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು; ಅದು ಮಹಾ ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಸಿಂಹಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಮೃದಂಗ ಮತ್ತು ಡೋಲಗಳ ಘೋಷ, ಶಂಖನಾದ, ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವುದು, ನಿರಂತರವಾಗಿ ರಾಕ್ಷಸರರಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುವುದು—all ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆ ಮಹಲ್ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಮಹೋನ್ನತ ಆತ್ಮನ ಮಹಾ ಮಂದಿರವು ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಆಳವಾಗಿತ್ತು, ಸಾಗರದಂತೆ ಘರ್ಜಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಅಪಾರ ಧನವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಹನುಮಂತನು ಆ ಮಂದಿರವನ್ನು ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ, ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ರಥಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದಂತೆ ನೋಡಿದನು. ಈ ಮಹಲ್ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಲಂಕೆಯ ಅಲಂಕಾರವೆಂದು ಹನುಮಂತನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಅವನು ರಾವಣನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು. ರಾಕ್ಷಸರ ಮನೆ ಮನೆಗಳಿಗೂ, ಎಲ್ಲಾ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತ, ಆ ಮಹಲ್ಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದನು. ಹನುಮಂತನು ವೇಗವಾಗಿ ಪ್ರಹಸ್ತನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹಾರಿದನು; ಅಲ್ಲಿಂದ ಮಹಾಪರ್ಷ್ವನ ಮನೆಯತ್ತ ಹಾರಿದನು. ಮತ್ತೆ, ಅವನು ಕುಂಭಕರ್ಣನ ಮನೆಯತ್ತ ಹಾರಿದನು, ಅದು ಮೋಡದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು; ಹಾಗೆಯೇ ವಿಭೀಷಣನ ನಿವಾಸಕ್ಕೂ ಹೋಯಿತು. ಇದೇ ರೀತಿ ಮಹೋದರ, ವಿರುಪಾಕ್ಷ, ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವ, ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲಿ ಇವರ ಮನೆಗಳಿಗೂ ಹನುಮಂತನು ಹಾರಿದನು. ಅದೇ ರೀತಿ ವಜ್ರದಂಷ್ಟ್ರ, ಶುಕ, ವೇಗಶಾಲಿ ಸಾರಣ, ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಮನೆಗೂ ಹನುಮಂತನು ಹೋದನು. ಇದೇ ರೀತಿ ವಾನರ ಸೇನಾಪತಿ ಇಂಡ್ರಜಿತ್ನ ಮಂದಿರಕ್ಕೂ, ಜಂಬುಮಾಲಿ ಮತ್ತು ಸುಮಾಲಿಯ ಮನೆಗಳಿಗೂ ಹನುಮಂತನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅವನ ನಂತರ ರಶ್ಮಿಕೇತು, ಸೂರ್ಯಶತ್ರು, ವಜ್ರಕಾಯ ಇವರ ಮನೆಗಳಿಗೂ ಹೋದನು. ನಂತರ ವಾಯುಪುತ್ರನು ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷ, ಸಂಪಾತಿ, ವಿದ್ಯುದ್ರೂಪ, ಭೀಮ, ಘನ, ವಿಘನ—ಇವರ ಮನೆಗಳಿಗೂ ಹೋದನು. ಹೀಗೆ, ಹನುಮಂತನು ಲಂಕೆಯ ಮಹಾ ಮಹಲ್ಗಳು, ರಾಕ್ಷಸರ ನಿವಾಸಗಳು, ಮಹಾ ಮಹಿಳೆಯರು, ಆನೆಗಳು, ರಥಗಳು, ಮತ್ತು ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ನಗರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.