ಹನುಮಂತನು ಲಂಕಾಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಮಹಾತ್ಮರುಗಳ ಭವನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಶಬ್ದ, ಕೈತಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಎಡೆಎಡೆಗೆ ಕೂಗುಗಳ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಅವನು ಕೇಳಿದನು. ರಾಕ್ಷಸರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರೋಚ್ಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವವರ ಧ್ವನಿಗಳು ಅವನಿಗೆ ಕೇಳಿಬಂದವು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ರಾತ್ರಿ ಸಂಚರಕರನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು. ಅವನಿಗೆ ರಾಜಮಾರ್ಗವನ್ನು ತುಂಬಿ ನಿಂತು, ರಾವಣನನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಹಾ ರಾಕ್ಷಸರ ಗುಂಪುಗಳು ಗೋಚರಿಸಿದವು. ನಗರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ, ಜಟಾಮಂಡಲ ಹಾಗೂ ಮುಂಡನ ಮಾಡಿದ, ಎಮ್ಮೆ ಚರ್ಮ ಧರಿಸಿದ ಅನೇಕ ರಾಕ್ಷಸರು, ಗುಪ್ತಚರರಂತೆ ನಿಂತಿರುವುದು ಅವನು ನೋಡಿದನು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಕೈಯಲ್ಲಿ ದರ್ಭಾ ಹಿಡಿದಿದ್ದರೆ, ಕೆಲವರು ಅಗ್ನಿಕುಂಡಗಳನ್ನು ಆಯುಧವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು; ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಗದೆಗಳು, ಮುದ್ಗರಗಳು, ದಂಡಗಳು ಹಿಡಿದು ನಿಂತಿದ್ದರು. ಅವನಿಗೆ ಒಂದೆ ಕಣ್ಣಿನವರು, ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದವರು, ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆಯವರು, ವಿಶಾಲ ಸ್ತನದವರು, ಭಯಾನಕ ಮುಖದವರು, ವಿಕೃತಾಕಾರರು, ಕಿರು stature ಹೊಂದಿದವರು—all ರೀತಿಯ ವಿಚಿತ್ರ ರೂಪಗಳ ರಾಕ್ಷಸರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬಿಲ್ಲುಗಾರರು, ಖಡ್ಗಧಾರಿಗಳು, ಮೌಸಲ ಮತ್ತು ಲೋಹದ ಗದೆ ಹಿಡಿದವರು, ಬಲಿಷ್ಠ ಲೋಹದ ದಂಡ ಹಿಡಿದವರು, ವಿಭಿನ್ನ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದವರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಂಡರು. ಅವನಿಗೆ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದೂ ಅಲ್ಲ, ಅತಿ ಚಿಕ್ಕದೂ ಅಲ್ಲ, ಅತಿ ಬಿಳೆಯೂ ಅಲ್ಲ, ಅತಿ ಕಪ್ಪೆಯೂ ಅಲ್ಲ, ಅತಿ ಕುಗ್ಗಿದವರೂ ಅಲ್ಲ, ಅತಿ ಕಿರಿದವರೂ ಅಲ್ಲದವರೂ ಕಂಡರು. ವಿಕೃತರೂಪಿಗಳು, ಸುಂದರರೂಪಿಗಳು, ಧ್ವಜ ಮತ್ತು ಪತಾಕೆ ಹಿಡಿದವರು, ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಂತವರು—all ರೀತಿ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದನು. ಅಲ್ಲಿ, ಕತ್ತಿಗಳು, ವೃಕ್ಷಗಳು, ಆಯುಧಗಳು, ಖಡ್ಗಗಳು, ವಜ್ರಗಳು, ಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ಪಾಶಗಳು ಹಿಡಿದು ನಿಂತ ಯೋಧರನ್ನು ಹನುಮಂತನು ನೋಡಿದನು. ಹಾರಗಳು, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು, ದೀಪ್ತಿಮಂತ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದವರು, ವಿಭಿನ್ನ ವೇಷಧಾರಿಗಳಾಗಿ ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟದಂತೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೂರ್ಛೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಶೂಲ ಮತ್ತು ಮಹಾವಜ್ರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಂತ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರಾಕ್ಷಸರು, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಕಾವಲು ನಿಂತಿರುವುದು ಅವನು ಕಂಡನು. ಆಂತರಿಕ ಪ್ರಾಂಗಣದ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿಯ ಮನೆ ಇದ್ದುದನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದನು. ಆ ಮನೆ ಮಹಾ ಬಂಗಾರದ ಬಾಗಿಲು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪರ್ವತದ ಮೇಲಿರುವಂತೆ, ಕಮಲ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ತೋಡುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತು. ದಿವ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುವ, ದಿವ್ಯ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ, ದೇವಲೋಕದಂತೆ ಹೊಳಪುಗೊಳ್ಳುವ ಆ ಮನೆ, ಬಲವಾದ ಕೋಟೆಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಕುದುರೆಗಳ ಹಿಂಚುಗಳ ಹಿಗ್ಗುವ ಧ್ವನಿ, ಆಭರಣಗಳ ಗೋಜಲು, ವಿಶಿಷ್ಟ ರಥಗಳು, ವಾಹನಗಳು, ವಿಮಾನಗಳು, ಉದಾತ್ತ ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಜಗಳ ಸಮೂಹದಿಂದ ಆ ಮನೆ ತುಂಬಿತ್ತು. ನಾಲ್ಕು ದಂತಗಳಿರುವ, ಬಿಳಿ ಮೇಘಗಳಂತೆ ತೋರುವ, ಅಲಂಕೃತ ಗಜಗಳು ಸುಂದರ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದವು; ಮದಭರಿತ ಮೃಗಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಅಲ್ಲಿದ್ದವು. ಸಾವಿರಾರು ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿಯ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹನುಮಂತನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿನ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದ ಮತ್ತು ಮಣಿಗಳ ರೆಲಿಂಗ್ಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ, ಮುತ್ತು ಮತ್ತು ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ, ಸುಗಂಧದ ಅಗರಬತ್ತಿ ಮತ್ತು ಚಂದನದ ಪರಿಮಳದಿಂದ ತುಂಬಿದ ರಾವಣನ ಭವನವನ್ನು ಅವನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಂಚಮ ಸರ್ಗ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಆ ಬಳಿಕ, ಆ ಜ್ಞಾನಿಯು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಚಂದ್ರನನ್ನು ಕಂಡನು. ಚಂದ್ರನು ತನ್ನ ರಜತ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಹರಡುತ್ತಾ, ಮರುಮರು ಏರುತ್ತಾ, ಮರುಮರು ಅಸ್ತಮಿಸುತ್ತಾ, ಮೇದುರ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಹುಲಿ ಮದಗಜದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು. ಶೀತಕಿರಣ ಚಂದ್ರನು ಲೋಕದ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಾ, ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಾ, ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಮಂದಾರ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿ ಹೊಳೆಯುವಂತೆ, ಅಥವಾ ಸಾಯಂಕಾಲ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಜಲದೊಳಗಿನ ಕಮಲಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವಂತೆ, ಆ ಚಂದ್ರನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಭವ್ಯವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪಂಜರದಲ್ಲಿರುವ ಹಂಸ, ಮಂದಾರ ಗುಹೆಯೊಳಗಿನ ಸಿಂಹ, ಮಹಾಗಜದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತ ವೀರನು ಹೇಗೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾನೋ, ಹಾಗೆ ಆ ಚಂದ್ರನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಶುಭ್ರ, ಮಲಿನರಹಿತ, ಹಿಮ, ಮಂಜು, ಗ್ರಹಗಳ ನೆರಳಿನಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಆ ಚಂದ್ರನು ತನ್ನ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಹರಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಶಿಲಾಸಮುದ್ರವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಸಿಂಹ, ಮಹಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಜ, ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದ ರಾಜನು ಹೇಗೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾನೋ, ಹಾಗೆ ಆ ಚಂದ್ರನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯವಾದ ಸಾಯಂಕಾಲದ ಬೆಳಕು, ಚಂದ್ರೋದಯದಿಂದ ಆಗುವ ಪ್ರಕಾಶ, ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಮತ್ತು ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಿ, ರಾಮನನ್ನು ನೆನೆದು ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿತು. ಆಗ ತಂತಿವಾದ್ಯಗಳ ಮಧುರ ಧ್ವನಿಗಳು ಗೂಡಿಕೊಂಡವು; ಶಿಷ್ಟACHARದ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಪತಿಗಳ ಜೊತೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದರು; ಅದೇ ರೀತಿ, ಅದ್ಭುತ ಮತ್ತು ಭಯಾನಕ ಸ್ವಭಾವದ ರಾತ್ರಿ ಸಂಚರಕರು ಉತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ ಹೊರಟರು. ಅಲ್ಲಿ, ಹನುಮಂತನು ಮದ್ಯಪಾನದ ಮತ್ತತೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿರಗೊಂಡ, ರಥಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ಸುಂದರ ಆಸನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ವೀರರ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕುಲಗಳನ್ನು ಕಂಡನು. ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಬಲಿಷ್ಠ ಭುಜಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ, ಮದ್ಯದ ಮತ್ತತೆಯಿಂದ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾ, ಪರಸ್ಪರ ಅವಮಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಕ್ಷಸರು ತಮ್ಮ ವಕ್ಷಸ್ಥಲವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯೆಯರ ಮೇಲೆ ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾ, ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾ, ಬಲಿಷ್ಠ ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಂತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಿಯೆಯರನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಮಹಿಳೆಯರು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದವರು, ಸುಂದರಮುಖಿಯರು ನಗುತ್ತಿದ್ದವರು, ಕೆಲವರು ಕೋಪದಿಂದ ಆಳವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿದ್ದವರು ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಕಂಡರು. ನಗರವು ಮಹಾ ಗಜಗಳ ಹಿಗ್ಗುವ ಧ್ವನಿಯಿಂದ, ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕುಳಿತ ಮಹಾಪುರುಷರಿಂದ, ಶೂರವೀರರ ಉಸಿರಾಟದಿಂದ, ಹಾವುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಸರೋವರಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿನ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದ ನಾಯಕರಾದ, ಮಹಾ ಬುದ್ಧಿಶಾಲಿಗಳಾದ, ಸುಂದರ ಹೆಸರುಗಳುಳ್ಳ, ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಠರಾಗಿರುವ ಅನೇಕ ವಿಧದ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಹನುಮಂತನು ಕಂಡನು. ಅವರಲ್ಲಿ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅನೇಕ ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರಾದ ಸುಂದರರನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಹರ್ಷಪಟ್ಟು, ಕೆಲ ವಿಕೃತರೂಪಿಗಳನ್ನೂ ಕಂಡನು. ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಾರ್ಹ, ಶುದ್ಧ ಸ್ವಭಾವದ, ಮಹಾತ್ಮ್ಯಯುಕ್ತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯಜನರ ಮತ್ತು ಮದ್ಯಪಾನದ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಪ್ರಿಯಜನರಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರು, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿಗಳಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಹಕ್ಕಿಗಳಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಮೇಲ್ಮಹಡಿಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಿಯಜನರ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಆರಾಮವಾಗಿ ಕುಳಿತು, ಪತಿವ್ರತೆಯಾಗಿ ಧರ್ಮಪರವಾಗಿಯೂ, ಕೆಲವರು ಕಾಮಭಾವದಿಂದ ಕುಳಿತಿದ್ದನ್ನು ಹನುಮಂತನು ನೋಡಿ. ಕೆಲವರು ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದ ಕಮಲದ ವರ್ಣದಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು; ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಪರಿಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನದ ವರ್ಣದಿಂದ; ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಚಂದ್ರಕಾಂತಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರಿಯಜನರಿಂದ ದೂರವಾದುದರಿಂದ ಅವರ ಸೌಂದರ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದವು. ಆ ನಂತರ, ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯಜನರನ್ನು ಪಡೆದು, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುವ, ಪರಮ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸುಖದಿಂದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದಿರುವ, ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಆ ವೀರ ಹನುಮಂತನು ನೋಡಿದನು.