ಮುಗಿದ ಮಳೆಯ ನಂತರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶವು ನೀಲ ಕಮಲದ ಪಾತಿಗಳಂತೆ ಗಾಢ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು; ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳೂ ಮಬ್ಬಾಗಿ ತೋರುತ್ತಿದ್ದವು. ಮಳೆಬೀಳುವ ಮೋಡಗಳು, ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ರತದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಆನೆಗಳಂತೆ ವಿಶ್ರಾಂತವಾಗಿದ್ದವು. ನೀರು ತುಂಬಿದ ಮಳೆಗಾಲದ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು, ಕುಟಜ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನದ ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿದ ನಂತರ ನಿಂತುಹೋಗಿವೆ, ಹೃದಯವಂತ. ಲಕ್ಷ್ಮಣಾ, ಮೋಡಗಳ ಗುಡುಗು, ಆನೆಗಳ ಗರ್ಜನೆ, ನವಿಲುಗಳ ಕೂಗು, ಜಲಪಾತಗಳ ಶಬ್ದ—all suddenly silenced. ಪರ್ವತಗಳು, ತೀವ್ರ ಮಳೆಯಿಂದ ತೊಳೆದ ಸ್ಕಂದಗಳಿಂದ, ಚಂದ್ರಕಿರಣಗಳಿಂದ ತಾಜಾ ಅಭಿಷೇಕಿತವಾದಂತೆ, ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಈಗ ಶರತ್ಕಾಲವು ಬಂದು, ತನ್ನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಸಪ್ತಚ್ಛದ ವೃಕ್ಷಗಳ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ, ನಕ್ಷತ್ರ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನ ಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಆನೆಗಳ ಚಪಲ ಚಲನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಶರತ್ಕಾಲದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಭಾಗ್ಯವು, ಅನೇಕ ಆಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿಕಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡಿರುವ ಕಮಲದ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯ ಉಜ್ವಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಂದರ, ವಿಶಾಲ ಪಕ್ಕದ ಹಂಸಗಳು, ಕಾಮದೇವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದು, ಕಮಲದ ಪುಡಿಯಿಂದ ಸವರಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಾನದಿಗಳ ತೀರಗಳಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಿವೆ. ವೈಭವವು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ—ರತದಿಂದ ಉತ್ಸಾಹಗೊಂಡಿರುವ ಆನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಗರ್ವಿತ ಹಸುಗಳ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವ ನದಿಗಳಲ್ಲೂ. ಮೋಡಗಳಿಲ್ಲದ ಆಕಾಶವನ್ನು, ಜವಲು ತೊಳೆದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ವನಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ನವಿಲುಗಳು ತಮ್ಮ ಆಭರಣದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಬಿಸುಟಿವೆ; ನವಿಲಿಯರು, ತಮ್ಮ ಮಧುರ ಧ್ವನಿಗಳು ಮೌನವಾಗಿದ್ದು, ಹಳೆಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡು, ಹಬ್ಬವನ್ನು ತೊರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಣದ ವನಗಳಲ್ಲಿ, ಬಂಗಾರದ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ, ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುವ ವೃಕ್ಷಗಳು, ತಂಪಾದ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಹರಡುತ್ತ, ಶಾಖೆಗಳು ಹೂಗಳಿಂದ ಭಾರವಾಗಿವೆ. ಇಂದು, ಕಮಲದ ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ, ಹೂಗಳಿಂದ ಸುಗಂಧಿತ ದೇಹಗಳಿರುವ, ರತದಿಂದ ಉತ್ಸಾಹಗೊಂಡು, ತಮ್ಮ ಸಂಗತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಲೆಯುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆನೆಗಳು ವನದಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆಕಾಶವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದೆ; ಅದರ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ತೊಳೆದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ನದಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತಿವೆ; ನೀಲ ಕಮಲದ ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿದ ತಂಪಾದ ಗಾಳಿಗಳು ಬೀಸುತ್ತಿವೆ; ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಮಬ್ಬಿನಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿವೆ, ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ತುಂಬಿವೆ. ಭೂಮಿ, ಸೂರ್ಯನ ತಾಪದಿಂದ ಮಣ್ಣು ಒಣಗಿಹೋಗಿದ್ದು, ದಟ್ಟ ಧೂಳು ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲ ನೆಲೆಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವುದರಿಂದ, ಪರಸ್ಪರ ವೈರಿಗಳಾದ ರಾಜರು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ—ಇದು ಅವರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಾಗಿ ಸೂಕ್ತ ಕಾಲವಾಗಿದೆ. ಹಸುಗಳು, ಶರತ್ಕಾಲದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಉತ್ಸಾಹಗೊಂಡು, ಧೂಳಿನಿಂದ ಆವರಿತ ದೇಹಗಳೊಂದಿಗೆ, ರತದಿಂದ ಉತ್ಸಾಹಗೊಂಡು, ಹಗ್ಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಸುವಿನ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿವೆ. ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಆನೆ, ಗಾಢ ಕಾಮದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಆಪ್ತ ಸಂಗತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತ, ರತದಿಂದ ಉತ್ಸಾಹಗೊಂಡ ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ವನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದೆ. ನವಿಲುಗಳು, ತಮ್ಮ ಸ್ವಯಂ ಅಲಂಕೃತ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಬಿಸುಟು, ನದಿತೀರಗಳಿಗೆ ಬಂದು, ಕ್ರೇನ್ಸ್ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಗದರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ, ದುಃಖದಿಂದ, ಉತ್ಸಾಹವಿಲ್ಲದೆ ಸಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪ್ರಭುತ್ವ ಆನೆಗಳು, ಮುರಿದ ದಂತಗಳೊಂದಿಗೆ, ಭಯಾನಕ ಗರ್ಜನೆಗಳಿಂದ ಹಂಸ ಮತ್ತು ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಭಯಪಡಿಸುತ್ತವೆ; ಪುಷ್ಪಿತ ಕಮಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಸರೋವರಗಳ ನೀರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅಲುಗಾಡಿಸುತ್ತ, ಆಳವಾಗಿ ಕುಡಿಯುತ್ತವೆ. ನದಿಗಳು, ಈಗ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಮರಳುಗಾಡು, ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿದ್ದು, ಹಸುಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿವೆ; ಕ್ರೇನ್ಸ್ ಮತ್ತು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕೂಗು ಕೇಳಿಸುತ್ತಿದೆ; ಹಂಸಗಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತೀರಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತವೆ. ಈಗ, ನದಿಗಳ, ಜಲಪಾತಗಳ, ಗಾಳಿಯ, ನವಿಲುಗಳ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮುಗಿಸಿರುವ ಕಪಿಗಳ ಶಬ್ದಗಳು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಮೌನವಾಗಿದೆ. ಬಹುಬಣ್ಣದ ಹಾವುಗಳು, ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಬಿಲಗಳಲ್ಲಿ ಮರೆವಿದ್ದ, ಹಸಿವಿನಿಂದ, ಭಯಾನಕ ವಿಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಹೊಸ ಮೋಡಗಳು ಮಾಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ತೀವ್ರ ಹಸಿವಿನಿಂದ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿವೆ. ಅಹಾ, ಸಂಜೆ, ಚಂದ್ರಕಿರಣಗಳ ಕಂಪನದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದ್ದು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಆನಂದದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಆಕಾಶದಿಂದ ಪ್ರಿಯ ಮಹಿಳೆಯಂತೆ ಹೊರಡುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿ, ಚಂದ್ರನ ಉದಯದಿಂದ ತನ್ನ ಮೃದು ಮುಖವನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಸುಂದರ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತೆರೆದು, ಚಂದ್ರಕಿರಣಗಳ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರದ ಮಹಿಳೆಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದೆ. ಪಕ್ವವಾದ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ತಿಂದು ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಕ್ರೇನ್ಸ್ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಸಾಲು, ಗಾಳಿಯಿಂದ ತೂಗಲ್ಪಟ್ಟು, ಹಾರುವ ಮಾಲೆಯಂತೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮಹಾ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ, ಕಮಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿ, ಒಂದೇ ಹಂಸ ಮಲಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅದು ಮೋಡರಹಿತ ಚಂದ್ರನಿಂದ ತೊಡಗಿದ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ರಾತ್ರಿ ಆಕಾಶದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಸುಂದರ ಸರೋವರಗಳು, ಹಂಸಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ತೀರಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಪುಷ್ಪಿತ ಕಮಲ ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಲಿಗಳ ಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿವೆ; ಅವು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಹಿಳೆಯರು ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿದಾಗ, ಬಾಸುರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ವಾದ್ಯಗಳ ಸಂಗೀತ, ಹಸುಗಳ ಗರ್ಜನೆ ಮತ್ತು ಎತ್ತುಗಳ ಗರ್ಜನೆ ಸೇರಿ, ಗಂಭೀರ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನು ತುಂಬಿಸುತ್ತಿದೆ. ನದಿತೀರಗಳು, ಹೊಸ ಬಿಳಿ ಕಾಶಾ ಗಿಡಗಳಿಂದ, ತಾಜಾ ಧುಳು ತೊಳೆದ ಬಟ್ಟೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ; ತಂಪಾದ ಗಾಳಿ ನದಿಗಳ ಹೂಗಳನ್ನು ಚೆಲ್ಲುತ್ತ, ಆ ತೀರಗಳನ್ನು ಸುಂದರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಣದ ವನಗಳಲ್ಲಿ, ಜೇನು ಕುಡಿದ ಮಧುಮಖಿಗಳು, ಸಂಗತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅಲೆಯುತ್ತ, ಕಮಲದ ಪುಡಿಯಿಂದ ಆವರಿತ ದೇಹಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿವೆ. ಸ್ವಚ್ಛ ನೀರು, ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಕ್ರೇನ್ಸ್ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕೂಗು, ಪಕ್ವ ಅಕ್ಕಿ ಕೃಷಿಗಳು, ತಂಪಾದ ಗಾಳಿ, ಶುದ್ಧ ಚಂದ್ರ—all these announce that the rainy season has now passed. ಇಂದು, ನದಿಯ ತೀರಗಳು, ಮೀನುಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ನದಿಯ ಮಹಿಳೆಯರು, ರಾತ್ರಿ ಪ್ರಿಯ ಸಂಗಾತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಳೆದ ನಂತರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯಂತೆ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಾರೆ. ನದಿಯ ಬಾಯಿಗಳು, ಕಾಶಾ ಗಿಡಗಳಿಂದ ಉಡುಪಿನಂತೆ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ನೀರಿನ ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಅವು ಹಸಿರು ಎಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ವಧುವಿನ ಮುಖಗಳಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಕಾಣದ ವನಗಳಲ್ಲಿ, ಪುಷ್ಪಿತ ಕಟ-ಚ್ಛದ ವೃಕ್ಷಗಳು, ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದ್ದು, ಮಧುಮಖಿಗಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಗೂಡು ಮಾಡುತ್ತಿವೆ; ಕಾಮದೇವನು ತನ್ನ ಬಲಿಷ್ಠ ಬಾಣವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ತನ್ನ ಬಲಿಷ್ಠ ಬಾಣವನ್ನು ಎಳೆದಂತೆ, ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೋಡಗಳು, ಲೋಕವನ್ನು ಸಮೃದ್ಧ ಮಳೆಯಿಂದ ತೃಪ್ತಗೊಳಿಸಿ, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಸಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಈಗ ನೀರು ತುಂಬಿಸುವ ಮೋಡಗಳು ಮಾಯವಾಗಿವೆ, ಆಕಾಶವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಶರತ್ಕಾಲದ ನದಿಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮರಳುಗಾಡುಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ, ಹೊಸ ಸಂಗಮದ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಸೊಂಟವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಲಜ್ಜಿತ ಮಹಿಳೆಯಂತೆ. ನದಿಗಳ ನೀರು, ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ, ಕರ್ಲ್ಯೂ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕೂಗು, ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತವಾಗಿರುವುದು ಸುಂದರವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹೃದಯವಂತ, ಪರಸ್ಪರ ವೈರಿಗಳಾದ ರಾಜರು ವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುವ ಕಾಲವು ಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಿಯ ರಾಜಕುಮಾರ, ಇದು ರಾಜರ ಮೊದಲ ಯುದ್ಧಸನ್ನಾಹವಾಗಿದ್ದರೂ, ಸುಗ್ರೀವನು ಅಂತಹ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಪರ್ವತಗಳ ಸ್ಕಂದಗಳಲ್ಲಿ ಸಪ್ತಚ್ಛದ ವೃಕ್ಷಗಳು, ಪುಷ್ಪಿತ ಕೋವಿದಾರ, ಬಂಧುಜೀವ ಹೂಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಢ ಬಣ್ಣದ ಶ್ಯಾಮಾ ಸಸ್ಯಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಣಾ, ನೋಡು, ನದಿತೀರಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹಂಸ, ಕ್ರೇನ್ಸ್, ಚಕ್ರವಾಕ, ಕರ್ಲ್ಯೂ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿವೆ. ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ಮಳೆಯ ಕಾಲ, ನನಗೆ ಶತಮಾನಗಳಂತೆ ಅನುಭವವಾಗಿದೆ; ಸೀತೆಯ ದರ್ಶನದಿಂದ ವಂಚಿತನಾಗಿ, ದುಃಖದಿಂದ ಪಿಡುಗುಪಟ್ಟು, ಇದು ನನಗೆ ಬಹುಮಾನವಾದ ಸಮಯವಾಗಿದೆ.