ಸೌಮಿತ್ರಿಯೆ, ಪ್ರೀತಿಯವರಿಗೆ ಇಷ್ಟು ಕಾಲ ಅತ್ಯಂತ ಹಿತವಾಗಿದ್ದ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಈಗ ಮೋಡಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಂಕಾಗಿ ಹೋಗಿವೆ. ಆ ಪರ್ವತದ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಕುಟಜ ಮರಗಳು ಹೂವಿನಿಂದ ಮಿಂಚುತ್ತಿವೆ—ಆ ಮರಗಳು, ಮಳೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ನದಿದಂತೆ, ನನ್ನ ದುಃಖ ಮತ್ತು ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಿವೆ. ಇಂದು ಧೂಳು ಕುಳಿತು ಹೋಗಿದೆ, ಗಾಳಿ ಮೃದುವಾಗಿದೆ, ದುಃಖಕರವಾದ ಬಿಸಿಲು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ; ರಾಜರುಗಳ ಪ್ರಯಾಣಗಳು ನಿಲ್ಲಿಸಿವೆ, ಯಾತ್ರಿಕರುಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ಜಲಾಶಯಗಳಿಗೆ, ತಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹರ್ಷದಿಂದ ಹೊರಟಿವೆ; ಮಳೆಗಾಲದ ನಡುವೆ, ದಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ರಥಗಳು ಸಂಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ಮೋಡಗಳು ಹರಡಿವೆ—ಕೆಲವಡೆ ಪ್ರಕಾಶ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವಡೆ ಕತ್ತಲು; ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಆಕಾಶ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು, ದೊಡ್ಡ ಸಮುದ್ರದ ತಳಭಾಗದ ಶಾಂತತೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಪರ್ವತ ನದಿಗಳು, ಸರ್ಜ ಮತ್ತು ಕಡಂಬ ಹೂವಿನೊಂದಿಗೆ, ಕೆಂಪು ಖನಿಜಗಳಿಂದ ರಂಜಿತವಾಗಿವೆ, ಮಯೂರಗಳ ಕೂಗಾಟದೊಂದಿಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿವೆ. ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಣ್ಣಾಗಿ ರಸದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಜಾಂಬು ಹಣ್ಣುಗಳು, ತೇನಿನ ಹುಳಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ; ಗಾಳಿ ಬೀಸಿದಾಗ ಹಲವಾರು ಬಣ್ಣದ, ಪಕ್ವವಾದ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಿವೆ. ಮೋಡಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ಧ್ವಜಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ, ಬಗಲೆಗಳ ಹಾರದಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತಾ, ದೊಡ್ಡ ಪರ್ವತ ಶೃಂಗಗಳಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳ ಗುಡುಗು ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದ ಗಜಗಳ ರಣಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಮಳೆ ನೀರಿನಿಂದ ಹಸಿರಾಗಿರುವ ಕಾಡುಗಳ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮಯೂರಗಳು ಕುಣಿದು ಕುಪ್ಪಳಿಸುತ್ತಿವೆ; ಮಳೆಮೋಡಗಳು ಬಿಟ್ಟ ನಂತರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಕಾಡುಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗಿ ಮಿನುಗುತ್ತಿವೆ. ಭಾರವಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವ ಮೋಡಗಳು, ಬಗಲೆಗಳ ಕೂಗಾಟದಿಂದ ಗಂಭೀರವಾಗಿದ್ದು, ಪರ್ವತ ಶೃಂಗಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಬಗಲೆಗಳ ಸಾಲು, ಮೋಡವನ್ನು ತಲುಪಲು ಉತ್ಸುಕವಾಗಿರುವುದು, ಸ್ವರ್ಗೀಯವಾಗಿ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಲ್ಪಡುವ ಬಿಳಿ ಕಮಲಗಳ ಹಾರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಆಭರಣಗೊಂಡಿರುವ ಭೂಮಿ, ಹೊಸ ಮೊಗ್ಗಿನ ಚಿತ್ತಾರದಿಂದ, ಕೆಂಪು ಇಂದ್ರಗೋಪ ಕೀಟಗಳಿಂದ, ಲಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಚೀಲೆಯಂತೆ, ಗಿಳಿಗಳ ಹಸಿರುಬಣ್ಣದಿಂದ ಮಿಂಚುತ್ತಿದೆ. ಕೆಶವನಿಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಿದ್ರೆ ಬರುತ್ತದೆ; ನದಿಯು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ತಲುಪಲು ಧಾವಿಸುತ್ತದೆ; ಹರ್ಷಭರಿತ ಬಗಲೆ ಮೋಡವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತದೆ; ಪ್ರೇಮಪೂರ್ಣ ಮಹಿಳೆ, ತನ್ನ ಆಸೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಪ್ರಿಯನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಅರಣ್ಯಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಮಯೂರಗಳು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ; ಕಡಂಬ ಮರಗಳು ಹಸಿರು ಕೊಂಬೆಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ; ಎತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಹಸುಗಳ ಆಸೆ ಒಂದೇ ಆಗಿದೆ; ಭೂಮಿ ಸುಂದರವಾದ ಬೆಳೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದೆ. ನದಿಗಳು ಹರಿಯುತ್ತಿವೆ, ಮೋಡಗಳು ಸುರಿಯುತ್ತಿವೆ, ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದ ಗಜಗಳು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿವೆ, ಅರಣ್ಯ ಅಂಚುಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ; ಅವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಕುತೂಹಲದಿಂದ, ನೃತ್ಯದಿಂದ, ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿವೆ—ಆದರೆ ಪ್ರಿಯರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಮಯೂರಗಳು ಮತ್ತು ಕಪಿಗಳು ದುಗುಡದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಮಳೆಯ ಹನಿಗಳು ಬೀಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕಡಂಬ ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಷಡ್ಪದಿಗಳು (ತೇನಿನ ಹುಳುಗಳು), ಹೊಸ ಹೂವಿನ ರಸವನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸೇವಿಸಿ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮದ್ಯಪಾನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಜಾಂಬು ಮರಗಳ ಕೊಂಬೆಗಳು, ಕೆಂಪು ಪುಡಿಮೇಲುಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ, ರಸದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿವೆ; ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಷಡ್ಪದಿ ಹುಳುಗಳ ಗುಂಪುಗಳೇ ಹಣ್ಣುಗಳ ರಸವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಮೋಡಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ಧ್ವಜಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ, ಭಾರವಾದ ಗುಡುಗು ಧ್ವನಿಯಿಂದ, ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಗಜಗಳಂತೆ ಮಿಂಚುತ್ತವೆ. ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಗಜ, ಮೋಡಗಳ ಗುಡುಗು ಕೇಳಿ, ಯುದ್ಧದ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಕೂಡಿದರೂ, ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯಿಂದ ಭಯಪಟ್ಟು, ಮದ್ಯಪಾನದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತದೆ. ಕೆಲವಡೆ ಕಾಡಿನ ಅಂಚುಗಳು, ತೇನಿನ ಹುಳಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವಂತೆ; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವಡೆ ನೀಲಕಂಠ ಮಯೂರಗಳ ನೃತ್ಯದಿಂದ; ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಗಜಗಳ ಮದ್ಯದಿಂದ—ಹೀಗೆ ಕಾಡುಗಳು ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿವೆ. ಕಡಂಬ, ಸಾಲ, ಅರ್ಜುನ ಮೊಗ್ಗುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ, ಮಧುರಸದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಕಾಡಿನ ನೆಲ, ಕುಡಿದು ಕುಣಿಯುತ್ತಿರುವ ಮಯೂರಗಳಿಂದ, ಮದ್ಯಮಂದಿರದ ನೆಲದಂತೆ ಮಿಂಚುತ್ತಿದೆ. ಹನಿಗಳಂತೆ ಬೀಳುವ ಶುದ್ಧ ನೀರನ್ನು, ಎಲೆಗಳ ಕಪ್ಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಬಣ್ಣ ಹೋದ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಅದನ್ನು ಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ—ಅದು ದೇವೇಂದ್ರನ ಕೊಡುಗೆಯಂತೆ. ತೇನಿನ ಹುಳಗಳ ಮೃದುವಾದ ನಾದ, ಕಪಿಗಳ ಲಯಬದ್ಧ ಕೂಗು, ಮೋಡಗಳ ಗುಡುಗು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತೋತ್ಸವ ಆರಂಭವಾದಂತೆ ಶ್ರವ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮಯೂರಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕುಣಿದು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮರದ ಮೇಲೆ ಆಭರಣದಂತೆ ಬಾಲವನ್ನು ಹರಡಿಕೊಂಡು ಕುಳಿತಂತೆ, ಸಂಗೀತವೇ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೋಡಗಳ ಶಬ್ದದಿಂದ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡ ಕಪಿಗಳು, ದೀರ್ಘನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಎದ್ದಂತೆ, ಹೊಸ ಮಳೆಯ ಹೊಡೆತದಿಂದ ವಿವಿಧ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ವಿವಿಧ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಗುತ್ತಿವೆ. ನದಿಗಳು, ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದ ಹಂಸಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ದು, ತಮ್ಮ ತೀರಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಹೊಸ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿ, ಸಮುದ್ರಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಧಾವಿಸುತ್ತಿವೆ. ನೀಲಗಿರಿಗಳ ಮೇಲೆ ನೀಲಿ ಮೋಡಗಳು ಹೊಸ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿ, ಪರ್ವತಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ; ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟಿರುವ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಮೋಡಗಳು ಬೆಂಕಿಯಂತೆ; ಪರ್ವತಗಳ ಮೇಲೆ, ಅವುಗಳು ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ. ಗಜಗಳು ಸುಗಂಧಪೂರ್ಣವಾದ ಕಡಂಬ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನ ಹೂಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಆನಂದದ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿವೆ; ಅಲ್ಲಿ ಮಯೂರಗಳು ಮದ್ಯದಿಂದ ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದ ಕೂಗುತ್ತಿವೆ, ಗಾಢವಾದ ಹುಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಗೋಪ ಕೀಟಗಳು ತುಂಬಿವೆ. ತೇನಿನ ಹುಳುಗಳು ಹರ್ಷದಿಂದ, ಮಳೆಯ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಹಾಳಾದ ಕಮಲ ಹೂವಿನಿಂದ ದೂರ ಸರಿದು, ಹೊಸ ಕಡಂಬ ಹೂವಿನ ರಸವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿವೆ. ಮಹಾಗಜಗಳು ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ಉಲ್ಲಾಸಗೊಂಡಿವೆ, ಹಸುಗಳು ಸಂತೋಷದಲ್ಲಿವೆ, ಸಿಂಹಗಳು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿವೆ, ಪರ್ವತಗಳು ಸುಂದರವಾಗಿವೆ, ರಾಜರು ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರನು ಮೋಡಗಳೊಡನೆ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೋಡಗಳು, ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಬಂದ ಗುಡುಗು ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಾ, ಭಾರವಾದ ಜಲಧಾರೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ತಂಗಿವೆ; ಅವು ನದಿಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ಜಲಾಶಯಗಳು, ಭೂಮಿಯನ್ನೇ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಿವೆ. ಪ್ರಬಲವಾದ ಮಳೆಯ ಧಾರೆಗಳು ಸುರಿಯುತ್ತಿವೆ, ಗಾಳಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೀಸುತ್ತಿವೆ, ನದಿಗಳು ತಮ್ಮ ತೀರಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿದು, ನೀರನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಿವೆ. ಪವಿತ್ರವಾದ ಪರ್ವತಗಳು, ಮಾನವರಲ್ಲಿ ರಾಜರುಗಳಂತೆ, ಗಾಳಿಯಿಂದ ತರುವ ಮೋಡಗಳ ದೊಡ್ಡ ಜಲಪಾತ್ರಗಳಿಂದ, ಇಂದ್ರನ ಕೊಡುಗೆಯಿಂದ ಅಭಿಷೇಕಗೊಂಡಂತೆ, ತಮ್ಮ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ವೈಭವವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಮೋಡಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳೂ ಸೂರ್ಯನೂ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಭೂಮಿ ಹೊಸ ಮಳೆ ನೀರಿನಿಂದ ತೃಪ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ದಿಕ್ಕುಗಳು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮಹಾಪರ್ವತಗಳ ಶಿಖರಗಳು, ನದಿಗಳಿಂದ ತೊಳೆದು, ಹಾರುವ ಮುತ್ತಿನ ಹಾರಗಳಂತೆ, ವಿಶಾಲವಾದ ಜಲಪಾತಗಳಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಿಂಚುತ್ತಿವೆ. ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳ ವಿಶಾಲ ಜಲಪಾತಗಳು, ಬಂಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪಳಿಸಿ, ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಯೂರಗಳ ಕೂಗಾಟದೊಂದಿಗೆ ಹರಿದು, ಹಾರಗಳಂತೆ ಚದುರಿವೆ. ಹರಿದು ಬೀಳುವ ವಿಶಾಲ ಜಲಪಾತಗಳು, ಪರ್ವತಗಳ ಶಿಖರ ಮತ್ತು ಇಳಿಜಾರನ್ನು ತೊಳೆದು, ಮುತ್ತಿನ ಹಾರಗಳಂತೆ ಗುಹೆಗಳೊಳಗೆ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಿರುವ ನೀರಿನ ನದಿಗಳು, ಪರಮ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮುತ್ತಿನ ಹಾರಗಳು ಪ್ರೇಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಚಿಂದಿಯಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಹಕ್ಕಿಗಳು ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಕಮಲ ಹೂಗಳು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಾಗ, ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವು ಅರಳಿದಾಗ, ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತಮಿಸಿರುವುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ರಾಜರ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಯಾಣಗಳು ನಿಂತಿವೆ, ಸೇನೆಗಳು ದಾರಿಗಳಲ್ಲೇ ಉಳಿದಿವೆ; ಶತ್ರುತ್ವವೂ ದಾರಿಗಳೂ ನೀರಿನಿಂದ ಸಮಾನಗೊಂಡಿವೆ.