कर्तव्यं सुमहत् कर्म सुराणां राजसूनुना । एवमुक्त्वा सुराः सर्वे जग्मुर्हृष्टा विहायसम् ॥१-२६-
'राजकुमार को देवताओं के लिए एक महान कार्य करना है।' ऐसा कहकर सभी देवता प्रसन्न होकर आकाश में चले गए।
विश्वामित्रं पूजयन्तस्ततः संध्या प्रवर्तते । ततो मुनिवरः प्रीतस्ताटकावधतोषितः ॥१-२६-
विश्वामित्र का सम्मान करते हुए संध्या का समय आ गया। ताड़का के वध से प्रसन्न होकर महर्षि अत्यंत हर्षित हुए।
मूर्ध्नि राममुपाघ्राय इदं वचनमब्रवीत् । इहाद्य रजनीं राम वसाम शुभदर्शन ॥१-२६-
उन्होंने राम को सिर से लगाकर कहा, 'हे शुभ रूप वाले राम, आज रात हम यहीं ठहरें।'
श्वः प्रभाते गमिष्यामस्तदाश्रमपदं मम । विश्वामित्रवचः श्रुत्वा हृष्टो दशरथात्मजः ॥१-२६-
'कल प्रातः हम मेरे आश्रम की ओर चलेंगे।' विश्वामित्र के वचन सुनकर दशरथपुत्र हर्षित हुए।
उवास रजनीं तत्र ताटकाया वने सुखम् । मुक्तशापं वनं तच्च तस्मिन्नेव तदाहनि । रमणीयं विबभ्राज यथा चैत्ररथं वनम् ॥१-२६-
उन्होंने ताड़का के वन में वह रात सुखपूर्वक बिताई। उसी दिन शापमुक्त हुआ वह वन सुंदरता से चमक उठा, जैसे चित्ररथ वन।
निहत्य तां यक्षसुतां स रामः ::प्रशस्यमानः सुरसिद्धसङ्घैः । उवास तस्मिन् मुनिना सहैव ::प्रभातवेलां प्रतिबोध्यमानः ॥१-२६-
उस यक्षिणी का वध करने के बाद, देवताओं और सिद्धों की प्रशंसा पाकर राम मुनि के साथ वहीं ठहरे और प्रातःकाल जगाए गए।
thumb|सप्तविंशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकीयरामायणे बालकाण्डे सप्तविंशः सर्गः ॥१-
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायण के बालकांड का सत्ताईसवाँ सर्ग आरंभ होता है।
अथ तां रजनीमुष्य विश्वामित्रो महायशाः । प्रहस्य राघवं वाक्यमुवाच मधुरस्वरम् ॥१-२७-
रात बीतने के बाद, प्रसिद्ध विश्वामित्र मुस्कराकर मधुर स्वर में राघव से बोले।
परितुष्टोऽस्मि भद्रं ते राजपुत्र महायशः । प्रीत्या परमया युक्तो ददाम्यस्त्राणि सर्वशः ॥१-२७-
'हे तेजस्वी राजकुमार, मैं तुमसे प्रसन्न हूँ। अत्यंत स्नेह से मैं तुम्हें सभी अस्त्र-शस्त्र प्रदान करता हूँ।'
देवासुरगणान् वापि सगन्धर्वोरगान् भुवि । यैरमित्रान् प्रसह्याजौ वशीकृत्य जयिष्यसि ॥१-२७-
'इनसे तुम देवता, असुर, गंधर्व या नाग—धरती पर जो भी शत्रु हों, युद्ध में उन्हें जीत सकोगे।'
तानि दिव्यानि भद्रं ते ददाम्यस्त्राणि सर्वशः । दण्डचक्रं महद् दिव्यं तव दास्यामि राघव ॥१-२७-
'हे सौभाग्यशाली, मैं तुम्हें ये सभी दिव्य अस्त्र देता हूँ। हे राघव, मैं तुम्हें महान और दिव्य दंडचक्र भी दूँगा।'
धर्मचक्रं ततो वीर कालचक्रं तथैव च । विष्णुचक्रं तथात्युग्रमैन्द्रं चक्रं तथैव च ॥१-२७-
फिर, हे वीर, मैं तुम्हें धर्म का चक्र, काल का चक्र, विष्णु का प्रचंड चक्र और इन्द्र का चक्र भी देता हूँ।
वज्रमस्त्रं नरश्रेष्ठ शैवं शूलवरं तथा । अस्त्रं ब्रह्मशिरश्चैव ऐषीकमपि राघव ॥१-२७-
हे श्रेष्ठ पुरुष, मैं तुम्हें वज्रास्त्र, शिव का उत्तम त्रिशूल, ब्रह्मशिरा अस्त्र और ईश का अस्त्र भी देता हूँ, हे राघव।
ददामि ते महाबाहो ब्राह्ममस्त्रमनुत्तमम् । गदे द्वे चैव काकुत्स्थ मोदकीशिखरी शुभे ॥१-२७-
हे महाबाहु, मैं तुम्हें श्रेष्ठ ब्रह्मास्त्र और दो गदा—मोदकी और शिखरी, ये दोनों शुभ गदाएँ—प्रदान करता हूँ, हे काकुत्स्थ।
प्रदीप्ते नरशार्दूल प्रयच्छामि नृपात्मज । धर्मपाशमहं राम कालपाशं तथैव च ॥१-२७-
हे नरशार्दूल, हे राजकुमार, मैं तुम्हें प्रज्वलित धर्मपाश और कालपाश भी देता हूँ, हे राम।
वारुणं पाशमस्त्रं च ददान्यहमनुत्तमम् । अशनी द्वे प्रयच्छामि शुष्कार्द्रे रघुनन्दन ॥१-२७-
मैं तुम्हें वारुण पाश और श्रेष्ठ वारुण अस्त्र देता हूँ; साथ ही दो वज्र—सूखा और गीला—भी देता हूँ, हे रघुनंदन।
ददामि चास्त्रं पैनाकमस्त्रं नारायणं तथा । आग्नेयमस्त्रं दयितं शिखरं नाम नामतः ॥१-२७-
मैं तुम्हें पिनाक अस्त्र, नारायण अस्त्र और प्रिय अग्नेय अस्त्र, जिसे शिखर नाम से जाना जाता है, देता हूँ।
वायव्यं प्रथमं नाम ददामि तव चानघ । अस्त्रं हयशिरो नाम क्रौञ्चमस्त्रं तथैव च ॥१-२७-
हे निष्पाप, मैं तुम्हें सबसे पहले वायव्य अस्त्र, हयशिर अस्त्र और क्रौंच अस्त्र भी देता हूँ।
शक्तिद्वयं च काकुत्स्थ ददामि तव राघव । कङ्कालं मुसलं घोरं कापालमथ किङ्किणीम् ॥१-२७-
हे काकुत्स्थ, हे राघव, मैं तुम्हें दो शूल, भयानक कंकाल, मुसल, कपाल और किंकिणी भी देता हूँ।
वधार्थं रक्षसां यानि ददाम्येतानि सर्वशः । वैद्याधरं महास्त्रं च नन्दनं नाम नामतः ॥१-२७-
राक्षसों के वध के लिए मैं ये सभी अस्त्र तुम्हें देता हूँ; साथ ही महाशक्ति वैद्याधर अस्त्र और नंदन नामक अस्त्र भी देता हूँ।
असिरत्नं महाबाहो ददामि नृवरात्मज । गान्धर्वमस्त्रं दयितं मोहनं नाम नामतः ॥१-२७-
हे महाबाहु, हे श्रेष्ठ राजा के पुत्र, मैं तुम्हें उत्तम तलवार, प्रिय गंधर्वास्त्र और मोहना नामक अस्त्र देता हूँ।
प्रस्वापनं प्रशमनं दद्मि सौम्यं च राघव । वर्षणं शोषणं चैव संतापनविलापने ॥१-२७-
हे राघव, मैं तुम्हें प्रस्वापन (सुलाने वाला), प्रशमन (शांत करने वाला), सौम्य अस्त्र, वर्षण (वर्षा कराने वाला), शोषण (सूखा करने वाला), संतापन और विलापन (ताप और शोक देने वाले) अस्त्र देता हूँ।
मादनं चैव दुर्धर्षं कन्दर्पदयितं तथा । गान्धर्वमस्त्रं दयितं मानवं नाम नामतः ॥१-२७-
दुर्धर्ष मादन अस्त्र, जो कामदेव को प्रिय है, और प्रिय गंधर्वास्त्र, जिसे मानव नाम से जाना जाता है, मैं तुम्हें देता हूँ।
पैशाचमस्त्रं दयितं मोहनं नाम नामतः । प्रतीच्छ नरशार्दूल राजपुत्र महायशः ॥१-२७-
प्रिय पिशाच अस्त्र, जिसे मोहना नाम से जाना जाता है, भी लो, हे नरशार्दूल, हे महायशस्वी राजपुत्र।
तामसं नरशार्दूल सौमनं च महाबलम् । संवर्तं चैव दुर्धर्षं मौसलं च नृपात्मज ॥१-२७-
हे नरशार्दूल, मैं तुम्हें तामस अस्त्र, महाबली सौम्यन, दुर्धर्ष संवर्त और मौसल अस्त्र भी देता हूँ, हे राजकुमार।
सत्यमस्त्रं महाबाहो तथा मायामयं परम् । सौरं तेजःप्रभं नाम परतेजोऽपकर्षणम् ॥१-२७-
हे महाबाहु, मैं तुम्हें सत्यास्त्र, श्रेष्ठ मायामय अस्त्र, सौर अस्त्र—जिसे तेजःप्रभा कहते हैं और जो दूसरों की शक्ति हर लेता है—भी देता हूँ।
सोमास्त्रं शिशिरं नाम त्वाष्ट्रमस्त्रं सुदारुणम् । दारुणं च भगस्यापि शीतेषुमथ मानवम् ॥१-२७-
सोम अस्त्र, जिसे शिशिर (शीतलता देने वाला) कहते हैं, भयानक त्वष्टा अस्त्र, भयंकर भग अस्त्र, शीतेषु और मानव अस्त्र भी देता हूँ।
एतान् राम महाबाहो कामरूपान् महाबलान् । गृहाण परमोदारान् क्षिप्रमेव नृपात्मज ॥१-२७-
हे राम, हे महाबाहु, ये सभी इच्छानुसार रूप बदलने वाले, महान शक्ति और उत्तम गुणों वाले अस्त्र शीघ्र ही ग्रहण करो, हे राजकुमार।
स्थितस्तु प्राङ्मुखो भूत्वा शुचिर्मुनिवरस्तदा । ददौ रामाय सुप्रीतो मन्त्रग्राममनुत्तमम् ॥१-२७-
तब मुनिवर ने शुद्ध होकर, पूर्व दिशा की ओर मुख करके, अत्यंत प्रसन्नता से राम को श्रेष्ठ मंत्रों का समूह प्रदान किया।
सर्वसंग्रहणं येषां दैवतैरपि दुर्लभम् । तान्यस्त्राणि तदा विप्रो राघवाय न्यवेदयत् ॥१-२७-
उस समय ब्राह्मण ने वे अस्त्र-शस्त्र राम को बताए, जिनकी पूरी प्राप्ति देवताओं के लिए भी कठिन है।