યાવત્ તં નહિ પશ્યેયં તવ ભાર્યાપહારિણમ્। તાવત્ સ જીવેત્ પાપાત્મા વાલી ચારિત્રદૂષકઃ
જ્યાં સુધી હું તારા પત્નીનું અપહરણ કરનાર વાલી, એ પાપી અને ચરિત્રભ્રષ્ટને જોઈ ન લઉં, ત્યાં સુધી એ જીવતો રહેશે.
આત્માનુમાનાત્ પશ્યામિ મગ્નસ્ત્વં શોકસાગરે। ત્વામહં તારયિષ્યામિ બાઢં પ્રાપ્સ્યસિ પુષ્કલમ્
મારે સમજથી હું જોઈ રહ્યો છું કે તું દુઃખના દરિયામાં ડૂબેલો છે; હું તને જરૂર બચાવીશ અને તને ઘણું સુખ મળશે.
તસ્ય તદ્ વચનં શ્રુત્વા હર્ષપૌરુષવર્ધનમ્। સુગ્રીવઃ પરમપ્રીતઃ સુમહદ્વાક્યમબ્રવીત્
આવી વાતો સાંભળી સુગ્રીવ ખૂબ જ ખુશ થયો, અને આનંદ તથા હિંમત વધારતી એ વાતો સાંભળીને એણે ઉત્તમ વચન કહ્યાં.
thumb|એકાદશઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે કિષ્કિન્ધાકાણ્ડે એકાદશઃ સર્ગઃ ॥૪-
શ્રીમદ્વાલ્મીકિ રામાયણના કિષ્કિંધા કાંડનો અગિયારમો સર્ગ સાંભળો.
રામસ્ય વચનં શ્રુત્વા હર્ષપૌરુષવર્ધનમ્। સુગ્રીવઃ પૂજયાંચક્રે રાઘવં પ્રશશંસ ચ
રામના આનંદ અને હિંમત વધારતાં વચન સાંભળી સુગ્રીવે રાઘવનું સન્માન કર્યું અને તેની પ્રશંસા કરી.
અસંશયં પ્રજ્વલિતૈસ્તીક્ષ્ણૈર્મર્માતિગૈઃ શરૈઃ। ત્વં દહેઃ કુપિતો લોકાન્ યુગાન્ત ઇવ ભાસ્કરઃ
નક્કી છે કે તું જ્વલંત અને તીખા તીરો વડે, જો ગુસ્સે આવે તો, આખા જગતને યૂગના અંતે સૂર્ય જેમ દહાળી શકે છે.
વાલિનઃ પૌરુષં યત્તદ્ યચ્ચ વીર્યં ધૃતિશ્ચ યા। તન્મમૈકમનાઃ શ્રુત્વા વિધત્સ્વ યદનન્તરમ્
વાળીનું બળ, શૌર્ય અને ધીરજ કેવી છે, એ બધું તમે ધ્યાનપૂર્વક સાંભળો અને પછી જે યોગ્ય લાગે તે કરો.
સમુદ્રાત્ પશ્ચિમાત્ પૂર્વં દક્ષિણાદપિ ચોત્તરમ્। ક્રામત્યનુદિતે સૂર્યે વાલી વ્યપગતક્લમઃ
પશ્ચિમ દરિયાથી પૂર્વ સુધી અને દક્ષિણથી ઉત્તર સુધી, જ્યારે સૂર્ય ઉગ્યો પણ નથી, ત્યારે વાળી કોઈ થાક વિના દોડે છે.
અગ્રાણ્યારુહ્ય શૈલાનાં શિખરાણિ મહાન્ત્યપિ। ઊર્ધ્વમુત્પાત્ય તરસા પ્રતિગૃહ્ણાતિ વીર્યવાન્
પર્વતોની ઊંચી શિખરો પર ચડીને, વાળી જોરથી ઊંચકીને તેમને પકડી લે છે, એનું બળ એવું છે.
બહવઃ સારવન્તશ્ચ વનેષુ વિવિધા દ્રુમાઃ। વાલિના તરસા ભગ્ના બલં પ્રથયતાઽઽત્મનઃ
જંગલમાં અનેક મજબૂત અને વિવિધ વૃક્ષો વાળીએ પોતાની તાકાત બતાવવા તોડી નાખ્યા છે.
મહિષો દુન્દુભિર્નામ કૈલાસશિખરપ્રભઃ। બલં નાગસહસ્રસ્ય ધારયામાસ વીર્યવાન્
દુન્દુભિ નામે એક મહાન મહિષ હતો, જે કૈલાસ શિખર જેવો તેજસ્વી અને હજાર હાથી જેટલું બળ ધરાવતો હતો.
સ વીર્યોત્સેકદુષ્ટાત્મા વરદાનેન મોહિતઃ। જગામ સ મહાકાયઃ સમુદ્રં સરિતાં પતિમ્
એ મહાબળવાન, પોતાના બળના ગર્વમાં અને વરદાનથી મોહિત થઈ, નદીઓના સ્વામી એવા દરિયે પાસે ગયો.
ઊર્મિમન્તમતિક્રમ્ય સાગરં રત્નસંચયમ્। મમ યુદ્ધં પ્રયચ્છેતિ તમુવાચ મહાર્ણવમ્
લહેરાતો અને રત્નોથી ભરેલો દરિયો પાર કરીને, એ મહાસાગરને કહ્યું: 'મારે તારી સાથે યુદ્ધ કરવું છે.'
તતઃ સમુદ્રો ધર્માત્મા સમુત્થાય મહાબલઃ। અબ્રવીદ્ વચનં રાજન્નસુરં કાલચોદિતમ્
પછી ધર્મપ્રિય અને શક્તિશાળી સમુદ્ર ઊભો થયો અને કાળના પ્રેરણે એ અસુરનેこう કહ્યું.
શૈલરાજો મહારણ્યે તપસ્વિશરણં પરમ્। શંકરશ્વશુરો નામ્ના હિમવાનિતિ વિશ્રુતઃ
પર્વતોનો રાજા, વિશાળ જંગલમાં તપસ્વીઓ માટે આશ્રયસ્થાન, શંકરના સસરા તરીકે પ્રસિદ્ધ એવા હિમવાન છે.
મહાપ્રસ્રવણોપેતો બહુકન્દરનિર્ઝરઃ। સ સમર્થસ્તવ પ્રીતિમતુલાં કર્તુમર્હતિ
મહાન ઝરણાઓ, અનેક ગુફાઓ અને ધોધો ધરાવતો એ પર્વત, તને અનન્ય પ્રસન્નતા આપી શકે છે.
તં ભીતમિતિ વિજ્ઞાય સમુદ્રમસુરોત્તમઃ। હિમવદ્વનમાગમ્ય શરશ્ચાપાદિવ ચ્યુતઃ
એને ડરેલો જાણીને, શ્રેષ્ઠ અસુર તીરની જેમ હિમવાનના જંગલમાં પહોંચી ગયો.
તતસ્તસ્ય ગિરેઃ શ્વેતા ગજેન્દ્રપ્રતિમાઃ શિલાઃ। ચિક્ષેપ બહુધા ભૂમૌ દુન્દુભિર્વિનનાદ ચ
પછી દુન્દુભિએ એ પર્વતની સફેદ, હાથી જેવી શિલાઓ અનેક રીતે જમીન પર ફેંકી અને જોરથી ગર્જના કરી.
તતઃ શ્વેતામ્બુદાકારઃ સૌમ્યઃ પ્રીતિકરાકૃતિઃ। હિમવાનબ્રવીદ્ વાક્યં સ્વ એવ શિખરે સ્થિતઃ
એ સમયે, સફેદ વાદળ જેવો, શાંત અને આનંદદાયક હિમવાન પોતાની શિખર પર ઊભો રહીને બોલ્યો.
ક્લેષ્ટુમર્હસિ માં ન ત્વં દુન્દુભે ધર્મવત્સલ। રણકર્મસ્વકુશલસ્તપસ્વિશરણો હ્યહમ્
દુન્દુભિ, ધર્મપ્રેમી, તું મને દુઃખ આપવો યોગ્ય નથી; હું યુદ્ધમાં નહિ, તપસ્વીઓના આશ્રયમાં નિપુણ છું.
તસ્ય તદ્ વચનં શ્રુત્વા ગિરિરાજસ્ય ધીમતઃ। ઉવાચ દુન્દુભિર્વાક્યં ક્રોધાત્ સંરક્તલોચનઃ
પર્વતરાજના એ વચન સાંભળીને, દુન્દુભિ ગુસ્સામાં આંખે લાલ થઈને જવાબ આપ્યો.
યદિ યુદ્ધેઽસમર્થસ્ત્વં મદ્ભયાદ્ વા નિરુદ્યમઃ। તમાચક્ષ્વ પ્રદદ્યાન્મે યો હિ યુદ્ધં યુયુત્સતઃ
જો તું યુદ્ધમાં અસમર્થ હોય કે મારા ડરથી ટાળી રહ્યો હોય, તો મને એનું નામ કહેજે, જે મારી સાથે યુદ્ધ કરવા તૈયાર હોય.
હિમવાનબ્રવીદ્ વાક્યં શ્રુત્વા વાક્યવિશારદઃ। અનુક્તપૂર્વં ધર્માત્મા ક્રોધાત્ તમસુરોત્તમમ્
વચનકૌશલ્ય ધરાવતા અને ધર્મનિષ્ઠ હિમવાને, પહેલાં કદી ન બોલેલા, ગુસ્સામાં એ શ્રેષ્ઠ અસુરને这样 કહ્યું.
વાલી નામ મહાપ્રાજ્ઞ શક્રપુત્રઃ પ્રતાપવાન્। અધ્યાસ્તે વાનરઃ શ્રીમાન્ કિષ્કિન્ધામતુલપ્રભામ્
વાળી નામનો મહાબુદ્ધિશાળી, ઇન્દ્રપુત્ર અને તેજસ્વી વાનર, અતુલ્ય કીર્તિવાળી કિષ્કિંધા નગરીમાં નિવાસ કરે છે.
સ સમર્થો મહાપ્રાજ્ઞસ્તવ યુદ્ધવિશારદઃ। દ્વન્દ્વયુદ્ધં સ દાતું તે નમુચેરિવ વાસવઃ
તે બહુ શક્તિશાળી, બુદ્ધિશાળી અને યુદ્ધમાં પારંગત છે; એ તને એકલાં યુદ્ધ માટે તૈયાર છે, જેમ ઇન્દ્રે નમુચિને આમંત્રિત કર્યો હતો.
તં શીઘ્રમભિગચ્છ ત્વં યદિ યુદ્ધમિહેચ્છસિ। સ હિ દુર્મર્ષણો નિત્યં શૂરઃ સમરકર્મણિ
જો તને યુદ્ધ કરવાની ઇચ્છા હોય તો તું તરત જ એના પાસે જા, કારણ કે એ હંમેશા અપરાજિત અને યુદ્ધમાં બહાદુર છે.
શ્રુત્વા હિમવતો વાક્યં કોપાવિષ્ટઃ સ દુન્દુભિઃ। જગામ તાં પુરીં તસ્ય કિષ્કિન્ધાં વાલિનસ્તદા
હિમવંતના વચન સાંભળીને, દુંદુભિ ક્રોધથી ભરાઈને તરત જ વાલીનું કિષ્કિંધા નગર તરફ ગયો.
ધારયન્ માહિષં રૂપં તીક્ષ્ણશૃઙ્ગો ભયાવહઃ। પ્રાવૃષીવ મહામેઘસ્તોયપૂર્ણો નભસ્તલે
એણે ભયાનક અને તીક્ષ્ણ શિંગાવાળો મહિષનું રૂપ ધારણ કર્યું, અને પાણીથી ભરેલા મેઘ જેવો આકાશમાં દેખાતો હતો.
તતસ્તુ દ્વારમાગમ્ય કિષ્કિન્ધાયા મહાબલઃ। નનર્દ કમ્પયન્ ભૂમિં દુન્દુભિર્દુન્દુભિર્યથા
પછી એ મહાબલશાળી દુંદુભિ કિષ્કિંધાના દ્વારે આવીને, યુદ્ધના ઢોલ જેવો ગર્જના કરી, ધરતી હલાવી નાખી.
સમીપજાન્ દ્રુમાન્ ભઞ્જન્ વસુધાં દારયન્ ખુરૈઃ। વિષાણેનોલ્લિખન્ દર્પાત્ તદ્દ્વારં દ્વિરદો યથા
એણે આસપાસના વૃક્ષો તોડી નાખ્યા, ખુરથી જમીન ઉખેડી નાખી અને શિંગાથી દ્વાર ખૂંદી નાખ્યું, જાણે કોઈ ઉગ્ર હાથી હોય એમ.