દર્શયઞ્શબ્દવેધિત્વં તાં રુરોધ સ સાયકૈઃ । સા રુદ્ધા બાણજાલેન માયાબલસમન્વિતા ॥૧-૨૬-
શબ્દ પરથી નિશાન લગાવવાની પોતાની કળા બતાવી, તેણે તીરો વડે તેને રોકી દીધી. માયાની શક્તિ ધરાવતી એ યક્ષા તીરોની વરસાદમાં અટવાઈ ગઈ.
અભિદુદ્રાવ કાકુત્સ્થં લક્ષ્મણં ચ વિનેષુદી । તામાપતન્તીં વેગેન વિક્રાન્તામશનીમિવ ॥૧-૨૬-
એ યક્ષા ભારે ગતિથી કાકુત્થ્સ અને લક્ષ્મણ તરફ વીજળી જેવી દોડતી આવી.
સાધુ સાધ્વિતિ કાકુત્સ્થં સુરાશ્ચાપ્યભિપૂજયન્ । ઉવાચ પરમપ્રીતઃ સહસ્રાક્ષઃ પુરન્દરઃ ॥૧-૨૬-
દેવતાઓએ કાકુત્થ્સની પ્રશંસા કરતા કહ્યું, 'શાબાશ, શાબાશ!' અને હજારો આંખો ધરાવતાં ઇન્દ્રે ખૂબ આનંદથી વાત કરી.
સુરાશ્ચ સર્વે સંહૃષ્ટા વિશ્વામિત્રમથાબ્રુવન્ । મુને કૌશિક ભદ્રં તે સેન્દ્રાઃ સર્વે મરુદ્ગણાઃ ॥૧-૨૬-
બધા દેવતાઓ આનંદિત થઈને વિશ્વામિત્રને કહ્યું: 'મુનિ કૌશિક, તને કલ્યાણ મળે! ઇન્દ્ર અને બધા મરુદગણ અહીં હાજર છે.'
તોષિતાઃ કર્મણાનેન સ્નેહં દર્શય રાઘવે । પ્રજાપતેઃ કૃશાશ્વસ્ય પુત્રાન્ સત્યપરાક્રમાન્ ॥૧-૨૬-
'આ કાર્યથી અમે પ્રસન્ન છીએ. રાઘવને પ્રેમ બતાવ અને પ્રજાપતિના પુત્ર કૃશાશ્વના વીર પુત્રો વિશે તેને જણાવ.'
તપોબલભૃતો બ્રહ્મન્ રાઘવાય નિવેદય । પાત્રભૂતશ્ચ તે બ્રહ્મંસ્તવાનુગમને રતઃ ॥૧-૨૬-
'તપશ્ચર્યાની શક્તિ ધરાવતા બ્રાહ્મણ, રાઘવને આ જ્ઞાન આપો. તે સાચે જ લાયક છે અને તારા માર્ગે ચાલવામાં તત્પર છે.'
કર્તવ્યં સુમહત્ કર્મ સુરાણાં રાજસૂનુના । એવમુક્ત્વા સુરાઃ સર્વે જગ્મુર્હૃષ્ટા વિહાયસમ્ ॥૧-૨૬-
'રાજકુમારે દેવતાઓ માટે મહાન કાર્ય કરવાનું છે.' આવું કહી બધા દેવતાઓ આનંદથી આકાશમાં વિલીન થઈ ગયા.
વિશ્વામિત્રં પૂજયન્તસ્તતઃ સંધ્યા પ્રવર્તતે । તતો મુનિવરઃ પ્રીતસ્તાટકાવધતોષિતઃ ॥૧-૨૬-
વિશ્વામિત્રનું સન્માન કરતા સાંજ શરૂ થઈ. તાટકાનો વિનાશ થતાં મહામુનિ ખૂબ ખુશ થયા.
મૂર્ધ્નિ રામમુપાઘ્રાય ઇદં વચનમબ્રવીત્ । ઇહાદ્ય રજનીં રામ વસામ શુભદર્શન ॥૧-૨૬-
મુનિએ રામને માથા પર વાળીને કહ્યું: 'શુભ રૂપ ધરાવનાર રામ, આજે રાતે આપણે અહીં રહી જઈએ.'
શ્વઃ પ્રભાતે ગમિષ્યામસ્તદાશ્રમપદં મમ । વિશ્વામિત્રવચઃ શ્રુત્વા હૃષ્ટો દશરથાત્મજઃ ॥૧-૨૬-
'કાલે સવારે આપણે મારા આશ્રમ તરફ જઈશું.' વિશ્વામિત્રના આ વચન સાંભળી દશરથપુત્ર રામ આનંદિત થયો.
ઉવાસ રજનીં તત્ર તાટકાયા વને સુખમ્ । મુક્તશાપં વનં તચ્ચ તસ્મિન્નેવ તદાહનિ । રમણીયં વિબભ્રાજ યથા ચૈત્રરથં વનમ્ ॥૧-૨૬-
તેણે તાટકાના વનમાં એ રાત આનંદથી વિતાવી. એ જ દિવસે શ્રાપમુક્ત થયેલું વન ચૈત્રરથ વન જેવું સુંદર દેખાતું હતું.
નિહત્ય તાં યક્ષસુતાં સ રામઃ ::પ્રશસ્યમાનઃ સુરસિદ્ધસઙ્ઘૈઃ । ઉવાસ તસ્મિન્ મુનિના સહૈવ ::પ્રભાતવેલાં પ્રતિબોધ્યમાનઃ ॥૧-૨૬-
યક્ષપુત્રીને સંહાર્યા પછી, દેવતાઓ અને સિદ્ધોએ રામની પ્રશંસા કરી. રામ મુનિ સાથે ત્યાં રહ્યો અને પ્રભાતે જગાડવામાં આવ્યો.
thumb|સપ્તવિંશઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકીયરામાયણે બાલકાણ્ડે સપ્તવિંશઃ સર્ગઃ ॥૧-
શ્રીમદ્વાલ્મીકિ રામાયણના બાલકાંડનો સત્તાવીસમો સર્ગ અહીં શરૂ થાય છે.
અથ તાં રજનીમુષ્ય વિશ્વામિત્રો મહાયશાઃ । પ્રહસ્ય રાઘવં વાક્યમુવાચ મધુરસ્વરમ્ ॥૧-૨૭-
પછી, રાત પસાર કર્યા પછી, મહાપ્રસિદ્ધ વિશ્વામિત્ર હસીને મધુર સ્વરે રાઘવને કહ્યું.
પરિતુષ્ટોઽસ્મિ ભદ્રં તે રાજપુત્ર મહાયશઃ । પ્રીત્યા પરમયા યુક્તો દદામ્યસ્ત્રાણિ સર્વશઃ ॥૧-૨૭-
'હું તારી પર ખૂબ ખુશ છું, મહાન યશસ્વી રાજકુમાર. વિશેષ પ્રેમથી હું તને બધાં શસ્ત્રો અર્પણ કરું છું.'
દેવાસુરગણાન્ વાપિ સગન્ધર્વોરગાન્ ભુવિ । યૈરમિત્રાન્ પ્રસહ્યાજૌ વશીકૃત્ય જયિષ્યસિ ॥૧-૨૭-
'આ શસ્ત્રોથી તું દેવ, અસુર, ગંધર્વ કે નાગ જેવો કોઈ પણ દુશ્મન યુદ્ધમાં જીતશે.'
તાનિ દિવ્યાનિ ભદ્રં તે દદામ્યસ્ત્રાણિ સર્વશઃ । દણ્ડચક્રં મહદ્ દિવ્યં તવ દાસ્યામિ રાઘવ ॥૧-૨૭-
'હું તને બધા દિવ્ય શસ્ત્રો અર્પણ કરું છું. રાઘવ, હું તને મહાન અને દિવ્ય દંડચક્ર પણ આપીશ.'
ધર્મચક્રં તતો વીર કાલચક્રં તથૈવ ચ । વિષ્ણુચક્રં તથાત્યુગ્રમૈન્દ્રં ચક્રં તથૈવ ચ ॥૧-૨૭-
પછી, હે વીર, ધર્મનું ચક્ર, સમયનું ચક્ર, વિષ્ણુનું ભયાનક ચક્ર અને ઇન્દ્રનું ચક્ર—all આપું છું.
વજ્રમસ્ત્રં નરશ્રેષ્ઠ શૈવં શૂલવરં તથા । અસ્ત્રં બ્રહ્મશિરશ્ચૈવ ઐષીકમપિ રાઘવ ॥૧-૨૭-
હે પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ, વજ્રાસ્ત્ર, શિવજીનું શ્રેષ્ઠ ત્રિશૂલ, બ્રહ્મશિર અને ઈશાનુનું શસ્ત્ર પણ તને આપું છું, હે રાઘવ.
દદામિ તે મહાબાહો બ્રાહ્મમસ્ત્રમનુત્તમમ્ । ગદે દ્વે ચૈવ કાકુત્સ્થ મોદકીશિખરી શુભે ॥૧-૨૭-
હે મહાબાહુ, તને શ્રેષ્ઠ બ્રહ્માસ્ત્ર અને કાકુત્સ્થ વંશજ, શુભ મોડકી અને શિખરી નામની બે ગદાઓ પણ આપું છું.
પ્રદીપ્તે નરશાર્દૂલ પ્રયચ્છામિ નૃપાત્મજ । ધર્મપાશમહં રામ કાલપાશં તથૈવ ચ ॥૧-૨૭-
હે પુરુષશાર્દૂલ, હે રાજપુત્ર, હું તને ધર્મનો પ્રજ્વલિત ફાંસો અને સમયનો ફાંસો પણ આપું છું, હે રામ.
વારુણં પાશમસ્ત્રં ચ દદાન્યહમનુત્તમમ્ । અશની દ્વે પ્રયચ્છામિ શુષ્કાર્દ્રે રઘુનન્દન ॥૧-૨૭-
હું તને શ્રેષ્ઠ વારુણ ફાંસો અને વારુણ શસ્ત્ર આપું છું; અને રઘુનંદન, સુકા અને ભીના એમ બે આકાશી વીજળી પણ આપું છું.
દદામિ ચાસ્ત્રં પૈનાકમસ્ત્રં નારાયણં તથા । આગ્નેયમસ્ત્રં દયિતં શિખરં નામ નામતઃ ॥૧-૨૭-
હું તને પિનાક શસ્ત્ર, નારાયણ શસ્ત્ર અને પ્રિય અગ્નેય શસ્ત્ર, જેનું નામ શિખર છે, તે પણ આપું છું.
વાયવ્યં પ્રથમં નામ દદામિ તવ ચાનઘ । અસ્ત્રં હયશિરો નામ ક્રૌઞ્ચમસ્ત્રં તથૈવ ચ ॥૧-૨૭-
હે નિર્દોષ, હું તને સૌપ્રથમ વાયવ્ય શસ્ત્ર, હયશિર નામનું શસ્ત્ર અને ક્રૌંચ શસ્ત્ર પણ આપું છું.
શક્તિદ્વયં ચ કાકુત્સ્થ દદામિ તવ રાઘવ । કઙ્કાલં મુસલં ઘોરં કાપાલમથ કિઙ્કિણીમ્ ॥૧-૨૭-
હે કાકુત્સ્થ, હે રાઘવ, હું તને બે શક્તિ, ભયાનક કંકાળ, મુંસળ, કપાળ અને કિંકિણી પણ આપું છું.
વધાર્થં રક્ષસાં યાનિ દદામ્યેતાનિ સર્વશઃ । વૈદ્યાધરં મહાસ્ત્રં ચ નન્દનં નામ નામતઃ ॥૧-૨૭-
હું રાક્ષસોના વિનાશ માટે આ બધાં શસ્ત્રો તને આપું છું; મહાન વૈદ્યાધર શસ્ત્ર અને નંદન નામનું શસ્ત્ર પણ આપું છું.
અસિરત્નં મહાબાહો દદામિ નૃવરાત્મજ । ગાન્ધર્વમસ્ત્રં દયિતં મોહનં નામ નામતઃ ॥૧-૨૭-
હે મહાબાહુ, હે રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠના પુત્ર, હું તને શ્રેષ્ઠ તલવાર, પ્રિય ગાંધર્વ શસ્ત્ર અને મોહન નામનું શસ્ત્ર પણ આપું છું.
પ્રસ્વાપનં પ્રશમનં દદ્મિ સૌમ્યં ચ રાઘવ । વર્ષણં શોષણં ચૈવ સંતાપનવિલાપને ॥૧-૨૭-
હે રાઘવ, હું તને પ્રસ્વાપન (ઊંઘ લાવતું), પ્રશમન (શાંત કરતું) અને સૌમ્ય શસ્ત્ર, તેમજ વર્ષણ (વરસાદ લાવતું), શોષણ (સૂકાવતું), સંતાપન અને વિલાપન (દુઃખ આપતું) શસ્ત્ર પણ આપું છું.
માદનં ચૈવ દુર્ધર્ષં કન્દર્પદયિતં તથા । ગાન્ધર્વમસ્ત્રં દયિતં માનવં નામ નામતઃ ॥૧-૨૭-
દુર્દર્શ મદન શસ્ત્ર, જે કામદેવને પ્રિય છે, અને પ્રિય ગાંધર્વ શસ્ત્ર, જેનું નામ માનવ છે, તે પણ તને આપું છું.
પૈશાચમસ્ત્રં દયિતં મોહનં નામ નામતઃ । પ્રતીચ્છ નરશાર્દૂલ રાજપુત્ર મહાયશઃ ॥૧-૨૭-
પ્રિય પિશાચ શસ્ત્ર, જેનું નામ મોહન છે, તે પણ તને આપું છું; હે પુરુષશાર્દૂલ, હે પ્રસિદ્ધ રાજપુત્ર, આ બધું સ્વીકાર.