તં ત્વિદાનીમહં હત્વા ખરદૂષણઘાતિનમ્। રામં શર્મોપલપ્સ્યામિ ધનં લબ્ધ્વેવ નિર્ધનઃ
હવે, ખરા અને દુષણને મારનાર રામને મારીને, હું એ રીતે શાંતિ પામીશ જેમ ગરીબને ધન મળે ત્યારે આનંદ થાય છે.
જનસ્થાને વસદ્ભિસ્તુ ભવદ્ભી રામમાશ્રિતા। પ્રવૃત્તિરુપનેતવ્યા કિં કરોતીતિ તત્ત્વતઃ
તમે બધા જનસ્થાનમાં રહીને, રામ શું કરે છે એનું સાચું વૃત્તાંત મને જણાવજો.
અપ્રમાદાચ્ચ ગન્તવ્યં સર્વૈરેવ નિશાચરૈઃ। કર્તવ્યશ્ચ સદા યત્નો રાઘવસ્ય વધં પ્રતિ
બધા રાત્રે ફરતા રાક્ષસોએ સંપૂર્ણ સતર્કતા રાખવી જોઈએ, અને રાઘવના વિનાશ માટે હંમેશાં પ્રયત્ન કરવો જોઈએ.
યુષ્માકં તુ બલં જ્ઞાતં બહુશો રણમૂર્ધનિ। અતશ્ચાસ્મિઞ્જનસ્થાને મયા યૂયં નિવેશિતાઃ
યુદ્ધના મેદાનમાં તમારું બળ મેં ઘણી વાર જોયું છે, એટલે જ મેં તમને જનસ્થાનમાં રાખ્યા છે.
તતઃ પ્રિયં વાક્યમુપેત્ય રાક્ષસા મહાર્થમષ્ટાવભિવાદ્ય રાવણમ્। વિહાય લઙ્કાં સહિતાઃ પ્રતસ્થિરે યતો જનસ્થાનમલક્ષ્યદર્શનાઃ
પછી એ આઠ રાક્ષસોએ રાવણને પ્રણામ કરીને, મીઠાં વચન કહી, લંકા છોડીને, અજાણ્યા રીતે જનસ્થાન તરફ રવાના થયા.
તતસ્તુ સીતામુપલભ્ય રાવણઃ સુસમ્પ્રહૃષ્ટઃ પરિગૃહ્ય મૈથિલીમ્। પ્રસજ્ય રામેણ ચ વૈરમુત્તમં બભૂવ મોહાન્મુદિતઃ સ રાવણઃ
પછી, સીતાને મેળવીને રાવણ ખૂબ જ ખુશ થયો; મિથિલાની દીકરીને પોતાની પાસે રાખી, રામ સાથે મોટું વૈર રાખીને, મોહમાં પડેલો રાવણ આનંદમાં હતો.
thumb|પઞ્ચપઞ્ચાશઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે અરણ્યકાણ્ડે પઞ્ચપઞ્ચાશઃ સર્ગઃ ॥૩-
શ્રીમદ્વાલ્મીકિ રામાયણના અરણ્યકાંડનો પંચપંચાશિતમો સર્ગ હવે સાંભળો.
સંદિશ્ય રાક્ષસાન્ ઘોરાન્ રાવણોઽષ્ટૌ મહાબલાન્। આત્માનં બુદ્ધિવૈક્લવ્યાત્ કૃત્કૃત્યમમન્યત
રાવણે આઠ ભયાનક અને બળવાન રાક્ષસોને આદેશ આપ્યા પછી, પોતે મનની ગૂંચવણમાં પોતાનું કામ પૂરું થયું એવું માન્યું.
સ ચિન્તયાનો વૈદેહીં કામબાણૈઃ પ્રપીડિતઃ। પ્રવિવેશ ગૃહં રમ્યં સીતાં દ્રષ્ટુમભિત્વરન્
વૈદેહીનું વિચારતાં અને કામના તીરોથી પીડાતા, એ રાવણ સીતાને જોવા ઉત્સુક થઈને પોતાના સુંદર મહેલમાં ગયો.
સ પ્રવિશ્ય તુ તદ્વેશ્મ રાવણો રાક્ષસાધિપઃ। અપશ્યદ્ રાક્ષસીમધ્યે સીતાં દુઃખપરાયણામ્
રાક્ષસાધિપતિ રાવણ એ મહેલમાં પ્રવેશીને, રાક્ષસીઓની વચ્ચે દુઃખમાં ડૂબેલી સીતાને જોયી.
અશ્રુપૂર્ણમુખીં દીનાં શોકભારાવપીડિતામ્। વાયુવેગૈરિવાક્રાન્તાં મજ્જન્તીં નાવમર્ણવે
આ સ્ત્રીનું મુખ આંસુઓથી ભીંજાયું હતું, તે બહુ દુઃખી અને શોકના ભારથી પીડાતી હતી, જાણે કોઈ નાવડી દરિયામાં વાવાઝોડાના ઝોકથી ડૂબી રહી હોય એમ.
મૃગયૂથપરિભ્રષ્ટાં મૃગીં શ્વભિરિવાવૃતામ્। અધોગતમુખીં સીતાં તામભ્યેત્ય નિશાચરઃ
મૃગસમૂહથી વિખૂટેલી અને શ્વાનો દ્વારા ઘેરાયેલી હરણીની જેમ, સીતાએ માથું ઝુકાવ્યું હતું, ત્યારે રાત્રિમાં ફરતો રાક્ષસ તેની પાસે આવ્યો.
તાં તુ શોકવશાદ્ દીનામવશાં રાક્ષસાધિપઃ। સબલાદ્ દર્શયામાસ ગૃહં દેવગૃહોપમમ્
શોકથી દુઃખી અને લાચાર થયેલી સીતાને રાક્ષસરાજે પોતાના દેવલોક જેવાં મહેલ બતાવ્યાં.
હર્મ્યપ્રાસાદસમ્બાધં સ્ત્રીસહસ્રનિષેવિતમ્। નાનાપક્ષિગણૈર્જુષ્ટં નાનારત્નસમન્વિતમ્
તેણે સીતાને એવી મહેલીઓ બતાવી, જ્યાં હજારો સ્ત્રીઓ સેવા કરતી, અનેક પ્રકારનાં પક્ષીઓ ગૂંજી રહ્યા હતા અને અનેક રત્નોથી શોભાયમાન હતી.
દાન્તકૈસ્તાપનીયૈશ્ચ સ્ફાટિકૈ રાજતૈસ્તથા। વજ્રવૈદૂર્યચિત્રૈશ્ચ સ્તમ્ભૈર્દૃષ્ટિમનોરમૈઃ
આ મહેલોના થાંભલાં દાંતના, સોનાના, સ્ફટિકના અને ચાંદીના હતા, અને વજ્ર તથા વૈદૂર્યના સુંદર નકશાંથી શોભતા, નજરે ગમતા હતા.
દિવ્યદુન્દુભિનિર્ઘોષં તપ્તકાઞ્ચનભૂષણમ્। સોપાનં કાઞ્ચનં ચિત્રમારુરોહ તયા સહ
દિવ્ય ઢોલના ગૂંજનથી મહેલ ગુંજી ઉઠ્યો હતો, ચમકતા સોનાથી શોભતો હતો અને તે સીતાને લઈને સુંદર સોનાની સીડીએ ચઢ્યો.
દાન્તકા રાજતાશ્ચૈવ ગવાક્ષાઃ પ્રિયદર્શનાઃ। હેમજાલાવૃતાશ્ચાસંસ્તત્ર પ્રાસાદપઙ્ક્તયઃ
ત્યાં મહેલોની પંક્તિઓમાં દાંત અને ચાંદીના મનમોહક જાંબિયા હતા અને તેઓ સોનાની જાળીથી ઢંકાયેલા હતા.
સુધામણિવિચિત્રાણિ ભૂમિભાગાનિ સર્વશઃ। દશગ્રીવઃ સ્વભવને પ્રાદર્શયત મૈથિલીમ્
દશમુખ રાવણે પોતાના મહેલમાં વૈદેહીને ચુનાની કળા અને રત્નોથી શોભાયેલા બધા આંગણાં બતાવ્યાં.
દીર્ઘિકાઃ પુષ્કરિણ્યશ્ચ નાનાપુષ્પસમાવૃતાઃ। રાવણો દર્શયામાસ સીતાં શોકપરાયણામ્
રાવણે સીતાને અનેક પ્રકારના ફૂલોોથી ઢંકાયેલી લાંબી તળાવો અને સરોવરો બતાવ્યાં, છતાં તે તો શોકમાં જ ડૂબેલી રહી.
દર્શયિત્વા તુ વૈદેહીં કૃત્સ્નં તદ્ભવનોત્તમમ્। ઉવાચ વાક્યં પાપાત્મા સીતાં લોભિતુમિચ્છયા
વૈદેહીને આખું સુંદર મહેલ બતાવ્યા પછી, દુષ્ટ હૃદયે તેને લલચાવા માટે સીતાને વાત કરી.
દશ રાક્ષસકોટ્યશ્ચ દ્વાવિંશતિરથાપરાઃ। વર્જયિત્વા જરાવૃદ્ધાન્ બાલાંશ્ચ રજનીચરાન્
અહીં દસ કરોડ રાક્ષસો અને બાવીસ હજાર રથ છે, વૃદ્ધ, બાળ અને રાત્રે ફરતા રાક્ષસો સિવાય.
તેષાં પ્રભુરહં સીતે સર્વેષાં ભીમકર્મણામ્। સહસ્રમેકમેકસ્ય મમ કાર્યપુરઃસરમ્
હે સીતે, આ બધા ભયાનક કાર્યવાળા રાક્ષસોમાં હું સર્વનો સ્વામી છું; અને દરેક માટે મારા પાસે હજાર લોકો તૈયાર છે.
યદિદં રાજ્યતન્ત્રં મે ત્વયિ સર્વં પ્રતિષ્ઠિતમ્। જીવિતં ચ વિશાલાક્ષિ ત્વં મે પ્રાણૈર્ગરીયસી
હે વિશાળ નેત્રવાળી, મારું આખું રાજ્ય તારી પર આધારિત છે; અને સીતે, તું તો મારા શ્વાસથી પણ વધુ પ્રિય છે.
બહ્વીનામુત્તમસ્ત્રીણાં મમ યોઽસૌ પરિગ્રહઃ। તાસાં ત્વમીશ્વરી સીતે મમ ભાર્યા ભવ પ્રિયે
મારી ઘણી ઉત્તમ સ્ત્રીઓમાં, હે સીતે, તું બધાની માલિક બન, મારી પ્રિય પત્ની બની જા.
સાધુ કિં તેઽન્યથાબુદ્ધ્યા રોચયસ્વ વચો મમ। ભજસ્વ માભિતપ્તસ્ય પ્રસાદં કર્તુમર્હસિ
શુ તું બીજું વિચારીને શું લાભ? મારી વાત સ્વીકાર, હું જે દુઃખી છું તેને શાંત કરી, મને કૃપા કર.
પરિક્ષિપ્તા સમુદ્રેણ લઙ્કેયં શતયોજના। નેયં ધર્ષયિતું શક્યા સેન્દ્રૈરપિ સુરાસુરૈઃ
આ લંકા ચારેય બાજુ દરિયાથી ઘેરાયેલી છે અને શત યોજન જેટલી વિશાળ છે; તેને ઇન્દ્ર સહિત દેવો કે અસુરો પણ જીતી શકે તેમ નથી.
ન દેવેષુ ન યક્ષેષુ ન ગન્ધર્વેષુ નર્ષિષુ। અહં પશ્યામિ લોકેષુ યો મે વીર્યસમો ભવેત્
હું દેવો, યક્ષો, ગંધર્વો કે ઋષિઓમાં કોઈને પણ નથી જોતો જે મારી તાકાતને ટક્કર આપી શકે.
રાજ્યભ્રષ્ટેન દીનેન તાપસેન પદાતિના। કિં કરિષ્યસિ રામેણ માનુષેણાલ્પતેજસા
રાજ્ય ગુમાવેલો, દુઃખી, તપસ્વી અને પગપાળા ફરતો, સામાન્ય માનવ રામ તારી શું મદદ કરી શકે?
ભજસ્વ સીતે મામેવ ભર્તાહં સદૃશસ્તવ। યૌવનં ત્વધ્રુવં ભીરુ રમસ્વેહ મયા સહ
હે સીતા, તું મને જ પતિ સ્વીકાર, કેમ કે હું તારો યોગ્ય સાથી છું. હે ભયભીત, યુવાની તો ટકી રહેતી નથી, એટલે અહીં મારી સાથે આનંદથી જીવ.
દર્શને મા કૃથા બુદ્ધિં રાઘવસ્ય વરાનને। કાસ્ય શક્તિરિહાગન્તુમપિ સીતે મનોરથૈઃ
હે સુંદર મુખવાળી, રાઘવને જોવા માટે મનમાં વિચાર પણ ન કર, અહીં કોણ છે જે માત્ર કલ્પનાથી પણ તારી પાસે આવી શકે?