યથા નૈનાં પુમાન્ સ્ત્રી વા સીતાં પશ્યત્યસમ્મતઃ। મુક્તામણિસુવર્ણાનિ વસ્ત્રાણ્યાભરણાનિ ચ
'મારી મંજુરી વગર, કોઈ પુરુષ કે સ્ત્રી સીતાને ન જુએ. મોતી, રત્ન, સોનું, વસ્ત્રો અને આભૂષણો—'
યદ્ યદિચ્છેત્ તદૈવાસ્યા દેયં મચ્છન્દતો યથા। યા ચ વક્ષ્યતિ વૈદેહીં વચનં કિંચિદપ્રિયમ્
'તેને જે કંઈ જોઈએ, એ બધું મારી આજ્ઞાથી આપવું. પણ જો કોઈ વૈદેહી સાથે એક પણ અપ્રિય શબ્દ બોલશે—'
અજ્ઞાનાદ્ યદિ વા જ્ઞાનાન્ન તસ્યા જીવિતં પ્રિયમ્। તથોક્ત્વા રાક્ષસીસ્તાસ્તુ રાક્ષસેન્દ્રઃ પ્રતાપવાન્
મારે એનું જીવવું મનગમતું નથી, એ અજ્ઞાનથી હોય કે જ્ઞાનથી. આમ કહીને રાક્ષસીઓ સાથે રાક્ષસોના મહારાજાએ કહ્યું.
નિષ્ક્રમ્યાન્તઃપુરાત્ તસ્માત્ કિં કૃત્યમિતિ ચિન્તયન્। દદર્શાષ્ટૌ મહાવીર્યાન્ રાક્ષસાન્ પિશિતાશનાન્
પછી એ મહારાજા અંદરના મહેલમાંથી બહાર આવ્યો અને શું કરવું એ વિચારતો હતો. ત્યાં એને આઠ બળવાન, માંસખોર રાક્ષસો દેખાયા.
સ તાન્ દૃષ્ટ્વા મહાવીર્યો વરદાનેન મોહિતઃ। ઉવાચ તાનિદં વાક્યં પ્રશસ્ય બલવીર્યતઃ
એ બળવાન રાજાએ, પોતે મળેલા વરદાનથી મોહમાં આવીને, તેમના બળ અને શૌર્યની પ્રશંસા કરતાં એમને કહ્યું:
નાનાપ્રહરણાઃ ક્ષિપ્રમિતો ગચ્છત સત્વરાઃ। જનસ્થાનં હતસ્થાનં ભૂતપૂર્વં ખરાલયમ્
તમે બધા જુદા જુદા શસ્ત્રો લઈને, તરત જ અહીંથી જલદી જાઓ. જાઓ અને જનસ્થાન પહોંચો, જે ક્યારેય ખરા નું નિવાસસ્થાન હતું પણ હવે ખાલી છે.
તત્રાસ્યતાં જનસ્થાને શૂન્યે નિહતરાક્ષસે। પૌરુષં બલમાશ્રિત્ય ત્રાસમુત્સૃજ્ય દૂરતઃ
હવે જનસ્થાનમાં, જ્યાં રાક્ષસો મારાઈ ગયા છે અને જગ્યા ખાલી પડી છે, ત્યાં જઇને રહો. તમારું શૌર્ય અને બળ રાખો અને દૂરથી પણ કોઈ ડર રાખશો નહીં.
બહુસૈન્યં મહાવીર્યં જનસ્થાને નિવેશિતમ્। સદૂષણખરં યુદ્ધે નિહતં રામસાયકૈઃ
જનસ્થાનમાં એક મોટું અને બળવાન સેના, દુષણ અને ખરા સાથે, રહેતી હતી. પણ એ બધાને રામના તીરો દ્વારા યુદ્ધમાં મારી નાખવામાં આવ્યા.
તતઃ ક્રોધો મમાપૂર્વો ધૈર્યસ્યોપરિ વર્ધતે। વૈરં ચ સુમહજ્જાતં રામં પ્રતિ સુદારુણમ્
આથી, મારા મનમાં જેવો ગુસ્સો ક્યારેય થયો ન હતો એવો ઉદ્ભવ્યો છે, અને રામ સામે ભયાનક દુશ્મનાવટ ઊભી થઈ છે.
નિર્યાતયિતુમિચ્છામિ તચ્ચ વૈરં મહારિપોઃ। નહિ લપ્સ્યામ્યહં નિદ્રામહત્વા સંયુગે રિપુમ્
હું એ મહા દુશ્મન સામે મારી દુશ્મનાવટ ઉતારવી છે. રિપુને યુદ્ધમાં મારી નાખ્યા વગર મને ઊંઘ નહીં આવે.
તં ત્વિદાનીમહં હત્વા ખરદૂષણઘાતિનમ્। રામં શર્મોપલપ્સ્યામિ ધનં લબ્ધ્વેવ નિર્ધનઃ
હવે, ખરા અને દુષણને મારનાર રામને મારીને, હું એ રીતે શાંતિ પામીશ જેમ ગરીબને ધન મળે ત્યારે આનંદ થાય છે.
જનસ્થાને વસદ્ભિસ્તુ ભવદ્ભી રામમાશ્રિતા। પ્રવૃત્તિરુપનેતવ્યા કિં કરોતીતિ તત્ત્વતઃ
તમે બધા જનસ્થાનમાં રહીને, રામ શું કરે છે એનું સાચું વૃત્તાંત મને જણાવજો.
અપ્રમાદાચ્ચ ગન્તવ્યં સર્વૈરેવ નિશાચરૈઃ। કર્તવ્યશ્ચ સદા યત્નો રાઘવસ્ય વધં પ્રતિ
બધા રાત્રે ફરતા રાક્ષસોએ સંપૂર્ણ સતર્કતા રાખવી જોઈએ, અને રાઘવના વિનાશ માટે હંમેશાં પ્રયત્ન કરવો જોઈએ.
યુષ્માકં તુ બલં જ્ઞાતં બહુશો રણમૂર્ધનિ। અતશ્ચાસ્મિઞ્જનસ્થાને મયા યૂયં નિવેશિતાઃ
યુદ્ધના મેદાનમાં તમારું બળ મેં ઘણી વાર જોયું છે, એટલે જ મેં તમને જનસ્થાનમાં રાખ્યા છે.
તતઃ પ્રિયં વાક્યમુપેત્ય રાક્ષસા મહાર્થમષ્ટાવભિવાદ્ય રાવણમ્। વિહાય લઙ્કાં સહિતાઃ પ્રતસ્થિરે યતો જનસ્થાનમલક્ષ્યદર્શનાઃ
પછી એ આઠ રાક્ષસોએ રાવણને પ્રણામ કરીને, મીઠાં વચન કહી, લંકા છોડીને, અજાણ્યા રીતે જનસ્થાન તરફ રવાના થયા.
તતસ્તુ સીતામુપલભ્ય રાવણઃ સુસમ્પ્રહૃષ્ટઃ પરિગૃહ્ય મૈથિલીમ્। પ્રસજ્ય રામેણ ચ વૈરમુત્તમં બભૂવ મોહાન્મુદિતઃ સ રાવણઃ
પછી, સીતાને મેળવીને રાવણ ખૂબ જ ખુશ થયો; મિથિલાની દીકરીને પોતાની પાસે રાખી, રામ સાથે મોટું વૈર રાખીને, મોહમાં પડેલો રાવણ આનંદમાં હતો.
thumb|પઞ્ચપઞ્ચાશઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે અરણ્યકાણ્ડે પઞ્ચપઞ્ચાશઃ સર્ગઃ ॥૩-
શ્રીમદ્વાલ્મીકિ રામાયણના અરણ્યકાંડનો પંચપંચાશિતમો સર્ગ હવે સાંભળો.
સંદિશ્ય રાક્ષસાન્ ઘોરાન્ રાવણોઽષ્ટૌ મહાબલાન્। આત્માનં બુદ્ધિવૈક્લવ્યાત્ કૃત્કૃત્યમમન્યત
રાવણે આઠ ભયાનક અને બળવાન રાક્ષસોને આદેશ આપ્યા પછી, પોતે મનની ગૂંચવણમાં પોતાનું કામ પૂરું થયું એવું માન્યું.
સ ચિન્તયાનો વૈદેહીં કામબાણૈઃ પ્રપીડિતઃ। પ્રવિવેશ ગૃહં રમ્યં સીતાં દ્રષ્ટુમભિત્વરન્
વૈદેહીનું વિચારતાં અને કામના તીરોથી પીડાતા, એ રાવણ સીતાને જોવા ઉત્સુક થઈને પોતાના સુંદર મહેલમાં ગયો.
સ પ્રવિશ્ય તુ તદ્વેશ્મ રાવણો રાક્ષસાધિપઃ। અપશ્યદ્ રાક્ષસીમધ્યે સીતાં દુઃખપરાયણામ્
રાક્ષસાધિપતિ રાવણ એ મહેલમાં પ્રવેશીને, રાક્ષસીઓની વચ્ચે દુઃખમાં ડૂબેલી સીતાને જોયી.
અશ્રુપૂર્ણમુખીં દીનાં શોકભારાવપીડિતામ્। વાયુવેગૈરિવાક્રાન્તાં મજ્જન્તીં નાવમર્ણવે
આ સ્ત્રીનું મુખ આંસુઓથી ભીંજાયું હતું, તે બહુ દુઃખી અને શોકના ભારથી પીડાતી હતી, જાણે કોઈ નાવડી દરિયામાં વાવાઝોડાના ઝોકથી ડૂબી રહી હોય એમ.
મૃગયૂથપરિભ્રષ્ટાં મૃગીં શ્વભિરિવાવૃતામ્। અધોગતમુખીં સીતાં તામભ્યેત્ય નિશાચરઃ
મૃગસમૂહથી વિખૂટેલી અને શ્વાનો દ્વારા ઘેરાયેલી હરણીની જેમ, સીતાએ માથું ઝુકાવ્યું હતું, ત્યારે રાત્રિમાં ફરતો રાક્ષસ તેની પાસે આવ્યો.
તાં તુ શોકવશાદ્ દીનામવશાં રાક્ષસાધિપઃ। સબલાદ્ દર્શયામાસ ગૃહં દેવગૃહોપમમ્
શોકથી દુઃખી અને લાચાર થયેલી સીતાને રાક્ષસરાજે પોતાના દેવલોક જેવાં મહેલ બતાવ્યાં.
હર્મ્યપ્રાસાદસમ્બાધં સ્ત્રીસહસ્રનિષેવિતમ્। નાનાપક્ષિગણૈર્જુષ્ટં નાનારત્નસમન્વિતમ્
તેણે સીતાને એવી મહેલીઓ બતાવી, જ્યાં હજારો સ્ત્રીઓ સેવા કરતી, અનેક પ્રકારનાં પક્ષીઓ ગૂંજી રહ્યા હતા અને અનેક રત્નોથી શોભાયમાન હતી.
દાન્તકૈસ્તાપનીયૈશ્ચ સ્ફાટિકૈ રાજતૈસ્તથા। વજ્રવૈદૂર્યચિત્રૈશ્ચ સ્તમ્ભૈર્દૃષ્ટિમનોરમૈઃ
આ મહેલોના થાંભલાં દાંતના, સોનાના, સ્ફટિકના અને ચાંદીના હતા, અને વજ્ર તથા વૈદૂર્યના સુંદર નકશાંથી શોભતા, નજરે ગમતા હતા.
દિવ્યદુન્દુભિનિર્ઘોષં તપ્તકાઞ્ચનભૂષણમ્। સોપાનં કાઞ્ચનં ચિત્રમારુરોહ તયા સહ
દિવ્ય ઢોલના ગૂંજનથી મહેલ ગુંજી ઉઠ્યો હતો, ચમકતા સોનાથી શોભતો હતો અને તે સીતાને લઈને સુંદર સોનાની સીડીએ ચઢ્યો.
દાન્તકા રાજતાશ્ચૈવ ગવાક્ષાઃ પ્રિયદર્શનાઃ। હેમજાલાવૃતાશ્ચાસંસ્તત્ર પ્રાસાદપઙ્ક્તયઃ
ત્યાં મહેલોની પંક્તિઓમાં દાંત અને ચાંદીના મનમોહક જાંબિયા હતા અને તેઓ સોનાની જાળીથી ઢંકાયેલા હતા.
સુધામણિવિચિત્રાણિ ભૂમિભાગાનિ સર્વશઃ। દશગ્રીવઃ સ્વભવને પ્રાદર્શયત મૈથિલીમ્
દશમુખ રાવણે પોતાના મહેલમાં વૈદેહીને ચુનાની કળા અને રત્નોથી શોભાયેલા બધા આંગણાં બતાવ્યાં.
દીર્ઘિકાઃ પુષ્કરિણ્યશ્ચ નાનાપુષ્પસમાવૃતાઃ। રાવણો દર્શયામાસ સીતાં શોકપરાયણામ્
રાવણે સીતાને અનેક પ્રકારના ફૂલોોથી ઢંકાયેલી લાંબી તળાવો અને સરોવરો બતાવ્યાં, છતાં તે તો શોકમાં જ ડૂબેલી રહી.
દર્શયિત્વા તુ વૈદેહીં કૃત્સ્નં તદ્ભવનોત્તમમ્। ઉવાચ વાક્યં પાપાત્મા સીતાં લોભિતુમિચ્છયા
વૈદેહીને આખું સુંદર મહેલ બતાવ્યા પછી, દુષ્ટ હૃદયે તેને લલચાવા માટે સીતાને વાત કરી.