દિવ્યાભરણમાલ્યાભિર્દિવ્યરૂપાભિરાવૃતમ્। ક્રીડારતવિધિજ્ઞાભિરપ્સરોભિઃ સહસ્રશઃ
દિવ્ય આભૂષણો અને માળાઓથી સજ્જ, સ્વર્ગસમાન રૂપવંતી અને રમણ-વિધિમાં નિપુણ હજારો અપ્સરાઓએ આસપાસ ઘેરી લીધું હતું.
સેવિતં દેવપત્નીભિઃ શ્રીમતીભિરુપાસિતમ્। દેવદાનવસઙ્ઘૈશ્ચ ચરિતં ત્વમૃતાશિભિઃ
દેવીઓએ સેવા કરી અને પૂજેલું, દેવ અને દાનવોની ટોળીઓ પણ જ્યાં અમૃત પીતા હતા, એવું તે સ્થાન હતું.
હંસક્રૌઞ્ચપ્લવાકીર્ણં સારસૈઃ સમ્પ્રસાદિતમ્। વૈદૂર્યપ્રસ્તરં સ્નિગ્ધં સાન્દ્રં સાગરતેજસા
હંસ, ક્રૌંચ અને અન્ય જળપંખીઓથી ભરેલું, સારસના કલરવથી આનંદિત, ચમકતા વૈદૂર્ય પથ્થરો અને સાગરની જેમ તેજથી ભરપૂર હતું.
પાણ્ડુરાણિ વિશાલાનિ દિવ્યમાલ્યયુતાનિ ચ। તૂર્યગીતાભિજુષ્ટાનિ વિમાનાનિ સમન્તતઃ
ચારે બાજુ વિશાળ અને સફેદ વિમાનો, જે દિવ્ય ફૂલોની માળાઓથી શોભાયમાન અને વાદ્યગાનના સ્વરે ગૂંજતા હતા.
તપસા જિતલોકાનાં કામગાન્યભિસમ્પતન્। ગન્ધર્વાપ્સરસશ્ચૈવ દદર્શ ધનદાનુજઃ
તપથી લોક જીતેલા, મનગમતું ફરતા ગંધર્વો અને અપ્સરાઓને ધનદના ભાઈએ ત્યાં જોયા.
નિર્યાસરસમૂલાનાં ચન્દનાનાં સહસ્રશઃ। વનાનિ પશ્યન્ સૌમ્યાનિ ઘ્રાણતૃપ્તિકરાણિ ચ
સુગંધિત રસથી ભરેલા, મૂળથી સુગંધ ફેલાવતા હજારો ચંદનના વૃક્ષોના શાંત અને મનોહર વનો તેણે જોયા.
અગુરૂણાં ચ મુખ્યાનાં વનાન્યુપવનાનિ ચ। તક્કોલાનાં ચ જાત્યાનાં ફલિનાં ચ સુગન્ધિનામ્
મૂળ્યવાન અગરુના વન અને ઉપવન, તેમજ તક્કોળ, જાતી અને સુગંધિત ફળવાળા અન્ય વૃક્ષોના વન પણ તેણે જોયા.
પુષ્પાણિ ચ તમાલસ્ય ગુલ્માનિ મરિચસ્ય ચ। મુક્તાનાં ચ સમૂહાનિ શુષ્યમાણાનિ તીરતઃ
તમાલના ફૂલો, મરીચના ઝાડ અને કાંઠે સૂકાતા મુક્તાના ગૂંચ પણ તેણે જોયા.
શૈલાનિ પ્રવરાંશ્ચૈવ પ્રવાલનિચયાંસ્તથા। કાઞ્ચનાનિ ચ શૃઙ્ગાણિ રાજતાનિ તથૈવ ચ
શ્રેષ્ઠ પર્વતો, મોતી જેવા પ્રવાળના ઢગલા, અને સોનાં-ચાંદીના શિખરો પણ તેણે જોયા.
પ્રસ્રવાણિ મનોજ્ઞાનિ પ્રસન્નાન્યદ્ભુતાનિ ચ। ધનધાન્યોપપન્નાનિ સ્ત્રીરત્નૈરાવૃતાનિ ચ
મનોહર અને સ્વચ્છ ઝરણાં, અદ્ભુત અને આશ્ચર્યજનક સ્થળો, ધન અને અનાજથી ભરપૂર, અને સુંદર સ્ત્રીઓથી ઘેરાયેલાં પ્રદેશો તેણે જોયા.
હસ્ત્યશ્વરથગાઢાનિ નગરાણિ વિલોકયન્। તં સમં સર્વતઃ સ્નિગ્ધં મૃદુસંસ્પર્શમારુતમ્
હાથી, ઘોડા અને રથોથી ભરેલા શહેરો, સર્વત્ર સમાન, લીલાછમ અને નરમ પવનથી સ્પર્શાતા પ્રદેશો તેણે જોયા.
અનૂપે સિન્ધુરાજસ્ય દદર્શ ત્રિદિવોપમમ્। તત્રાપશ્યત્ સ મેઘાભં ન્યગ્રોધં મુનિભિર્વૃતમ્
સિંઘુના રાજાના જળકાંઠે, સ્વર્ગ સમાન સ્થળ જોયું; ત્યાં તેણે મેઘ જેવો કાળો અને ઋષિઓથી ઘેરાયેલો વટવૃક્ષ જોયો.
સમન્તાદ્ યસ્ય તાઃ શાખાઃ શતયોજનમાયતાઃ। યસ્ય હસ્તિનમાદાય મહાકાયં ચ કચ્છપમ્
જેની ડાળીઓ ચારે બાજુમાં સો યોજન સુધી ફેલાયેલી હતી, અને જેના પરથી એક હાથી અને વિશાળ કાચબો ઉપાડી લેવામાં આવ્યા હતા.
ભક્ષાર્થં ગરુડઃ શાખામાજગામ મહાબલઃ। તસ્ય તાં સહસા શાખાં ભારેણ પતગોત્તમઃ
મોટા બળવાન ગરુડ ખોરાક માટે એ ડાળીએ આવ્યો; અને પંખીઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા ગરુડના ભારથી એ ડાળી અચાનક તૂટી પડી.
સુપર્ણઃ પર્ણબહુલાં બભઞ્જાથ મહાબલઃ। તત્ર વૈખાનસા માષા વાલખિલ્યા મરીચિપાઃ
મહાબળવાન સુપર્ણે ત્યાં પાંદડીઓથી ભરેલી ડાળી તોડી, જ્યાં વૈખાનસ, માષ, વાલખિલ્ય અને મરીચિ નામના મહર્ષિઓ ભેગા થયા હતા.
આજા બભૂવુર્ધૂમ્રાશ્ચ સંગતાઃ પરમર્ષયઃ। તેષાં દયાર્થં ગરુડસ્તાં શાખાં શતયોજનામ્
ત્યાં એકઠા થયેલા ધૂસરી વાળવાળા મહર્ષિઓ બકરાં જેવા દેખાતા હતા; એમની દયા રાખીને ગરુડે એ શતયોજન લાંબી ડાળી ઉઠાવી.
ભગ્નામાદાય વેગેન તૌ ચોભૌ ગજકચ્છપૌ। એકપાદેન ધર્માત્મા ભક્ષયિત્વા તદામિષમ્
એ તૂટી ગયેલી ડાળી, સાથે ગજ અને કચ્છપને ઝડપથી લઈ, ધર્મનિષ્ઠ સુપર્ણે એક પગે ઊભા રહી એ માંસ ભોજન કર્યું.
નિષાદવિષયં હત્વા શાખયા પતગોત્તમઃ। પ્રહર્ષમતુલં લેભે મોક્ષયિત્વા મહામુનીન્
પતંગોમાં શ્રેષ્ઠ સુપર્ણે એ ડાળથી નિષાદોના પ્રદેશને નાશ કર્યો અને મહર્ષિઓને મુક્ત કરી અતુલ આનંદ મેળવ્યો.
સ તુ તેન પ્રહર્ષેણ દ્વિગુણીકૃતવિક્રમઃ। અમૃતાનયનાર્થં વૈ ચકાર મતિમાન્ મતિમ્
એ આનંદથી ભરાઈ, તેની શક્તિ બે ગણી થઈ ગઈ; પછી બુદ્ધિશાળી સુપર્ણે અમૃત લાવવાનો સંકલ્પ કર્યો.
તં મહર્ષિગણૈર્જુષ્ટં સુપર્ણકૃતલક્ષણમ્। નામ્ના સુભદ્રં ન્યગ્રોધં દદર્શ ધનદાનુજઃ
મહર્ષિગણોથી પવિત્ર બનેલું, સુપર્ણના ચિહ્નવાળું અને સુભદ્ર નામનું વટવૃક્ષ ધનદાના ભાઈએ જોયું.
તં તુ ગત્વા પરં પારં સમુદ્રસ્ય નદીપતેઃ। દદર્શાશ્રમમેકાન્તે પુણ્યે રમ્યે વનાન્તરે
પછી, નદીઓના સ્વામી એવા સમુદ્રના પાર પહોંચીને, તેણે જંગલના પવિત્ર અને સુંદર ભાગમાં એક આશ્રમ જોયો.
તત્ર કૃષ્ણાજિનધરં જટામણ્ડલધારિણમ્। દદર્શ નિયતાહારં મારીચં નામ રાક્ષસમ્
ત્યાં તેણે કાળાં મૃગચર્મ ધારણ કરનાર, જટાવાળું અને નિયમિત આહાર કરનાર મારીચ નામના રાક્ષસને જોયો.
સ રાવણઃ સમાગમ્ય વિધિવત્ તેન રક્ષસા। મારીચેનાર્ચિતો રાજા સર્વકામૈરમાનુષૈઃ
રાવણે યોગ્ય રીતે જઈ, મારીચ રાક્ષસ પાસેથી સર્વ પ્રકારની માનવ સુખસુવિધાઓ સાથે સન્માન મેળવ્યો.
તં સ્વયં પૂજયિત્વા ચ ભોજનેનોદકેન ચ। અર્થોપહિતયા વાચા મારીચો વાક્યમબ્રવીત્
પછી મારીચે પોતે જ ભોજન અને પાણીથી તેની આત્મિયતા પૂર્વક સેવા કરી, અને કામની વાત પુછવા માટે બોલ્યો.
કચ્ચિત્તે કુશલં રાજન્ લઙ્કાયાં રાક્ષસેશ્વર। કેનાર્થેન પુનસ્ત્વં વૈ તૂર્ણમેવ ઇહાગતઃ
"લંકાના રાક્ષસાધિપતિ રાજા, તમારી બધી બરોબરી છે ને? તમે ફરીથી આટલી ઝડપથી અહીં કયા હેતુથી આવ્યા છો?"
એવમુક્તો મહાતેજા મારીચેન સ રાવણઃ। તતઃ પશ્ચાદિદં વાક્યમબ્રવીદ્ વાક્યકોવિદઃ
મારીચે આવું પૂછતાં તેજસ્વી અને વાક્યકુશળ રાવણે પછી આ વચન કહ્યું.
thumb|ષટ્ત્રિંશઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે અરણ્યકાણ્ડે ષટ્ત્રિંશઃ સર્ગઃ ॥૩-
શ્રીમદ્વાલ્મીકિ રામાયણના અરણ્યકાંડનો છત્રીસમો સર્ગ સાંભળો.
મારીચ શ્રૂયતાં તાત વચનં મમ ભાષતઃ। આર્તોઽસ્મિ મમ ચાર્તસ્ય ભવાન્ હિ પરમા ગતિઃ
"મારીચ, મારા વચન ધ્યાનથી સાંભળ; હું દુઃખી છું અને દુઃખી માણસ માટે તમે સર્વોત્તમ આશ્રય છો."
જાનીષે ત્વં જનસ્થાનં ભ્રાતા યત્ર ખરો મમ। દૂષણશ્ચ મહાબાહુઃ સ્વસા શૂર્પણખા ચ મે
"તમે જાણો છો કે જનસ્થાનમાં મારા ભાઈ ખરા, મહાબળવાન દુષણ અને મારી બહેન શૂર્પણખા રહે છે."
ત્રિશિરાશ્ચ મહાબાહૂ રાક્ષસઃ પિશિતાશનઃ। અન્યે ચ બહવઃ શૂરા લબ્ધલક્ષા નિશાચરાઃ
"ત્યાં મહાબળવાન, માંસખોર ત્રિશિરા અને અનેક શૂરવીર, નિશાચર રાક્ષસો પણ છે, જે નિપુણ નિશાનદાર છે."