મન્મથસ્ય શરાણાં ચ ત્વં વિધેયો ભવિષ્યસિ। યદિ તસ્યામભિપ્રાયો ભાર્યાત્વે તવ જાયતે। શીઘ્રમુદ્ધ્રિયતાં પાદો જયાર્થમિહ દક્ષિણઃ
જો તને એ સ્ત્રીને પત્ની બનાવવા ઈચ્છા થાય, તો તું કામદેવના બાણોથી ઘાયલ થાશે; તેથી વિજય માટે તારો જમણો પગ તરત ઊંચો કર.
રોચતે યદિ તે વાક્યં મમૈતદ્ રાક્ષસેશ્વર। ક્રિયતાં નિર્વિશઙ્કેન વચનં મમ રાવણ
રાક્ષસોના રાજા, જો મારા શબ્દો તને ગમ્યા હોય, તો રાવણ, નિર્ભય થઈને મારી વાત માની લે.
વિજ્ઞાયૈષામશક્તિં ચ ક્રિયતાં ચ મહાબલ। સીતા તવાનવદ્યાઙ્ગી ભાર્યાત્વે રાક્ષસેશ્વર
મહાબલી, તેમના બળહીનપણું જાણી લે અને યોગ્ય પગલાં લે; રાક્ષસોના સ્વામી, નિર્દોષ અંગવાળી સીતાને તારી પત્ની બનાવ.
નિશમ્ય રામેણ શરૈરજિહ્મગૈ- ર્હતાઞ્જનસ્થાનગતાન્ નિશાચરાન્। ખરં ચ દૃષ્ટ્વા નિહતં ચ દૂષણં ત્વમદ્ય કૃત્યં પ્રતિપત્તુમર્હસિ
રામે જનસ્થાનમાં આવેલા રાક્ષસોને સીધા બાણોથી મારી નાખ્યા છે અને ખરા તથા દુષણને પણ સંહાર્યા છે— હવે તારે તારો કાર્ય આરંભવું જોઈએ.
thumb|પઞ્ચત્રિંશઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે અરણ્યકાણ્ડે પઞ્ચત્રિંશઃ સર્ગઃ ॥૩-
આરણ્યકાંડનો પঁત્રીસમો અધ્યાય સાંભળો.
તતઃ શૂર્પણખાવાક્યં તચ્છ્રુત્વા રોમહર્ષણમ્। સચિવાનભ્યનુજ્ઞાય કાર્યં બુદ્ધ્વા જગામ હ
પછી, શૂર્પણખાની વાત સાંભળી, જે સાંભળતાં જ રોમાંચ થાય, તેણે મંત્રીઓ સાથે ચર્ચા કરી, વાત સમજ્યો અને પછી નીકળી પડ્યો.
તત્ કાર્યમનુગમ્યાન્તર્યથાવદુપલભ્ય ચ। દોષાણાં ચ ગુણાનાં ચ સમ્પ્રધાર્ય બલાબલમ્
એમણે કામને અનુસરી યોગ્ય રીતે માહિતી મેળવી, દોષ અને ગુણ, બળ અને બળહીનતા બધું વિચાર્યું.
ઇતિ કર્તવ્યમિત્યેવ કૃત્વા નિશ્ચયમાત્મનઃ। સ્થિરબુદ્ધિસ્તતો રમ્યાં યાનશાલાં જગામ હ
આ જ કરવું છે એમ મનમાં નક્કી કરીને, દૃઢ નિશ્ચય સાથે તે સુંદર રથશાળામાં ગયો.
યાનશાલાં તતો ગત્વા પ્રચ્છન્નં રાક્ષસાધિપઃ। સૂતં સંચોદયામાસ રથઃ સંયુજ્યતામિતિ
પછી રાક્ષસાધિપતિ છુપાઈને રથશાળામાં ગયો અને પોતાના સારથિને કહ્યું: 'મારો રથ તૈયાર કર.'
એવમુક્તઃ ક્ષણેનૈવ સારથિર્લઘુવિક્રમઃ। રથં સંયોજયામાસ તસ્યાભિમતમુત્તમમ્
આવી આજ્ઞા મળતાં જ, ચપળ અને કુશળ સારથીએ થોડી જ વારમાં પોતાના સ્વામીનો પસંદગીત અને ઉત્તમ રથ જોતો કરી દીધો.
કામગં રથમાસ્થાય કાઞ્ચનં રત્નભૂષિતમ્। પિશાચવદનૈર્યુક્તં ખરૈઃ કનકભૂષણૈઃ
પછી તે ઇચ્છા મુજબ ચાલતો, સોનાના અને રત્નોથી શોભતો, પિશાચ જેવા ચહેરાવાળા અને સોનાના આભૂષણોથી સજ્જ ઘોડાઓ જોડાયેલા રથ પર ચડ્યો.
મેઘપ્રતિમનાદેન સ તેન ધનદાનુજઃ। રાક્ષસાધિપતિઃ શ્રીમાન્ યયૌ નદનદીપતિમ્
મેઘ સમાન ગર્જનાવાળા એ રત્નોથી શોભતા રાક્ષસોના રાજા, કુબેરના ભાઈ, નદીઓ અને વનરાજાઓના સ્વામી તરફ નીકળી પડ્યા.
સ શ્વેતવાલવ્યજનઃ શ્વેતચ્છત્રો દશાનનઃ। સ્નિગ્ધવૈદૂર્યસંકાશસ્તપ્તકાઞ્ચનભૂષણઃ
દશાનન રાવણ, સફેદ ચામર અને છત્રી સાથે, ચમકતા વૈદૂર્ય જેવો તેજસ્વી અને તપેલા સોનાના આભૂષણોથી શોભતો હતો.
દશગ્રીવો વિંશતિભુજો દર્શનીયપરિચ્છદઃ। ત્રિદશારિર્મુનીન્દ્રઘ્નો દશશીર્ષ ઇવાદ્રિરાટ્
દસ મસ્તક, વીસ હાથ, સુંદર વેશભૂષા, દેવોનો શત્રુ અને ઋષિહંત, દશ શિખરવાળા પર્વત જેવો દેખાતો હતો.
કામગં રથમાસ્થાય શુશુભે રાક્ષસાધિપઃ। વિદ્યુન્મણ્ડલવાન્ મેઘઃ સબલાક ઇવામ્બરે
ઇચ્છા મુજબ ચાલતા રથમાં બેઠેલો રાક્ષસાધિપતિ, આકાશમાં વીજળીવાળા મેઘ જેવો તેજસ્વી લાગતો હતો.
સશૈલસાગરાનૂપં વીર્યવાનવલોકયન્। નાનાપુષ્પફલૈર્વૃક્ષૈરનુકીર્ણં સહસ્રશઃ
પર્વતો, દરિયાઓ અને કિનારાઓના પ્રદેશો જોઈને, એ બલવાને હજારો પ્રકારના ફૂલો અને ફળોથી ભરેલા વૃક્ષો જોઈ લીધા.
શીતમઙ્ગલતોયાભિઃ પદ્મિનીભિઃ સમન્તતઃ। વિશાલૈરાશ્રમપદૈર્વેદિમદ્ભિરલંકૃતમ્
ચારે બાજુ શીતળ અને શુભ જળવાળા કમળના તળાવો અને વિશાળ આશ્રમો, જેમાં યજ્ઞવેદિકાઓથી શોભાયમાન છે, એ રીતે સજાવેલા હતા.
કદલ્યટવિસંશોભં નારિકેલોપશોભિતમ્। સાલૈસ્તાલૈસ્તમાલૈશ્ચ તરુભિશ્ચ સુપુષ્પિતૈઃ
કેળાના વનોથી શોભાયમાન, નાળિયેરીના વૃક્ષોથી ઝગમગતું, સાલ, તાળ, તમાલ અને અન્ય ફૂલેલા વૃક્ષોથી પણ તે સ્થળ સુંદર લાગતું હતું.
અત્યન્તનિયતાહારૈઃ શોભિતં પરમર્ષિભિઃ। નાગૈઃ સુપર્ણૈર્ગન્ધર્વૈઃ કિંનરૈશ્ચ સહસ્રશઃ
અતિ નિયમિત આહાર કરનારા મહાન ઋષિઓ અને હજારો નાગ, સુપર્ણ, ગંધર્વ અને કિન્નરોની હાજરીથી તે સ્થાન વધુ શોભતું હતું.
જિતકામૈશ્ચ સિદ્ધૈશ્ચ ચારણૈશ્ચોપશોભિતમ્। આજૈર્વૈખાનસૈર્માષૈર્વાલખિલ્યૈર્મરીચિપૈઃ
કામને જીતેલા સિદ્ધો અને ચારણો, તેમજ આજ, વૈખાનસ, માષ, વાલખિલ્ય અને મરીચિ જેવા મહાત્માઓથી પણ તે સ્થળ શોભાયમાન હતું.
દિવ્યાભરણમાલ્યાભિર્દિવ્યરૂપાભિરાવૃતમ્। ક્રીડારતવિધિજ્ઞાભિરપ્સરોભિઃ સહસ્રશઃ
દિવ્ય આભૂષણો અને માળાઓથી સજ્જ, સ્વર્ગસમાન રૂપવંતી અને રમણ-વિધિમાં નિપુણ હજારો અપ્સરાઓએ આસપાસ ઘેરી લીધું હતું.
સેવિતં દેવપત્નીભિઃ શ્રીમતીભિરુપાસિતમ્। દેવદાનવસઙ્ઘૈશ્ચ ચરિતં ત્વમૃતાશિભિઃ
દેવીઓએ સેવા કરી અને પૂજેલું, દેવ અને દાનવોની ટોળીઓ પણ જ્યાં અમૃત પીતા હતા, એવું તે સ્થાન હતું.
હંસક્રૌઞ્ચપ્લવાકીર્ણં સારસૈઃ સમ્પ્રસાદિતમ્। વૈદૂર્યપ્રસ્તરં સ્નિગ્ધં સાન્દ્રં સાગરતેજસા
હંસ, ક્રૌંચ અને અન્ય જળપંખીઓથી ભરેલું, સારસના કલરવથી આનંદિત, ચમકતા વૈદૂર્ય પથ્થરો અને સાગરની જેમ તેજથી ભરપૂર હતું.
પાણ્ડુરાણિ વિશાલાનિ દિવ્યમાલ્યયુતાનિ ચ। તૂર્યગીતાભિજુષ્ટાનિ વિમાનાનિ સમન્તતઃ
ચારે બાજુ વિશાળ અને સફેદ વિમાનો, જે દિવ્ય ફૂલોની માળાઓથી શોભાયમાન અને વાદ્યગાનના સ્વરે ગૂંજતા હતા.
તપસા જિતલોકાનાં કામગાન્યભિસમ્પતન્। ગન્ધર્વાપ્સરસશ્ચૈવ દદર્શ ધનદાનુજઃ
તપથી લોક જીતેલા, મનગમતું ફરતા ગંધર્વો અને અપ્સરાઓને ધનદના ભાઈએ ત્યાં જોયા.
નિર્યાસરસમૂલાનાં ચન્દનાનાં સહસ્રશઃ। વનાનિ પશ્યન્ સૌમ્યાનિ ઘ્રાણતૃપ્તિકરાણિ ચ
સુગંધિત રસથી ભરેલા, મૂળથી સુગંધ ફેલાવતા હજારો ચંદનના વૃક્ષોના શાંત અને મનોહર વનો તેણે જોયા.
અગુરૂણાં ચ મુખ્યાનાં વનાન્યુપવનાનિ ચ। તક્કોલાનાં ચ જાત્યાનાં ફલિનાં ચ સુગન્ધિનામ્
મૂળ્યવાન અગરુના વન અને ઉપવન, તેમજ તક્કોળ, જાતી અને સુગંધિત ફળવાળા અન્ય વૃક્ષોના વન પણ તેણે જોયા.
પુષ્પાણિ ચ તમાલસ્ય ગુલ્માનિ મરિચસ્ય ચ। મુક્તાનાં ચ સમૂહાનિ શુષ્યમાણાનિ તીરતઃ
તમાલના ફૂલો, મરીચના ઝાડ અને કાંઠે સૂકાતા મુક્તાના ગૂંચ પણ તેણે જોયા.
શૈલાનિ પ્રવરાંશ્ચૈવ પ્રવાલનિચયાંસ્તથા। કાઞ્ચનાનિ ચ શૃઙ્ગાણિ રાજતાનિ તથૈવ ચ
શ્રેષ્ઠ પર્વતો, મોતી જેવા પ્રવાળના ઢગલા, અને સોનાં-ચાંદીના શિખરો પણ તેણે જોયા.
પ્રસ્રવાણિ મનોજ્ઞાનિ પ્રસન્નાન્યદ્ભુતાનિ ચ। ધનધાન્યોપપન્નાનિ સ્ત્રીરત્નૈરાવૃતાનિ ચ
મનોહર અને સ્વચ્છ ઝરણાં, અદ્ભુત અને આશ્ચર્યજનક સ્થળો, ધન અને અનાજથી ભરપૂર, અને સુંદર સ્ત્રીઓથી ઘેરાયેલાં પ્રદેશો તેણે જોયા.