સ ખરસ્યાજ્ઞયા સૂતસ્તુરગાન્ સમચોદયત્। યત્ર રામો મહાબાહુરેકો ધુન્વન્ ધનુઃ સ્થિતઃ
ખરાની આજ્ઞાથી રથચાલકે ઘોડાઓને એ તરફ દોડાવ્યા જ્યાં મહાબલી રામજી એકલા ધનુષ્ય હલાવતાં ઊભા હતા.
તં તુ નિષ્પતિતં દૃષ્ટ્વા સર્વતો રજનીચરાઃ। મુઞ્ચમાના મહાનાદં સચિવાઃ પર્યવારયન્
તેને આગળ વધતો જોઈ, બધા રાત્રિચર રાક્ષસો અને તેના મંત્રીઓ મહાનાદ કરતા તેને ઘેરી લીધા.
સ તેષાં યાતુધાનાનાં મધ્યે રથગતઃ ખરઃ। બભૂવ મધ્યે તારાણાં લોહિતાઙ્ગ ઇવોદિતઃ
રથમાં બેઠેલા ખરા, એ રાત્રિચર રાક્ષસોના વચ્ચે, તારાઓમાં ઉગતા લોહિતાંગ ગ્રહ જેવો દેખાતો હતો.
તતઃ શરસહસ્રેણ રામમપ્રતિમૌજસમ્। અર્દયિત્વા મહાનાદં નનાદ સમરે ખરઃ
પછી ખરાએ હજાર બાણોથી અપ્રતિમ બલવાન રામજી પર આક્રમણ કર્યું અને યુદ્ધમાં જોરથી ગર્જના કરી.
તતસ્તં ભીમધન્વાનં ક્રુદ્ધાઃ સર્વે નિશાચરાઃ। રામં નાનાવિધૈઃ શસ્ત્રૈરભ્યવર્ષન્ત દુર્જયમ્
પછી બધા ક્રોધિત રાક્ષસોએ અપરાજિત અને ભયાનક ધનુષ્ય ધરાવતાં રામ પર અનેક પ્રકારના શસ્ત્રોથી વરસાદ વરસાવ્યો.
મુદ્ગરૈરાયસૈઃ શૂલૈઃ પ્રાસૈઃ ખડ્ગૈઃ પરશ્વધૈઃ। રાક્ષસાઃ સમરે શૂરં નિજઘ્નૂ રોષતત્પરાઃ
રાક્ષસોએ ક્રોધથી ભરાઈ, યુદ્ધમાં શૂરવીર રામ પર ગદા, લોખંડના ભાલા, ભાલ, તલવાર અને કટારીઓથી ઘા કર્યા.
તે બલાહકસંકાશા મહાકાયા મહાબલાઃ। અભ્યધાવન્ત કાકુત્સ્થં રથૈર્વાજિભિરેવ ચ
મોટા શરીર અને મહાન બળ ધરાવતાં, મેઘના સમાન દેખાતા રાક્ષસો રથ અને ઘોડા લઈને કાકુત્સ્થ તરફ દોડી આવ્યા.
ગજૈઃ પર્વતકૂટાભૈ રામં યુદ્ધે જિઘાંસવઃ। તે રામે શરવર્ષાણિ વ્યસૃજન્ રક્ષસાં ગણાઃ
પર્વત સમાન દાઢી ધરાવતાં હાથીઓ સાથે, રાક્ષસોની ટોળકીઓ રામને યુદ્ધમાં મારવા ઇચ્છી, તેના પર તીરોની વરસાદ વરસાવતી હતી.
શૈલેન્દ્રમિવ ધારાભિર્વર્ષમાણા મહાઘનાઃ। સર્વૈઃ પરિવૃતો રામો રાક્ષસૈઃ ક્રૂરદર્શનૈઃ
ભયાનક દેખાવ ધરાવતાં બધા રાક્ષસોથી ઘેરાયેલા રામ, જાણે મહા ઘનોથી વરસાદ વરસતા પર્વતરાજ જેવા લાગતા હતા.
તિથિષ્વિવ મહાદેવો વૃતઃ પારિષદાં ગણૈઃ। તાનિ મુક્તાનિ શસ્ત્રાણિ યાતુધાનૈઃ સ રાઘવઃ
મહાદેવ જેમ તહેવારોમાં પોતાના સેવકોની ટોળીઓથી ઘેરાયેલા હોય, તેમ રાઘવએ યાતુધાનો દ્વારા છોડાયેલા એ શસ્ત્રો સ્વીકાર્યા.
પ્રતિજગ્રાહ વિશિખૈર્નદ્યોઘાનિવ સાગરઃ। સ તૈઃ પ્રહરણૈર્ઘોરૈર્ભિન્નગાત્રો ન વિવ્યથે
રામે એ બધા શસ્ત્રોને તીરો વડે પાછા ફટકારી દીધાં, જેમ સાગર નદીઓના પ્રવાહને સહન કરે છે; ભયાનક શસ્ત્રોથી શરીર છિદ્રાયુ છતાં પણ એ અડગ રહ્યો.
રામઃ પ્રદીપ્તૈર્બહુભિર્વજ્રૈરિવ મહાચલઃ। સ વિદ્ધઃ ક્ષતજાદિગ્ધઃ સર્વગાત્રેષુ રાઘવઃ
અગ્નિસમાન તેજ ધરાવતાં અનેક વજ્રોથી ઘાયલ અને લોહીથી લથપથ થયેલા રાઘવ, જાણે મહાપર્વત પર વીજળી પડેલી હોય તેમ લાગતા હતા.
બભૂવ રામઃ સંધ્યાભ્રૈર્દિવાકર ઇવાવૃતઃ। વિષેદુર્દેવગન્ધર્વાઃ સિદ્ધાશ્ચ પરમર્ષયઃ
રામ સાંજના વાદળોથી ઢંકાયેલા સૂર્ય જેવા દેખાતા હતા; દેવો, ગંધર્વો, સિદ્ધો અને મહર્ષિઓ બધાં નિરાશ થઈ ગયા.
એકં સહસ્રૈર્બહુભિસ્તદા દૃષ્ટ્વા સમાવૃતમ્। તતો રામસ્તુ સંક્રુદ્ધો મણ્ડલીકૃતકાર્મુકઃ
એ સમયે એકલા રામને હજારો રાક્ષસો ઘેરી રહ્યા છે જોઈ, રામે ક્રોધથી ધનુષ્યને વળાંકમાં પકડી યુદ્ધ માટે તૈયાર થયો.
સસર્જ નિશિતાન્ બાણાન્ શતશોઽથ સહસ્રશઃ। દુરાવારાન્ દુર્વિષહાન્ કાલપાશોપમાન્ રણે
યુદ્ધમાં રામે શતોથી અને હજારોની સંખ્યામાં તીક્ષ્ણ તીરો છોડ્યા, જે અવરોધી શકાય એવા નહોતા અને જાણે મૃત્યુના ફાંસાની જેમ દુષ્પ્રાપ્ય હતા.
મુમોચ લીલયા કઙ્કપત્રાન્ કાઞ્ચનભૂષણાન્। તે શરાઃ શત્રુસૈન્યેષુ મુક્તા રામેણ લીલયા
રામે સહેલાઈથી સુવર્ણથી શોભિત, પાંખવાળા તીરો છોડ્યા; એ તીરો રમતમાં છોડેલા હોય તેમ શત્રુસૈન્ય પર પડ્યા.
આદદૂ રક્ષસાં પ્રાણાન્ પાશાઃ કાલકૃતા ઇવ। ભિત્ત્વા રાક્ષસદેહાંસ્તાંસ્તે શરા રુધિરાપ્લુતાઃ
મૃત્યુના ફાંસાની જેમ, એ તીરો રાક્ષસોના પ્રાણ લઈ ગયા; રાક્ષસોના શરીર ભેદી, એ તીરો લોહીથી લથપથ થયા.
અન્તરિક્ષગતા રેજુર્દીપ્તાગ્નિસમતેજસઃ। અસંખ્યેયાસ્તુ રામસ્ય સાયકાશ્ચાપમણ્ડલાત્
આકાશમાં પહોંચીને, blazing અગ્નિ સમાન તેજથી તેજસ્વી બન્યા; રામના ધનુષ્યમાંથી અનગણિત તીરો નીકળી રહ્યા હતા.
વિનિષ્પેતુરતીવોગ્રા રક્ષઃપ્રાણાપહારિણઃ। તૈર્ધનૂંષિ ધ્વજાગ્રાણિ ચર્માણિ કવચાનિ ચ
એ તીરો અત્યંત ભયાનક બની, રાક્ષસોના પ્રાણ લઈ જતા; રામે એથી ધનુષ્ય, ધ્વજાના ટોચ, ઢાલ અને કવચ બધું કાપી નાખ્યું.
બાહૂન્ સહસ્તાભરણાનૂરૂન્ કરિકરોપમાન્। ચિચ્છેદ રામઃ સમરે શતશોઽથ સહસ્રશઃ
યુદ્ધમાં રામે શતોથી અને હજારોની સંખ્યામાં કંકણોથી શોભિત હાથ અને હાથીના સુંડ જેવા જાંઘો કાપી નાખ્યા.
હયાન્ કાઞ્ચનસંનાહાન્ રથયુક્તાન્ સસારથીન્। ગજાંશ્ચ સગજારોહાન્ સહયાન્ સાદિનસ્તદા
સુવર્ણના સજાવટવાળા ઘોડા, રથ સાથે જોડાયેલા અને રથચાલકો સહિત, તેમજ હાથીઓ અને તેમના ચાલકો અને ઘોડેસવારોને રામે સંહાર્યા.
ચિચ્છિદુર્બિભિદુશ્ચૈવ રામબાણા ગુણચ્યુતાઃ। પદાતીન્ સમરે હત્વા હ્યનયદ્ યમસાદનમ્
રામના ધનુષ્યમાંથી છૂટેલા તીરો એ બધાને કાપી અને ફાડી નાખતા; યુદ્ધમાં પદાતીઓને મારી, તેમને યમના ઘર પહોંચાડી દીધા.
તત્સૈન્યં વિવિધૈર્બાણૈરર્દિતં મર્મભેદિભિઃ। ન રામેણ સુખં લેભે શુષ્કં વનમિવાગ્નિના
રામના વિવિધ પ્રકારના, જીવલેણ બાણોથી ઘાયલ થયેલું તે સેના સુખ પામી શકી નહીં, જેમ સુકા જંગલને અગ્નિથી શાંતિ મળતી નથી.
કેચિદ્ ભીમબલાઃ શૂરાઃ પ્રાસાન્ શૂલાન્ પરશ્વધાન્। ચિક્ષિપુઃ પરમક્રુદ્ધા રામાય રજનીચરાઃ
કેટલાક ભયાનક બળવાન અને શૂરવીર રાત્રિચરોએ ભારે ક્રોધથી રામ પર ભાલા, શૂળ અને કુહાડા ફેંક્યા.
તેષાં બાણૈર્મહાબાહુઃ શસ્ત્રાણ્યાવાર્ય વીર્યવાન્। જહાર સમરે પ્રાણાંશ્ચિચ્છેદ ચ શિરોધરાન્
મહાબાહુ અને પરાક્રમી રામે પોતાના બાણોથી તેમના શસ્ત્રો અટકાવી, યુદ્ધમાં તેમની જિંદગી છીનવી લીધી અને તેમના માથા તથા ગળા કાપી નાખ્યા.
તે છિન્નશિરસઃ પેતુશ્છિન્નચર્મશરાસનાઃ। સુપર્ણવાતવિક્ષિપ્તા જગત્યાં પાદપા યથા
જેનાં માથાં કપાઈ ગયા, ઢાલ અને ધનુષ્ય તૂટી ગયા, તે બધા પવનથી વિખેરાયેલી ઝાડ જેવી ધરતી પર પડ્યા.
અવશિષ્ટાશ્ચ યે તત્ર વિષણ્ણાસ્તે નિશાચરાઃ। ખરમેવાભ્યધાવન્ત શરણાર્થં શરાહતાઃ
જે રાત્રિચરો ત્યાં બચ્યા હતા, તેઓ બાણોથી ઘાયલ અને નિરાશ થઈ, આશ્રય માટે ખરા પાસે ભાગી ગયા.
તાન્ સર્વાન્ ધનુરાદાય સમાશ્વાસ્ય ચ દૂષણઃ। અભ્યધાવત્ સુસંક્રુદ્ધઃ ક્રુદ્ધં ક્રુદ્ધ ઇવાન્તકઃ
દૂષણે પોતાનું ધનુષ્ય ઉઠાવ્યું, બધાને હિંમત આપી, અને ભારે ક્રોધથી એમના તરફ દોડી આવ્યો, જાણે ક્રોધિત યમરાજ આવે છે.
નિવૃત્તાસ્તુ પુનઃ સર્વે દૂષણાશ્રયનિર્ભયાઃ। રામમેવાભ્યધાવન્ત સાલતાલશિલાયુધાઃ
દૂષણના સહારે અને નિર્ભય બની, બધા ફરી વળી, સલ, તાળના ઝાડ અને પથ્થર હથિયાર તરીકે લઈને રામ પર તૂટી પડ્યા.
શૂલમુદ્ગરહસ્તાશ્ચ પાશહસ્તા મહાબલાઃ। સૃજન્તઃ શરવર્ષાણિ શસ્ત્રવર્ષાણિ સંયુગે
શૂળ, ગદા અને પાશ ધરાવનારા તે મહાબલી, યુદ્ધમાં બાણ અને શસ્ત્રોની વરસાદ વરસાવતી વખતે દેખાયા.