તતઃ શુભં તાપસયોગ્યમન્નં સ્વયં સુતીક્ષ્ણઃ પુરુષર્ષભાભ્યામ્। તાભ્યાં સુસત્કૃત્ય દદૌ મહાત્મા સંધ્યાનિવૃત્તૌ રજનીં સમીક્ષ્ય
પછી મહાત્મા સુતીક્ષ્ણે, બંને શ્રેષ્ઠ પુરુષોને યોગ્ય રીતે સન્માન આપી, સંધ્યા પૂરી થયા પછી, તપસ્વીઓ માટે યોગ્ય શુદ્ધ અન્ન આપ્યું.
thumb|અષ્ટમઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે અરણ્યકાણ્ડે અષ્ટમઃ સર્ગઃ ॥૩-
હવે આઠમો સર્ગ સાંભળો.
રામસ્તુ સહસૌમિત્રિઃ સુતીક્ષ્ણેનાભિપૂજિતઃ। પરિણામ્ય નિશાં તત્ર પ્રભાતે પ્રત્યબુધ્યત
રામ અને સૌમિત્રિ, સુતીક્ષ્ણ દ્વારા સન્માન પામ્યા પછી, ત્યાં રાત વિતાવી અને સવારે જાગ્યા.
ઉત્થાય ચ યથાકાલં રાઘવઃ સહ સીતયા। ઉપસ્પૃશ્ય સુશીતેન તોયેનોત્પલગન્ધિના
રાઘવે, યોગ્ય સમયે સીતાની સાથે ઉઠીને, કમળની સુગંધવાળું ઠંડુ પાણી લઈને શૌચ કર્યું.
અથ તેઽગ્નિં સુરાંશ્ચૈવ વૈદેહી રામલક્ષ્મણૌ। કાલ્યં વિધિવદભ્યર્ચ્ય તપસ્વિશરણે વને
પછી, તે તપસ્વીઓના આશ્રયવાળા વનમાં, વૈદેહી, રામ અને લક્ષ્મણે વહેલી સવારે વિધિપૂર્વક અગ્નિ અને દેવતાઓનું પૂજન કર્યું.
ઉદયન્તં દિનકરં દૃષ્ટ્વા વિગતકલ્મષાઃ। સુતીક્ષ્ણમભિગમ્યેદં શ્લક્ષ્ણં વચનમબ્રુવન્
સૂર્યોદય જોઈને, પાપમુક્ત થઈ, તેઓ સુતીક્ષ્ણ પાસે ગયા અને મીઠા શબ્દોમાં વાત કરી.
સુખોષિતાઃ સ્મ ભગવંસ્ત્વયા પૂજ્યેન પૂજિતાઃ। આપૃચ્છામઃ પ્રયાસ્યામો મુનયસ્ત્વરયન્તિ નઃ
પુજનીય મહારાજ, આપના સન્માન અને આત્મિયતાથી અમને બહુ આનંદ મળ્યો છે. હવે અમે વિદાય લઈએ છીએ, કારણ કે બીજા ઋષિઓ અમને આગળ વધવા ઉત્સાહિત કરે છે.
ત્વરામહે વયં દ્રષ્ટું કૃત્સ્નમાશ્રમમણ્ડલમ્। ઋષીણાં પુણ્યશીલાનાં દણ્ડકારણ્યવાસિનામ્
અમે દંડકવનમાં વસતા પવિત્ર જીવન ધરાવતા ઋષિઓના બધા આશ્રમો જોવા માટે ઉત્સુક છીએ.
અભ્યનુજ્ઞાતુમિચ્છામઃ સહૈભિર્મુનિપુંગવૈઃ। ધર્મનિત્યૈસ્તપોદાન્તૈર્વિશિખૈરિવ પાવકૈઃ
અમે ઈચ્છીએ છીએ કે, આ ધર્મમાં સ્થિર અને તપથી શાંત થયેલા શ્રેષ્ઠ ઋષિઓ સાથે આપની પરવાનગી લઈએ.
તાવદિચ્છામહે ગન્તુમિત્યુક્ત્વા ચરણૌ મુનેઃ। વવન્દે સહસૌમિત્રિઃ સીતયા સહ રાઘવઃ
‘હવે અમે જઇએ છીએ’ એમ કહીને રાઘવ, સૌમિત્ર અને સીતા સાથે મળીને ઋષિના પગે વંદન કર્યું.
તૌ સંસ્પૃશન્તૌ ચરણાવુત્થાપ્ય મુનિપુંગવઃ। ગાઢમાશ્લિષ્ય સસ્નેહમિદં વચનમબ્રવીત્
તેઓએ પગ સ્પર્શ કર્યા ત્યારે મહાન ઋષિએ તેમને ઊભા કર્યા, પ્રેમથી ભેટી પડ્યા અને સ્નેહભર્યા શબ્દો કહ્યા.
અરિષ્ટં ગચ્છ પન્થાનં રામ સૌમિત્રિણા સહ। સીતયા ચાનયા સાર્ધં છાયયેવાનુવૃત્તયા
રામ, સૌમિત્ર અને છાયાની જેમ સાથે ચાલતી સીતાના સંગે, તમારો માર્ગ સુખદ રહે.
પશ્યાશ્રમપદં રમ્યં દણ્ડકારણ્યવાસિનામ્। એષાં તપસ્વિનાં વીર તપસા ભાવિતાત્મનામ્
વીર, દંડકવનમાં વસતા અને તપથી પવિત્ર થયેલા આ તપસ્વીઓનું મનોહર આશ્રમ સ્થાન જુઓ.
સુપ્રાજ્યફલમૂલાનિ પુષ્પિતાનિ વનાનિ ચ। પ્રશસ્તમૃગયૂથાનિ શાન્તપક્ષિગણાનિ ચ
તમે ઉત્તમ ફળ-મૂળથી ભરેલા, ફૂલો ખીલી ગયેલા વનો, સુંદર હરણોના ટોળા અને શાંત પક્ષીઓના ઝુંડ પણ જુઓ છો.
ફુલ્લપઙ્કજખણ્ડાનિ પ્રસન્નસલિલાનિ ચ। કારણ્ડવવિકીર્ણાનિ તટાકાનિ સરાંસિ ચ
તમે ફૂલેલા કમળવાળા, સ્વચ્છ પાણીવાળા, અને જળપંખીઓથી ભરેલા તળાવો અને સરોવર પણ જુઓ છો.
દ્રક્ષ્યસે દૃષ્ટિરમ્યાણિ ગિરિપ્રસ્રવણાનિ ચ। રમણીયાન્યરણ્યાનિ મયૂરાભિરુતાનિ ચ
તમે મનોહર દૃશ્યો, પર્વતના ઝરણા અને મોરોની ટહુકથી ગુંજતા સુંદર વનો પણ જુઓ છો.
ગમ્યતાં વત્સ સૌમિત્રે ભવાનપિ ચ ગચ્છતુ। આગન્તવ્યં ચ તે દૃષ્ટ્વા પુનરેવાશ્રમં પ્રતિ
વત્સ, હવે જાઓ; સૌમિત્ર, તું પણ ચાલ. બધું જોઈને ફરીથી આશ્રમમાં આવવું.
એવમુક્તસ્તથેત્યુક્ત્વા કાકુત્સ્થઃ સહલક્ષ્મણઃ। પ્રદક્ષિણં મુનિં કૃત્વા પ્રસ્થાતુમુપચક્રમે
આ રીતે કહ્યું ત્યારે કાકુત્સ્થ અને લક્ષ્મણએ ‘જેમ કહો તેમ’ કહ્યું, ઋષિની પરિક્રમા કરી અને પ્રસ્થાન કર્યું.
તતઃ શુભતરે તૂણી ધનુષી ચાયતેક્ષણા। દદૌ સીતા તયોર્ભ્રાત્રોઃ ખડ્ગૌ ચ વિમલૌ તતઃ
પછી વિશાળ નેત્રવાળી સીતાએ બંને ભાઈઓને સુંદર તૂણીઓ, ધનુષ્ય અને તેજસ્વી ખડગ આપ્યા.
આબધ્ય ચ શુભે તૂણી ચાપે ચાદાય સસ્વને। નિષ્ક્રાન્તાવાશ્રમાદ્ ગન્તુમુભૌ તૌ રામલક્ષ્મણૌ
સુંદર તૂણીઓ બાંધીને અને ધનુષ્ય હાથમાં લઈ, રામ અને લક્ષ્મણ ધ્વનિ સાથે આશ્રમમાંથી નીકળી ગયા.
શીઘ્રં તૌ રૂપસમ્પન્નાવનુજ્ઞાતૌ મહર્ષિણા। પ્રસ્થિતૌ ધૃતચાપાસી સીતયા સહ રાઘવૌ
સુંદર સ્વરૂપ ધરાવતા અને મહર્ષિની પરવાનગીથી, રામ અને લક્ષ્મણ ધનુષ્ય-ખડગ લઈને, સીતાના સંગે ઝડપથી રવાના થયા.
thumb|નવમઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે અરણ્યકાણ્ડે નવમઃ સર્ગઃ ॥૩-
શ્રીમદ્વાલ્મીકિ રામાયણના અરણ્યકાંડનો નવમો સર્ગ હવે સાંભળો.
સુતીક્ષ્ણેનાભ્યનુજ્ઞાતં પ્રસ્થિતં રઘુનન્દનમ્। હૃદ્યયા સ્નિગ્ધયા વાચા ભર્તારમિદમબ્રવીત્
સુતીક્ષ્ણની પરવાનગી લઈને રઘુવંશી રામ રવાના થયા. ત્યારે સ્નેહભરી વાણીથી સીતાએ પતિને કહ્યું.
અધર્મં તુ સુસૂક્ષ્મેણ વિધિના પ્રાપ્યતે મહાન્। નિવૃત્તેન ચ શક્યોઽયં વ્યસનાત્ કામજાદિહ
સૂક્ષ્મ રીતથી મોટું અધર્મ થાય છે; અને ઇચ્છા વગેરે દુઃખોથી દૂર રહીને જ બચી શકાય છે.
ત્રીણ્યેવ વ્યસનાન્યત્ર કામજાનિ ભવન્ત્યુત। મિથ્યાવાક્યં તુ પરમં તસ્માદ્ ગુરુતરાવુભૌ
ઇચ્છાથી ઊપજતા ત્રણ દુઃખો છે, પણ ખોટું બોલવું એ બધામાં સૌથી મોટું છે; બાકી બે દુઃખો પણ તેના કારણે વધારે ભારે લાગે છે.
પરદારાભિગમનં વિના વૈરં ચ રૌદ્રતા। મિથ્યાવાક્યં ન તે ભૂતં ન ભવિષ્યતિ રાઘવ
બીજાની પત્ની પાસે જવું, દુશ્મનાવટ કે ક્રૂરતા વિના, અને ખોટું બોલવું—રાઘવ, આ તારી અંદર ક્યારેય neither થયું છે, ને ન ક્યારેય થશે.
કુતોઽભિલષણં સ્ત્રીણાં પરેષાં ધર્મનાશનમ્। તવ નાસ્તિ મનુષ્યેન્દ્ર ન ચાભૂત્ તે કદાચન
હે મનુષ્યોના રાજા, બીજાની સ્ત્રી પ્રત્યે ઇચ્છા, જે ધર્મનો નાશ કરે છે, એ તારી અંદર ક્યારેય neither હતી, ને ન ક્યારેય થશે.
મનસ્યપિ તથા રામ ન ચૈતદ્ વિદ્યતે ક્વચિત્। સ્વદારનિરતશ્ચૈવ નિત્યમેવ નૃપાત્મજ
હે રામ, આવું વિચારો પણ તારા મનમાં ક્યાંય નથી; તું તો હંમેશા પોતાની પત્ની પ્રત્યે જ લાગણીશીલ છે, હે રાજકુમાર.
ધર્મિષ્ઠઃ સત્યસંધશ્ચ પિતુર્નિર્દેશકારકઃ। ત્વયિ ધર્મશ્ચ સત્યં ચ ત્વયિ સર્વં પ્રતિષ્ઠિતમ્
તુ ધર્મમાં સ્થિર, સત્યવચન અને પિતાની આજ્ઞા પાળનાર છે; તારી અંદર ધર્મ અને સત્ય બંને મજબૂતીથી સ્થિર છે.
તચ્ચ સર્વં મહાબાહો શક્યં વોઢું જિતેન્દ્રિયૈઃ। તવ વશ્યેન્દ્રિયત્વં ચ જાનામિ શુભદર્શન
હે મહાબાહુ, જે પોતાના ઇન્દ્રિયોને વશમાં રાખે છે, તેવાં લોકો માટે આ બધું સહન કરવું શક્ય છે; તારી ઇન્દ્રિયનિગ્રહની વાત હું સારી રીતે જાણું છું, હે શુભદર્શન.