દૈત્યાશ્ચ શતશસ્તત્ર કૃતવૈરાશ્ચ દૈવતૈઃ । રાવણં પ્રેક્ષ્ય ગચ્છન્તમન્વગચ્છન્હિ પૃષ્ઠતઃ ।। ૭.૨૫.
ત્યાં સૈકડો દૈત્ય, જેઓ દેવતાઓ સાથે દુશ્મન હતા, રાવણને જતો જોઈને તેની પાછળ ચાલ્યા.
સ તુ ગત્વા મધુપુરં પ્રવિશ્ય ચ દશાનનઃ । ન દદર્શ મધું તત્ર ભગિનીં તત્ર દૃષ્ટવાન્ ।। ૭.૨૫.
દશમુખ રાવણ મધુપુર પહોંચીને અંદર ગયો, ત્યાં મધુને તો ન જોઈ શક્યો, પણ પોતાની બહેનને જોઈ.
સા ચ પ્રહ્વાઞ્જલિર્ભૂત્વા શિરસા ચરણૌ ગતા ।। ૭.૨૫.
એ બહેન હાથ જોડીને, માથું વાળી તેના પગે પડી ગઈ.
તસ્ય રાક્ષસરાજસ્ય ત્રસ્તા કુમ્ભીનસી તદા । તાં સમુત્થાપયામાસ ન ભેતવ્યમિતિ બ્રુવન્ ।। ૭.૨૫.
એ સમયે રાક્ષસોના રાજાના ડરથી કુંભીનસી ભયભીત થઈ ગઈ હતી. ત્યારે તેણે તેને ઊભી કરી કહ્યું: 'ભય પામશો નહીં.'
રાવણો રાક્ષસશ્રેષ્ઠઃ કિં ચાપિ કરવાણિ તે । સાબ્રવીદ્યદિ મે રાજન્પ્રસન્નસ્ત્વં મહાભુજ । ભર્તારં ન મમેહાદ્ય હન્તુર્મહસિ માનદ ।। ૭.૨૫.
રાવણ, રાક્ષસોમાં શ્રેષ્ઠ, ત્યાં ઊભેલી પોતાની બહેનને પૂછ્યું: 'તને માટે હું શું કરી શકું?' તેણે કહ્યું: 'રાજા, જો આજે તમે મારા પર પ્રસન્ન હોવ, તો કૃપા કરીને ગુસ્સામાં મારા પતિને ન મારશો.'
ન હીદૃશં ભયં કિઞ્ચિત્કુલસ્ત્રીણામિહોચ્યતે । ભયાનામપિ સર્વેષાં વૈધવ્યં વ્યસનં મહત્ ।। ૭.૨૫.
આવી ભયની વાત અહીં કુળવંતી સ્ત્રીઓ માટે કહેવાતી નથી; બધા ભયોમાંથી વિધવા થવું એ સૌથી મોટું દુઃખ છે.
સત્યવાગ્ભવ રાજેન્દ્ર મામવેક્ષસ્વ યાચતીમ્ । ત્વયાપ્યુક્તં મહારાજ ન ભેતવ્યમિતિ સ્વયમ્ ।। ૭.૨૫.
રાજાઓના રાજા, તમે સાચું બોલો અને વિનંતી કરતી મને દયાથી જુઓ; મહારાજ, તમે પોતે કહ્યું હતું કે 'ભય પામશો નહીં.'
રાવણસ્ત્વબ્રવીદ્ધૃષ્ટઃ સ્વસારં તત્ર સંસ્થિતામ્ । ક્વ ચાસૌ તવ ભર્તા વૈ મમ શીઘ્રં નિવેદ્યતામ્ ।। ૭.૨૫.
પછી રાવણે ત્યાં ઊભેલી પોતાની બહેનને ધીરજપૂર્વક પૂછ્યું: 'તારો પતિ ક્યાં છે? તેને તરત જ મારા આગળ લાવો.'
સહ તેન ગમિષ્યામિ સુરલોકં જયાવહે । તવ કારુણ્યસૌહાર્દાન્નિવૃત્તો ઽસ્મિ મધોર્વધાત્ ।। ૭.૨૫.
'હું તેના સાથે દેવલોકમાં જઈને વિજય મેળવવાનો છું; તારા પર કરુણા અને સ્નેહ રાખીને મેં મધુને મારવાનો વિચાર છોડ્યો છે.'
ઇત્યુક્તા સા સમુત્થાપ્ય પ્રસુપ્તં તં નિશાચરમ્ । અબ્રવીત્સમ્પ્રહૃષ્ટેવ રાક્ષસી સા પતિં વચઃ ।। ૭.૨૫.
આવું કહેતાં, તેણે સુતા પોતાના રાત્રિચર પતિને જાગૃત કર્યો અને આનંદિત થઈ રાક્ષસી એ પોતાના પતિને કહ્યું.
એષ પ્રાપ્તો દશગ્રીવો મમ ભ્રાતા મહાબલઃ । સુરલોકજયાકાઙ્ક્ષી સાહાય્યે ત્વાં વૃણોતિ ચ ।। ૭.૨૫.
'આ દશમુખ, મારો શક્તિશાળી ભાઈ, અહીં આવ્યો છે; દેવલોકમાં વિજય મેળવવાની ઈચ્છા રાખીને તે તારી મદદ માગે છે.'
તદસ્ય ત્વં સહાયાર્થં સબન્ધુર્ગચ્છ રાક્ષસ । સ્નિગ્ધસ્ય ભજમાનસ્ય યુક્તમર્થાય કલ્પિતુમ્ ।। ૭.૨૫.
'એથી, તું અને તારા સગાંઓ સાથે તેની સહાય માટે જા, રાક્ષસ; જે સ્નેહી અને ભક્તિપૂર્વક વર્તે છે, તેના માટે મદદ કરવી યોગ્ય છે.'
તસ્યાસ્તદ્વચનં શ્રુત્વા તથેત્યાહ મધુર્વચઃ ।। ૭.૨૫.
પત્નીના શબ્દો સાંભળી તેણે મધુર વાણીમાં કહ્યું: 'જેમ કહ્યું તેમ જ થશે.'
દદર્શ રાક્ષસશ્રેષ્ઠં યથાન્યાયમુપેત્ય સઃ । પૂજયમાસ ધર્મેણ રાવણં રાક્ષસાધિપમ્ ।। ૭.૨૫.
પછી તેણે યોગ્ય રીતે રાક્ષસોમાં શ્રેષ્ઠ એવા રાવણને મળીને ધર્મપૂર્વક તેની પૂજા કરી.
પ્રાપ્ય પૂજાં દશગ્રીવો મધુવેશ્માનિ વીર્યવાન્ । તત્ર ચૈકાં નિશામુષ્ય ગમનાયોપચક્રમે ।। ૭.૨૫.
પૂજા પ્રાપ્ત કર્યા પછી, પરાક્રમી દશમુખ મધુના ઘરમાં રહ્યો અને ત્યાં એક રાત વિતાવી, પછી જવાની તૈયારી કરવા લાગ્યો.
તતઃ કૈલાસમાસાદ્ય શૈલં વૈશ્રવણાલયમ્ । રાક્ષસેન્દ્રો મહેન્દ્રાભઃ સેનામુપનિવેશયત્ ।। ૭.૨૫.
પછી, વૈશ્વરણેનું નિવાસસ્થાન એવા કૈલાસ પર્વત પર પહોંચીને, રાક્ષસોના રાજા, ઇન્દ્ર જેવી તેજસ્વિતા સાથે, પોતાની સેના ત્યાં તણાવી.
સ તુ તત્ર દશગ્રીવઃ સહ સૈન્યેન વીર્યવાન્ । અસ્તં પ્રાપ્તે દિનકરે નિવાસં સમરોચયત્ ।। ૭.૨૬.
ત્યાં દશમુખ, પરાક્રમી, પોતાની સેના સાથે, જ્યારે સૂર્ય અસ્ત થયો ત્યારે વાસ માટે સ્થળ પસંદ કર્યું.
ઉદિતે વિમલે ચન્દ્રે તુલ્યપર્વતવર્ચસિ । પ્રસુપ્તં સુમહત્સૈન્યં નાનાપ્રહરણાયુધમ્ ।। ૭.૨૬.
શુદ્ધ ચાંદ્રમા, જે પર્વત જેવો તેજસ્વી હતો, ઉગ્યો ત્યારે, વિવિધ શસ્ત્રોથી સજ્જ વિશાળ સેના ઊંઘી રહી હતી.
રાવણસ્તુ મહાવીર્યો નિષણ્ણઃ શૈલમૂર્ધનિ । સ દદર્શ ગુણાંસ્તત્ર ચન્દ્રપાદપશોભિતાન્ ।। ૭.૨૬.
મહાપ્રભુ રાવણ પર્વતની ટોચ પર બેઠો હતો અને ત્યાં ચાંદ્રપ્રકાશથી શોભિત વન અને વૃક્ષો જોયા.
કર્ણિકારવનૈર્દીપ્તૈઃ કદમ્બગહનૈસ્તથા । પદ્મિનીભિશ્ચ ફુલ્લાભિર્મન્દાકિન્યા જલૈરપિ ।। ૭.૨૬.
ત્યાં તેજસ્વી કર્ણિકારના વન, ઘન કદંબના ઝાડ, ફૂલેલા કમળો અને મન્દાકિની નદીના પાણીથી શોભાયમાન હતું.
ચમ્પકાશોકપુન્નાગમન્દારતરુભિસ્તથા । ચૂતપાટલલોધ્રૈશ્ચ પ્રિયઙ્ગ્વર્જુનકેતકૈઃ । તગરૈર્નારિકૈલૈશ્ચ પ્રિયાલપનસૈસ્તથા ।। ૭.૨૬.
ત્યાં ચંપક, અશોક, પુન્નાગ, મન્દારના વૃક્ષો, તેમજ આમ, પાટલ, લોધ્ર, પ્રિયંગુ, અર્જુન, કેતકી, તગર, નાળિયેર, પ્રિયાળ અને પનસના વૃક્ષો પણ હતાં.
આરગ્વધૈસ્તમાલૈશ્ચ પ્રિયાલવકુલૈરપિ । એતૈરન્યૈશ્ચ તરુભિરુદ્ભાસિતવનાન્તરે । કિન્નરા મદનેનાર્તા રક્તા મધુરકણ્ઠિનઃ ।। ૭.૨૬.
આરગ્વધ, તમાલ, પ્રિયાળ, વકુલ અને બીજા અનેક વૃક્ષો વડે જે વનકાંઠો ઉજળો બન્યો હતો, ત્યાં પ્રેમમાં તણાયેલા કિન્નરોએ મધુર અવાજે, ઊંડા ભાવથી ગીતો ગાયા.
સમં સમ્પ્રજગુર્યત્ર મનસ્તુષ્ટિવિવર્ધનમ્ ।। ૭.૨૬.
ત્યાં તેઓ સૌ મળીને સંગીત ગાતા, જે મનને આનંદથી ભરપૂર કરી દેતું હતું.
ભિરુદ્ભાસિતવનાન્તરે । વિદ્યાધરા મદક્ષીબા મદરક્તાન્તલોચનાઃ । યોષિદ્ભિઃ સહ સઙ્ક્રાન્તાશ્ચિક્રીડુર્જહૃષુશ્ચ વૈ ।। ૭.૨૬.
એ વૃક્ષોથી પ્રકાશિત થયેલા વનમાં, વિદ્યા ધરાઓ પોતાના લાલ લાલ આંખો સાથે, સ્ત્રીઓ સાથે રમતા અને આનંદ કરતા જોવા મળ્યા.
ઘણ્ટાનામિવ સન્નાદઃ શુશ્રુવે મધુરસ્વરઃ । અપ્સરોગણસઙ્ઘાનાં ગાયતાં ધનદાલયે ।। ૭.૨૬.
ધનના દેવના મહેલમાં, અપ્સરાઓના ટોળા જ્યારે ગીત ગાતા, ત્યારે ઘંટની જેમ મધુર અવાજ ગૂંજતો હતો.
પુષ્પવર્ષાણિ મુઞ્ચન્તો નગાઃ પવનતાડિતાઃ । શૈલં તં વાસયન્તીવ મધુમાધવગન્ધિનઃ ।। ૭.૨૬.
પવનથી હલનચલન થતા વૃક્ષો ફૂલોની વરસાત વરસાવતા, જાણે તે પહાડને મધ અને વસંતના સુગંધથી મહેકાવી રહ્યા હોય તેમ લાગતું.
મધુપુષ્પરજઃપૃક્તં ગન્ધમાદાય પુષ્કલમ્ । પ્રવવૌ વર્ધયન્કામં રાવણસ્ય સુખો ઽનિલઃ ।। ૭.૨૬.
મધ, ફૂલો અને પરાગની સુગંધથી ભરપૂર હળવો પવન સુખદ રીતે ફૂંકાતો, જે રાવણની ઇચ્છા વધારતો હતો.
ગેયાત્પુષ્પસમૃદ્ધ્યા ચ શૈત્યાદ્વાયોર્ગિરેર્ગુણાત્ । પ્રવૃત્તાયાં રજન્યાં ચ ચન્દ્રસ્યોદયનેન ચ ।। ૭.૨૬.
ગીત, ફૂલોની ભરમાર, ઠંડો પવન, પહાડની વિશેષતા, રાત્રીની શરૂઆત અને ચંદ્રના ઉદયને કારણે,
રાવણસ્તુ મહાવીર્યઃ કામસ્ય વશમાગતઃ । વિનિઃશ્વસ્ય વિનિઃશ્વસ્ય શશિનં સમવૈક્ષત ।। ૭.૨૬.
મહાન શક્તિશાળી રાવણ કામના વશમાં આવી, વારંવાર ઊંડા શ્વાસ લેતો અને ચંદ્રને નિહાળતો રહ્યો.
એતસ્મિન્નન્તરે તત્ર દિવ્યાભરણભૂષિતા । સર્વાપ્સરોવરા રમ્ભા દિવ્યપુષ્પવિભૂષિતા ।। ૭.૨૬.
એ જ સમયે ત્યાં સર્વશ્રેષ્ઠ અપ્સરા રંભા, દિવ્ય આભૂષણોથી શોભાયમાન અને સ્વર્ગીય ફૂલો વડે સજ્જ થઇ, દેખાઈ આવી.