યશસ્વી ધ્રુવસન્ધેસ્તુ ભરતો નામ નામતઃ। ભરતાત્ તુ મહાતેજા અસિતો નામ જાયત
ધ્રુવસંધિના પુત્ર તરીકે યશસ્વી ભરત જન્મ્યા; ભરતથી મહા તેજસ્વી અસિત જન્મ્યા.
યસ્યૈતે પ્રતિરાજાન ઉદપદ્યન્ત શત્રવઃ। હૈહયાસ્તાલજઙ્ઘાશ્ચ શૂરાશ્ચ શશબિન્દવઃ
તેમના સામે હૈહય, તાલજંઘ અને શશબિંદુ જેવા શૂરવીર શત્રુ રાજાઓ ઉભા થયા.
તાંશ્ચ સ પ્રતિયુધ્યન્ વૈ યુદ્ધે રાજા પ્રવાસિતઃ। હિમવન્તમુપાગમ્ય ભાર્યાભ્યાં સહિતસ્તદા
રાજાએ એ શત્રુઓ સામે યુદ્ધ કર્યું, પણ અંતે તેમને રાજ્ય છોડવું પડ્યું; પછી તેઓ પોતાની પત્નીઓ સાથે હિમાલય ગયા.
અસિતોઽલ્પબલો રાજા કાલધર્મમુપેયિવાન્। દ્વે ચાસ્ય ભાર્યે ગર્ભિણ્યૌ બભૂવતુરિતિ શ્રુતિઃ
અસિત રાજા, જેઓ નબળા હતા, પોતાના સમય પર મૃત્યુ પામ્યા; કહેવાય છે કે તેમની બંને પત્નીઓ ગર્ભવતી થઈ.
એકા ગર્ભવિનાશાર્થં સપત્ન્યૈ સગરં દદૌ। તતઃ શૈલવરે રમ્યે બભૂવાભિરતો મુનિઃ
પત્નીઓમાંથી એકે પોતાના ગર્ભનો નાશ કરવા માટે સગરને બીજી પત્નીને આપી દીધો; ત્યારબાદ સુંદર પર્વતમાં મুনি આનંદિત થયા.
ભાર્ગવશ્ચ્યવનો નામ હિમવન્તમુપાશ્રિતઃ। તત્ર ચૈકા મહાભાગા ભાર્ગવં દેવવર્ચસમ્
ભાર્ગવ ચ્યવન નામના ઋષિ હિમાલયમાં વસવા ગયા; ત્યાં એક મહાન ભાગ્યશાળી સ્ત્રીએ, દેવ જેવું તેજ ધરાવતા ચ્યવનને મળ્યા.
વવન્દે પદ્મપત્રાક્ષી કાંક્ષન્તી સુતમુત્તમમ્। તમૃષિં સાભ્યુપાગમ્ય કાલિન્દી ચાભ્યવાદયત્
પદ્મપત્ર જેવી આંખો ધરાવતી એ સ્ત્રીએ શ્રેષ્ઠ પુત્રની ઈચ્છા સાથે ઋષિને વંદન કર્યું; કલિન્દીએ ઋષિ ચ્યવનને મળીને પ્રણામ કર્યો.
સ તામભ્યવદદ્ વિપ્રઃ પુત્રેપ્સું પુત્રજન્મનિ। તવ કુક્ષૌ મહાભાગે સુપુત્રઃ સુમહાબલઃ
પુત્રની ઈચ્છાવાળી એ સ્ત્રીને ઋષિએ કહ્યું: 'હે મહાભાગ્યશાળી, તારા ગર્ભમાંથી એક ઉત્તમ અને મહા બળવાન પુત્ર જન્મશે.'
મહાવીર્યો મહાતેજા અચિરાત્ સંજનિષ્યતિ। ગરેણ સહિતઃ શ્રીમાન્ મા શુચઃ કમલેક્ષણે
'મહા પરાક્રમી અને તેજસ્વી પુત્ર તારા ગર્ભથી જલદી જન્મશે; હે કમલનેત્રે, તું દુઃખ ન કર, તારો સુપુત્ર જન્મશે.'
ચ્યવનં ચ નમસ્કૃત્ય રાજપુત્રી પતિવ્રતા। પત્યા વિરહિતા તસ્માત્ પુત્રં દેવી વ્યજાયત
ચ્યવનને વંદન કરીને, પતિથી વિયોગમાં રહેલી રાજકુમારી, પતિપ્રતિવ્રતા રહીને પણ, એક પુત્રને જન્મ આપ્યો.
સપત્ન્યા તુ ગરસ્તસ્યૈ દત્તો ગર્ભજિઘાંસયા। સહ તેન ગરેણૈવ સંજાતઃ સગરોઽભવત્
પણ તેની સોપતની ઈર્ષાથી, ગર્ભનો નાશ થાય એ આશયથી એને એક દ્રાવ્ય આપ્યું હતું; છતાં એ દ્રાવ્ય સાથે જ સગર જન્મ્યો.
સગરસ્યાસમઞ્જસ્તુ અસમઞ્જાદથાંશુમાન્। દિલીપોંઽશુમતઃ પુત્રો દિલીપસ્ય ભગીરથઃ
સગરનો પુત્ર અસમાન્જ હતો, અસમાન્જથી અંશુમાન થયો; અંશુમાનના પુત્ર દિલીપ અને દિલીપનો પુત્ર ભગીરથ થયો.
ભગીરથાત્ કકુત્સ્થશ્ચ કકુત્સ્થાચ્ચ રઘુસ્તથા। રઘોસ્તુ પુત્રસ્તેજસ્વી પ્રવૃદ્ધઃ પુરુષાદકઃ
ભગીરથથી કકુત્સ્થ અને કકુત્સ્થથી રઘુ જન્મ્યા; રઘુથી તેજસ્વી અને પુરુષ ભક્ષક પ્રવૃદ્ધ જન્મ્યો.
કલ્માષપાદોઽપ્યભવત્ તસ્માજ્જાતસ્તુ શઙ્ખણઃ। સુદર્શનઃ શઙ્ખણસ્ય અગ્નિવર્ણઃ સુદર્શનાત્
પ્રવૃદ્ધથી કલ્માષપાદ થયો, કલ્માષપાદથી શંખન જન્મ્યો; શંખનનો પુત્ર સુદર્શન અને સુદર્શનથી અગ્નિવર્ણ થયો.
શીઘ્રગસ્ત્વગ્નિવર્ણસ્ય શીઘ્રગસ્ય મરુઃ સુતઃ। મરોઃ પ્રશુશ્રુકસ્ત્વાસીદમ્બરીષઃ પ્રશુશ્રુકાત્
અગ્નિવર્ણનો પુત્ર શીઘ્રગ અને શીઘ્રગનો પુત્ર મરુ થયો; મરુથી પ્રશુશ્રુક અને પ્રશુશ્રુકથી અંબરીષ જન્મ્યો.
અમ્બરીષસ્ય પુત્રોઽભૂન્નહુષશ્ચ મહીપતિઃ। નહુષસ્ય યયાતિસ્તુ નાભાગસ્તુ યયાતિજઃ
અંબરીષનો પુત્ર મહારાજ નહુષ થયો; નહુષથી યયાતિ અને યયાતિથી નાભાગ જન્મ્યો.
નાભાગસ્ય બભૂવાજ અજાદ્ દશરથોઽભવત્। અસ્માદ્ દશરથાજ્જાતૌ ભ્રાતરૌ રામલક્ષ્મણૌ
નાભાગનો પુત્ર અજ અને અજથી દશરથ જન્મ્યો; આ દશરથથી રામ અને લક્ષ્મણ નામના ભાઈઓ જન્મ્યા.
આદિવંશવિશુદ્ધાનાં રાજ્ઞાં પરમધર્મિણામ્। ઇક્ષ્વાકુકુલજાતાનાં વીરાણાં સત્યવાદિનામ્
આ પ્રાચીન અને શુદ્ધ વંશના રાજાઓ, શ્રેષ્ઠ ધર્મનિષ્ઠ, ઇક્ષ્વાકુ કુળમાં જન્મેલા, વીર અને સત્યવચન વાળા હતા.
રામલક્ષ્મણયોરર્થે ત્વત્સુતે વરયે નૃપ। સદૃશાભ્યાં નરશ્રેષ્ઠ સદૃશે દાતુમર્હસિ
રામ અને લક્ષ્મણ માટે, રાજા, હું તમારી પુત્રી માગું છું; જે તેમના સમાન અને યોગ્ય હોય એવા શ્રેષ્ઠ પુરુષોને તમે આપવી જોઈએ.
thumb|એકસપ્તતિતમઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે બાલકાણ્ડે એકસપ્તતિતમઃ સર્ગઃ ॥૧-
શ્રદ્ધાપૂર્વક સાંભળો, શ્રીમદ્વાલ્મીકિ રામાયણના બાલકાંડનો એકોતેરમો સર્ગ.
એવં બ્રુવાણં જનકઃ પ્રત્યુવાચ કૃતાઞ્જલિઃ। શ્રોતુમર્હસિ ભદ્રં તે કુલં નઃ પરિકીર્તિતમ્
આ રીતે કહેતા જનકે હાથ જોડીને જવાબ આપ્યો: 'તમારું કલ્યાણ થાય, તમે અમારા કુળનો વર્ણન સાંભળવા યોગ્ય છો.'
પ્રદાને હિ મુનિશ્રેષ્ઠ કુલં નિરવશેષતઃ। વક્તવ્યં કુલજાતેન તન્નિબોધ મહામતે
મુનિશ્રેષ્ઠ, પુત્રી આપતી વખતે કુળનો સંપૂર્ણ ઉલ્લેખ કુળમાં જન્મેલા વ્યક્તિએ કરવો જોઈએ; હે મહામતિ, હવે તમે એ સાંભળો.
રાજાભૂત્ ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતઃ સ્વેન કર્મણા। નિમિઃ પરમધર્માત્મા સર્વસત્ત્વવતાં વરઃ
ત્રણે લોકમાં પોતાના કાર્યો માટે પ્રસિદ્ધ એવા રાજા નિમિ હતા, જે પરમ ધર્મનિષ્ઠ અને સર્વ શ્રેષ્ઠ જીવોમાં શ્રેષ્ઠ હતા.
તસ્ય પુત્રો મિથિર્નામ જનકો મિથિપુત્રકઃ। પ્રથમો જનકો રાજા જનકાદપ્યુદાવસુઃ
નિમિના પુત્રનું નામ મિથિ હતું અને મિથિના પુત્ર જનક હતા; પ્રથમ જનક રાજા થયા અને જનકથી ઉદાવસુ જન્મ્યા.
ઉદાવસોસ્તુ ધર્માત્મા જાતો વૈ નન્દિવર્ધનઃ। નન્દિવર્ધસુતઃ શૂરઃ સુકેતુર્નામ નામતઃ
ઉદાવસુથી ધર્મનિષ્ઠ નંદિવર્ધન જન્મ્યા; નંદિવર્ધનના પુત્ર શૂરવીર સુકેતુ હતા.
સુકેતોરપિ ધર્માત્મા દેવરાતો મહાબલઃ। દેવરાતસ્ય રાજર્ષેર્બૃહદ્રથ ઇતિ સ્મૃતઃ
સુકેતુથી પણ ધર્મનિષ્ઠ અને મહાબલી દેવરાત જન્મ્યા; દેવરાત રાજર્ષિ તરીકે બૃહદ્રથ તરીકે ઓળખાતા.
બૃહદ્રથસ્ય શૂરોઽભૂન્મહાવીરઃ પ્રતાપવાન્। મહાવીરસ્ય ધૃતિમાન્ સુધૃતિઃ સત્યવિક્રમઃ
બૃહદ્રથના પુત્ર મહાવીર, મહાશક્તિશાળી અને પરાક્રમી હતા; મહાવીરના પુત્ર ધીર અને સાચા પરાક્રમવંત સુધૃતિ હતા.
સુધૃતેરપિ ધર્માત્મા ધૃષ્ટકેતુઃ સુધાર્મિકઃ। ધૃષ્ટકેતોશ્ચ રાજર્ષેર્હર્યશ્વ ઇતિ વિશ્રુતઃ
સુધૃતિથી પણ ધર્મનિષ્ઠ અને ઉત્તમ ગુણવાળા ધૃષ્ટકેતુ જન્મ્યા; ધૃષ્ટકેતુ રાજર્ષિના પુત્ર તરીકે પ્રસિદ્ધ હર્યશ્વ થયા.
હર્યશ્વસ્ય મરુઃ પુત્રો મરોઃ પુત્રઃ પ્રતીન્ધકઃ। પ્રતીન્ધકસ્ય ધર્માત્મા રાજા કીર્તિરથઃ સુતઃ
હર્યશ્વનો પુત્ર મરુ હતો, મરુનો પુત્ર પ્રતિઇંધક થયો; પ્રતિઇંધકથી ધર્મપ્રવૃત્ત રાજા કીર્તિરથ જન્મ્યો.
પુત્રઃ કીર્તિરથસ્યાપિ દેવમીઢ ઇતિ સ્મૃતઃ। દેવમીઢસ્ય વિબુધો વિબુધસ્ય મહીધ્રકઃ
કીર્તિરથનો પુત્ર દેવમીઢ કહેવાય છે; દેવમીઢનો પુત્ર વિબુધ અને વિબુધનો પુત્ર મહીધ્રક થયો.