માલિનં વિમુખં કૃત્વા શઙ્ખચક્રગદાધરઃ । માલિમૌલિં ધ્વજં ચાપં વાજિનશ્ચાપ્યપાતયત્ ।। ૭.૭.
શંખ, ચક્ર અને ગદા ધારણ કરનાર ભગવાને માળીને પીઠ ફેરવી, એની મુગટ, ધ્વજ, ધનુષ્ય અને ઘોડાઓને નીચે પાડી દીધા.
વિરથસ્તુ ગદાં ગૃહ્ય માલી નક્તઞ્ચરોત્તમઃ । આપુપ્લુવે ગદાપાણિર્ગિર્યગ્રાદિવ કેસરી ।। ૭.૭.
રથ વિના થયેલા, રાત્રિમાં ફરતા શ્રેષ્ઠ માળીએ ગદા પકડી, ગદા હાથમાં લઈને, પહાડની ચોટી પરથી સિંહ કૂદે એમ દોડી આવ્યો.
ગદયા ગરુડેશાનમીશાનમિવ ચાન્તકઃ । લલાટદેશે ઽભ્યહનદ્વજ્રેણેન્દ્રો યથા ઽચલમ્ ।। ૭.૭.
માળીએ પોતાની ગદાથી ગરુડના સ્વામી ભગવાનને કપાળ પર એવો પ્રહાર કર્યો, જેમ યમરાજે પોતાનાં વજ્રથી પ્રહાર કરે, કે જેમ ઇન્દ્ર પર્વતને વાગે.
ગદયાભિહતસ્તેન માલિના ગરુડો ભૃશમ્ । રણાત્પરાઙ્મુખં દેવં કૃતવાન્વેદનાતુરઃ ।। ૭.૭.
માળીની ગદાથી જોરદાર ઘા ખાઈ, દુઃખથી પીડાતા ગરુડે યુદ્ધમાંથી પીઠ ફેરવી, દેવને પાછા હટાડી દીધા.
પરાઙ્મુખે કૃતે દેવે માલિના ગરુડેન વૈ । ઉદતિષ્ઠન્મહાઞ્છબ્દો રક્ષસામભિનર્દતામ્ ।। ૭.૭.
જ્યારે માળી સામે ગરુડ પીઠ ફેરવી ગયો, ત્યારે રાક્ષસોએ વિજયના ગર્જના સાથે મોટો અવાજ કર્યો.
રક્ષસાં રવતાં રાવં શ્રુત્વા હરિહયાનુજઃ ।। ૭.૭.
રાક્ષસોની ગર્જના અને હુલ્લડ સાંભળી, હરિના ઘોડાઓના નાના ભાઈએ—
તિર્યગાસ્થાય સઙ્ક્રુદ્ધઃ પક્ષીશે ભગવાન્હરિઃ । પરાઙ્મુખો ઽપ્યુત્સસર્જ માલેશ્ચક્રં જિઘાંસયા ।। ૭.૭.
પક્ષીઓના સ્વામી ભગવાન હરિ, ક્રોધથી તિરછો ઊભો રહી, પીઠ ફેરવેલી હોવા છતાં, માળીને મારવા ચક્ર ફેંક્યું.
તત્સૂર્યમણ્ડલાભાસં સ્વભાસા ભાસયન્નભઃ । કાલચક્રનિભં ચક્રં માલેઃ શીર્ષમપાતયત્ ।। ૭.૭.
સૂર્યમંડળ જેવું તેજ ધરાવતું એ ચક્ર, પોતાની જ કાંતિથી આકાશને પ્રકાશિત કરી, કાળચક્ર જેવું લાગતું, એ ચક્ર સીધું માળીના માથા પર પડ્યું.
તચ્છિરો રાક્ષસેન્દ્રસ્ય ચક્રોત્કૃત્તં બિભીષણમ્ । પપાત રુધિરોદ્ગારિ પુરા રાહુશિરો યથા ।। ૭.૭.
રાક્ષસોના રાજા માળીનું માથું, ચક્રથી કપાઈ, લોહી વહાવતું જમીન પર પડ્યું, જેમ રાહુનું માથું કદી પડ્યું હતું.
તતઃ સુરૈઃ સંસહૃષ્ટૈઃ સર્વપ્રાણસમીરિતઃ । સિંહનાદરવોન્મુક્તઃ સાધુ દેવેતિવાદિભિઃ ।। ૭.૭.
પછી બધા દેવો આનંદથી ભરાઈ ગયા, તેમનાં શ્વાસો પ્રફુલ્લિત થયા, અને 'શાબાશ દેવો!' એવી સિંહ જેવી ગર્જના ઉઠી.
માલિનં નિહતં દૃષ્ટ્વા સુમાલી માલ્યવાનપિ । સબલૌ શોકસન્તપ્તૌ લઙ્કામેવ પ્રધાવિતૌ ।। ૭.૭.
માળી મારાયો જોઈ, સુમાળી અને માલ્યવાન, દુઃખથી વ્યાકુળ થઈ, પોતાની સેનાને લઈને સીધા લંકા તરફ ભાગી ગયા.
ગરુડસ્તુ સમાશ્વસ્તઃ સન્નિવૃત્ય યથા પુરા । રાક્ષસાન્દ્રાવયામાસ પક્ષવાતેન કોપિતઃ ।। ૭.૭.
પછી ગરુડ ફરીથી નિર્ભય થઈ, પહેલા જેવો પાછો આવ્યો, અને ગુસ્સામાં પોતાના પાંખના પવનથી રાક્ષસોને હાંકી કાઢ્યા.
ચક્રકૃત્તાસ્યકમલા ગદાસઞ્ચૂર્ણિતોરસઃ । લાઙ્ગલગ્લપિતગ્રીવા મુસલૈર્ભિન્નમસ્તકાઃ ।। ૭.૭.
કેટલાંકના કમળ જેવા ચહેરા ચક્રથી કપાઈ ગયા, કેટલાંકના છાતી ગદાથી ચકનાચૂર થઈ, કેટલાંકના ગળા હળથી ઢીલા પડી ગયા, અને કેટલાંકના માથા મુંગડથી ફાટી ગયા.
કેચિચ્ચૈવાસિના છિન્નાસ્તથાન્યે શરપીડિતાઃ । નિપેતુરમ્બરાત્તૂર્ણં રાક્ષસાઃ સાગરામ્ભસિ ।। ૭.૭.
કેટલાંક રાક્ષસો તલવારથી કપાઈ ગયા, કેટલાંક તીરોની પીડાથી, અને બધા ઝડપથી આકાશમાંથી પડીને દરિયાના પાણીમાં સમાઈ ગયા.
નારાયણો બાણવરાશનીભિર્વિદારયામાસ ધનુર્વિમુક્તૈઃ । નક્તઞ્ચરાન્મુક્તવિધૂતકેશાન્યથા ઽશનીભિઃ સતડિન્મહાભ્રાઃ ।। ૭.૭.
નારાયણે પોતાના ધનુષ્યમાંથી તીરોની ઝમાવટ વરસાવી, રાત્રે ફરતા રાક્ષસોને ભેદી નાખ્યા, એમ કે જેમ વીજળી મેઘોને ફાડી નાખે અને તેમના વાળ છૂટા પડી જાય.
ભિન્નાતપત્રં પતમાનમસ્ત્રં શરૈરપધ્વસ્તવિનીતવેષમ્ । વિનિસ્સૃતાન્ત્રં ભયલોલનેત્રં બલં તદુન્મત્તતરં બભૂવ ।। ૭.૭.
એ સેના, જેના છત્રો તૂટી ગયા, શસ્ત્રો પડી ગયા, કપડાં તીરોના ઘા થી બગડી ગયા, આંતરડાં બહાર આવી ગયા અને ભયથી આંખો ફફડી રહી હતી, એ વધુ જ ઉગ્ર બની ગઈ.
સિંહાર્દિતાનામિવ કુઞ્જરાણાં નિશાચરાણાં સહ કુઞ્જરાણામ્ । રવાશ્ચ વેગાશ્ચ સમં બભૂવુઃ પુરાણસિંહેન વિમર્દિતાનામ્ ।। ૭.૭.
પહેલાના સિંહે જે રીતે હાથીઓને હરાવ્યા હોય, એમ રાત્રે ફરતા અને હાથીઓના ગર્જના અને દોડ એકસાથે ઉઠી, બધું ગજગજાટથી ભરાઈ ગયું.
તે વાર્યમાણા હરિબાણજાલૈઃ સબાણજાલાનિ સમુત્સૃજન્તઃ । ધાવન્તિ નક્તઞ્ચરકાલમેઘા વાયુપ્રભિન્ના ઇવ કાલમેઘાઃ ।। ૭.૭.
મંકડોની તીરોની વરસાદથી રોકાતા છતાં, રાત્રે ફરતા વાદળો પોતાનાં તીરો વરસાવીને, પવનથી ફાટેલા કાળાં વાદળો જેવી દોડતી જાય છે.
ચક્રપહારૈર્વિનિકૃત્તશીર્ષાઃ સઞ્ચૂર્ણિતાઙ્ગાશ્ચ ગદાપ્રહારૈઃ । અભિપ્રહારૈર્દ્વિવિધા વિભિન્નાઃ પતન્તિ શૈલા ઇવ રાક્ષસેન્દ્રાઃ ।। ૭.૭.
ચક્રના ઘા થી માથાં કપાઈ ગયેલા, ગદાના ઘા થી શરીર ચૂર્ણ થયેલા અને વિવિધ પ્રહારોથી અંગો તૂટી ગયેલા રાક્ષસ રાજાઓ પર્વતો પડતા હોય તેમ જમીન પર પડી જાય છે.
વિલમ્બમાનૈર્મણિહારકુણ્ડલૈર્નિશાચરૈર્નીલબલાહકોપમૈઃ । નિપાત્યમાનૈર્દદૃશે નિરન્તરં નિપાત્યમાનૈરિવ નીલપર્વતૈઃ ।। ૭.૭.
મણિહાર અને કુંડળોથી શોભતા, વાદળ જેવા કાળા રાત્રિચર, સતત પડતા રહે છે, જાણે નીલા પર્વતો એક પછી એક ધરાશાયી થાય છે.
હન્યમાને બલે તસ્મિન્પદ્મનાભેન પૃષ્ઠતઃ । માલ્વાન્સન્નિવૃત્તો ઽથ વેલામેત્ય ઇવાર્ણવઃ ।। ૭.૮.
પદ્મનાભે પાછળથી એ સેના પર પ્રહાર કરતાં, માલ્યવાન પાછો વળી ગયો, જાણે દરિયો કિનારે આવી અટકે છે.
સંરક્તનયનઃ કોપાચ્ચલન્મૌલિર્નિશાચરઃ । પદ્મનાભમિદં પ્રાહ વચનં પુરુષોત્તમમ્ ।। ૭.૮.
કોપથી આંખો લાલ અને વાળ વિખરાયેલા રાત્રિચરે પદ્મનાભ, પુરુષોત્તમને આ રીતે કહ્યું.
નારાયણ ન જાનીષે ક્ષાત્રધર્મં પુરાતનમ્ । અયુદ્ધમનસો ભીતાનસ્માન્હંસિ યથેતરઃ ।। ૭.૮.
નારાયણ, તમને પૌરાણિક ક્ષત્રિય ધર્મની ખબર નથી; તમે અમને, જે ડરીને લડવા તૈયાર નથી, એમને પણ બીજા જેવા મારી નાખો છો.
પરાઙ્મુખવધં પાપં યઃ કરોત્યસુરેતરઃ । સ હન્તા ન ગતઃ સ્વર્ગં લભતે પુણ્યકર્મણામ્ ।। ૭.૮.
જે યુદ્ધમાંથી પીઠ ફેરવેલા શત્રુને મારે છે, એ પાપ કરે છે અને સારા કર્મોથી મળતો સ્વર્ગ તેને મળતો નથી.
યુદ્ધશ્રદ્ધા ઽથવા તે ઽસ્તિ શઙ્ખચક્રગદાધર । ૪ અહં સ્થિતો ઽસ્મિ પશ્યામિ બલં દર્શય યત્તવ ।। ૭.૮.
જો તને સાચી યુદ્ધની ઈચ્છા હોય, શંખ, ચક્ર અને ગદા ધારણ કરનાર, તો હું તૈયાર ઊભો છું—તું તારી શક્તિ બતાવ.
માલ્યવન્તં સ્થિતં દૃષ્ટ્વા માલ્યવન્તમિવાચલમ્ । ઉવાચ રાક્ષસેન્દ્રં તં દેવરાજાનુજો બલી ।। ૭.૮.
માલ્યવાનને પર્વત જેવો અડગ ઊભો જોઈ, દેવરાજના નાના ભાઈએ એ રાક્ષસ રાજાને કહ્યું.
યુષ્મત્તો ભયભીતાનાં દેવાનાં વૈ મયા ઽભયમ્ । રાક્ષસોત્સાદનં દત્તં તદેતદનુપાલ્યતે ।। ૭.૮.
તમારા ડરથી ભયભીત દેવતાઓને મેં રાક્ષસોનો વિનાશ કરીને નિર્ભયતા આપી છે; એ વચન હું આજે પાળું છું.
પ્રાણૈરપિ પ્રિયં કાર્યં દેવાનાં હિ સદા મયા । સો ઽહં વો નિહનિષ્યામિ રસાતલગતાનપિ ।। ૭.૮.
મારે દેવતાઓને હંમેશાં પ્રિય કામ કરવું જ પડે—even if it costs my life; એટલે, તમે બધા પાતાળમાં જશો તો પણ હું તમારો વિનાશ કરીશ.
દેવદેવં બ્રુવાણં તં રક્તામ્બુરુહલોચનમ્ । શક્ત્યા બિભેદ સઙ્ક્રુદ્ધો રાક્ષસેન્દ્રો ભુજાન્તરે ।। ૭.૮.
જ્યારે કમળ જેવા લાલ આંખો ધરાવતાં દેવોના દેવ એ રીતે બોલ્યા, ત્યારે રાક્ષસ રાજાએ ક્રોધથી પોતાના ભુજાઓ વચ્ચે શક્તિ ભોંકી.
માલ્યવદ્ભુજનિર્મુક્તા શક્તિર્ઘણ્ટાકૃતસ્વના । હરેરુરસિ બભ્રાજ મેઘસ્થેવ શતહ્રદા ।। ૭.૮.
માલ્યવાનના ભુજેથી છૂટેલી, ઘંટ જેવી ધ્વનિ કરતી એ શક્તિ હરિના છાતી પર વીજળીથી ઝગમગતા વાદળ જેવી તેજસ્વી લાગી.