સ તુ તં છાદયામાસ નીહાર ઇવ ભાસ્કરમ્ । રાક્ષસાઃ સત્ત્વસમ્પન્નાઃ પુનર્ધૈર્યં સમાદધુઃ ।। ૭.૭.
તે સુમાલીએ હરિને એવી રીતે ઢાંકી દીધો જેમ ધુમ્મસ સૂર્યને ઢાંકે; અને શક્તિથી ભરેલા રાક્ષસોએ ફરી હિંમત પકડી.
અથ સો ઽભ્યપતદ્રોષાદ્રાક્ષસો બલદર્પિતઃ । મહાનાદં પ્રકુર્વાણો રાક્ષસાઞ્જીવયન્નિવ ।। ૭.૭.
પછી એ રાક્ષસ ગુસ્સા અને ઘમંડથી ભરાઈ દોડ્યો, ભયાનક ગર્જના કરી, જાણે રાક્ષસોને જીવંત કરી રહ્યો હોય.
ઉત્ક્ષિપ્ય લમ્બાભરણં ધુન્વન્કરમિવ દ્વિપઃ । રરાસ રાક્ષસો હર્ષાત્સતડિત્તોયદો યથા ।। ૭.૭.
ભારે આભૂષણોથી સજ્જ હાથ ઊંચકીને અને હાથી જેમ હાથ હલાવે તેમ હલાવી, રાક્ષસ આનંદથી ગર્જના કરી, જાણે વીજળીવાળો મેઘ ગર્જે.
સુમાલેર્નર્દતસ્તસ્ય શિરો જ્વલિતકુણ્ડલમ્ । ચિચ્છેદ યન્તુરશ્વાશ્ચ ભ્રાન્તાસ્તસ્ય તુ રક્ષસઃ ।। ૭.૭.
જ્યારે સુમાલી ગર્જના કરી રહ્યો હતો, ત્યારે તેના કાનમાં તેજસ્વી કુંડળવાળું માથું રથચાલકે કાપી નાખ્યું અને તેના ઘોડા ગભરાઈ ગયા.
તૈરશ્વૈર્ભ્રામ્યતે ભ્રાન્તૈઃ સુમાલી રાક્ષસેશ્વરઃ । ઇન્દ્રિયાશ્વૈઃ પરિભ્રાન્તૈર્ધૃતિહીનો યથા નરઃ ।। ૭.૭.
એ ગભરાયેલા ઘોડાઓથી રાક્ષસોના રાજા સુમાલી ચક્કર ખાઈ રહ્યો હતો, જેમ મનુષ્ય સંયમ વગરના ઇન્દ્રિયોથી ગભરાઈ જાય છે.
તતો વિષ્ણું મહાબાહું પ્રપતન્તં રણાજિરે । હૃતે સુમાલેરશ્વૈશ્ચ રથે વિષ્ણુરથં પ્રતિ ।। ૭.૭.
પછી મહાબલી વિષ્ણુ યુદ્ધભૂમિમાં ઊતર્યા અને સુમાલીનો રથ ઘોડા વિના રહી ગયો ત્યારે એના રથ પાસે ગયા.
માલી ચાભ્યદ્રવદ્યુક્તઃ પ્રગૃહ્ય સશરં ધનુઃ । માલેર્ધનુશ્ચ્યુતા બાણાઃ કાર્તસ્વરવિભૂષિતાઃ । વિવિશુર્હરિમાસાદ્ય ક્રૌઞ્ચં પત્રરથા ઇવ ।। ૭.૭.
માલી તીરોવાળું ધનુષ્ય પકડીને તૈયાર થઈ દોડ્યો; માલીના સુવર્ણથી સજ્જ તીરો હરિને એ રીતે વાગ્યા, જેમ પાંખવાળા રથ ક્રૌંચ પક્ષીમાં ઘૂસી જાય.
અર્દ્યમાનઃ શરૈઃ સો ઽથ માલિમુક્તૈઃ સહસ્રશઃ । ચુક્ષુભે ન રણે વિષ્ણુર્જિતેન્દ્રિય ઇવાધિભિઃ ।। ૭.૭.
માલી દ્વારા છોડાયેલા હજારો તીરો વડે ઘાયલ થતા છતાં, વિષ્ણુ યુદ્ધમાં અચળ રહ્યા, જેમ ઇન્દ્રિયજયી મનુષ્ય દુઃખોથી અડગ રહે છે.
અથ મૌર્વીસ્વનં કૃત્વા ભગવાન્ભૂતભાવનઃ । માલિનં પ્રતિ બાણૌઘાન્સસર્જારિનિષૂદનઃ ।। ૭.૭.
પછી સર્વજ્ઞ ભગવાને ધનુષ્યની તાંતણે ઘંટીવાજવું અવાજ કર્યો અને દુશ્મનોના વિનાશક વિષ્ણુએ માલી પર તીરોની ઝમાવટ વરસાવી.
તે માલિદેહમાસાદ્ય વજ્રવિદ્યુત્પ્રભાઃ શરાઃ । પિબન્તિ રુધિરં તસ્ય નાગા ઇવ સુધારસમ્ ।। ૭.૭.
વજ્ર અને વીજળી જેવી તેજસ્વી તીરો માળીના શરીરે વાગી, એના લોહી પી ગયા, જેમ સાપ અમૃત પી જાય છે.
માલિનં વિમુખં કૃત્વા શઙ્ખચક્રગદાધરઃ । માલિમૌલિં ધ્વજં ચાપં વાજિનશ્ચાપ્યપાતયત્ ।। ૭.૭.
શંખ, ચક્ર અને ગદા ધારણ કરનાર ભગવાને માળીને પીઠ ફેરવી, એની મુગટ, ધ્વજ, ધનુષ્ય અને ઘોડાઓને નીચે પાડી દીધા.
વિરથસ્તુ ગદાં ગૃહ્ય માલી નક્તઞ્ચરોત્તમઃ । આપુપ્લુવે ગદાપાણિર્ગિર્યગ્રાદિવ કેસરી ।। ૭.૭.
રથ વિના થયેલા, રાત્રિમાં ફરતા શ્રેષ્ઠ માળીએ ગદા પકડી, ગદા હાથમાં લઈને, પહાડની ચોટી પરથી સિંહ કૂદે એમ દોડી આવ્યો.
ગદયા ગરુડેશાનમીશાનમિવ ચાન્તકઃ । લલાટદેશે ઽભ્યહનદ્વજ્રેણેન્દ્રો યથા ઽચલમ્ ।। ૭.૭.
માળીએ પોતાની ગદાથી ગરુડના સ્વામી ભગવાનને કપાળ પર એવો પ્રહાર કર્યો, જેમ યમરાજે પોતાનાં વજ્રથી પ્રહાર કરે, કે જેમ ઇન્દ્ર પર્વતને વાગે.
ગદયાભિહતસ્તેન માલિના ગરુડો ભૃશમ્ । રણાત્પરાઙ્મુખં દેવં કૃતવાન્વેદનાતુરઃ ।। ૭.૭.
માળીની ગદાથી જોરદાર ઘા ખાઈ, દુઃખથી પીડાતા ગરુડે યુદ્ધમાંથી પીઠ ફેરવી, દેવને પાછા હટાડી દીધા.
પરાઙ્મુખે કૃતે દેવે માલિના ગરુડેન વૈ । ઉદતિષ્ઠન્મહાઞ્છબ્દો રક્ષસામભિનર્દતામ્ ।। ૭.૭.
જ્યારે માળી સામે ગરુડ પીઠ ફેરવી ગયો, ત્યારે રાક્ષસોએ વિજયના ગર્જના સાથે મોટો અવાજ કર્યો.
રક્ષસાં રવતાં રાવં શ્રુત્વા હરિહયાનુજઃ ।। ૭.૭.
રાક્ષસોની ગર્જના અને હુલ્લડ સાંભળી, હરિના ઘોડાઓના નાના ભાઈએ—
તિર્યગાસ્થાય સઙ્ક્રુદ્ધઃ પક્ષીશે ભગવાન્હરિઃ । પરાઙ્મુખો ઽપ્યુત્સસર્જ માલેશ્ચક્રં જિઘાંસયા ।। ૭.૭.
પક્ષીઓના સ્વામી ભગવાન હરિ, ક્રોધથી તિરછો ઊભો રહી, પીઠ ફેરવેલી હોવા છતાં, માળીને મારવા ચક્ર ફેંક્યું.
તત્સૂર્યમણ્ડલાભાસં સ્વભાસા ભાસયન્નભઃ । કાલચક્રનિભં ચક્રં માલેઃ શીર્ષમપાતયત્ ।। ૭.૭.
સૂર્યમંડળ જેવું તેજ ધરાવતું એ ચક્ર, પોતાની જ કાંતિથી આકાશને પ્રકાશિત કરી, કાળચક્ર જેવું લાગતું, એ ચક્ર સીધું માળીના માથા પર પડ્યું.
તચ્છિરો રાક્ષસેન્દ્રસ્ય ચક્રોત્કૃત્તં બિભીષણમ્ । પપાત રુધિરોદ્ગારિ પુરા રાહુશિરો યથા ।। ૭.૭.
રાક્ષસોના રાજા માળીનું માથું, ચક્રથી કપાઈ, લોહી વહાવતું જમીન પર પડ્યું, જેમ રાહુનું માથું કદી પડ્યું હતું.
તતઃ સુરૈઃ સંસહૃષ્ટૈઃ સર્વપ્રાણસમીરિતઃ । સિંહનાદરવોન્મુક્તઃ સાધુ દેવેતિવાદિભિઃ ।। ૭.૭.
પછી બધા દેવો આનંદથી ભરાઈ ગયા, તેમનાં શ્વાસો પ્રફુલ્લિત થયા, અને 'શાબાશ દેવો!' એવી સિંહ જેવી ગર્જના ઉઠી.
માલિનં નિહતં દૃષ્ટ્વા સુમાલી માલ્યવાનપિ । સબલૌ શોકસન્તપ્તૌ લઙ્કામેવ પ્રધાવિતૌ ।। ૭.૭.
માળી મારાયો જોઈ, સુમાળી અને માલ્યવાન, દુઃખથી વ્યાકુળ થઈ, પોતાની સેનાને લઈને સીધા લંકા તરફ ભાગી ગયા.
ગરુડસ્તુ સમાશ્વસ્તઃ સન્નિવૃત્ય યથા પુરા । રાક્ષસાન્દ્રાવયામાસ પક્ષવાતેન કોપિતઃ ।। ૭.૭.
પછી ગરુડ ફરીથી નિર્ભય થઈ, પહેલા જેવો પાછો આવ્યો, અને ગુસ્સામાં પોતાના પાંખના પવનથી રાક્ષસોને હાંકી કાઢ્યા.
ચક્રકૃત્તાસ્યકમલા ગદાસઞ્ચૂર્ણિતોરસઃ । લાઙ્ગલગ્લપિતગ્રીવા મુસલૈર્ભિન્નમસ્તકાઃ ।। ૭.૭.
કેટલાંકના કમળ જેવા ચહેરા ચક્રથી કપાઈ ગયા, કેટલાંકના છાતી ગદાથી ચકનાચૂર થઈ, કેટલાંકના ગળા હળથી ઢીલા પડી ગયા, અને કેટલાંકના માથા મુંગડથી ફાટી ગયા.
કેચિચ્ચૈવાસિના છિન્નાસ્તથાન્યે શરપીડિતાઃ । નિપેતુરમ્બરાત્તૂર્ણં રાક્ષસાઃ સાગરામ્ભસિ ।। ૭.૭.
કેટલાંક રાક્ષસો તલવારથી કપાઈ ગયા, કેટલાંક તીરોની પીડાથી, અને બધા ઝડપથી આકાશમાંથી પડીને દરિયાના પાણીમાં સમાઈ ગયા.
નારાયણો બાણવરાશનીભિર્વિદારયામાસ ધનુર્વિમુક્તૈઃ । નક્તઞ્ચરાન્મુક્તવિધૂતકેશાન્યથા ઽશનીભિઃ સતડિન્મહાભ્રાઃ ।। ૭.૭.
નારાયણે પોતાના ધનુષ્યમાંથી તીરોની ઝમાવટ વરસાવી, રાત્રે ફરતા રાક્ષસોને ભેદી નાખ્યા, એમ કે જેમ વીજળી મેઘોને ફાડી નાખે અને તેમના વાળ છૂટા પડી જાય.
ભિન્નાતપત્રં પતમાનમસ્ત્રં શરૈરપધ્વસ્તવિનીતવેષમ્ । વિનિસ્સૃતાન્ત્રં ભયલોલનેત્રં બલં તદુન્મત્તતરં બભૂવ ।। ૭.૭.
એ સેના, જેના છત્રો તૂટી ગયા, શસ્ત્રો પડી ગયા, કપડાં તીરોના ઘા થી બગડી ગયા, આંતરડાં બહાર આવી ગયા અને ભયથી આંખો ફફડી રહી હતી, એ વધુ જ ઉગ્ર બની ગઈ.
સિંહાર્દિતાનામિવ કુઞ્જરાણાં નિશાચરાણાં સહ કુઞ્જરાણામ્ । રવાશ્ચ વેગાશ્ચ સમં બભૂવુઃ પુરાણસિંહેન વિમર્દિતાનામ્ ।। ૭.૭.
પહેલાના સિંહે જે રીતે હાથીઓને હરાવ્યા હોય, એમ રાત્રે ફરતા અને હાથીઓના ગર્જના અને દોડ એકસાથે ઉઠી, બધું ગજગજાટથી ભરાઈ ગયું.
તે વાર્યમાણા હરિબાણજાલૈઃ સબાણજાલાનિ સમુત્સૃજન્તઃ । ધાવન્તિ નક્તઞ્ચરકાલમેઘા વાયુપ્રભિન્ના ઇવ કાલમેઘાઃ ।। ૭.૭.
મંકડોની તીરોની વરસાદથી રોકાતા છતાં, રાત્રે ફરતા વાદળો પોતાનાં તીરો વરસાવીને, પવનથી ફાટેલા કાળાં વાદળો જેવી દોડતી જાય છે.
ચક્રપહારૈર્વિનિકૃત્તશીર્ષાઃ સઞ્ચૂર્ણિતાઙ્ગાશ્ચ ગદાપ્રહારૈઃ । અભિપ્રહારૈર્દ્વિવિધા વિભિન્નાઃ પતન્તિ શૈલા ઇવ રાક્ષસેન્દ્રાઃ ।। ૭.૭.
ચક્રના ઘા થી માથાં કપાઈ ગયેલા, ગદાના ઘા થી શરીર ચૂર્ણ થયેલા અને વિવિધ પ્રહારોથી અંગો તૂટી ગયેલા રાક્ષસ રાજાઓ પર્વતો પડતા હોય તેમ જમીન પર પડી જાય છે.
વિલમ્બમાનૈર્મણિહારકુણ્ડલૈર્નિશાચરૈર્નીલબલાહકોપમૈઃ । નિપાત્યમાનૈર્દદૃશે નિરન્તરં નિપાત્યમાનૈરિવ નીલપર્વતૈઃ ।। ૭.૭.
મણિહાર અને કુંડળોથી શોભતા, વાદળ જેવા કાળા રાત્રિચર, સતત પડતા રહે છે, જાણે નીલા પર્વતો એક પછી એક ધરાશાયી થાય છે.