રાધેયો બહુમાયી ચ લોકપાલો ઽથ ધાર્મિકઃ । યમલાર્જુનૌ ચ હાર્દિક્યઃ શુમ્ભશ્ચૈવ નિશુમ્ભકઃ ।। ૭.૬.
રાધેય, અનેક માયાઓનો જાણકાર, ધર્મનિષ્ઠ લોકપાલ, યમલાર્જુન, હાર્દિક્ય, તેમજ શુમ્ભ અને નિશુમ્ભ— એ બધા પણ હતા.
અસુરા દાનવાશ્ચૈવ સત્ત્વવન્તો મહાબલાઃ । સર્વે સમરમાસાદ્ય ન શ્રૂયન્તે ઽપરાજિતાઃ ।। ૭.૬.
આ બધા અસુરો અને દાનવો, જે બલવાન અને શક્તિશાળી હતા, યુદ્ધમાં ઉતર્યા અને કોઈપણ અપરાજિત રહ્યો નથી.
સર્વૈઃ ક્રતુશતૈરિષ્ટં સર્વે માયાવિદસ્તથા । સર્વે સર્વાસ્ત્રકુશલાઃ સર્વે શત્રુભયઙ્કરાઃ ।। ૭.૬.
એ બધાએ સૈકડો યજ્ઞો કર્યા છે, બધા માયાવાન છે, બધા શસ્ત્રવિદ્યા જાણે છે અને બધા શત્રુઓને ભયભીત કરે છે.
નારાયણેન નિહતાઃ શતશો ઽથ સહસ્રશઃ । એતજ્જ્ઞાત્વા તુ સર્વેષાં ક્ષમં કર્તુમિહાર્હથ ।। ૭.૬.
એ બધા નારાયણે સૈકડો-હજારોને સંહાર્યા છે; આ જાણીને, હવે બધાએ અહીં યોગ્ય જે હોય તે કરવું જોઈએ.
તતઃ સુમાલી માલી ચ શ્રુત્વા માલ્યવતો વચઃ । ઊચતુર્ભ્રાતરં જ્યેષ્ઠં ભગાંશાવિવ વાસવમ્ ।। ૭.૬.
પછી સુમાલી અને માલી, માલ્યવાનના વચન સાંભળી, પોતાના મોટાભાઈને ભગ અને અંશ જેવું વાસવને કહે તેમ કહ્યું.
સ્વધીતં દત્તમિષ્ટં ચાપ્યૈશ્વર્યં પરિપાલિતમ્ । આયુર્નિરામયં પ્રાપ્તં સુધર્મઃ પ્રાપિતઃ પથિ ।। ૭.૬.
અમે શિક્ષણ લીધું છે, દાન આપ્યું છે, યજ્ઞ કર્યા છે અને રાજસત્તા જાળવી છે; આરોગ્યપૂર્ણ આયુષ્ય મેળવ્યું છે અને સારા ધર્મે ચાલ્યા છીએ.
દેવસાગરમક્ષોભ્યં શસ્ત્રૈઃ સમવગાહ્ય ચ । જિતા દ્વિષો હ્યપ્રતિમાસ્તન્નો મૃત્યુકૃતં ભયમ્ ।। ૭.૬.
અમે શસ્ત્રોથી દેવસાગર જેવો અખંડ યુદ્ધ પાર કર્યો છે, અપ્રતિમ દુશ્મનોને જીત્યા છે; હવે મૃત્યુનું ભય આપણને ઘેરી વળ્યું છે.
નારાયણશ્ચ રુદ્રશ્ચ શક્રશ્ચાપિ યમસ્તથા । અસ્માકં પ્રમુખે સ્થાતું સર્વે બિભ્યતિ સર્વદા ।। ૭.૬.
નારાયણ, રુદ્ર, શક્ર અને યમ— એ બધા હંમેશા આપણા સામે ઊભા થવામાં ડરે છે.
વિષ્ણોર્દેવસ્ય નાસ્ત્યેવ કારણં રાક્ષસેશ્વર । દેવાનામેવ દોષેણ વિષ્ણોઃ પ્રચલિતં મનઃ ।। ૭.૬.
રાક્ષસોના સ્વામી, વિષ્ણુદેવને ખરેખર કોઈ કારણ નથી; દેવતાઓની ભૂલથી વિષ્ણુનું મન વિચલિત થયું છે.
તસ્માદદ્ય સમુદ્યુક્તાઃ સર્વસૈન્યસમાવૃતાઃ । દેવાનેવ જિઘાંસામ એભ્યો દોષઃ સમુત્થિતઃ ।। ૭.૬.
એથી આજે, સંપૂર્ણ તૈયાર થઈ અને આખા સૈન્ય સાથે, આપણે દેવતાઓને મારવાનો સંકલ્પ કરીએ; આ વિપત્તિ તેમનાથી જ ઉદ્ભવી છે.
એવં સમ્મન્ત્ર્ય બલિનઃ સર્વે સૈન્યસમાવૃતાઃ । ઉદ્યોગં ઘોષયિત્વા તુ સર્વે નૈર્ઋતપુઙ્ગવાઃ ૭.૬.
આ રીતે વિચાર વિમર્શ કરીને, બધા બલવાનોએ પોતાના સૈન્ય સાથે યુદ્ધની ઘોષણા કરી, બધા નૈરૃતોના શ્રેષ્ઠોએ.
ઇતિ તે રામ સમ્મન્ત્ર્ય સર્વોદ્યોગેન રાક્ષસાઃ । યુદ્ધાય નિર્યયુઃ સર્વે મહાકાયા મહાબલાઃ ।। ૭.૬.
હે રામ, આમ ચર્ચા કરીને, બધા મહાકાય અને મહાબલશાળી રાક્ષસો યુદ્ધ માટે સંપૂર્ણ તૈયારી સાથે નીકળી પડ્યા.
સ્યન્દનૈર્વારણૈશ્ચૈવ હયૈશ્ચ ગિરિસન્નિભૈઃ । ખરૈર્ગોભી રથોષ્ટ્રૈશ્ચ શિંશુમારૈર્ભુજઙ્ગમૈઃ ।। ૭.૬.
તેઓ રથો, હાથીઓ, પહાડ જેવાં ઘોડાઓ, ગધેડાં, બળદ, ઉંટ, મગર, અને સાપો પર ચઢીને નીકળી પડ્યા.
મકરૈઃ કચ્છપૈર્મીનૈર્વિહઙ્ગૈર્ગરુડોપમૈઃ । સિંહૈર્વ્યાઘ્રૈર્વરાહૈશ્ચ સૃમરૈશ્ચમરૈરપિ ।। ૭.૬.
મકર, કાચબો, માછલીઓ, ગરુડ જેવાં પક્ષીઓ, સિંહ, વાઘ, જંગલી શૂકર, હરણ અને યાક પર પણ નીકળી પડ્યા.
ત્યક્ત્વા લઙ્કાં ગતાઃ સર્વે રાક્ષસા બલગર્વિતાઃ । પ્રયાતા દેવલોકાય યોદ્ધું દૈવતશત્રવઃ ।। ૭.૬.
લંકાને છોડી, બધા રાક્ષસો પોતાની તાકાત પર ગર્વ કરીને દેવલોક તરફ દેવશત્રુઓ સાથે યુદ્ધ કરવા માટે નીકળી પડ્યા.
લઙ્કાવિપર્યયં દૃષ્ટ્વા યાનિ લઙ્કાલયાન્યથ । ભૂતાનિ ભયદર્શીનિ વિમનસ્કાનિ સર્વશઃ ।। ૭.૬.
લંકામાં થયેલી ઉથલપાથલ જોઈને, ત્યાં રહેતા બધા જીવો ખૂબ ડરી ગયા અને તેમના મનમાં ભારે હતાશા છવાઈ ગઈ.
રથોત્તમૈરુહ્યમાનાઃ શતશો ઽથ સહસ્રશઃ ।। ૭.૬.
પછી તેઓ સો-સો, હજાર-હજારમાં શાનદાર રથોમાં બેસી જવા લાગ્યા.
પ્રયાતા રાક્ષસાસ્તૂર્ણં દેવલોકં પ્રયત્નતઃ । રક્ષસામેવ માર્ગેણ દૈવતાન્યપચક્રમુઃ ।। ૭.૬.
રાક્ષસો ઝડપથી અને મહેનતે દેવલોક તરફ ચાલ્યા, અને રાક્ષસોના રસ્તે દેવતાઓ પણ હટી ગયા.
ભૌમાશ્ચૈવાન્તરિક્ષાશ્ચ કાલાજ્ઞપ્તા ભયાવહાઃ । ઉત્પાતા રાક્ષસેન્દ્રાણામભાવાય સમુત્થિતાઃ ।। ૭.૬.
પૃથ્વી પર અને આકાશમાં, સમયના આદેશથી ભયાનક અપશકુન ઊભા થયા, જે રાક્ષસ રાજાઓના વિનાશ માટે હતા.
અસ્થીનિ મેઘા વવૃષુરુષ્ણં શોણિતમેવ ચ । વેલાં સમુદ્રાશ્ચોત્ક્રાન્તાશ્ચેલુશ્ચાપ્યથ ભૂધરાઃ ।। ૭.૬.
મેઘો હાડકાં અને ગરમ લોહી વરસાવા લાગ્યા; સમુદ્રો કાંઠા ઓળંગી ગયા અને પહાડો પણ હલવા લાગ્યા.
અટ્ટહાસાન્વિમુઞ્ચન્તો ઘનનાદસમસ્વનાઃ । વાશ્યન્ત્યશ્ચ શિવાસ્તત્ર દારુણં ઘોરદર્શનાઃ ।। ૭.૬.
ત્યાં ભયાનક અને ભયાવહ રૂપે શિવાઓ જોરદાર અઠ્ઠાસી હસવા લાગ્યા, જેમ ઘનઘોર મેઘ ગર્જે, અને ભયંકર રડવા લાગ્યા.
સમ્પતન્ત્યથ ભૂતાનિ દૃશ્યન્તે ચ યથાક્રમમ્ । ગૃધ્રચક્રં મહચ્ચાત્ર જ્વલનોદ્ગારિભિર્મુખૈઃ ।। ૭.૬.
પછી જીવજંતુઓ આકાશમાં ક્રમવાર ઉડતા દેખાયા અને ત્યાં એક મોટું ગૃધ્રોનું વલય દેખાયું, જેમના મોઢામાંથી અગ્નિ નીકળતી હતી.
રાક્ષસાનામુપરિ ખે ભ્રમતે ઽલાતચક્રવત્ । કપોતા રક્તપાદાશ્ચ શારિકા વિદ્રુતા યયુઃ ૭.૬.
રાક્ષસોના ઉપર આકાશમાં અગ્નિનું ચક્ર ઘૂમતું હતું, અને લાલ પગવાળી ફાખરા અને શારિકા પક્ષીઓ ડરીને ઉડી ગયા.
ઉત્પાતાંસ્તાનનાદૃત્ય રાક્ષસા બલગર્વિતાઃ । યાન્ત્યેવ ન નિવર્ત્તન્તે મૃત્યુપાશાવપાશિતાઃ ।। ૭.૬.
આ બધા અપશકુનને અવગણીને, પોતાની તાકાત પર ગર્વ કરનારા રાક્ષસો આગળ જ વધતા રહ્યા, પાછા ફર્યા નહીં, કારણ કે તેઓ મૃત્યુના ફાંસામાં બંધાઈ ગયા હતા.
માલ્યવાંશ્ચ સુમાલી ચ માલી ચ સુમહાબલાઃ । આસન્પુરઃસરાસ્તેષાં ક્રતૂનામિવ પાવકાઃ ।। ૭.૬.
માલ્યવાન, સુમાલી અને માલી – ત્રણેય મહા શક્તિશાળી – તેમના આગેવાન હતા, જેમ યજ્ઞમાં અગ્નિ આગેવાન હોય છે.
માલ્યવન્તં ચ તે સર્વે માલ્યવન્તમિવાચલમ્ । નિશાચરા હ્યાશ્રયન્તિ ધાતારમિવ દેવતાઃ ।। ૭.૬.
બધા નિશાચરો માલ્યવાનની આસપાસ એકઠા થયા, જાણે તે કોઈ વિશાળ પર્વત હોય, જેમ દેવતાઓ પોતાના સર્જનહારની આસપાસ ભેગા થાય છે.
તદ્બલં રાક્ષસેન્દ્રાણાં મહાભ્રઘનનાદિતમ્ । જયેપ્સયા દેવલોકં યયૌ માલિવશે સ્થિતમ્ ।। ૭.૬.
રાક્ષસ રાજાઓની તે સેના ઘનઘોર મેઘ જેવા ગર્જનાથી, વિજયની આશાથી, માલીના નેતૃત્વ હેઠળ દેવલોક તરફ આગળ વધી.
રાક્ષસાનાં સમુદ્યોગં તં તુ નારાયણઃ પ્રભુઃ । દેવદૂતાદુપશ્રુત્ય ચક્રે યુદ્ધે તદા મનઃ ।। ૭.૬.
રાક્ષસોની તૈયારી વિશે દેવદૂત પાસેથી સાંભળી, મહાશક્તિશાળી નારાયણએ મનમાં યુદ્ધ કરવાનો નિશ્ચય કર્યો.
સ સજ્જાયુધતૂણીરો વૈનતેયોપરિ સ્થિતઃ । આસજ્જ્ય કવચં દિવ્યં સહસ્રાર્કસમદ્યુતિ ।। ૭.૬.
તેઓ ધનુષ્ય અને તુણીર સાથે સજ્જ થઈ, ગરુડ પર ઊભા રહ્યા અને હજારો સૂર્ય જેટલી તેજસ્વી દિવ્ય કવચ ધારણ કરી.
આબધ્ય શરસમ્પૂર્ણે ઇષુધી વિમલે તદા । શ્રોણિસૂત્રં ચ ખડ્ગં ચ વિમલં કમલેક્ષણઃ ૭.૬.
પછી, કમળની આંખવાળા, તેમણે તીરો ભરેલા શુદ્ધ તુણીર કમરે બાંધ્યા, કમરપટ્ટો અને તલવાર પણ ધારણ કરી.