હર્ષેણ મહતા યુક્તાસ્તાં રાત્રિમવસન્ સુખમ્। અથ રામો મહાતેજા લક્ષ્મણેન સમં યયૌ
મહાન આનંદ સાથે તેઓએ એ રાત સુખથી વિતાવી; પછી મહાતેજસ્વી રામ લક્ષ્મણ સાથે ગયા.
વિશ્વામિત્રં પુરસ્કૃત્ય પિતુઃ પાદાવુપસ્પૃશન્। રાજા ચ રાઘવૌ પુત્રૌ નિશામ્ય પરિહર્ષિતઃ
વિશ્વામિત્રને આગળ રાખીને, તેઓએ પિતાના પગ સ્પર્શ્યા; અને રાજા પોતાના પુત્રો રામ-લક્ષ્મણને સાંભળી આનંદિત થયો.
ઉવાસ પરમપ્રીતો જનકેનાભિપૂજિતઃ। જનકોઽપિ મહાતેજાઃ ક્રિયા ધર્મેણ તત્ત્વવિત્। યજ્ઞસ્ય ચ સુતાભ્યાં ચ કૃત્વા રાત્રિમુવાસ હ
તે ત્યાં ખૂબ પ્રસન્ન થઈ, જનક દ્વારા સન્માનિત થયો; અને મહાતેજસ્વી, ધર્મને જાણનારા જનકે યજ્ઞ તથા પુત્રીઓની વિધિઓ કરી, એ રાત ત્યાં વિતાવી.
thumb|સપ્તતિતમઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે બાલકાણ્ડે સપ્તતિતમઃ સર્ગઃ ॥૧-
શ્રીમદ્વાલ્મીકિ રામાયણના બાલકાંડનો સત્તરમો સર્ગ અહીં પૂર્ણ થાય છે.
તતઃ પ્રભાતે જનકઃ કૃતકર્મા મહર્ષિભિઃ। ઉવાચ વાક્યં વાક્યજ્ઞઃ શતાનન્દં પુરોહિતમ્
પછી સવારે, જનકજીએ પોતાના તમામ કામકાજ પૂરા કર્યા પછી, મહર્ષિઓની હાજરીમાં, વિદ્વાન પુરોહિત શતાનંદજીને બોલાવ્યા.
ભ્રાતા મમ મહાતેજા વીર્યવાનતિધાર્મિકઃ। કુશધ્વજ ઇતિ ખ્યાતઃ પુરીમધ્યવસચ્છુભામ્
મારો ભાઈ, કુશધ્વજ નામે પ્રસિદ્ધ છે, તે અત્યંત તેજસ્વી, પરાક્રમી અને ધર્મનિષ્ઠ છે, અને શુભ શહેરમાં વસે છે.
વાર્યાફલકપર્યન્તાં પિબન્નિક્ષુમતીં નદીમ્। સાંકાશ્યાં પુણ્યસંકાશાં વિમાનમિવ પુષ્પકમ્
કુશધ્વજ પવિત્ર સાંકાશ્યામાં રહે છે, જ્યાં કુમતી નદીના પાણી પીવે છે, આસપાસ ફળવૃક્ષો અને બગીચાઓ છે, અને એ શહેર પુષ્પક વિમાન જેવી પવિત્રતા ધરાવે છે.
તમહં દ્રષ્ટુમિચ્છામિ યજ્ઞગોપ્તા સ મે મતઃ। પ્રીતિં સોઽપિ મહાતેજા ઇમાં ભોક્તા મયા સહ
હું તેને મળવા ઈચ્છું છું, કારણ કે હું તેને યજ્ઞનું રક્ષણ કરનાર માનું છું; એ મહાતેજસ્વી પણ મારી સાથે આ આનંદમાં ભાગ લેશે.
એવમુક્તે તુ વચને શતાનન્દસ્ય સંનિધૌ। આગતાઃ કેચિદવ્યગ્રા જનકસ્તાન્ સમાદિશત્
શતાનંદજીની હાજરીમાં આ વાતો થયા પછી, કેટલાક સેવકો આવ્યા અને જનકજીએ તેમને આદેશ આપ્યો.
શાસનાત્ તુ નરેન્દ્રસ્ય પ્રયયુઃ શીઘ્રવાજિભિઃ। સમાનેતું નરવ્યાઘ્રં વિષ્ણુમિન્દ્રાજ્ઞયા યથા
રાજાના આદેશથી, તેઓ ઝડપી ઘોડાઓ પર ચઢીને, મનુષ્યોમાં વાઘ સમાન કુશધ્વજને બોલાવવા નીકળી પડ્યા, જેમ ઈન્દ્રના આદેશથી વિષ્ણુને બોલાવવામાં આવે છે.
સાંકાશ્યાં તે સમાગમ્ય દદૃશુશ્ચ કુશધ્વજમ્। ન્યવેદયન્ યથાવૃત્તં જનકસ્ય ચ ચિન્તિતમ્
તેઓ સાંકાશ્યામાં પહોંચીને કુશધ્વજને મળ્યા અને જનકજીના વિચારો અને જે બન્યું હતું તે બધું તેમને જણાવી દીધું.
તદ્વૃત્તં નૃપતિઃ શ્રુત્વા દૂતશ્રેષ્ઠૈર્મહાજવૈઃ। આજ્ઞયા તુ નરેન્દ્રસ્ય આજગામ કુશધ્વજઃ
શ્રેષ્ઠ અને ઝડપી દૂતોથી આ સંદેશ સાંભળીને, રાજા કુશધ્વજ જનકજીના આદેશથી ત્યાં આવ્યા.
સ દદર્શ મહાત્માનં જનકં ધર્મવત્સલમ્। સોઽભિવાદ્ય શતાનન્દં જનકં ચાતિધાર્મિકમ્
કુશધ્વજે ધર્મપ્રેમી મહાત્મા જનકજીને જોયા અને શતાનંદજી તથા અત્યંત ધર્મનિષ્ઠ જનકજીને વિનમ્રતાપૂર્વક વંદન કર્યા.
રાજાર્હં પરમં દિવ્યમાસનં સોઽધ્યરોહત। ઉપવિષ્ટાવુભૌ તૌ તુ ભ્રાતરાવમિતદ્યુતી
પછી તેઓ રાજાઓને યોગ્ય એવા દિવ્ય અને ઉત્તમ આસન પર બેઠા; અને બંને ભાઈઓ, સમાન તેજવાળા, સાથે બેઠા.
પ્રેષયામાસતુર્વીરૌ મન્ત્રિશ્રેષ્ઠં સુદામનમ્। ગચ્છ મન્ત્રિપતે શીઘ્રમિક્ષ્વાકુમમિતપ્રભમ્
પછી એ બંને પરાક્રમી ભાઈઓએ શ્રેષ્ઠ મંત્રી સુદામનને બોલાવ્યા અને કહ્યું: 'મંત્રીઓમાં શ્રેષ્ઠ, તું ઝડપથી ઈક્ષ્વાકુ પાસે જા.'
આત્મજૈઃ સહ દુર્ધર્ષમાનયસ્વ સમન્ત્રિણમ્। ઔપકાર્યાં સ ગત્વા તુ રઘૂણાં કુલવર્ધનમ્
તેમને તેમના પુત્રો અને મંત્રીઓ સાથે, રઘુ વંશના ગૌરવ, અપરાજિત એવા રાજાને, આ ઉપકારસ્થળે લઈ આવો.
દદર્શ શિરસા ચૈનમભિવાદ્યેદમબ્રવીત્। અયોધ્યાધિપતે વીર વૈદેહો મિથિલાધિપઃ
ત્યાં જઈને, તેણે તેમને વંદન કરીને કહ્યું: 'અયોધ્યાના રાજા, મિથિલાના રાજા વૈદેહ જનકજી તમને મળવા ઇચ્છે છે.'
સ ત્વાં દ્રષ્ટું વ્યવસિતઃ સોપાધ્યાયપુરોહિતમ્। મન્ત્રિશ્રેષ્ઠવચઃ શ્રુત્વા રાજા સર્ષિગણસ્તથા
'તેમને તમારો, તમારા ગુરુઓ અને પુરોહિતો સાથે મુલાકાત લેવાની ઈચ્છા છે.' મંત્રીના શબ્દો સાંભળીને, રાજા પણ ઋષિગણો સાથે ચાલ્યા.
સબન્ધુરગમત્ તત્ર જનકો યત્ર વર્તતે। રાજા ચ મન્ત્રિસહિતઃ સોપાધ્યાયઃ સબાન્ધવઃ
પછી રાજા પોતાના સંબંધીઓ સાથે ત્યાં ગયા, જ્યાં જનકજી હતા; રાજા મંત્રીઓ, ગુરુઓ અને પરિવારજનો સાથે ત્યાં પહોંચ્યા.
વાક્યં વાક્યવિદાં શ્રેષ્ઠો વૈદેહમિદમબ્રવીત્। વિદિતં તે મહારાજ ઇક્ષ્વાકુકુલદૈવતમ્
પછી વાક્યકુશળોમાં શ્રેષ્ઠ એવા એકે જનકજીને કહ્યું: 'મહારાજ, તમને ઈક્ષ્વાકુ વંશના કુળદેવતા વિશે સારી રીતે ખબર છે.'
વક્તા સર્વેષુ કૃત્યેષુ વસિષ્ઠો ભગવાનૃષિઃ। વિશ્વામિત્રાભ્યનુજ્ઞાતઃ સહ સર્વૈર્મહર્ષિભિઃ
'સર્વ કાર્યોમાં વશિષ્ઠજી મહર્ષિ, વિશ્વામિત્રજી અને બધા મહર્ષિઓની મંજૂરીથી, મુખ્ય વક્તા છે.'
એષ વક્ષ્યતિ ધર્માત્મા વસિષ્ઠો મે યથાક્રમમ્। તૂષ્ણીંભૂતે દશરથે વસિષ્ઠો ભગવાનૃષિઃ
'આ ધર્મનિષ્ઠ વશિષ્ઠજી મારા તરફથી યોગ્ય ક્રમમાં વાત કરશે.' દશરથજી ચૂપ રહ્યા ત્યારે, પૂજ્ય વશિષ્ઠ મહર્ષિ બોલ્યા.
ઉવાચ વાક્યં વાક્યજ્ઞો વૈદેહં સપુરોધસમ્। અવ્યક્તપ્રભવો બ્રહ્મા શાશ્વતો નિત્ય અવ્યયઃ
અદૃશ્ય મૂળ ધરાવનારા, શાશ્વત અને અવિનાશી બ્રહ્માજીએ, પુરોહિતો હાજર હોય ત્યારે, વિદેહરાજને સમજદારીપૂર્વક વાત કરી.
તસ્માન્મરીચિઃ સંજજ્ઞે મરીચેઃ કશ્યપઃ સુતઃ। વિવસ્વાન્ કશ્યપાજ્જજ્ઞે મનુર્વૈવસ્વતઃ સ્મૃતઃ
તેમના પરથી મરીચિ જન્મ્યા, મરીચિમાંથી કશ્યપ, કશ્યપમાંથી વિવસ્વાન અને વિવસ્વાનમાંથી વૈવસ્વત મનુ જન્મ્યા.
મનુઃ પ્રજાપતિઃ પૂર્વમિક્ષ્વાકુશ્ચ મનોઃ સુતઃ। તમિક્ષ્વાકુમયોધ્યાયાં રાજાનં વિદ્ધિ પૂર્વકમ્
મનુ પ્રજાપતિ હતા અને મનુના પુત્ર ઇક્ષ્વાકુ હતા; અયોધ્યાના પ્રથમ રાજા ઇક્ષ્વાકુ હતા, એ જાણ.
ઇક્ષ્વાકોસ્તુ સુતઃ શ્રીમાન્ કુક્ષિરિત્યેવ વિશ્રુતઃ। કુક્ષેરથાત્મજઃ શ્રીમાન્ વિકુક્ષિરુદપદ્યત
ઇક્ષ્વાકુના પુત્ર કુક્ષિ તરીકે પ્રસિદ્ધ થયા; કુક્ષિના પુત્ર વિકુક્ષિ પણ પ્રસિદ્ધ અને તેજસ્વી હતા.
વિકુક્ષેસ્તુ મહાતેજા બાણઃ પુત્રઃ પ્રતાપવાન્। બાણસ્ય તુ મહાતેજા અનરણ્યઃ પ્રતાપવાન્
વિકુક્ષિના પુત્ર બાણ, મહાન તેજસ્વી અને પરાક્રમી હતા; બાણના પુત્ર અનરણ્ય પણ મહા તેજસ્વી અને પરાક્રમી હતા.
અનરણ્યાત્ પૃથુર્જજ્ઞે ત્રિશઙ્કુસ્તુ પૃથોરપિ। ત્રિશઙ્કોરભવત્ પુત્રો ધુન્ધુમારો મહાયશાઃ
અનરણ્યમાંથી પૃથુ જન્મ્યા, પૃથુમાંથી ત્રિશંકુ અને ત્રિશંકુના પુત્ર ધુંધુમાર, જે મહાન યશસ્વી હતા.
ધુન્ધુમારાન્મહાતેજા યુવનાશ્વો મહારથઃ। યુવનાશ્વસુતશ્ચાસીન્માન્ધાતા પૃથિવીપતિઃ
ધુંધુમારના પુત્ર યુવનાશ્વ, મહાન રથયોધા અને તેજસ્વી હતા; યુવનાશ્વના પુત્ર માંધાતા, પૃથ્વીપતિ થયા.
માન્ધાતુસ્તુ સુતઃ શ્રીમાન્ સુસન્ધિરુદપદ્યત। સુસન્ધેરપિ પુત્રૌ દ્વૌ ધ્રુવસન્ધિઃ પ્રસેનજિત્
માંધાતાથી સુસંધિ નામના પુત્ર જન્મ્યા; સુસંધિના બે પુત્ર થયા: ધ્રુવસંધિ અને પ્રસેનજિત.