ગત્વા ચતુરહં માર્ગં વિદેહાનભ્યુપેયિવાન્। રાજા ચ જનકઃ શ્રીમાન્ શ્રુત્વા પૂજામકલ્પયત્
ચાર દિવસનો માર્ગ પારીને તે વિદેહ દેશમાં પહોંચ્યો. રાજા જનકે એના આવવાની ખબર સાંભળી, સન્માનની તૈયારી કરી.
તતો રાજાનમાસાદ્ય વૃદ્ધં દશરથં નૃપમ્। મુદિતો જનકો રાજા પ્રહર્ષં પરમં યયૌ
પછી, વૃદ્ધ દશરથ રાજાને મળીને, રાજા જનક આનંદથી પરિપૂર્ણ થઈ, અત્યંત પ્રસન્નતા અનુભવી.
ઉવાચ વચનં શ્રેષ્ઠો નરશ્રેષ્ઠં મુદાન્વિતમ્। સ્વાગતં તે નરશ્રેષ્ઠ દિષ્ટ્યા પ્રાપ્તોઽસિ રાઘવ
પ્રસન્ન મનથી શ્રેષ્ઠ રાજાએ શ્રેષ્ઠ પુરુષને કહ્યું: 'તમારું સ્વાગત છે, પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ! શુભ સંજોગે તમે આવ્યા, રાઘવ.'
પુત્રયોરુભયોઃ પ્રીતિં લપ્સ્યસે વીર્યનિર્જિતામ્। દિષ્ટ્યા પ્રાપ્તો મહાતેજા વસિષ્ઠો ભગવાનૃષિઃ
તમે બંને પુત્રોની પરાક્રમથી પ્રાપ્ત થયેલી ખુશી મેળવો; શુભ સંજોગે મહાન તેજસ્વી વસિષ્ઠ ઋષિ પણ આવ્યા છે.
સહ સર્વૈર્દ્વિજશ્રેષ્ઠૈર્દેવૈરિવ શતક્રતુઃ। દિષ્ટ્યા મે નિર્જિતા વિઘ્ના દિષ્ટ્યા મે પૂજિતં કુલમ્
બધા શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો સાથે, જેમ ઇન્દ્ર દેવતાઓ સાથે હોય એમ, શુભ સંજોગે મારા બધા વિઘ્નો દૂર થયા અને મારા કુળનું સન્માન થયું.
રાઘવૈઃ સહ સમ્બન્ધાદ્ વીર્યશ્રેષ્ઠૈર્મહાબલૈઃ। શ્વઃ પ્રભાતે નરેન્દ્ર ત્વં સંવર્તયિતુમર્હસિ
વીરતા અને બળમાં શ્રેષ્ઠ એવા રાઘવો સાથેના સંબંધથી, હે રાજા, તમે આવતીકાલે વહેલી સવારે વિધિનું આયોજન કરો.
યજ્ઞસ્યાન્તે નરશ્રેષ્ઠ વિવાહમૃષિસત્તમૈઃ। તસ્ય તદ્ વચનં શ્રુત્વા ઋષિમધ્યે નરાધિપઃ
યજ્ઞ પૂરો થયા પછી, હે શ્રેષ્ઠ રાજા, શ્રેષ્ઠ ઋષિઓની હાજરીમાં લગ્નવિધિ થાય; ઋષિઓ વચ્ચે આ વાત સાંભળી, રાજાએ જવાબ આપ્યો.
વાક્યં વાક્યવિદાં શ્રેષ્ઠઃ પ્રત્યુવાચ મહીપતિમ્। પ્રતિગ્રહો દાતૃવશઃ શ્રુતમેતન્મયા પુરા
વાણીમાં નિપુણ એવા શ્રેષ્ઠ પુરુષે રાજાને ઉત્તર આપ્યો: 'સ્વીકાર તો દાતા પર આધાર રાખે છે; આ વાત મેં અગાઉથી સાંભળી છે.'
યથા વક્ષ્યસિ ધર્મજ્ઞ તત્ કરિષ્યામહે વયમ્। તદ્ ધર્મિષ્ઠં યશસ્યં ચ વચનં સત્યવાદિનઃ
'તમે જે કહેશો, હે ધર્મને જાણનારા, એ પ્રમાણે અમે કરશું; તમારું વચન ધર્મમય, પ્રસિદ્ધ અને સત્યવાદીનું છે.'
શ્રુત્વા વિદેહાધિપતિઃ પરં વિસ્મયમાગતઃ। તતઃ સર્વે મુનિગણાઃ પરસ્પરસમાગમે
આ સાંભળીને વિદેહના રાજા ખૂબ આશ્ચર્યચકિત થયો; પછી બધા મુનિગણો પરસ્પર મળ્યા.
હર્ષેણ મહતા યુક્તાસ્તાં રાત્રિમવસન્ સુખમ્। અથ રામો મહાતેજા લક્ષ્મણેન સમં યયૌ
મહાન આનંદ સાથે તેઓએ એ રાત સુખથી વિતાવી; પછી મહાતેજસ્વી રામ લક્ષ્મણ સાથે ગયા.
વિશ્વામિત્રં પુરસ્કૃત્ય પિતુઃ પાદાવુપસ્પૃશન્। રાજા ચ રાઘવૌ પુત્રૌ નિશામ્ય પરિહર્ષિતઃ
વિશ્વામિત્રને આગળ રાખીને, તેઓએ પિતાના પગ સ્પર્શ્યા; અને રાજા પોતાના પુત્રો રામ-લક્ષ્મણને સાંભળી આનંદિત થયો.
ઉવાસ પરમપ્રીતો જનકેનાભિપૂજિતઃ। જનકોઽપિ મહાતેજાઃ ક્રિયા ધર્મેણ તત્ત્વવિત્। યજ્ઞસ્ય ચ સુતાભ્યાં ચ કૃત્વા રાત્રિમુવાસ હ
તે ત્યાં ખૂબ પ્રસન્ન થઈ, જનક દ્વારા સન્માનિત થયો; અને મહાતેજસ્વી, ધર્મને જાણનારા જનકે યજ્ઞ તથા પુત્રીઓની વિધિઓ કરી, એ રાત ત્યાં વિતાવી.
thumb|સપ્તતિતમઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે બાલકાણ્ડે સપ્તતિતમઃ સર્ગઃ ॥૧-
શ્રીમદ્વાલ્મીકિ રામાયણના બાલકાંડનો સત્તરમો સર્ગ અહીં પૂર્ણ થાય છે.
તતઃ પ્રભાતે જનકઃ કૃતકર્મા મહર્ષિભિઃ। ઉવાચ વાક્યં વાક્યજ્ઞઃ શતાનન્દં પુરોહિતમ્
પછી સવારે, જનકજીએ પોતાના તમામ કામકાજ પૂરા કર્યા પછી, મહર્ષિઓની હાજરીમાં, વિદ્વાન પુરોહિત શતાનંદજીને બોલાવ્યા.
ભ્રાતા મમ મહાતેજા વીર્યવાનતિધાર્મિકઃ। કુશધ્વજ ઇતિ ખ્યાતઃ પુરીમધ્યવસચ્છુભામ્
મારો ભાઈ, કુશધ્વજ નામે પ્રસિદ્ધ છે, તે અત્યંત તેજસ્વી, પરાક્રમી અને ધર્મનિષ્ઠ છે, અને શુભ શહેરમાં વસે છે.
વાર્યાફલકપર્યન્તાં પિબન્નિક્ષુમતીં નદીમ્। સાંકાશ્યાં પુણ્યસંકાશાં વિમાનમિવ પુષ્પકમ્
કુશધ્વજ પવિત્ર સાંકાશ્યામાં રહે છે, જ્યાં કુમતી નદીના પાણી પીવે છે, આસપાસ ફળવૃક્ષો અને બગીચાઓ છે, અને એ શહેર પુષ્પક વિમાન જેવી પવિત્રતા ધરાવે છે.
તમહં દ્રષ્ટુમિચ્છામિ યજ્ઞગોપ્તા સ મે મતઃ। પ્રીતિં સોઽપિ મહાતેજા ઇમાં ભોક્તા મયા સહ
હું તેને મળવા ઈચ્છું છું, કારણ કે હું તેને યજ્ઞનું રક્ષણ કરનાર માનું છું; એ મહાતેજસ્વી પણ મારી સાથે આ આનંદમાં ભાગ લેશે.
એવમુક્તે તુ વચને શતાનન્દસ્ય સંનિધૌ। આગતાઃ કેચિદવ્યગ્રા જનકસ્તાન્ સમાદિશત્
શતાનંદજીની હાજરીમાં આ વાતો થયા પછી, કેટલાક સેવકો આવ્યા અને જનકજીએ તેમને આદેશ આપ્યો.
શાસનાત્ તુ નરેન્દ્રસ્ય પ્રયયુઃ શીઘ્રવાજિભિઃ। સમાનેતું નરવ્યાઘ્રં વિષ્ણુમિન્દ્રાજ્ઞયા યથા
રાજાના આદેશથી, તેઓ ઝડપી ઘોડાઓ પર ચઢીને, મનુષ્યોમાં વાઘ સમાન કુશધ્વજને બોલાવવા નીકળી પડ્યા, જેમ ઈન્દ્રના આદેશથી વિષ્ણુને બોલાવવામાં આવે છે.
સાંકાશ્યાં તે સમાગમ્ય દદૃશુશ્ચ કુશધ્વજમ્। ન્યવેદયન્ યથાવૃત્તં જનકસ્ય ચ ચિન્તિતમ્
તેઓ સાંકાશ્યામાં પહોંચીને કુશધ્વજને મળ્યા અને જનકજીના વિચારો અને જે બન્યું હતું તે બધું તેમને જણાવી દીધું.
તદ્વૃત્તં નૃપતિઃ શ્રુત્વા દૂતશ્રેષ્ઠૈર્મહાજવૈઃ। આજ્ઞયા તુ નરેન્દ્રસ્ય આજગામ કુશધ્વજઃ
શ્રેષ્ઠ અને ઝડપી દૂતોથી આ સંદેશ સાંભળીને, રાજા કુશધ્વજ જનકજીના આદેશથી ત્યાં આવ્યા.
સ દદર્શ મહાત્માનં જનકં ધર્મવત્સલમ્। સોઽભિવાદ્ય શતાનન્દં જનકં ચાતિધાર્મિકમ્
કુશધ્વજે ધર્મપ્રેમી મહાત્મા જનકજીને જોયા અને શતાનંદજી તથા અત્યંત ધર્મનિષ્ઠ જનકજીને વિનમ્રતાપૂર્વક વંદન કર્યા.
રાજાર્હં પરમં દિવ્યમાસનં સોઽધ્યરોહત। ઉપવિષ્ટાવુભૌ તૌ તુ ભ્રાતરાવમિતદ્યુતી
પછી તેઓ રાજાઓને યોગ્ય એવા દિવ્ય અને ઉત્તમ આસન પર બેઠા; અને બંને ભાઈઓ, સમાન તેજવાળા, સાથે બેઠા.
પ્રેષયામાસતુર્વીરૌ મન્ત્રિશ્રેષ્ઠં સુદામનમ્। ગચ્છ મન્ત્રિપતે શીઘ્રમિક્ષ્વાકુમમિતપ્રભમ્
પછી એ બંને પરાક્રમી ભાઈઓએ શ્રેષ્ઠ મંત્રી સુદામનને બોલાવ્યા અને કહ્યું: 'મંત્રીઓમાં શ્રેષ્ઠ, તું ઝડપથી ઈક્ષ્વાકુ પાસે જા.'
આત્મજૈઃ સહ દુર્ધર્ષમાનયસ્વ સમન્ત્રિણમ્। ઔપકાર્યાં સ ગત્વા તુ રઘૂણાં કુલવર્ધનમ્
તેમને તેમના પુત્રો અને મંત્રીઓ સાથે, રઘુ વંશના ગૌરવ, અપરાજિત એવા રાજાને, આ ઉપકારસ્થળે લઈ આવો.
દદર્શ શિરસા ચૈનમભિવાદ્યેદમબ્રવીત્। અયોધ્યાધિપતે વીર વૈદેહો મિથિલાધિપઃ
ત્યાં જઈને, તેણે તેમને વંદન કરીને કહ્યું: 'અયોધ્યાના રાજા, મિથિલાના રાજા વૈદેહ જનકજી તમને મળવા ઇચ્છે છે.'
સ ત્વાં દ્રષ્ટું વ્યવસિતઃ સોપાધ્યાયપુરોહિતમ્। મન્ત્રિશ્રેષ્ઠવચઃ શ્રુત્વા રાજા સર્ષિગણસ્તથા
'તેમને તમારો, તમારા ગુરુઓ અને પુરોહિતો સાથે મુલાકાત લેવાની ઈચ્છા છે.' મંત્રીના શબ્દો સાંભળીને, રાજા પણ ઋષિગણો સાથે ચાલ્યા.
સબન્ધુરગમત્ તત્ર જનકો યત્ર વર્તતે। રાજા ચ મન્ત્રિસહિતઃ સોપાધ્યાયઃ સબાન્ધવઃ
પછી રાજા પોતાના સંબંધીઓ સાથે ત્યાં ગયા, જ્યાં જનકજી હતા; રાજા મંત્રીઓ, ગુરુઓ અને પરિવારજનો સાથે ત્યાં પહોંચ્યા.
વાક્યં વાક્યવિદાં શ્રેષ્ઠો વૈદેહમિદમબ્રવીત્। વિદિતં તે મહારાજ ઇક્ષ્વાકુકુલદૈવતમ્
પછી વાક્યકુશળોમાં શ્રેષ્ઠ એવા એકે જનકજીને કહ્યું: 'મહારાજ, તમને ઈક્ષ્વાકુ વંશના કુળદેવતા વિશે સારી રીતે ખબર છે.'