તતઃ સ પ્રયતો વૃદ્ધો વસિષ્ઠો બ્રાહ્મણૈઃ સહ। રામં રત્નમયે પીઠે સસીતં સંન્યવેશયત્
પછી વૃદ્ધ અને પવિત્ર વસિષ્ઠજી બ્રાહ્મણો સાથે રામજી અને સીતાજીને રત્નોથી શોભતા સિંહાસન પર બેસાડ્યા.
વસિષ્ઠો વામદેવશ્ચ જાબાલિરથ કાશ્યપઃ। કાત્યાયનઃ સુયજ્ઞશ્ચ ગૌતમો વિજયસ્તથા
વસિષ્ઠ, વામદેવ, જાબાલી, કાશ્યપ, કાત્યાયન, સુયજ્ઞ, ગૌતમ અને વિજય—
અભ્યષિઞ્ચન્નરવ્યાઘ્રં પ્રસન્નેન સુગન્ધિના। સલિલેન સહસ્રાક્ષં વસવો વાસવં યથા
આ બધા મહાન ઋષિઓએ આનંદપૂર્વક સુગંધિત અને શુદ્ધ પાણીથી મનુષ્યોમાં વાઘ સમાન રામજીનો અભિષેક કર્યો, જેમ દેવતાઓએ ઇન્દ્ર અને વસુઓનો અભિષેક કર્યો હતો.
ઋત્વિગ્ભિર્બ્રાહ્મણૈઃ પૂર્વં કન્યાભિર્મન્ત્રિભિસ્તથા। યોધૈશ્ચૈવાભ્યષિઞ્ચસ્તે સમ્પ્રહૃષ્ટૈઃ સનૈગમૈઃ
પૂર્વે ઋત્વિજ, બ્રાહ્મણો, કન્યાઓ, મંત્રીઓ અને ખુશખુશાલ યોદ્ધાઓએ પોતાની સેના સાથે રામજીનો અભિષેક કર્યો હતો.
સર્વૌષધિરસૈશ્ચાપિ દૈવતૈર્નભસિ સ્થિતૈઃ। ચતુર્ભિર્લોકપાલૈશ્ચ સર્વૈર્દેવૈશ્ચ સંગતૈઃ
આકાશમાં વસતા દેવતાઓ, ચારેય દિશાના રક્ષક દેવતાઓ અને બધા ભેગા થયેલા દેવતાઓએ સર્વ ઔષધિઓના રસથી અભિષેક કર્યો.
બ્રહ્મણા નિર્મિતં પૂર્વં કિરીટં રત્નશોભિતમ્। અભિષિક્તઃ પુરા યેન મનુસ્તં દીપ્તતેજસમ્
બ્રહ્માજીએ પહેલાં જે રત્નજડિત મુગટ બનાવ્યું હતું અને જેના વડે તેજસ્વી મનુનો અભિષેક થયો હતો—
તસ્યાન્વવાયે રાજાનઃ ક્રમાદ્ યેનાભિષેચિતાઃ। સભાયાં હેમક્લૃપ્તાયાં શોભિતાયાં મહાધનૈઃ
તે મુગટ વડે મનુના વંશના રાજાઓનું ક્રમશઃ અભિષેક થતું આવ્યું, સુવર્ણ અને મહાન ધનથી શોભતી સભામાં.
રત્નૈર્નાનાવિધૈશ્ચૈવ ચિત્રિતાયાં સુશોભનૈઃ। નાનારત્નમયે પીઠે કલ્પયિત્વા યથાવિધિ
તે સુંદર સભામાં અનેક પ્રકારના રત્નોથી શોભિત સિંહાસન યોગ્ય વિધિથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું.
કિરીટેન તતઃ પશ્ચાદ્ વસિષ્ઠેન મહાત્મના। ઋત્વિગ્ભિર્ભૂષણૈશ્ચૈવ સમયોક્ષ્યત રાઘવઃ
પછી મહાન આત્માવાળા વસિષ્ઠજી, ઋત્વિજ અને ભાતીભાતના આભૂષણો સાથે રાઘવજીનું તે મુગટથી અભિષેક કર્યું.
છત્રં તસ્ય ચ જગ્રાહ શત્રુઘ્નઃ પાણ્ડુરં શુભમ્। શ્વેતં ચ વાલવ્યજનં સુગ્રીવો વાનરેશ્વરઃ
શત્રુઘ્ને રામજી માટે સફેદ અને પવિત્ર છત્ર પકડી રાખ્યું અને વાનરરાજ સુગ્રીવે સફેદ ચામરું લહેરાવ્યું.
અપરં ચન્દ્રસંકાશં રાક્ષસેન્દ્રો વિભીષણઃ। માલાં જ્વલન્તીં વપુષા કાઞ્ચનીં શતપુષ્કરામ્
રાક્ષસરાજ વિભીષણે ચાંદની જેવું તેજસ્વી, સોનું અને સો કમળોથી સજેલું હાર પકડી રાખ્યું.
રાઘવાય દદૌ વાયુર્વાસવેન પ્રચોદિતઃ। સર્વરત્નસમાયુક્તં મણિભિશ્ચ વિભૂષિતમ્
ઇન્દ્રના પ્રેરણે પવનદેવે રાઘવજીને સર્વ રત્નોથી સજેલું અને મણિઓથી શોભિત વસ્ત્ર આપ્યું.
મુક્તાહારં નરેન્દ્રાય દદૌ શક્રપ્રચોદિતઃ। પ્રજગુર્દેવગન્ધર્વા નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ
શક્રના પ્રેરણે રાજાને મુક્તાનો હાર આપ્યો; દેવતાઓ અને ગંધર્વોએ ગીત ગાયું અને અપ્સરાઓએ નૃત્ય કર્યું.
અભિષેકે તદર્હસ્ય તદા રામસ્ય ધીમતઃ। ભૂમિઃ સસ્યવતી ચૈવ ફલવન્તશ્ચ પાદપાઃ
તે સમયે ધીરજવાળા અને પાત્ર રામજીના અભિષેક સમયે ધરતી પર ભરપૂર પાક થયો અને વૃક્ષો પર ઘણાં ફળ લાગ્યા.
ગન્ધવન્તિ ચ પુષ્પાણિ બભૂવૂ રાઘવોત્સવે। સહસ્રશતમશ્વાનાં ધેનૂનાં ચ ગવાં તથા
રાઘવજીના ઉત્સવમાં ફૂલો સુગંધિત થઈ ગયા અને હજારો ઘોડા તથા ગાયોની પણ હાજરી રહી.
દદૌ શતવૃષાન્ પૂર્વં દ્વિજેભ્યો મનુજર્ષભઃ। ત્રિંશત્કોટીર્હિરણ્યસ્ય બ્રાહ્મણેભ્યો દદૌ પુનઃ
મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ રામજીએ પહેલા દ્વિજોને સો વાછરડા આપ્યા અને પછી બ્રાહ્મણોને ત્રીસ કરોડ સોનુ દાનમાં આપ્યું.
નાનાભરણવસ્ત્રાણિ મહાર્હાણિ ચ રાઘવઃ। અર્કરશ્મિપ્રતીકાશાં કાઞ્ચનીં મણિવિગ્રહામ્
રાઘવજીએ અનેક પ્રકારના કિંમતી આભૂષણો, વસ્ત્રો અને સૂર્યકિરણ જેવું તેજ ધરાવતી, સોનાની અને મણિઓથી શોભાયેલી પ્રતિમા પણ આપી.
સુગ્રીવાય સ્રજં દિવ્યાં પ્રાયચ્છન્મનુજાધિપઃ। વૈદૂર્યમયચિત્રે ચ ચન્દ્રરશ્મિવિભૂષિતે
મનુષ્યોના રાજાએ સુગ્રીવને ચમકતી ચાંદની જેવી કાંતિ ધરાવતી, વિવિધ રંગના વૈદૂર્યમણિથી બનેલી દિવ્ય વણાવટવાળી વણમાલા આપી.
વાલિપુત્રાય ધૃતિમાનઙ્ગદાયાઙ્ગદે દદૌ। મણિપ્રવરજુષ્ટં તં મુક્તાહારમનુત્તમમ્
પછી વાલીપુત્ર અંગદને ઉત્તમ મણિ અને મુક્તાથી શોભતી, સર્વોત્તમ મુક્તામાળ ભેટ આપી.
સીતાયૈ પ્રદદૌ રામશ્ચન્દ્રરશ્મિસમપ્રભમ્। અરજે વાસસી દિવ્યે શુભાન્યાભરણાનિ ચ
રામે સીતાને ચાંદની જેવી કાંતિ ધરાવતાં શુદ્ધ અને દિવ્ય વસ્ત્રો, સુંદર આભૂષણો અને ગહનાઓ આપ્યા.
અવેક્ષમાણા વૈદેહી પ્રદદૌ વાયુસૂનવે। અવમુચ્યાત્મનઃ કણ્ઠાદ્ધારં જનકનન્દિની
વૈદેહી સીતાએ જોઈને પોતાના ગળેથી હાર ઉતારી, પોતે હાથમાં લઈને પવનપુત્રને આપ્યો.
અવૈક્ષત હરીન્ સર્વાન્ ભર્તારં ચ મુહુર્મુહુઃ। તામિઙ્ગિતજ્ઞઃ સમ્પ્રેક્ષ્ય બભાષે જનકાત્મજામ્
તે સમયે સીતાએ વારંવાર બધા વાનરો અને પોતાના પતિને જોયા; તેની ભાવના સમજીને જનકનંદન રામે સીતાને કહ્યું.
પ્રદેહિ સુભગે હારં યસ્ય તુષ્ટાસિ ભામિનિ। અથ સા વાયુપુત્રાય તં હારમસિતેક્ષણા
"સુભાગ્યવતી, તું જેને પ્રસન્ન થઈને હાર આપવી છે, તેને આપ." ત્યારે કાળી આંખોવાળી સીતાએ પવનપુત્રને એ હાર આપી દીધો.
તેજો ધૃતિર્યશો દાક્ષ્યં સામર્થ્યં વિનયો નયઃ। પૌરુષં વિક્રમો બુદ્ધિર્યસ્મિન્ નેતાનિ નિત્યદા
જેમાં હંમેશાં તેજ, ધીરજ, યશ, કુશળતા, સામર્થ્ય, વિનમ્રતા, સમજદારી, પુરુષાર્થ, પરાક્રમ અને બુદ્ધિ હોય—
હનૂમાંસ્તેન હારેણ શુશુભે વાનરર્ષભઃ। ચન્દ્રાંશુચયગૌરેણ શ્વેતાભ્રેણ યથાચલઃ
હનુમાન, વાનરોમાં શ્રેષ્ઠ, એ ચાંદની જેવી ધોળી હાર પહેરીને એવો શોભતો હતો જેમ કે સફેદ વાદળથી ઢંકાયેલો પર્વત.
સર્વે વાનરવૃદ્ધાશ્ચ યે ચાન્યે વાનરોત્તમાઃ। વાસોભિર્ભૂષણૈશ્ચૈવ યથાર્હં પ્રતિપૂજિતાઃ
બધા વાનર વૃદ્ધો અને અન્ય શ્રેષ્ઠ વાનરોને પણ યોગ્ય રીતે વસ્ત્રો અને આભૂષણોથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા.
વિભીષણોઽથ સુગ્રીવો હનૂમાઞ્જામ્બવાંસ્તથા। સર્વે વાનરમુખ્યાશ્ચ રામેણાક્લિષ્ટકર્મણા
વિભીષણ, સુગ્રીવ, હનુમાન, જાંબવાન અને બધા વાનરમુખ્યોને નિષ્કલંક કર્મવાળા રામે સન્માન આપ્યો.
યથાર્હં પૂજિતાઃ સર્વે કામૈ રત્નૈશ્ચ પુષ્કલૈઃ। પ્રહૃષ્ટમનસઃ સર્વે જગ્મુરેવ યથાગતમ્
બધાને તેમની યોગ્યતા પ્રમાણે મનગમતા અને અનેક રત્નોથી સન્માન મળ્યું; આનંદિત હૃદયથી બધા પાછા ગયા.
તતો દ્વિવિદમૈન્દાભ્યાં નીલાય ચ પરંતપઃ। સર્વાન્ કામગુણાન્ વીક્ષ્ય પ્રદદૌ વસુધાધિપઃ
પછી દુશ્મનોને હરાવનાર રામે દ્વિવિદ, મેઇંદ અને નીલને પણ તેમની ઇચ્છા મુજબ સર્વ સુખ-સુવિધા આપી.
દૃષ્ટ્વા સર્વે મહાત્માનસ્તતસ્તે વાનરર્ષભાઃ। વિસૃષ્ટાઃ પાર્થિવેન્દ્રેણ કિષ્કિન્ધાં સમુપાગમન્
આ બધું જોઈને મહાન આત્માવાળા વાનરમુખ્યો, રાજાધિરાજ રામે વિદાય આપ્યા પછી, કિષ્કિંધા તરફ પાછા ગયા.