જગદદ્યાભિષિક્તં ત્વામનુપશ્યતુ રાઘવ। પ્રતપન્તમિવાદિત્યં મધ્યાહ્ને દીપ્તતેજસમ્
આજે આખું જગત તને, હે રાઘવ, અભિષેક પામેલા, મધ્યાહ્નના તેજસ્વી સૂર્ય જેવો પ્રકાશમાન જોઈ શકે.
તૂર્યસંઘાતનિર્ઘોષૈઃ કાઞ્ચીનૂપુરનિઃસ્વનૈઃ। મધુરૈર્ગીતશબ્દૈશ્ચ પ્રતિબુધ્યસ્વ શેષ્વ ચ
ઢોલ-બાજા અને વાદ્યોના ગુંજ સાથે, સોનાની પાયલના ઝણકાર અને મીઠા ગીતોના સ્વરે, તું જાગ અને આરામ કર.
યાવદાવર્તતે ચક્રં યાવતી ચ વસુંધરા। તાવત્ ત્વમિહ લોકસ્ય સ્વામિત્વમનુવર્તય
જ્યાં સુધી ચક્ર ફરતું રહે અને જ્યાં સુધી ધરતી ટકી રહે, ત્યાં સુધી તું અહીં દુનિયાની રાજગાદી સંભાળજે.
ભરતસ્ય વચઃ શ્રુત્વા રામઃ પરપુરઞ્જયઃ। તથેતિ પ્રતિજગ્રાહ નિષસાદાસને શુભે
ભરતના વચન સાંભળી, દુશ્મન શહેરો પર વિજય મેળવનાર રામે 'જેમ તું કહે તેમ' કહીને સુંદર આસન પર બેસી ગયો.
તતઃ શત્રુઘ્નવચનાન્નિપુણાઃ શ્મશ્રુવર્ધનાઃ। સુખહસ્તાઃ સુશીઘ્રાશ્ચ રાઘવં પર્યવારયન્
પછી શત્રુઘ્નના કહ્યા મુજબ, કુશળ અને હળવા હાથવાળા, ઝડપી કામ કરનારા નાઈઓએ રાઘવને ઘેરી લીધો.
પૂર્વં તુ ભરતે સ્નાતે લક્ષ્મણે ચ મહાબલે। સુગ્રીવે વાનરેન્દ્રે ચ રાક્ષસેન્દ્રે વિભીષણે
પહેલા ભરત, મહાબલી લક્ષ્મણ, વાનરરાજ સુગ્રીવ અને રાક્ષસરાજ વિભીષણ—allે સ્નાન કર્યું—
વિશોધિતજટઃ સ્નાતશ્ચિત્રમાલ્યાનુલેપનઃ। મહાર્હવસનોપેતસ્તસ્થૌ તત્ર શ્રિયા જ્વલન્
પછી રામે પોતાની જટાઓ ધોઈ, સ્નાન કર્યું, રંગબેરંગી હાર અને સુગંધિત લિપન લગાવ્યું, કિંમતી વસ્ત્રો પહેરી, ત્યાં તેજસ્વી રીતે ઊભો રહ્યો.
પ્રતિકર્મ ચ રામસ્ય કારયામાસ વીર્યવાન્। લક્ષ્મણસ્ય ચ લક્ષ્મીવાનિક્ષ્વાકુકુલવર્ધનઃ
ઇક્ષ્વાકુ વંશને વધારનાર અને વિરુદ્ધોને હરાવનાર વીરે રામ અને લક્ષ્મણ બંનેનું શોભાયમાન શૃંગાર કરાવ્યું.
પ્રતિકર્મ ચ સીતાયાઃ સર્વા દશરથસ્ત્રિયઃ। આત્મનૈવ તદા ચક્રુર્મનસ્વિન્યો મનોહરમ્
દશરથની બધી પત્નીઓએ, મનથી ઉદાર અને સૌમ્ય, પોતે જ સીતાનું સુંદર શૃંગાર તૈયાર કર્યું.
તતો વાનરપત્નીનાં સર્વાસામેવ શોભનમ્। ચકાર યત્નાત્ કૌસલ્યા પ્રહૃષ્ટા પુત્રવત્સલા
પછી કૌશલ્યાએ, પુત્રપ્રેમથી આનંદિત થઈ, વાનરપત્નીઓનું પણ ખૂબ જ ધ્યાનપૂર્વક શોભાયમાન શૃંગાર કર્યું.
તતઃ શત્રુઘ્નવચનાત્ સુમન્ત્રો નામ સારથિઃ। યોજયિત્વાભિચક્રામ રથં સર્વાઙ્ગશોભનમ્
પછી શત્રુઘ્નના કહ્યા મુજબ, સુમંત્ર નામના સારથીએ સર્વાંગી સુંદર રથ જોડી અને લાવી દીધો.
અગ્ન્યર્કામલસંકાશં દિવ્યં દૃષ્ટ્વા રથં સ્થિતમ્। આરુરોહ મહાબાહૂ રામઃ પરપુરંજયઃ
અગ્નિ અને સૂર્ય જેવો તેજ ધરાવતો, દિવ્ય રથ તૈયાર જોઈને, મહાબાહુ અને દુશ્મન શહેરો પર વિજય મેળવનાર રામ એમાં ચઢ્યો.
સુગ્રીવો હનુમાંશ્ચૈવ મહેન્દ્રસદૃશદ્યુતી। સ્નાતૌ દિવ્યનિભૈર્વસ્ત્રૈર્જગ્મતુઃ શુભકુણ્ડલૌ
સુગ્રીવ અને હનુમાન, મહેન્દ્ર જેવો તેજ ધરાવતા, સ્નાન કરીને દિવ્યવસ્તુઓ પહેરી, સુંદર કુંડળો પહેરીને આગળ વધ્યા.
સર્વાભરણજુષ્ટાશ્ચ યયુસ્તાઃ શુભકુણ્ડલાઃ। સુગ્રીવપત્ન્યઃ સીતા ચ દ્રષ્ટું નગરમુત્સુકાઃ
બધા આભૂષણોથી શોભાયમાન અને શુભ કુંડળ પહેરેલી સુગ્રીવની પત્નીઓ અને સીતાજી, શહેર જોવા ઉત્સુક બની, આગળ વધ્યાં.
અયોધ્યાયાં ચ સચિવા રાજ્ઞો દશરથસ્ય ચ। પુરોહિતં પુરસ્કૃત્ય મન્ત્રયામાસુરર્થવત્
અયોધ્યામાં રાજા દશરથના મંત્રીઓએ પુરોહિતને આગળ રાખી, સમજદારીપૂર્વક ચર્ચા કરી.
અશોકો વિજયશ્ચૈવ સિદ્ધાર્થશ્ચ સમાહિતાઃ। મન્ત્રયન્ રામવૃદ્ધ્યર્થમૃદ્ધ્યર્થં નગરસ્ય ચ
અશોક, વિજય અને સિદ્ધાર્થ, મન લગાવીને, રામજીના કલ્યાણ અને શહેરની ભલાઈ માટે વિચાર વિમર્શ કરતા હતા.
સર્વમેવાભિષેકાર્થં જયાર્હસ્ય મહાત્મનઃ। કર્તુમર્હથ રામસ્ય યદ્ યન્મઙ્ગલપૂર્વકમ્
મહાન અને વિજય માટે યોગ્ય એવા રામજીના અભિષેક માટે જે કંઈ શુભ અને યોગ્ય હોય, તે બધું તૈયાર કરો.
ઇતિ તે મન્ત્રિણઃ સર્વે સંદિશ્ય ચ પુરોહિતઃ। નગરાન્નિર્યયુસ્તૂર્ણં રામદર્શનબુદ્ધયઃ
પુરોહિતે બધા મંત્રીઓને આ રીતે સૂચના આપી અને પછી રામજીના દર્શન માટે ઝડપથી શહેરમાંથી નીકળી ગયા.
હરિયુક્તં સહસ્રાક્ષો રથમિન્દ્ર ઇવાનઘઃ। પ્રયયૌ રથમાસ્થાય રામો નગરમુત્તમમ્
દોષરહિત રામજી ઘોડાઓ જોડાયેલું ઉત્તમ રથ ચડીને, જેમ ઇન્દ્ર રથ પર ચડે છે તેમ, શહેર તરફ નીકળ્યા.
જગ્રાહ ભરતો રશ્મીન્ શત્રુઘ્નશ્છત્રમાદદે। લક્ષ્મણો વ્યજનં તસ્ય મૂર્ધ્નિ સંવીજયંસ્તદા
ભરતએ રથની લગામ પકડી, શત્રુઘ્ને છત્ર ધારણ કર્યું અને લક્ષ્મણે રામજીના માથા પર પંખો ડોળ્યો.
શ્વેતં ચ વાલવ્યજનં જગૃહે પરિતઃ સ્થિતઃ। અપરં ચન્દ્રસંકાશં રાક્ષસેન્દ્રો વિભીષણઃ
પાશે ઊભેલા રાક્ષસરાજ વિભીષણે ચાંદની જેવું તેજસ્વી અને સફેદ બીજું પંખો હાથમાં લીધું.
ઋષિસઙ્ઘૈસ્તદાઽઽકાશે દેવૈશ્ચ સમરુદ્ગણૈઃ। સ્તૂયમાનસ્ય રામસ્ય શુશ્રુવે મધુરધ્વનિઃ
તે સમયે આકાશમાં ઋષિગણો અને દેવતાઓ મરુદગણ સાથે રામજીની સ્તુતિ કરતા હતા અને મીઠો અવાજ સંભળાયો.
તતઃ શત્રુઞ્જયં નામ કુઞ્જરં પર્વતોપમમ્। આરુરોહ મહાતેજાઃ સુગ્રીવઃ પ્લવગર્ષભઃ
પછી વાનરરાજ સુગ્રીવે, પર્વત જેવો વિશાળ અને શત્રુજય નામનો હાથી ચડીને બેઠા.
નવ નાગસહસ્રાણિ યયુરાસ્થાય વાનરાઃ। માનુષં વિગ્રહં કૃત્વા સર્વાભરણભૂષિતાઃ
વાનરોએ માનવ સ્વરૂપ ધારણ કરી અને સર્વાંગે આભૂષણોથી શોભાયમાન બની, નવ હજાર હાથીઓ પર આરૂઢ થયા.
શઙ્ખશબ્દપ્રણાદૈશ્ચ દુન્દુભીનાં ચ નિઃસ્વનૈઃ। પ્રયયૌ પુરુષવ્યાઘ્રસ્તાં પુરીં હર્મ્યમાલિનીમ્
શંખના ગર્જન અને ઢોલના ઘંઘાટ સાથે, પુરુષશ્રેષ્ઠ રામજી મહેલોવાળી તે શહેર તરફ આગળ વધ્યા.
દદૃશુસ્તે સમાયાન્તં રાઘવં સપુરઃસરમ્। વિરાજમાનં વપુષા રથેનાતિરથં તદા
તેઓએ રાઘવને રથ પર આરૂઢ, સૌની આગળ, તેજસ્વી રૂપે અને મહાન રથયોધ્ધા તરીકે આવતાં જોયા.
તે વર્ધયિત્વા કાકુત્સ્થં રામેણ પ્રતિનન્દિતાઃ। અનુજગ્મુર્મહાત્માનં ભ્રાતૃભિઃ પરિવારિતમ્
તેઓએ કકુત્સ્થ રામજીને વંદન કર્યું અને રામજી તરફથી અભિવાદન મળતાં, ભાઈઓથી ઘેરાયેલા મહાત્માને અનુસરે છે.
અમાત્યૈર્બ્રાહ્મણૈશ્ચૈવ તથા પ્રકૃતિભિર્વૃતઃ। શ્રિયા વિરુરુચે રામો નક્ષત્રૈરિવ ચન્દ્રમાઃ
મંત્રીઓ, બ્રાહ્મણો અને પ્રજાજનો સાથે ઘેરાયેલા રામજી ચાંદ્રમાની જેમ તારાઓ વચ્ચે તેજસ્વી લાગતા હતા.
સ પુરોગામિભિસ્તૂર્યૈસ્તાલસ્વસ્તિકપાણિભિઃ। પ્રવ્યાહરદ્ભિર્મુદિતૈર્મઙ્ગલાનિ વૃતો યયૌ
આગળ ચાલતા વાદ્યકારો, હાથમાં તાલ અને શુભ ચિહ્નો ધરાવતા, આનંદથી મંગળગાન કરતા, રામજીને ઘેરીને આગળ વધ્યા.
અક્ષતં જાતરૂપં ચ ગાવઃ કન્યાઃ સહદ્વિજાઃ। નરા મોદકહસ્તાશ્ચ રામસ્ય પુરતો યયુઃ
અખંડ ચોખા, સોનુ, ગાયો, કન્યાઓ અને દ્વિજાતિઓ સાથે, હાથમાં મિઠાઈ ધરાવતાં પુરુષો રામજીની આગળ ચાલ્યા.