યદિ વો રોચતે વૃત્તં જનકસ્ય મહાત્મનઃ। પુરીં ગચ્છામહે શીઘ્રં મા ભૂત્ કાલસ્ય પર્યયઃ
જો મહાત્મા જનકનું વર્તન તમને ગમે, તો ચાલો તરત જ તેમની નગરી તરફ જઈએ, જેથી સમય બગડે નહીં.
મન્ત્રિણો બાઢમિત્યાહુઃ સહ સર્વૈર્મહર્ષિભિઃ। સુપ્રીતશ્ચાબ્રવીદ્ રાજા શ્વો યાત્રેતિ ચ મન્ત્રિણઃ
મંત્રીઓ અને બધા મહર્ષિઓએ 'નિશ્ચિત' કહીને સંમતિ આપી; રાજાએ આનંદપૂર્વક મંત્રીઓને કહ્યું, 'આપણે આવતીકાલે રવાના થઈશું.'
મન્ત્રિણસ્તુ નરેન્દ્રસ્ય રાત્રિં પરમસત્કૃતાઃ। ઊષુઃ પ્રમુદિતાઃ સર્વે ગુણૈઃ સર્વૈઃ સમન્વિતાઃ
રાજાના મંત્રીઓનું ખૂબ સન્માન થયું અને તેઓ બધાએ આનંદપૂર્વક, સર્વગુણોથી યુક્ત રહી, ત્યાં રાત વિતાવી.
thumb|એકોનસપ્તતિતમઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે બાલકાણ્ડે એકોનસપ્તતિતમઃ સર્ગઃ ॥૧-
હવે શ્રદ્ધાવાન વાલ્મીકિ રામાયણના બાલકાંડનો ઓગણસિત્તેરમો સર્ગ સાંભળો.
તતો રાત્ર્યાં વ્યતીતાયાં સોપાધ્યાયઃ સબાન્ધવઃ। રાજા દશરથો હૃષ્ટઃ સુમન્ત્રમિદમબ્રવીત્
પછી, રાત વીતી ગયા પછી, રાજા દશરથજી ગુરુઓ અને સંબંધીઓ સાથે આનંદિત થઈને સુમંત્રને કહ્યું.
અદ્ય સર્વે ધનાધ્યક્ષા ધનમાદાય પુષ્કલમ્। વ્રજન્ત્વગ્રે સુવિહિતા નાનારત્નસમન્વિતાઃ
આજે બધા ખજાનચીઓ વિવિધ રત્નોથી ભરપૂર અને સારી રીતે તૈયાર થયેલું ઘણું ધન લઈને આગળ વધે.
ચતુરંગબલં ચાપિ શીઘ્રં નિર્યાતુ સર્વશઃ। મમાજ્ઞાસમકાલં ચ યાનં યુગ્યમનુત્તમમ્
મારો આદેશ મળતાં જ, ચારે અંગની સેના પૂરી ઝડપથી તૈયાર થઈ જાય અને મારા માટે શ્રેષ્ઠ રથ પણ તરત જ જોડાઈ જાય.
વસિષ્ઠો વામદેવશ્ચ જાબાલિરથ કશ્યપઃ। માર્કણ્ડેયસ્તુ દીર્ઘાયુર્ઋષિઃ કાત્યાયનસ્તથા
વસિષ્ઠ, વામદેવ, જાબાલી, કશ્યપ, દીર્ઘ આયુષ્યવાળા માર્કંડેય અને કાત્યાયન — એ બધા અહીં હાજર રહે.
એતે દ્વિજાઃ પ્રયાન્ત્વગ્રે સ્યન્દનં યોજયસ્વ મે। યથા કાલાત્યયો ન સ્યાદ્ દૂતા હિ ત્વરયન્તિ મામ્
આ બધા બ્રાહ્મણો આગળ જાય અને મારા માટે રથ પણ જોડો, જેથી કોઈ વિલંબ ન થાય, કેમ કે દૂતોએ મને ઉતાવળ કરાવી છે.
વચનાચ્ચ નરેન્દ્રસ્ય સેના ચ ચતુરંગિણી। રાજાનમૃષિભિઃ સાર્ધં વ્રજન્તં પૃષ્ઠતોઽન્વયાત્
રાજાના આદેશથી, ચારે અંગની સેના ઋષિઓ સાથે જતા રાજાને પાછળથી અનુસરી.
ગત્વા ચતુરહં માર્ગં વિદેહાનભ્યુપેયિવાન્। રાજા ચ જનકઃ શ્રીમાન્ શ્રુત્વા પૂજામકલ્પયત્
ચાર દિવસનો માર્ગ પારીને તે વિદેહ દેશમાં પહોંચ્યો. રાજા જનકે એના આવવાની ખબર સાંભળી, સન્માનની તૈયારી કરી.
તતો રાજાનમાસાદ્ય વૃદ્ધં દશરથં નૃપમ્। મુદિતો જનકો રાજા પ્રહર્ષં પરમં યયૌ
પછી, વૃદ્ધ દશરથ રાજાને મળીને, રાજા જનક આનંદથી પરિપૂર્ણ થઈ, અત્યંત પ્રસન્નતા અનુભવી.
ઉવાચ વચનં શ્રેષ્ઠો નરશ્રેષ્ઠં મુદાન્વિતમ્। સ્વાગતં તે નરશ્રેષ્ઠ દિષ્ટ્યા પ્રાપ્તોઽસિ રાઘવ
પ્રસન્ન મનથી શ્રેષ્ઠ રાજાએ શ્રેષ્ઠ પુરુષને કહ્યું: 'તમારું સ્વાગત છે, પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ! શુભ સંજોગે તમે આવ્યા, રાઘવ.'
પુત્રયોરુભયોઃ પ્રીતિં લપ્સ્યસે વીર્યનિર્જિતામ્। દિષ્ટ્યા પ્રાપ્તો મહાતેજા વસિષ્ઠો ભગવાનૃષિઃ
તમે બંને પુત્રોની પરાક્રમથી પ્રાપ્ત થયેલી ખુશી મેળવો; શુભ સંજોગે મહાન તેજસ્વી વસિષ્ઠ ઋષિ પણ આવ્યા છે.
સહ સર્વૈર્દ્વિજશ્રેષ્ઠૈર્દેવૈરિવ શતક્રતુઃ। દિષ્ટ્યા મે નિર્જિતા વિઘ્ના દિષ્ટ્યા મે પૂજિતં કુલમ્
બધા શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો સાથે, જેમ ઇન્દ્ર દેવતાઓ સાથે હોય એમ, શુભ સંજોગે મારા બધા વિઘ્નો દૂર થયા અને મારા કુળનું સન્માન થયું.
રાઘવૈઃ સહ સમ્બન્ધાદ્ વીર્યશ્રેષ્ઠૈર્મહાબલૈઃ। શ્વઃ પ્રભાતે નરેન્દ્ર ત્વં સંવર્તયિતુમર્હસિ
વીરતા અને બળમાં શ્રેષ્ઠ એવા રાઘવો સાથેના સંબંધથી, હે રાજા, તમે આવતીકાલે વહેલી સવારે વિધિનું આયોજન કરો.
યજ્ઞસ્યાન્તે નરશ્રેષ્ઠ વિવાહમૃષિસત્તમૈઃ। તસ્ય તદ્ વચનં શ્રુત્વા ઋષિમધ્યે નરાધિપઃ
યજ્ઞ પૂરો થયા પછી, હે શ્રેષ્ઠ રાજા, શ્રેષ્ઠ ઋષિઓની હાજરીમાં લગ્નવિધિ થાય; ઋષિઓ વચ્ચે આ વાત સાંભળી, રાજાએ જવાબ આપ્યો.
વાક્યં વાક્યવિદાં શ્રેષ્ઠઃ પ્રત્યુવાચ મહીપતિમ્। પ્રતિગ્રહો દાતૃવશઃ શ્રુતમેતન્મયા પુરા
વાણીમાં નિપુણ એવા શ્રેષ્ઠ પુરુષે રાજાને ઉત્તર આપ્યો: 'સ્વીકાર તો દાતા પર આધાર રાખે છે; આ વાત મેં અગાઉથી સાંભળી છે.'
યથા વક્ષ્યસિ ધર્મજ્ઞ તત્ કરિષ્યામહે વયમ્। તદ્ ધર્મિષ્ઠં યશસ્યં ચ વચનં સત્યવાદિનઃ
'તમે જે કહેશો, હે ધર્મને જાણનારા, એ પ્રમાણે અમે કરશું; તમારું વચન ધર્મમય, પ્રસિદ્ધ અને સત્યવાદીનું છે.'
શ્રુત્વા વિદેહાધિપતિઃ પરં વિસ્મયમાગતઃ। તતઃ સર્વે મુનિગણાઃ પરસ્પરસમાગમે
આ સાંભળીને વિદેહના રાજા ખૂબ આશ્ચર્યચકિત થયો; પછી બધા મુનિગણો પરસ્પર મળ્યા.
હર્ષેણ મહતા યુક્તાસ્તાં રાત્રિમવસન્ સુખમ્। અથ રામો મહાતેજા લક્ષ્મણેન સમં યયૌ
મહાન આનંદ સાથે તેઓએ એ રાત સુખથી વિતાવી; પછી મહાતેજસ્વી રામ લક્ષ્મણ સાથે ગયા.
વિશ્વામિત્રં પુરસ્કૃત્ય પિતુઃ પાદાવુપસ્પૃશન્। રાજા ચ રાઘવૌ પુત્રૌ નિશામ્ય પરિહર્ષિતઃ
વિશ્વામિત્રને આગળ રાખીને, તેઓએ પિતાના પગ સ્પર્શ્યા; અને રાજા પોતાના પુત્રો રામ-લક્ષ્મણને સાંભળી આનંદિત થયો.
ઉવાસ પરમપ્રીતો જનકેનાભિપૂજિતઃ। જનકોઽપિ મહાતેજાઃ ક્રિયા ધર્મેણ તત્ત્વવિત્। યજ્ઞસ્ય ચ સુતાભ્યાં ચ કૃત્વા રાત્રિમુવાસ હ
તે ત્યાં ખૂબ પ્રસન્ન થઈ, જનક દ્વારા સન્માનિત થયો; અને મહાતેજસ્વી, ધર્મને જાણનારા જનકે યજ્ઞ તથા પુત્રીઓની વિધિઓ કરી, એ રાત ત્યાં વિતાવી.
thumb|સપ્તતિતમઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે બાલકાણ્ડે સપ્તતિતમઃ સર્ગઃ ॥૧-
શ્રીમદ્વાલ્મીકિ રામાયણના બાલકાંડનો સત્તરમો સર્ગ અહીં પૂર્ણ થાય છે.
તતઃ પ્રભાતે જનકઃ કૃતકર્મા મહર્ષિભિઃ। ઉવાચ વાક્યં વાક્યજ્ઞઃ શતાનન્દં પુરોહિતમ્
પછી સવારે, જનકજીએ પોતાના તમામ કામકાજ પૂરા કર્યા પછી, મહર્ષિઓની હાજરીમાં, વિદ્વાન પુરોહિત શતાનંદજીને બોલાવ્યા.
ભ્રાતા મમ મહાતેજા વીર્યવાનતિધાર્મિકઃ। કુશધ્વજ ઇતિ ખ્યાતઃ પુરીમધ્યવસચ્છુભામ્
મારો ભાઈ, કુશધ્વજ નામે પ્રસિદ્ધ છે, તે અત્યંત તેજસ્વી, પરાક્રમી અને ધર્મનિષ્ઠ છે, અને શુભ શહેરમાં વસે છે.
વાર્યાફલકપર્યન્તાં પિબન્નિક્ષુમતીં નદીમ્। સાંકાશ્યાં પુણ્યસંકાશાં વિમાનમિવ પુષ્પકમ્
કુશધ્વજ પવિત્ર સાંકાશ્યામાં રહે છે, જ્યાં કુમતી નદીના પાણી પીવે છે, આસપાસ ફળવૃક્ષો અને બગીચાઓ છે, અને એ શહેર પુષ્પક વિમાન જેવી પવિત્રતા ધરાવે છે.
તમહં દ્રષ્ટુમિચ્છામિ યજ્ઞગોપ્તા સ મે મતઃ। પ્રીતિં સોઽપિ મહાતેજા ઇમાં ભોક્તા મયા સહ
હું તેને મળવા ઈચ્છું છું, કારણ કે હું તેને યજ્ઞનું રક્ષણ કરનાર માનું છું; એ મહાતેજસ્વી પણ મારી સાથે આ આનંદમાં ભાગ લેશે.
એવમુક્તે તુ વચને શતાનન્દસ્ય સંનિધૌ। આગતાઃ કેચિદવ્યગ્રા જનકસ્તાન્ સમાદિશત્
શતાનંદજીની હાજરીમાં આ વાતો થયા પછી, કેટલાક સેવકો આવ્યા અને જનકજીએ તેમને આદેશ આપ્યો.
શાસનાત્ તુ નરેન્દ્રસ્ય પ્રયયુઃ શીઘ્રવાજિભિઃ। સમાનેતું નરવ્યાઘ્રં વિષ્ણુમિન્દ્રાજ્ઞયા યથા
રાજાના આદેશથી, તેઓ ઝડપી ઘોડાઓ પર ચઢીને, મનુષ્યોમાં વાઘ સમાન કુશધ્વજને બોલાવવા નીકળી પડ્યા, જેમ ઈન્દ્રના આદેશથી વિષ્ણુને બોલાવવામાં આવે છે.