અકમ્પનશ્ચ નિહતો બલિનોઽન્યે ચ રાક્ષસાઃ। ત્રિશિરાશ્ચાતિકાયશ્ચ દેવાન્તકનરાન્તકૌ
અહીં અકંપન અને બીજા બલવાન રાક્ષસો, ત્રિશિરા, અતિકાય, દેવાંતક અને નરાંતક પણ માર્યા ગયા છે.
યુદ્ધોન્મત્તશ્ચ મત્તશ્ચ રાક્ષસપ્રવરાવુભૌ। નિકુમ્ભશ્ચૈવ કુમ્ભશ્ચ કુમ્ભકર્ણાત્મજૌ બલી
યુદ્ધોનમત્ત અને મત્ત, બંને શ્રેષ્ઠ રાક્ષસો અહીં સંહારાયા; કુંભકર્ણના બલવાન પુત્ર નિકુંભ અને કુંભ પણ માર્યા ગયા.
વજ્રદંષ્ટ્રશ્ચ દંષ્ટ્રશ્ચ બહવો રાક્ષસા હતાઃ। મકરાક્ષશ્ચ દુર્ધર્ષો મયા યુધિ નિપાતિતઃ
વજ્રદંષ્ટ્ર અને દંષ્ટ્ર સહિત અનેક રાક્ષસો માર્યા ગયા; ભયાનક મકરાક્ષને મેં યુદ્ધમાં સંહાર્યો છે.
અકમ્પનશ્ચ નિહતઃ શોણિતાક્ષશ્ચ વીર્યવાન્। યૂપાક્ષશ્ચ પ્રજઙ્ઘશ્ચ નિહતૌ તુ મહાહવે
અહીં અકંપન અને પરાક્રમી શોણિતાક્ષ પણ માર્યા ગયા; યુપાક્ષ અને પ્રજંઘ પણ મહાયુદ્ધમાં સંહારાયા છે.
વિદ્યુજ્જિહ્વોઽત્ર નિહતો રાક્ષસો ભીમદર્શનઃ। યજ્ઞશત્રુશ્ચ નિહતઃ સુપ્તઘ્નશ્ચ મહાબલઃ
અહીં ભયાનક રૂપ ધરાવતો વિદ્યુજ્ઝિહ્વ નામનો રાક્ષસ મારાયો છે; યજ્ઞશત્રુ અને મહાબલવાન સુપ્તઘ્ન પણ સંહારાયા છે.
સૂર્યશત્રુશ્ચ નિહતો બ્રહ્મશત્રુસ્તથાપરઃ। અત્ર મન્દોદરી નામ ભાર્યા તં પર્યદેવયત્
સૂર્યશત્રુ અને બીજો બ્રહ્મશત્રુ પણ અહીં માર્યા ગયા; અહીં મન્દોદરી નામની તેની પત્નીએ શોક કર્યો હતો.
સપત્નીનાં સહસ્રેણ સાગ્રેણ પરિવારિતા। એતત્ તુ દૃશ્યતે તીર્થં સમુદ્રસ્ય વરાનને
સહસ્રો અન્ય પત્નીઓથી ઘેરાયેલ, હે સુંદર મુખવાળી, અહીં સમુદ્રનું પવિત્ર તીર્થ જોવા મળે છે.
યત્ર સાગરમુત્તીર્ય તાં રાત્રિમુષિતા વયમ્। એષ સેતુર્મયા બદ્ધઃ સાગરે લવણાર્ણવે
અહીં અમે સમુદ્ર પાર કરીને તે રાત વિતાવી હતી; આ છે તે પુલ, જે મેં ખારા દરિયામાં બાંધ્યો હતો.
તવ હેતોર્વિશાલાક્ષિ નલસેતુઃ સુદુષ્કરઃ। પશ્ય સાગરમક્ષોભ્યં વૈદેહિ વરુણાલયમ્
હે વિશાળ નેત્રવાળી, તારા માટે નલ દ્વારા બનાવેલો આ દુષ્કર પુલ છે; હે વૈદેહી, અડગ સમુદ્ર, જે વરુણનું નિવાસસ્થાન છે, તેને જોઈ.
અપારમિવ ગર્જન્તં શઙ્ખશુક્તિસમાકુલમ્। હિરણ્યનાભં શૈલેન્દ્રં કાઞ્ચનં પશ્ય મૈથિલિ
શંખ અને મુક્તિથી ભરાયેલો, અપરંપાર ગર્જતો દરિયો જોઈ; અને હે વૈદેહી, સુવર્ણ શિખર ધરાવતો પર્વત પણ જોઈ.
વિશ્રમાર્થં હનુમતો ભિત્ત્વા સાગરમુત્થિતમ્। એતત્ કુક્ષૌ સમુદ્રસ્ય સ્કન્ધાવારનિવેશનમ્
હનુમાનના આરામ માટે, દરિયાને ભેદી, સમુદ્રના પેટરમાં આ શિબિર ઊભું કરવામાં આવ્યું હતું.
અત્ર પૂર્વં મહાદેવઃ પ્રસાદમકરોદ્ વિભુઃ। એતત્ તુ દૃશ્યતે તીર્થં સાગરસ્ય મહાત્મનઃ
અહીં પહેલાં મહાદેવજીએ કૃપા કરી હતી; મહાસાગરનું આ પવિત્ર સ્થાન અહીં જોવા મળે છે.
સેતુબન્ધ ઇતિ ખ્યાતં ત્રૈલોક્યેન ચ પૂજિતમ્। એતત્ પવિત્રં પરમં મહાપાતકનાશનમ્
આ સ્થાન સેતુબંધ તરીકે જાણીતું છે, ત્રણેય લોકોએ પૂજેલું છે; આ પવિત્ર, શ્રેષ્ઠ અને મોટા પાપોનો નાશ કરનાર છે.
અત્ર રાક્ષસરાજોઽયમાજગામ વિભીષણઃ। એષા સા દૃશ્યતે સીતે કિષ્કિન્ધા ચિત્રકાનના
અહીં રાક્ષસોના રાજા વિભીષણ આવ્યા હતા; હે સીતા, આ છે કિશ્કિંધાનું સુંદર વન.
સુગ્રીવસ્ય પુરી રમ્યા યત્ર વાલી મયા હતઃ। અથ દૃષ્ટ્વા પુરીં સીતા કિષ્કિન્ધાં વાલિપાલિતામ્
આ સુગ્રીવનું મનમોહક નગર છે, જ્યાં મેં વાલીનો વધ કર્યો હતો; પછી સીતા એ વાલી શાસિત કિશ્કિંધા નગર જોયું.
અબ્રવીત્ પ્રશ્રિતં વાક્યં રામં પ્રણયસાધ્વસા। સુગ્રીવપ્રિયભાર્યાભિસ્તારાપ્રમુખતો નૃપ
ત્યારે સીતા તારા અને સુગ્રીવની પ્રિય પત્નીઓની હાજરીમાં પ્રેમ અને લાજ સાથે રામને નમ્ર શબ્દોમાં બોલી.
અન્યેષાં વાનરેન્દ્રાણાં સ્ત્રીભિઃ પરિવૃતા હ્યહમ્। ગન્તુમિચ્છે સહાયોધ્યાં રાજધાનીં ત્વયા સહ
અન્ય વાનર રાજાઓની સ્ત્રીઓથી ઘેરાયેલી, હું પણ તારી સાથે અયોધ્યા, રાજધાનીમાં જવા ઈચ્છું છું.
એવમુક્તોઽથ વૈદેહ્યા રાઘવઃ પ્રત્યુવાચ તામ્। એવમસ્ત્વિતિ કિષ્કિન્ધાં પ્રાપ્ય સંસ્થાપ્ય રાઘવઃ
વૈદેહીએ આમ કહ્યાથી રાઘવએ તેને કહ્યું: 'જેમ તું કહે છે તેમ જ થાઓ'; પછી કિશ્કિંધા પહોંચીને વ્યવસ્થા કરી.
વિમાનં પ્રેક્ષ્ય સુગ્રીવં વાક્યમેતદુવાચ હ। બ્રૂહિ વાનરશાર્દૂલ સર્વાન્ વાનરપુઙ્ગવાન્
સુગ્રીવનું વિમાન જોઈને રાઘવે કહ્યું: 'વાનરમણીઓમાં શ્રેષ્ઠ, બધા વાનરવીરોને કહો'.
સ્ત્રીભિઃ પરિવૃતાઃ સર્વે હ્યયોધ્યાં યાન્તુ સીતયા। તથા ત્વમપિ સર્વાભિઃ સ્ત્રીભિઃ સહ મહાબલ
'બધા પોતપોતાની પત્નીઓ સાથે, સીતાની સાથે અયોધ્યા જાય; અને તું પણ તારી બધી પત્નીઓ સાથે, મહાબલી, અયોધ્યા જા'.
અભિત્વરય સુગ્રીવ ગચ્છામઃ પ્લવગાધિપ। એવમુક્તસ્તુ સુગ્રીવો રામેણામિતતેજસા
'સુગ્રીવ, વાનરાધિપતિ, તું જલદી કર, આપણે ચાલીએ'; આમ અમિત તેજસ્વી રામે કહ્યું.
વાનરાધિપતિઃ શ્રીમાંસ્તૈશ્ચ સર્વૈઃ સમાવૃતઃ। પ્રવિશ્યાન્તઃપુરં શીઘ્રં તારામુદ્વીક્ષ્ય સોઽબ્રવીત્
પછી તેજસ્વી વાનરાધિપતિ સુગ્રીવ બધા સાથે ઝડપથી અંતઃપુરમાં ગયો અને તારા પાસે જઈને કહ્યું:
પ્રિયે ત્વં સહ નારીભિર્વાનરાણાં મહાત્મનામ્। રાઘવેણાભ્યનુજ્ઞાતા મૈથિલીપ્રિયકામ્યયા
'પ્રિયે, તું મહાન વાનરોની પત્નીઓ સાથે, રાઘવ દ્વારા, વૈદેહી સીતા માટે આનંદથી, અયોધ્યા જવાની મંજૂરી પામી છે.'
ત્વર ત્વમભિગચ્છામો ગૃહ્ય વાનરયોષિતઃ। અયોધ્યાં દર્શયિષ્યામઃ સર્વા દશરથસ્ત્રિયઃ
'હવે તું ત્વરે, વાનર સ્ત્રીઓને લઈને આપણે ચાલીએ; આપણે દશરથજીની બધી રાણીઓ અયોધ્યામાં દેખાડશું.'
સુગ્રીવસ્ય વચઃ શ્રુત્વા તારા સર્વાઙ્ગશોભના। આહૂય ચાબ્રવીત્ સર્વા વાનરાણાં તુ યોષિતઃ
સુગ્રીવના વચન સાંભળી, સર્વાંગી સુંદર તારા એ બધી વાનર સ્ત્રીઓને બોલાવીને કહ્યું:
સુગ્રીવેણાભ્યનુજ્ઞાતા ગન્તું સર્વૈશ્ચ વાનરૈઃ। મમ ચાપિ પ્રિયં કાર્યમયોધ્યાદર્શનેન ચ
'સુગ્રીવ અને બધા વાનરોની મંજૂરીથી આપણે જઈ શકીએ છીએ; અને અયોધ્યા જોવું એ પણ મારું મનપસંદ છે.'
પ્રવેશં ચૈવ રામસ્ય પૌરજાનપદૈઃ સહ। વિભૂતિં ચૈવ સર્વાસાં સ્ત્રીણાં દશરથસ્ય ચ
'અમે રામજીના શહેરમાં પ્રવેશ અને ત્યાંના નાગરિકો સાથે, દશરથજીની બધી રાણીઓની વૈભવતા જોશું.'
તારયા ચાભ્યનુજ્ઞાતાઃ સર્વા વાનરયોષિતઃ। નેપથ્યવિધિપૂર્વં તુ કૃત્વા ચાપિ પ્રદક્ષિણમ્
તારાની મંજૂરીથી બધી વાનર સ્ત્રીઓએ શૃંગાર કરીને પરંપરા મુજબ પ્રદક્ષિણ કરી.
અધ્યારોહન્ વિમાનં તત્ સીતાદર્શનકાઙ્ક્ષયા। તાભિઃ સહોત્થિતં શીઘ્રં વિમાનં પ્રેક્ષ્ય રાઘવઃ
સીતા ને જોવા માટે તેઓએ ઝડપથી તે વિમાને ચઢી લીધું; અને તે સ્ત્રીઓ સાથે વિમાન ઊડી રહ્યું હતું, તે જોઈને રાઘવે નિહાળ્યું.
ઋષ્યમૂકસમીપે તુ વૈદેહીં પુનરબ્રવીત્। દૃશ્યતેઽસૌ મહાન્ સીતે સવિદ્યુદિવ તોયદઃ
ઋષ્યમૂક પાસે શ્રીરામે ફરીથી વૈદેહીને કહ્યું: 'સીતા, એ મોટો પર્વત જુઓ, વીજળી સાથેના મેઘ જેવો લાગે છે.'