એવમુક્તસ્તુ કાકુત્સ્થં પ્રત્યુવાચ વિભીષણઃ। અહ્ના ત્વાં પ્રાપયિષ્યામિ તાં પુરીં પાર્થિવાત્મજ
વિભીષણે રામને 이렇게 કહ્યું: રાજકુમાર, હું તમને એક જ દિવસે એ શહેરમાં પહોંચાડી દઈશ.
પુષ્પકં નામ ભદ્રં તે વિમાનં સૂર્યસંનિભમ્। મમ ભ્રાતુઃ કુબેરસ્ય રાવણેન બલીયસા
આ છે પુષ્પક નામનું શુભ વિમાન, જે સૂર્ય જેવી તેજસ્વી છે. મારા ભાઈ રાવણે, જે બહુ શક્તિશાળી હતો, એ કુંબેર પાસેથી યુદ્ધમાં લઈ લીધું હતું.
હૃતં નિર્જિત્ય સંગ્રામે કામગં દિવ્યમુત્તમમ્। ત્વદર્થં પાલિતં ચેદં તિષ્ઠત્યતુલવિક્રમ
યુદ્ધમાં જીત મેળવી રાવણે આ ઉત્તમ, ઇચ્છા પૂરી પાડતું દૈવી વિમાન મેળવ્યું હતું; અને હવે તે તમારા માટે સાચવી રાખ્યું છે, હે અતુલ બલવાન.
તદિદં મેઘસંકાશં વિમાનમિહ તિષ્ઠતિ। યેન યાસ્યસિ યાનેન ત્વમયોધ્યાં ગતજ્વરઃ
આ મેઘ જેવું દેખાતું વિમાન અહીં ઊભું છે; તમે આ યાનમાં બેસી અયોધ્યા જઈ શકશો, બધાં દુઃખોથી મુક્ત થઈને.
અહં તે યદ્યનુગ્રાહ્યો યદિ સ્મરસિ મે ગુણાન્। વસ તાવદિહ પ્રાજ્ઞ યદ્યસ્તિ મયિ સૌહૃદમ્
જો હું તમારો ઉપકાર પાત્ર છું, જો તમે મારા ગુણો યાદ રાખો છો, હે વિદ્વાન, તો થોડો સમય અહીં રોકાવા માટે કૃપા કરો, જો તમને મારી સાથે મિત્રતા હોય તો.
લક્ષ્મણેન સહ ભ્રાત્રા વૈદેહ્યા ભાર્યયા સહ। અર્ચિતઃ સર્વકામૈસ્ત્વં તતો રામ ગમિષ્યસિ
લક્ષ્મણ ભાઈ અને વૈદેહી પત્ની સાથે, જ્યારે તમારી સર્વ ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરીને તમારું સન્માન કરવામાં આવશે, ત્યારે રામ, તમે જઈ શકો છો.
પ્રીતિયુક્તસ્ય વિહિતાં સસૈન્યઃ સસુહૃદ્ગણઃ। સત્ક્રિયાં રામ મે તાવદ્ ગૃહાણ ત્વં મયોદ્યતામ્
મારી સેનાના અને મિત્રો સાથે, જે સન્માન અને પ્રેમથી મેં તમારી માટે તૈયાર કર્યું છે, એ સ્વાગત સ્વીકારો, રામ.
પ્રણયાદ્ બહુમાનાચ્ચ સૌહાર્દેન ચ રાઘવ। પ્રસાદયામિ પ્રેષ્યોઽહં ન ખલ્વાજ્ઞાપયામિ તે
મિત્રતા, સન્માન અને પ્રેમથી, હે રાઘવ, હું તમારો વિનંતી કરું છું; હું તો તમારો સેવક છું, તમારે કોઈ આજ્ઞા આપતો નથી.
એવમુક્તસ્તતો રામઃ પ્રત્યુવાચ વિભીષણમ્। રક્ષસાં વાનરાણાં ચ સર્વેષામેવ શૃણ્વતામ્
વિભીષણે આમ કહ્યું ત્યારે રામે બધા રાક્ષસો અને વાનરોની હાજરીમાં જવાબ આપ્યો:
પૂજિતોઽસ્મિ ત્વયા વીર સાચિવ્યેન પરેણ ચ। સર્વાત્મના ચ ચેષ્ટાભિઃ સૌહાર્દેન પરેણ ચ
તમે મને મહાન સહાય, સર્વાંગી પ્રયાસો અને ઊંચા મિત્રભાવથી બહુ સન્માન આપ્યો છે, હે વીર.
ન ખલ્વેતન્ન કુર્યાં તે વચનં રાક્ષસેશ્વર। તં તુ મે ભ્રાતરં દ્રષ્ટું ભરતં ત્વરતે મનઃ
હે રાક્ષસોના રાજા, તમારું કહેવું હું અવશ્ય માનું, પણ મારું મન તો ભાઈ ભરતને જોવા માટે તડપે છે.
માં નિવર્તયિતું યોઽસૌ ચિત્રકૂટમુપાગતઃ। શિરસા યાચતો યસ્ય વચનં ન કૃતં મયા
જે ચિત્રકૂટ સુધી મને પાછા બોલાવવા આવ્યો હતો, અને જેમણે માથું નમાવીને વિનંતી કરી છતાં પણ હું તેમની વાત ન માની શક્યો—
કૌસલ્યાં ચ સુમિત્રાં ચ કૈકેયીં ચ યશસ્વિનીમ્। ગુહં ચ સુહૃદં ચૈવ પૌરાઞ્જાનપદૈઃ સહ
કૌશલ્યા, સુમિત્રા, યશસ્વી કૈકેયી, અને મિત્ર ગુહા તથા શહેરના અને ગામના બધા લોકો—
અનુજાનીહિ માં સૌમ્ય પૂજિતોઽસ્મિ વિભીષણ। મન્યુર્ન ખલુ કર્તવ્યઃ સખે ત્વાં ચાનુમાનયે
મને જવા દો, હે સૌમ્ય વિભીષણ, તમારાથી મને પૂરતું સન્માન મળ્યું છે; મિત્ર, કોઈ મનદુઃખ રાખશો નહીં, અને તમારી પરવાનગી પણ માગું છું.
ઉપસ્થાપય મે શીઘ્રં વિમાનં રાક્ષસેશ્વર। કૃતકાર્યસ્ય મે વાસઃ કથં સ્યાદિહ સમ્મતઃ
હે રાક્ષસાધિપતિ, મારું કાર્ય પૂરું થયું છે, તો હવે જલદી વિમાન લાવી આપો; હવે અહીં રોકાવું યોગ્ય નથી.
એવમુક્તસ્તુ રામેણ રાક્ષસેન્દ્રો વિભીષણઃ। વિમાનં સૂર્યસંકાશમાજુહાવ ત્વરાન્વિતઃ
રામના આ શબ્દો સાંભળીને, રાક્ષસોના રાજા વિભીષણે તરત જ સૂર્ય સમાન તેજસ્વી વિમાન બોલાવી દીધું.
તતઃ કાઞ્ચનચિત્રાઙ્ગં વૈદૂર્યમણિવેદિકમ્। કૂટાગારૈઃ પરિક્ષિપ્તં સર્વતો રજતપ્રભમ્
પછી, સોનેરી શણગારથી સજાયેલું, વૈદૂર્યમણિની પાટલી ધરાવતું, ચારે બાજુ ચાંદી જેવી ઝગમગતી મિનારો વડે ઘેરાયેલું એ વિમાન આવ્યું.
પાણ્ડુરાભિઃ પતાકાભિર્ધ્વજૈશ્ચ સમલંકૃતમ્। શોભિતં કાઞ્ચનૈર્હર્મ્યૈર્હેમપદ્મવિભૂષિતૈઃ
સફેદ ધ્વજાઓ અને પટાકાઓથી શોભાયમાન, સુવર્ણના મહેલોમાં કમળના આભૂષણોથી સજ્જ એવા શહેરને જોઈ શકાયું હતું.
પ્રકીર્ણં કિઙ્કિણીજાલૈર્મુક્તામણિગવાક્ષકમ્। ઘણ્ટાજાલૈઃ પરિક્ષિપ્તં સર્વતો મધુરસ્વનમ્
તે શહેર ચાંદીના ઘંટડીઓના જાળથી ઢંકાયેલું હતું, મોતી અને રત્નોથી બનેલા બારીખિડા, ચારેય બાજુ ઘંટડીઓની પંક્તિઓથી ઘેરાયેલું અને મીઠા ઘંટનાદથી ગૂંજતું હતું.
તં મેરુશિખરાકારં નિર્મિતં વિશ્વકર્મણા। બૃહદ્ભિર્ભૂષિતં હર્મ્યૈર્મુક્તારજતશોભિતૈઃ
વિશ્વકર્માએ બનાવેલું, મેરુ પર્વતની ચોટી જેવું તે વિમાન, મોટા મહેલો અને મોતી-ચાંદીની ઝગમગથી શોભાયમાન હતું.
તલૈઃ સ્ફટિકચિત્રાઙ્ગૈર્વૈદૂર્યૈશ્ચ વરાસનૈઃ। મહાર્હાસ્તરણોપેતૈરુપપન્નં મહાધનૈઃ
તેના તળે સ્ફટિકના સુંદર આકારો, વૈદૂર્ય રત્નોના ઉત્તમ આસનો, કિંમતી ચાદરો અને અનેક ધન-દોલતથી ભરપૂર હતું.
ઉપસ્થિતમનાધૃષ્યં તદ્ વિમાનં મનોજવમ્। નિવેદયિત્વા રામાય તસ્થૌ તત્ર વિભીષણઃ
આ અપરાજિત અને ઝડપી વિમાન હાજર છે એમ વિભીષણે રામને જાણ કરી, અને ત્યાં ઊભા રહ્યા.
તત્ પુષ્પકં કામગમં વિમાન- મુપસ્થિતં ભૂધરસંનિકાશમ્। દૃષ્ટ્વા તદા વિસ્મયમાજગામ રામઃ સસૌમિત્રિરુદારસત્ત્વઃ
પુષ્પક નામનું, ઇચ્છા મુજબ જતું અને પર્વત જેવું દેખાતું તે વિમાન જોઈને, ઉદાર હૃદય રામ અને સૌમિત્રિ આશ્ચર્યચકિત થયા.
thumb|દ્વાવિંશત્યધિકશતતમઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે યુદ્ધકાણ્ડે દ્વાવિંશત્યધિકશતતમઃ સર્ગઃ ॥૬-
હવે શ્રદ્ધાસહીત શ્રીમદ્ વાલ્મીકિ રામાયણના યુદ્ધકાંડનો બેસો બાવીસમો સર્ગ સાંભળો.
ઉપસ્થિતં તુ તં કૃત્વા પુષ્પકં પુષ્પભૂષિતમ્। અવિદૂરે સ્થિતો રામમિત્યુવાચ વિભીષણઃ
પુષ્પોથી શોભાયમાન પુષ્પક વિમાન તૈયાર કરીને નજીક લાવવામાં આવ્યું ત્યારે વિભીષણે રામને કહ્યું.
સ તુ બદ્ધાઞ્જલિપુટો વિનીતો રાક્ષસેશ્વરઃ। અબ્રવીત્ ત્વરયોપેતઃ કિં કરોમીતિ રાઘવમ્
રાક્ષસોના રાજા વિભીષણ, હાથ જોડીને, વિનમ્રતાથી અને ઉતાવળથી રાઘવને પૂછ્યું: 'હું શું કરું?'
તમબ્રવીન્મહાતેજા લક્ષ્મણસ્યોપશૃણ્વતઃ। વિમૃશ્ય રાઘવો વાક્યમિદં સ્નેહપુરસ્કૃતમ્
લક્ષ્મણ સાંભળી રહ્યા હતા ત્યારે તેજસ્વી રાઘવે, વિચારપૂર્વક, સ્નેહથી ભરેલા શબ્દોમાં વિભીષણને કહ્યું.
કૃતપ્રયત્નકર્માણઃ સર્વ એવ વનૌકસઃ। રત્નૈરર્થૈશ્ચ વિવિધૈઃ સમ્પૂજ્યન્તાં વિભીષણ
જે બધા વનવાસીઓએ પુરુષાર્થપૂર્વક કામ કર્યું છે, તેમને વિવિધ રત્નો અને ધનથી સન્માનિત કરો, હે વિભીષણ.
સહામીભિસ્ત્વયા લઙ્કા નિર્જિતા રાક્ષસેશ્વર। હૃષ્ટૈઃ પ્રાણભયં ત્યક્ત્વા સંગ્રામેષ્વનિવર્તિભિઃ
હે રાક્ષસરાજ, તું અને આ સહાયકો દ્વારા, આનંદિત અને જીવનો ભય ત્યજી, યુદ્ધમાં ન ડગેલા વાનરો સાથે લંકા જીતાઈ છે.
ત ઇમે કૃતકર્માણઃ સર્વ એવ વનૌકસઃ। ધનરત્નપ્રદાનૈશ્ચ કર્મૈષાં સફલં કુરુ
આ વનવાસીઓએ પોતાનું કાર્ય પૂર્ણ કર્યું છે; તેમનાં કાર્યોનું ફળ મળે એ માટે તેમને ધન અને રત્નોથી પુરસ્કૃત કરો.