વૃક્ષમૂલે નિરાનન્દાં રાક્ષસીભિઃ પરીવૃતામ્। નિભૃતઃ પ્રણતઃ પ્રહ્વઃ સોઽભિગમ્યાભિવાદ્ય ચ
વૃક્ષની છાયામાં, રાક્ષસ સ્ત્રીઓથી ઘેરાયેલી અને ઉદાસ બેઠેલી સીતાજી પાસે હનુમાન ધીરે ધીરે ગયો, નમ્રતાથી નમન કરીને વંદન કર્યું.
દૃષ્ટ્વા તમાગતં દેવી હનૂમન્તં મહાબલમ્। તૂષ્ણીમાસ્ત તદા દૃષ્ટ્વા સ્મૃત્વા હૃષ્ટાભવત્ તદા
મહાબળવાન હનુમાનને આવ્યો જોઈને, સીતાજી પહેલા તો ચૂપ રહી, પણ પછી તેને ઓળખીને ખુશ થઈ.
સૌમ્યં તસ્યા મુખં દૃષ્ટ્વા હનૂમાન્ પ્લવગોત્તમઃ। રામસ્ય વચનં સર્વમાખ્યાતુમુપચક્રમે
સીતાના કોમળ ચહેરા જોઈને, વાનરશ્રેષ્ઠ હનુમાને રામના બધા સંદેશા કહેવાનું શરૂ કર્યું.
વૈદેહિ કુશલી રામઃ સહસુગ્રીવલક્ષ્મણઃ। કુશલં ચાહ સિદ્ધાર્થો હતશત્રુરમિત્રજિત્
વૈદેહી, રામ સુખી છે, સુગ્રીવ અને લક્ષ્મણ સાથે. તે પોતાનો સંદેશો મોકલે છે, કારણ કે તેણે પોતાનું કાર્ય પૂરું કર્યું છે, દુશ્મનોને હરાવ્યા છે.
વિભીષણસહાયેન રામેણ હરિભિઃ સહ। નિહતો રાવણો દેવિ લક્ષ્મણેન ચ વીર્યવાન્
વિભીષણ અને વાનરોની મદદથી, રામે લક્ષ્મણના પરાક્રમે રાવણને યુદ્ધમાં મારી નાખ્યો છે, દેવી.
પ્રિયમાખ્યામિ તે દેવિ ભૂયશ્ચ ત્વાં સભાજયે। તવ પ્રભાવાદ્ ધર્મજ્ઞે મહાન્ રામેણ સંયુગે
દેવી, હું તને આનંદના સમાચાર આપું છું અને ફરી તારી પ્રશંસા કરું છું. તારી શક્તિથી, ધર્મને જાણનારી, રામે યુદ્ધમાં મહાન વિજય મેળવ્યો છે.
લબ્ધોઽયં વિજયઃ સીતે સ્વસ્થા ભવ ગતજ્વરા। રાવણશ્ચ હતઃ શત્રુર્લઙ્કા ચૈવ વશીકૃતા
સીતા, આ વિજય મળ્યો છે, હવે તું નિર્ભય અને નિરાંજ બની જા. રાવણ દુશ્મન મારો છે અને લંકા પણ જીતાઈ ગઈ છે.
મયા હ્યલબ્ધનિદ્રેણ ધૃતેન તવ નિર્જયે। પ્રતિજ્ઞૈષા વિનિસ્તીર્ણા બદ્ધ્વા સેતું મહોદધૌ
હું ઊંઘ્યા વિના તને મુક્ત કરવા માટે પ્રતિજ્ઞા પાળી છે, અને મહાસાગર પર પુલ બાંધીને એ પૂર્ણ કરી છે.
સમ્ભ્રમશ્ચ ન કર્તવ્યો વર્તન્ત્યા રાવણાલયે। વિભીષણવિધેયં હિ લઙ્કૈશ્વર્યમિદં કૃતમ્
રાવણના મહલમાં રહીને તારે હવે કોઈ ભય રાખવાની જરૂર નથી; લંકાનું રાજ વિભીષણને સોંપાઈ ગયું છે.
તદાશ્વસિહિ વિસ્રબ્ધં સ્વગૃહે પરિવર્તસે। અયં ચાભ્યેતિ સંહૃષ્ટસ્ત્વદ્દર્શનસમુત્સુકઃ
હવે તમે નિર્ભય બનીને તમારા ઘરે આરામથી રહો. શ્રીરામ પણ તમારો દર્શન કરવા ઉત્સુક અને આનંદિત થઈને આવી રહ્યા છે.
એવમુક્તા તુ સા દેવી સીતા શશિનિભાનના। પ્રહર્ષેણાવરુદ્ધા સા વ્યાહર્તું ન શશાક હ
આ રીતે કહેતાં, ચાંદની જેવું મુખ ધરાવતી સીતાજી આનંદથી એટલી વ્યાકુળ થઈ ગઈ કે બોલી જ શકી નહીં.
તતોઽબ્રવીદ્ધરિવરઃ સીતામપ્રતિજલ્પતીમ્। કિં ત્વં ચિન્તયસે દેવિ કિં ચ માં નાભિભાષસે
પછી વાનરશ્રેષ્ઠે મૌન રહેલી સીતાજીને પૂછ્યું: 'દેવી, તમે શું વિચારી રહી છો? મને કેમ કંઈ બોલતી નથી?
એવમુક્તા હનુમતા સીતા ધર્મપથે સ્થિતા। અબ્રવીત્ પરમપ્રીતા બાષ્પગદ્ગદયા ગિરા
હનુમાનજીના આવા શબ્દો સાંભળી સીતાજી, જે હંમેશા ધર્મના માર્ગે ચાલે છે, અતિ આનંદથી, આંખોમાં આંસુ સાથે, તૂટક અવાજે બોલી.
પ્રિયમેતદુપશ્રુત્ય ભર્તુર્વિજયસંશ્રિતમ્। પ્રહર્ષવશમાપન્ના નિર્વાક્યાસ્મિ ક્ષણાન્તરમ્
પતિના વિજયનું આ આનંદદાયક સમાચાર સાંભળી હું એટલી ખુશીથી છલકાઈ ગઈ કે થોડા ક્ષણ માટે મૌન રહી ગઈ.
નહિ પશ્યામિ સદૃશં ચિન્તયન્તી પ્લવંગમ। આખ્યાનકસ્ય ભવતો દાતું પ્રત્યભિનન્દનમ્
હજી વિચારમાં છું, વાનર, તો પણ તારી વાતના બદલે શું આપું એવું કંઈ મને યોગ્ય લાગતું નથી.
ન હિ પશ્યામિ તત્ સૌમ્ય પૃથિવ્યામપિ વાનર। સદૃશં યત્પ્રિયાખ્યાને તવ દત્ત્વા ભવેત્ સુખમ્
સૌમ્ય વાનર, પૃથ્વી પર પણ એવું કંઈ નથી જે તારી ખુશખબર બદલ આપી શકું અને તને સાચો આનંદ આપી શકે.
હિરણ્યં વા સુવર્ણં વા રત્નાનિ વિવિધાનિ ચ। રાજ્યં વા ત્રિષુ લોકેષુ એતન્નાર્હતિ ભાષિતમ્
સોનું, ચાંદી, અનેક પ્રકારના રત્નો કે ત્રણેય લોકનું રાજ્ય—even બધું પણ તું જે કહ્યું એના સમાન નથી.
એવમુક્તસ્તુ વૈદેહ્યા પ્રત્યુવાચ પ્લવંગમઃ। પ્રગૃહીતાઞ્જલિર્હર્ષાત્ સીતાયાઃ પ્રમુખે સ્થિતઃ
વૈદેહી સીતાજીના આવા શબ્દો સાંભળી, વાનરે આનંદથી હાથ જોડીને સીતાજી સામે ઊભો રહીને જવાબ આપ્યો.
ભર્તુઃ પ્રિયહિતે યુક્તે ભર્તુર્વિજયકાંક્ષિણિ। સ્નિગ્ધમેવંવિધં વાક્યં ત્વમેવાર્હસ્યનિન્દિતે
પતિના કલ્યાણમાં લાગેલી અને પતિના વિજયની ઇચ્છાવાળી સ્ત્રી માટે, નિર્દોષે, તારા જેવા પ્રેમભર્યા શબ્દો જ યોગ્ય છે.
તવૈતદ્ વચનં સૌમ્યે સારવત્ સ્નિગ્ધમેવ ચ। રત્નૌઘાદ્ વિવિધાચ્ચાપિ દેવરાજ્યાદ્ વિશિષ્યતે
સૌમ્યે, તારા શબ્દો ભાવપૂર્ણ અને પ્રેમાળ છે; એ અનેક રત્નોના ઢગલા અને દેવરાજ્ય કરતાં પણ શ્રેષ્ઠ છે.
અર્થતશ્ચ મયા પ્રાપ્તા દેવરાજ્યાદયો ગુણાઃ। હતશત્રું વિજયિનં રામં પશ્યામિ સુસ્થિતમ્
હકીકતમાં, મને દેવરાજ્યથી પણ વધારે ગુણ પ્રાપ્ત થયા છે; કારણ કે હું દુશ્મનોને હરાવીને વિજયી અને સ્થિર એવા રામજીને જોઈ રહ્યો છું.
તસ્ય તદ્ વચનં શ્રુત્વા મૈથિલી જનકાત્મજા। તતઃ શુભતરં વાક્યમુવાચ પવનાત્મજમ્
હનુમાનજીના એ શબ્દો સાંભળી, જનકનંદિની વૈદેહી સીતાજીએ પછી પવનપુત્રને વધુ શુભ વચન કહ્યાં.
અતિલક્ષણસમ્પન્નં માધુર્યગુણભૂષણમ્। બુદ્ધ્યા હ્યષ્ટાઙ્ગયા યુક્તં ત્વમેવાર્હસિ ભાષિતુમ્
તમે ઉત્તમ લક્ષણોથી યુક્ત, મીઠાશથી ભરપૂર અને આઠ પ્રકારની બુદ્ધિ ધરાવતા હોવ, તેથી આવા સુંદર શબ્દો બોલવા તમે જ યોગ્ય છો.
શ્લાઘનીયોઽનિલસ્ય ત્વં સુતઃ પરમધાર્મિકઃ। બલં શૌર્યં શ્રુતં સત્ત્વં વિક્રમો દાક્ષ્યમુત્તમમ્
પવનપુત્ર, તમે ખૂબ ધર્મપરાયણ છો અને વખાણવા યોગ્ય છો; બળ, શૌર્ય, જ્ઞાન, ધૈર્ય, પરાક્રમ અને શ્રેષ્ઠ કુશળતા બધું જ તમારી પાસે છે.
તેજઃ ક્ષમા ધૃતિઃ સ્થૈર્યં વિનીતત્વં ન સંશયઃ। એતે ચાન્યે ચ બહવો ગુણાસ્ત્વય્યેવ શોભનાઃ
તેજ, ક્ષમા, ધીરજ, સ્થિરતા અને વિનમ્રતા—આ અને અનેક અન્ય ગુણો પણ નિશ્ચયે તમારી અંદર ઝળહળી રહ્યા છે.
અથોવાચ પુનઃ સીતામસમ્ભ્રાન્તો વિનીતવત્। પ્રગૃહીતાઞ્જલિર્હર્ષાત્ સીતાયાઃ પ્રમુખે સ્થિતઃ
પછી હનુમાનજી, વિનમ્ર અને નિર્ભય રહી, આનંદથી હાથ જોડીને સીતાજી સામે ઊભા રહી ફરી બોલ્યા.
ઇમાસ્તુ ખલુ રાક્ષસ્યો યદિ ત્વમનુમન્યસે। હન્તુમિચ્છામિ તાઃ સર્વા યાભિસ્ત્વં તર્જિતા પુરા
મારે તો ઈચ્છા છે કે, જો તમે મંજૂરી આપો તો, જે રાક્ષસ સ્ત્રીઓએ પહેલા તમને ધમકાવ્યા હતા, એ બધાને હું દંડ આપું.
ક્લિશ્યન્તીં પતિદેવાં ત્વામશોકવનિકાં ગતામ્। ઘોરરૂપસમાચારાઃ ક્રૂરાઃ ક્રૂરતરેક્ષણાઃ
તમે પતિને સમર્પિત બની અશોકવટિકામાં ગયા ત્યારે, ભયાનક રૂપ અને વધુ ભયાનક આંખો ધરાવતી ક્રૂર રાક્ષસીઓએ તમને બહુ દુઃખ આપ્યું હતું.
ઇહ શ્રુતા મયા દેવિ રાક્ષસ્યો વિકૃતાનનાઃ। અસકૃત્પરુષૈર્વાક્યૈર્વદન્ત્યો રાવણાજ્ઞયા
હે દેવી, અહીં મેં સાંભળ્યું છે કે રાવણના આદેશે વિકૃત ચહેરાવાળી રાક્ષસીઓ વારંવાર કઠોર શબ્દોમાં બોલતી હતી.
વિકૃતા વિકૃતાકારાઃ ક્રૂરાઃ ક્રૂરકચેક્ષણાઃ। ઇચ્છામિ વિવિધૈર્ઘાતૈર્હન્તુમેતાઃ સુદારુણાઃ
આ વિકૃત, ભયાનક દેખાવવાળી, ક્રૂર અને તીવ્ર નજરવાળી રાક્ષસીઓ પર હું વિવિધ રીતે અત્યંત કઠોર દંડ આપી તેમનો નાશ કરવા ઈચ્છું છું.