thumb|પઞ્ચાધિકશતતમઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે યુદ્ધકાણ્ડે પઞ્ચાધિકશતતમઃ સર્ગઃ ॥૬-
આ હવે એકસો પાંચમો સર્ગ છે, સાંભળો.
તતો યુદ્ધપરિશ્રાન્તં સમરે ચિન્તયા સ્થિતમ્। રાવણં ચાગ્રતો દૃષ્ટ્વા યુદ્ધાય સમુપસ્થિતમ્
પછી રામે જોયું કે રાવણ યુદ્ધથી થાકેલો છે અને વિચારમાં ઊભો છે, પણ સામે યુદ્ધ માટે તૈયાર ઊભો છે.
દૈવતૈશ્ચ સમાગમ્ય દ્રષ્ટુમભ્યાગતો રણમ્। ઉપગમ્યાબ્રવીદ્ રામમગસ્ત્યો ભગવાંસ્તદા
દેવતાઓ પણ યુદ્ધ જોવા માટે એકઠા થયા હતા; એ સમયે ભગવન અગસ્ત્ય રામ પાસે આવ્યા અને એમણે કહ્યું.
રામ રામ મહાબાહો શૃણુ ગુહ્યં સનાતનમ્। યેન સર્વાનરીન્ વત્સ સમરે વિજયિષ્યસે
હે રામ, હે મહાબાહુ, આ પ્રાચીન ગુપ્ત વાત સાંભળો; જેના દ્વારા, હે વત્સ, તમે યુદ્ધમાં બધા શત્રુઓને જીતશો.
આદિત્યહૃદયં પુણ્યં સર્વશત્રુવિનાશનમ્। જયાવહં જપં નિત્યમક્ષયં પરમં શિવમ્
આ આદિત્યહૃદય પવિત્ર છે, બધા શત્રુઓનો નાશ કરે છે, વિજય લાવે છે; એને હંમેશા જપો, એ અક્ષય અને સર્વોત્તમ શુભ છે.
સર્વમઙ્ગલમાઙ્ગલ્યં સર્વપાપપ્રણાશનમ્। ચિન્તાશોકપ્રશમનમાયુર્વર્ધનમુત્તમમ્
એ સર્વમાં શુભ છે, બધા પાપોનો નાશક છે, ચિંતા અને દુઃખ દૂર કરે છે, અને આયુષ્ય વધારનાર સર્વોત્તમ છે.
રશ્મિમન્તં સમુદ્યન્તં દેવાસુરનમસ્કૃતમ્। પૂજયસ્વ વિવસ્વન્તં ભાસ્કરં ભુવનેશ્વરમ્
જે દેવતાઓ અને અસુરો પણ નમસ્કાર કરે છે, એવા પ્રકાશમાન, ઉગતા, વિવસ્વાન, ભાસ્કર અને જગતના સ્વામી સૂર્યની પૂજા કરો.
સર્વદેવાત્મકો હ્યેષ તેજસ્વી રશ્મિભાવનઃ। એષ દેવાસુરગણાઁલ્લોકાન્ પાતિ ગભસ્તિભિઃ
એ સર્વ દેવતાઓના આત્મા છે, તેજસ્વી છે, કિરણોનો સ્ત્રોત છે; એ પોતાના પ્રકાશથી દેવો, અસુરો અને બધા લોકનું રક્ષણ કરે છે.
એષ બ્રહ્મા ચ વિષ્ણુશ્ચ શિવઃ સ્કન્દઃ પ્રજાપતિઃ। મહેન્દ્રો ધનદઃ કાલો યમઃ સોમો હ્યપાં પતિઃ
એ બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, શિવ, સ્કંદ, પ્રજાપતિ, મહેન્દ્ર, કુબેર, સમય, યમ, સોમ અને પાણીના સ્વામી પણ છે.
પિતરો વસવઃ સાધ્યા અશ્વિનૌ મરુતો મનુઃ। વાયુર્વહ્નિઃ પ્રજાઃ પ્રાણ ઋતુકર્તા પ્રભાકરઃ
એ પિતૃઓ, વસુઓ, સાધ્ય દેવો, અશ્વિનીકુમારો, મારુતગણ, મનુ, વાયુ, અગ્નિ, સર્વ પ્રજા, પ્રાણ, ઋતુઓના સર્જનહાર અને પ્રકાશ આપનાર છે.
આદિત્યઃ સવિતા સૂર્યઃ ખગઃ પૂષા ગભસ્તિમાન્। સુવર્ણસદૃશો ભાનુર્હિરણ્યરેતા દિવાકરઃ
એ આદિત્ય, સવિતા, સૂર્ય, આકાશમાં ફરનાર, પુષા, કિરણવાળો, ભાનુ, સુવર્ણ જેવો, હિરણ્યરેત, અને દિવસ કરનાર છે.
હરિદશ્વઃ સહસ્રાર્ચિઃ સપ્તસપ્તિર્મરીચિમાન્। તિમિરોન્મથનઃ શમ્ભુસ્ત્વષ્ટા માર્તણ્ડકોંઽશુમાન્
એના ઘોડા લીલા છે, એના હજારો કિરણો છે, એ સાત રથોમાં સવાર છે, તેજથી ભરેલો છે, અંધકારને દૂર કરનાર છે, શુભ છે, સર્જનહાર છે, માર્તંડ છે અને પ્રકાશથી ભરપૂર છે.
હિરણ્યગર્ભઃ શિશિરસ્તપનોઽહસ્કરો રવિઃ। અગ્નિગર્ભોઽદિતેઃ પુત્રઃ શઙ્ખઃ શિશિરનાશનઃ
એ હિરણ્યગર્ભ છે, ઠંડક આપનાર છે, તપાવનાર છે, અંધકારને દૂર કરનાર છે, રવિ છે, અગ્નિમાંથી જન્મેલો છે, અદિતીનો પુત્ર છે, શંખ છે અને ઠંડીને નાશ કરનાર છે.
વ્યોમનાથસ્તમોભેદી ઋગ્યજુઃસામપારગઃ। ઘનવૃષ્ટિરપાં મિત્રો વિન્ધ્યવીથીપ્લવંગમઃ
એ આકાશનો સ્વામી છે, અંધકારને દૂર કરનાર છે, ઋગ્વેદ, યજુર્વેદ અને સામવેદને જાણનાર છે, વરસાદ લાવનાર છે, પાણીનો મિત્ર છે અને વિંધ્ય પર્વતના માર્ગે ચાલનાર છે.
આતપી મણ્ડલી મૃત્યુઃ પિઙ્ગલઃ સર્વતાપનઃ। કવિર્વિશ્વો મહાતેજા રક્તઃ સર્વભવોદ્ભવઃ
એ તાપ આપનાર છે, ગોળાકાર છે, મૃત્યુ છે, પીળાશ પડતો છે, બધાને દહન કરનાર છે, કવિ છે, આખું જગત છે, મહાન તેજવાળો છે, લાલ છે અને સર્વ જીવોના મૂળ છે.
નક્ષત્રગ્રહતારાણામધિપો વિશ્વભાવનઃ। તેજસામપિ તેજસ્વી દ્વાદશાત્મન્ નમોઽસ્તુ તે
એ તારા, ગ્રહો અને નક્ષત્રોના સ્વામી છે, જગતના સર્જનહાર છે, તેજવાળાઓમાં સૌથી તેજસ્વી છે, બાર રૂપ ધરાવનાર છે—તમને વંદન છે.
નમઃ પૂર્વાય ગિરયે પશ્ચિમાયાદ્રયે નમઃ। જ્યોતિર્ગણાનાં પતયે દિનાધિપતયે નમઃ
પૂર્વ પર્વતને વંદન, પશ્ચિમ પર્વતને વંદન, પ્રકાશના સમૂહના સ્વામી ને વંદન, દિવસના સ્વામી ને પણ વંદન.
જયાય જયભદ્રાય હર્યશ્વાય નમો નમઃ। નમો નમઃ સહસ્રાંશો આદિત્યાય નમો નમઃ
વિજયી ને વંદન, શુભ વિજયી ને વંદન, પીળા ઘોડાવાળા ને વંદન, હજારો કિરણવાળા ને વારંવાર વંદન, આદિત્ય ને પણ વારંવાર વંદન.
નમ ઉગ્રાય વીરાય સારઙ્ગાય નમો નમઃ। નમઃ પદ્મપ્રબોધાય પ્રચણ્ડાય નમોઽસ્તુ તે
ભયાનક ને વંદન, વિરસૂર ને વંદન, ચિતરેલા ઘોડાવાળા ને વંદન, કમળને જાગૃત કરનાર ને વંદન, પ્રચંડ ને પણ વંદન.
બ્રહ્મેશાનાચ્યુતેશાય સૂરાયાદિત્યવર્ચસે। ભાસ્વતે સર્વભક્ષાય રૌદ્રાય વપુષે નમઃ
બ્રહ્મા, ઈશાન અને અચ્યૂતના સ્વામી ને વંદન, તેજસ્વી ને વંદન, સૂર્ય જેવું તેજ ધરાવનાર ને વંદન, પ્રકાશમાન, સર્વનો ભક્ષક અને ભયાનક રૂપવાળા ને વંદન.
તમોઘ્નાય હિમઘ્નાય શત્રુઘ્નાયામિતાત્મને। કૃતઘ્નઘ્નાય દેવાય જ્યોતિષાં પતયે નમઃ
અંધકારના વિનાશક ને વંદન, ઠંડીના વિનાશક ને વંદન, શત્રુના વિનાશક ને વંદન, અપરિમિત આત્મા ને વંદન, અકૃતઘ્નના વિનાશક દેવ ને અને પ્રકાશના સ્વામી ને વંદન.
તપ્તચામીકરાભાય હરયે વિશ્વકર્મણે। નમસ્તમોઽભિનિઘ્નાય રુચયે લોકસાક્ષિણે
પિગળેલા સોનાની જેમ તેજસ્વી ને વંદન, હરિ ને વંદન, જગતના સર્જનહાર ને વંદન, અંધકારના વિનાશક ને વંદન, તેજસ્વી ને અને જગતના સાક્ષી ને પણ વંદન.
નાશયત્યેષ વૈ ભૂતં તમેવ સૃજતિ પ્રભુઃ। પાયત્યેષ તપત્યેષ વર્ષત્યેષ ગભસ્તિભિઃ
આ પ્રભુ સર્વ જીવોને નાશ કરે છે અને ફરીથી સર્જે છે; એ રક્ષા કરે છે, દહન કરે છે અને પોતાની કિરણોથી વરસાદ પણ વરસાવે છે.
એષ સુપ્તેષુ જાગર્તિ ભૂતેષુ પરિનિષ્ઠિતઃ। એષ ચૈવાગ્નિહોત્રં ચ ફલં ચૈવાગ્નિહોત્રિણામ્
એ સુતા લોકોમાં જાગતો રહે છે, સર્વ જીવોમાં સ્થિર છે; એ અગ્નિહોત્ર પણ છે અને અગ્નિહોત્ર કરનારને ફળ પણ આપે છે.
દેવાશ્ચ ક્રતવશ્ચૈવ ક્રતૂનાં ફલમેવ ચ। યાનિ કૃત્યાનિ લોકેષુ સર્વેષુ પરમપ્રભુઃ
એ દેવતાઓ છે, યજ્ઞ છે અને યજ્ઞનું ફળ પણ છે; એ સર્વ લોકના સર્વ કર્મોના પરમ સ્વામી છે.
એનમાપત્સુ કૃચ્છ્રેષુ કાન્તારેષુ ભયેષુ ચ। કીર્તયન્ પુરુષઃ કશ્ચિન્નાવસીદતિ રાઘવ
હે રાઘવ, જે કોઈ દુઃખ, કઠિનાઈ, જંગલ કે ભયમાં એનું સ્મરણ કરે છે, એ કદી દુઃખમાં ડૂબતો નથી.
પૂજયસ્વૈનમેકાગ્રો દેવદેવં જગત્પતિમ્। એતત્ ત્રિગુણિતં જપ્ત્વા યુદ્ધેષુ વિજયિષ્યતિ
એકાગ્ર ચિત્તે તું એ દેવદેવ અને જગતના સ્વામીની પૂજા કર; આ સ્તોત્ર ત્રણ વાર જપવાથી યુદ્ધમાં વિજય મળશે.
અસ્મિન્ ક્ષણે મહાબાહો રાવણં ત્વં જહિષ્યસિ। એવમુક્ત્વા તતોઽગસ્ત્યો જગામ સ યથાગતમ્
હવે તું, મહાબાહુ, રાવણને અવશ્ય સંહારશે; આમ કહીને અગસ્ત્ય જેમ આવ્યા તેમ પાછા ગયા.
એતચ્છ્રુત્વા મહાતેજા નષ્ટશોકોઽભવત્ તદા। ધારયામાસ સુપ્રીતો રાઘવઃ પ્રયતાત્મવાન્
આ સાંભળીને મહાતેજસ્વી રાઘવનો શોક દૂર થયો; આનંદિત અને સંયમી રાઘવે એ બધું હૃદયમાં ધારી લીધું.
આદિત્યં પ્રેક્ષ્ય જપ્ત્વેદં પરં હર્ષમવાપ્તવાન્। ત્રિરાચમ્ય શુચિર્ભૂત્વા ધનુરાદાય વીર્યવાન્
સૂર્યને નિહાળી અને આ મંત્રનું જાપ કરીને, તેણે પરમ આનંદ મેળવ્યો; ત્રણ વાર પાણી છાંટીને શુદ્ધ બની, તે પરાક્રમી ધનુષ્ય લઈને ઉભો રહ્યો.