તસ્મિન્ પ્રતિહતેઽસ્ત્રે તુ રાવણો રાક્ષસાધિપઃ। ક્રોધં ચ દ્વિગુણં ચક્રે ક્રોધાચ્ચાસ્ત્રમનન્તરમ્
જ્યારે એ અસ્ત્ર પરાસ્ત થયું, ત્યારે રાક્ષસાધિપતિ રાવણે ગુસ્સો બે ગણી વધાર્યો અને એ ગુસ્સામાં તરત જ બીજું અસ્ત્ર તૈયાર કર્યું.
મયેન વિહિતં રૌદ્રમન્યદસ્ત્રં મહાદ્યુતિઃ। ઉત્સ્રષ્ટું રાવણો ભીમં રાઘવાય પ્રચક્રમે
મહાતેજસ્વી રાવણે માયા દ્વારા બનાવેલું ભયાનક અસ્ત્ર રાઘવ સામે છોડવાનું શરૂ કર્યું.
તતઃ શૂલાનિ નિશ્ચેરુર્ગદાશ્ચ મુસલાનિ ચ। કાર્મુકાદ્ દીપ્યમાનાનિ વજ્રસારાણિ સર્વશઃ
પછી તેના ધનુષ્યમાંથી તેજસ્વી અને વજ્ર જેવી મજબૂત ભાલા, ગદા અને મુસળો નીકળી પડ્યા.
મુદ્ગરાઃ કૂટપાશાશ્ચ દીપ્તાશ્ચાશનયસ્તથા। નિષ્પેતુર્વિવિધાસ્તીક્ષ્ણા વાતા ઇવ યુગક્ષયે
મુદગરા, કાંટાવાળા ફાંસ અને અગ્નિ જેવાં જ્વલંત અનેક ભયાનક શસ્ત્રો પણ, યુગના અંતે વાવાઝોડા જેવાં, બહાર નીકળી આવ્યા.
તદસ્ત્રં રાઘવઃ શ્રીમાનુત્તમાસ્ત્રવિદાં વરઃ। જઘાન પરમાસ્ત્રેણ ગાન્ધર્વેણ મહાદ્યુતિઃ
એ અસ્ત્રને શ્રીમંત રાઘવે, ઉત્તમ અસ્ત્રોમાં શ્રેષ્ઠ એવા ગાન્ધર્વ અસ્ત્રથી નાશ કરી દીધું.
તસ્મિન્ પ્રતિહતેઽસ્ત્રે તુ રાઘવેણ મહાત્મના। રાવણઃ ક્રોધતામ્રાક્ષઃ સૌરમસ્ત્રમુદીરયત્
જ્યારે એ અસ્ત્ર મહાત્મા રાઘવે પરાસ્ત કર્યું, ત્યારે ગુસ્સાથી આંખ લાલ થયેલા રાવણે સૌર અસ્ત્ર છોડ્યું.
તતશ્ચક્રાણિ નિષ્પેતુર્ભાસ્વરાણિ મહાન્તિ ચ। કાર્મુકાદ્ ભીમવેગસ્ય દશગ્રીવસ્ય ધીમતઃ
પછી દશમુખ રાવણના ધનુષ્યમાંથી ભયાનક ગતિવાળા, તેજસ્વી અને વિશાળ ચક્રો નીકળી પડ્યા.
તૈરાસીદ્ ગગનં દીપ્તં સમ્પતદ્ભિઃ સમન્તતઃ। પતદ્ભિશ્ચ દિશો દીપ્તાશ્ચન્દ્રસૂર્યગ્રહૈરિવ
એ ચક્રો આકાશમાં ચારે બાજુ ઉડતાં, આખું આકાશ તેજથી ઝળહળી ઉઠ્યું અને દિશાઓ પણ ચમકી ઉઠી, જાણે ચાંદ્ર, સૂર્ય અને ગ્રહો ખસી રહ્યા હોય.
તાનિ ચિચ્છેદ બાણૌઘૈશ્ચક્રાણિ તુ સ રાઘવઃ। આયુધાનિ ચ ચિત્રાણિ રાવણસ્ય ચમૂમુખે
રાઘવે એ બધા ચક્રો અને રાવણના ચમત્કારીક શસ્ત્રોને સેના સામે તીરોની વરસાદથી કાપી નાખ્યા.
તદસ્ત્રં તુ હતં દૃષ્ટ્વા રાવણો રાક્ષસાધિપઃ। વિવ્યાધ દશભિર્બાણૈ રામં સર્વેષુ મર્મસુ
જ્યારે રાવણએ જોયું કે તેનું શસ્ત્ર નાશ પામ્યું છે, ત્યારે રાક્ષસોના રાજાએ દસ તીરો વડે રામના બધા મુખ્ય અંગોમાં ઘા કર્યા.
સ વિદ્ધો દશભિર્બાણૈર્મહાકાર્મુકનિઃસૃતૈઃ। રાવણેન મહાતેજા ન પ્રાકમ્પત રાઘવઃ
રાવણના મહાન ધનુષ્યમાંથી છૂટેલા દસ તીરો રામના શરીરે વાગ્યા, છતાં તેજસ્વી રાઘવ એક પણ ક્ષણે ડગ્યો નહીં.
તતો વિવ્યાધ ગાત્રેષુ સર્વેષુ સમિતિંજયઃ। રાઘવસ્તુ સુસંક્રુદ્ધો રાવણં બહુભિઃ શરૈઃ
પછી યુદ્ધમાં વિજયી અને અત્યંત ક્રોધિત રાઘવે અનેક તીરો વડે રાવણના આખા શરીર પર ઘા કર્યા.
એતસ્મિન્નન્તરે ક્રુદ્ધો રાઘવસ્યાનુજો બલી। લક્ષ્મણઃ સાયકાન્ સપ્ત જગ્રાહ પરવીરહા
એ જ સમયે, રાઘવનો શક્તિશાળી નાના ભાઈ લક્ષ્મણે, દુશ્મન વીરનો સંહારક, ક્રોધથી સાત તીરો હાથમાં લીધા.
તૈઃ સાયકૈર્મહાવેગૈ રાવણસ્ય મહાદ્યુતિઃ। ધ્વજં મનુષ્યશીર્ષં તુ તસ્ય ચિચ્છેદ નૈકધા
આ ઝડપદાર તીરો વડે તેજસ્વી લક્ષ્મણે રાવણના માનવમસ્તકવાળા ધ્વજને અનેક ટુકડામાં કાપી નાખ્યો.
સારથેશ્ચાપિ બાણેન શિરો જ્વલિતકુણ્ડલમ્। જહાર લક્ષ્મણઃ શ્રીમાન્ નૈર્ઋતસ્ય મહાબલઃ
લક્ષ્મણ, જે મહાન બળવાન અને વિભૂષિત હતો, તેણે એક તીર વડે રાવણના રથચાલકનું જ્વલંત કુંડળવાળું માથું પણ ઉડાડી નાખ્યું.
તસ્ય બાણૈશ્ચ ચિચ્છેદ ધનુર્ગજકરોપમમ્। લક્ષ્મણો રાક્ષસેન્દ્રસ્ય પઞ્ચભિર્નિશિતૈસ્તદા
પછી લક્ષ્મણે પાંચ તીરો વડે રાક્ષસરાજ રાવણના હાથીની સુંડ જેવી ભારે ધનુષ્યને કાપી નાખ્યું.
નીલમેઘનિભાંશ્ચાસ્ય સદશ્વાન્ પર્વતોપમાન્। જઘાનાપ્લુત્ય ગદયા રાવણસ્ય વિભીષણઃ
વિભીષણે ઉછળીને પોતાની ગદા વડે રાવણના વાદળ સમાન કાળા અને પર્વત જેવા ઘોડાઓને મારી નાખ્યા.
હતાશ્વાત્ તુ તદા વેગાદવપ્લુત્ય મહારથાત્। કોપમાહારયત્ તીવ્રં ભ્રાતરં પ્રતિ રાવણઃ
ઘોડાઓના મરણ પછી રાવણ ઝડપથી પોતાના મહારથ પરથી નીચે કૂદ્યો અને ભાઈ વિરુદ્ધ ભારે ક્રોધથી ભરાયો.
તતઃ શક્તિં મહાશક્તિઃ પ્રદીપ્તામશનીમિવ। વિભીષણાય ચિક્ષેપ રાક્ષસેન્દ્રઃ પ્રતાપવાન્
પછી રાક્ષસોના પરાક્રમી રાજા રાવણે વિભીષણ તરફ વીજળી જેવી જ્વલંત શક્તિ ફેંકી.
અપ્રાપ્તામેવ તાં બાણૈસ્ત્રિભિશ્ચિચ્છેદ લક્ષ્મણઃ। અથોદતિષ્ઠત્ સંનાદો વાનરાણાં મહારણે
એ શક્તિ વિભીષણ સુધી પહોંચે એ પહેલાં જ લક્ષ્મણે ત્રણ તીરો વડે તેને કાપી નાખી, અને પછી યુદ્ધભૂમિ પર વાનરોમાં આનંદનો મહા ગર્જના થયો.
સમ્પપાત ત્રિધા છિન્ના શક્તિઃ કાઞ્ચનમાલિની। સવિસ્ફુલિઙ્ગા જ્વલિતા મહોલ્કેવ દિવશ્ચ્યુતા
સુવર્ણમાળા યુક્ત એ શક્તિ ત્રણ ભાગે વિભાજિત થઈ જમીન પર પડી, તે જ્વલંત અને ચમકતી હતી, જાણે આકાશમાંથી મોટું તારા પડ્યું હોય.
તતઃ સમ્ભાવિતતરાં કાલેનાપિ દુરાસદામ્। જગ્રાહ વિપુલાં શક્તિં દીપ્યમાનાં સ્વતેજસા
પછી થોડા સમય પછી, રાવણે પોતાની તેજથી દહકતી એવી એક વિશાળ શક્તિ હાથમાં લીધી, જે સમય પણ સહન ન કરી શકે એવી હતી.
સા વેગિતા બલવતા રાવણેન દુરાત્મના। જજ્વાલ સુમહાતેજા દીપ્તાશનિસમપ્રભા
દુષ્ટ મનવાળા રાવણે જોરથી પકડી એ શસ્ત્ર મહા તેજથી પ્રજ્વલિત થયું, અને વીજળી જેવી તેજસ્વી લાગતું હતું.
એતસ્મિન્નન્તરે વીરો લક્ષ્મણસ્તં વિભીષણમ્। પ્રાણસંશયમાપન્નં તૂર્ણમભ્યવપદ્યત
એ સમયે વીર લક્ષ્મણ ઝડપથી વિભીષણ પાસે પહોંચ્યો, જે જીવના જોખમમાં પડ્યો હતો.
તં વિમોક્ષયિતું વીરશ્ચાપમાયમ્ય લક્ષ્મણઃ। રાવણં શક્તિહસ્તં વૈ શરવર્ષૈરવાકિરત્
વિભીષણને મુક્ત કરવા માટે, વીર લક્ષ્મણે ધનુષ્ય તાણીને, શક્તિ પકડેલા રાવણ પર તીરોની વરસાદ વરસાવી.
કીર્યમાણઃ શરૌઘેણ વિસૃષ્ટેન મહાત્મના। ન પ્રહર્તું મનશ્ચક્રે વિમુખીકૃતવિક્રમઃ
મહાન આત્માવાળા લક્ષ્મણના તીરોની ધોધથી ઘેરાયેલા રાવણનું શૌર્ય ડગમગી ગયું અને તે ઘા કરવા માટે મન બનાવી શક્યો નહીં.
મોક્ષિતં ભ્રાતરં દૃષ્ટ્વા લક્ષ્મણેન સ રાવણઃ। લક્ષ્મણાભિમુખસ્તિષ્ઠન્નિદં વચનમબ્રવીત્
લક્ષ્મણે પોતાના ભાઈને મુક્ત કર્યો તે જોઈ, રાવણ લક્ષ્મણ સામે ઊભો રહીને આ રીતે બોલ્યો:
મોક્ષિતસ્તે બલશ્લાઘિન્ યસ્માદેવં વિભીષણઃ। વિમુચ્ય રાક્ષસં શક્તિસ્ત્વયીયં વિનિપાત્યતે
વિભીષણને, જે પોતાનાં બળનું ગૌરવ કરે છે, તું છોડ્યો છે તેથી હવે આ શક્તિ, રાક્ષસને ચૂકીને, તારા પર પડી રહી છે.
એષા તે હૃદયં ભિત્ત્વા શક્તિર્લોહિતલક્ષણા। મદ્બાહુપરિઘોત્સૃષ્ટા પ્રાણાનાદાય યાસ્યતિ
મારા ઘમંડભર્યા હાથથી ફેંકાયેલી, લોહીથી રંગાયેલી આ શક્તિ તારા હૃદયને ભેદી તારો પ્રાણ લઇ જશે.
ઇત્યેવમુક્ત્વા તાં શક્તિમષ્ટઘણ્ટાં મહાસ્વનામ્। મયેન માયાવિહિતામમોઘાં શત્રુઘાતિનીમ્
આ રીતે બોલીને, માયાએ મોહથી બનાવેલી, આઠ ઘંટાવાળી, ભયાનક ધ્વનિ કરતી, કદી નિષ્ફળ ન થતી અને શત્રુનો નાશ કરતી એ શક્તિને તેણે ઉપાડી.