ઈહામૃગમુખાંશ્ચાપિ વ્યાદિતાસ્યાન્ ભયાવહાન્। પઞ્ચાસ્યાઁલ્લેલિહાનાંશ્ચ સસર્જ નિશિતાન્ શરાન્
તેણે ઇહામૃગ જેવા, મોટાં ખૂલેલા મોઢાવાળા, ભયજનક અને પાંચ મોઢાવાળા, જીભ લપલપાવતા તીખા બાણો પણ છોડ્યા.
શરાન્ ખરમુખાંશ્ચાન્યાન્ વરાહમુખસંશ્રિતાન્। શ્વાનકુક્કુટવક્ત્રાંશ્ચ મકરાશીવિષાનનાન્
પછી તેણે ગધેડા, વરાહ, કૂતરા, કોક, મગર અને ઝેરી સાપ જેવા મુખવાળા બીજા તીરો છોડ્યા.
એતાંશ્ચાન્યાંશ્ચ માયાભિઃ સસર્જ નિશિતાઞ્છરાન્। રામં પ્રતિ મહાતેજાઃ ક્રુદ્ધઃ સર્પ ઇવ શ્વસન્
અને પછી, માયાથી અનેક તીખા તીરો રામ સામે ગુસ્સામાં ફૂંકતા સાપ જેવો છોડ્યા.
આસુરેણ સમાવિષ્ટઃ સોઽસ્ત્રેણ રઘુપુઙ્ગવઃ। સસર્જાસ્ત્રં મહોત્સાહં પાવકં પાવકોપમઃ
આસુર અસ્ત્રના પ્રભાવથી રઘુકુલશિરોમણિ રામે ઉત્સાહપૂર્વક અગ્નિ જેવું તેજસ્વી અસ્ત્ર છોડ્યું.
અગ્નિદીપ્તમુખાન્ બાણાંસ્તત્ર સૂર્યમુખાનપિ। ચન્દ્રાર્ધચન્દ્રવક્ત્રાંશ્ચ ધૂમકેતુમુખાનપિ। ગ્રહનક્ષત્રવર્ણાંશ્ચ મહોલ્કામુખસંસ્થિતાન્
ત્યારે તેણે અગ્નિ જેવું દીપતું મુખ ધરાવતા, સૂર્ય, ચાંદ્ર, અર્ધચાંદ્ર, ધૂમકેતુ, ગ્રહ-નક્ષત્ર અને મહા ઉલ્કા જેવા રંગવાળા તીરો છોડ્યા.
વિદ્યુજ્જિહ્વોપમાંશ્ચાપિ સસર્જ વિવિધાઞ્છરાન્। તે રાવણશરા ઘોરા રાઘવાસ્ત્રસમાહતાઃ
પછી તેણે વીજળી જેવી જીભવાળા અનેક પ્રકારના તીરો છોડ્યા; રાવણના એ ભયાનક તીરો રાઘવના અસ્ત્રથી પરાસ્ત થયા.
વિલયં જગ્મુરાકાશે જઘ્નુશ્ચૈવ સહસ્રશઃ। તદસ્ત્રં નિહતં દૃષ્ટ્વા રામેણાક્લિષ્ટકર્મણા
એ બધા તીરો આકાશમાં અદૃશ્ય થઈ ગયા અને હજારોની સંખ્યામાં નાશ પામ્યા; રામના નિઃશ્રમ કાર્યથી એ અસ્ત્રને હારતા જોઈને,
હૃષ્ટા નેદુસ્તતઃ સર્વે કપયઃ કામરૂપિણઃ। સુગ્રીવાભિમુખા વીરાઃ સમ્પરિક્ષિપ્ય રાઘવમ્
બધા કામરૂપ વાનરો આનંદથી જયઘોષ કરવા લાગ્યા અને સુગ્રીવ સામે જોઈને રાઘવને ઘેરી લીધા.
તતસ્તદસ્ત્રં વિનિહત્ય રાઘવઃ પ્રસહ્ય તદ્ રાવણબાહુનિઃસૃતમ્। મુદાન્વિતો દાશરથિર્મહાત્મા વિનેદુરુચ્ચૈર્મુદિતાઃ કપીશ્વરાઃ
પછી એ અસ્ત્રને વિનાશ કરી, દશરથપુત્ર મહાત્મા રાઘવે રાવણના હાથમાંથી નીકળેલા હુમલાને પણ જીત્યો; વાનરમુખ્યો આનંદથી ઉંચા અવાજે જયઘોષ કરવા લાગ્યા.
thumb|શતતમઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે યુદ્ધકાણ્ડે શતતમઃ સર્ગઃ ॥૬-
શ્રીમદ્વાલ્મીકિ રામાયણના યુદ્ધકાંડનો સોમો સર્ગ હવે સાંભળો.
તસ્મિન્ પ્રતિહતેઽસ્ત્રે તુ રાવણો રાક્ષસાધિપઃ। ક્રોધં ચ દ્વિગુણં ચક્રે ક્રોધાચ્ચાસ્ત્રમનન્તરમ્
જ્યારે એ અસ્ત્ર પરાસ્ત થયું, ત્યારે રાક્ષસાધિપતિ રાવણે ગુસ્સો બે ગણી વધાર્યો અને એ ગુસ્સામાં તરત જ બીજું અસ્ત્ર તૈયાર કર્યું.
મયેન વિહિતં રૌદ્રમન્યદસ્ત્રં મહાદ્યુતિઃ। ઉત્સ્રષ્ટું રાવણો ભીમં રાઘવાય પ્રચક્રમે
મહાતેજસ્વી રાવણે માયા દ્વારા બનાવેલું ભયાનક અસ્ત્ર રાઘવ સામે છોડવાનું શરૂ કર્યું.
તતઃ શૂલાનિ નિશ્ચેરુર્ગદાશ્ચ મુસલાનિ ચ। કાર્મુકાદ્ દીપ્યમાનાનિ વજ્રસારાણિ સર્વશઃ
પછી તેના ધનુષ્યમાંથી તેજસ્વી અને વજ્ર જેવી મજબૂત ભાલા, ગદા અને મુસળો નીકળી પડ્યા.
મુદ્ગરાઃ કૂટપાશાશ્ચ દીપ્તાશ્ચાશનયસ્તથા। નિષ્પેતુર્વિવિધાસ્તીક્ષ્ણા વાતા ઇવ યુગક્ષયે
મુદગરા, કાંટાવાળા ફાંસ અને અગ્નિ જેવાં જ્વલંત અનેક ભયાનક શસ્ત્રો પણ, યુગના અંતે વાવાઝોડા જેવાં, બહાર નીકળી આવ્યા.
તદસ્ત્રં રાઘવઃ શ્રીમાનુત્તમાસ્ત્રવિદાં વરઃ। જઘાન પરમાસ્ત્રેણ ગાન્ધર્વેણ મહાદ્યુતિઃ
એ અસ્ત્રને શ્રીમંત રાઘવે, ઉત્તમ અસ્ત્રોમાં શ્રેષ્ઠ એવા ગાન્ધર્વ અસ્ત્રથી નાશ કરી દીધું.
તસ્મિન્ પ્રતિહતેઽસ્ત્રે તુ રાઘવેણ મહાત્મના। રાવણઃ ક્રોધતામ્રાક્ષઃ સૌરમસ્ત્રમુદીરયત્
જ્યારે એ અસ્ત્ર મહાત્મા રાઘવે પરાસ્ત કર્યું, ત્યારે ગુસ્સાથી આંખ લાલ થયેલા રાવણે સૌર અસ્ત્ર છોડ્યું.
તતશ્ચક્રાણિ નિષ્પેતુર્ભાસ્વરાણિ મહાન્તિ ચ। કાર્મુકાદ્ ભીમવેગસ્ય દશગ્રીવસ્ય ધીમતઃ
પછી દશમુખ રાવણના ધનુષ્યમાંથી ભયાનક ગતિવાળા, તેજસ્વી અને વિશાળ ચક્રો નીકળી પડ્યા.
તૈરાસીદ્ ગગનં દીપ્તં સમ્પતદ્ભિઃ સમન્તતઃ। પતદ્ભિશ્ચ દિશો દીપ્તાશ્ચન્દ્રસૂર્યગ્રહૈરિવ
એ ચક્રો આકાશમાં ચારે બાજુ ઉડતાં, આખું આકાશ તેજથી ઝળહળી ઉઠ્યું અને દિશાઓ પણ ચમકી ઉઠી, જાણે ચાંદ્ર, સૂર્ય અને ગ્રહો ખસી રહ્યા હોય.
તાનિ ચિચ્છેદ બાણૌઘૈશ્ચક્રાણિ તુ સ રાઘવઃ। આયુધાનિ ચ ચિત્રાણિ રાવણસ્ય ચમૂમુખે
રાઘવે એ બધા ચક્રો અને રાવણના ચમત્કારીક શસ્ત્રોને સેના સામે તીરોની વરસાદથી કાપી નાખ્યા.
તદસ્ત્રં તુ હતં દૃષ્ટ્વા રાવણો રાક્ષસાધિપઃ। વિવ્યાધ દશભિર્બાણૈ રામં સર્વેષુ મર્મસુ
જ્યારે રાવણએ જોયું કે તેનું શસ્ત્ર નાશ પામ્યું છે, ત્યારે રાક્ષસોના રાજાએ દસ તીરો વડે રામના બધા મુખ્ય અંગોમાં ઘા કર્યા.
સ વિદ્ધો દશભિર્બાણૈર્મહાકાર્મુકનિઃસૃતૈઃ। રાવણેન મહાતેજા ન પ્રાકમ્પત રાઘવઃ
રાવણના મહાન ધનુષ્યમાંથી છૂટેલા દસ તીરો રામના શરીરે વાગ્યા, છતાં તેજસ્વી રાઘવ એક પણ ક્ષણે ડગ્યો નહીં.
તતો વિવ્યાધ ગાત્રેષુ સર્વેષુ સમિતિંજયઃ। રાઘવસ્તુ સુસંક્રુદ્ધો રાવણં બહુભિઃ શરૈઃ
પછી યુદ્ધમાં વિજયી અને અત્યંત ક્રોધિત રાઘવે અનેક તીરો વડે રાવણના આખા શરીર પર ઘા કર્યા.
એતસ્મિન્નન્તરે ક્રુદ્ધો રાઘવસ્યાનુજો બલી। લક્ષ્મણઃ સાયકાન્ સપ્ત જગ્રાહ પરવીરહા
એ જ સમયે, રાઘવનો શક્તિશાળી નાના ભાઈ લક્ષ્મણે, દુશ્મન વીરનો સંહારક, ક્રોધથી સાત તીરો હાથમાં લીધા.
તૈઃ સાયકૈર્મહાવેગૈ રાવણસ્ય મહાદ્યુતિઃ। ધ્વજં મનુષ્યશીર્ષં તુ તસ્ય ચિચ્છેદ નૈકધા
આ ઝડપદાર તીરો વડે તેજસ્વી લક્ષ્મણે રાવણના માનવમસ્તકવાળા ધ્વજને અનેક ટુકડામાં કાપી નાખ્યો.
સારથેશ્ચાપિ બાણેન શિરો જ્વલિતકુણ્ડલમ્। જહાર લક્ષ્મણઃ શ્રીમાન્ નૈર્ઋતસ્ય મહાબલઃ
લક્ષ્મણ, જે મહાન બળવાન અને વિભૂષિત હતો, તેણે એક તીર વડે રાવણના રથચાલકનું જ્વલંત કુંડળવાળું માથું પણ ઉડાડી નાખ્યું.
તસ્ય બાણૈશ્ચ ચિચ્છેદ ધનુર્ગજકરોપમમ્। લક્ષ્મણો રાક્ષસેન્દ્રસ્ય પઞ્ચભિર્નિશિતૈસ્તદા
પછી લક્ષ્મણે પાંચ તીરો વડે રાક્ષસરાજ રાવણના હાથીની સુંડ જેવી ભારે ધનુષ્યને કાપી નાખ્યું.
નીલમેઘનિભાંશ્ચાસ્ય સદશ્વાન્ પર્વતોપમાન્। જઘાનાપ્લુત્ય ગદયા રાવણસ્ય વિભીષણઃ
વિભીષણે ઉછળીને પોતાની ગદા વડે રાવણના વાદળ સમાન કાળા અને પર્વત જેવા ઘોડાઓને મારી નાખ્યા.
હતાશ્વાત્ તુ તદા વેગાદવપ્લુત્ય મહારથાત્। કોપમાહારયત્ તીવ્રં ભ્રાતરં પ્રતિ રાવણઃ
ઘોડાઓના મરણ પછી રાવણ ઝડપથી પોતાના મહારથ પરથી નીચે કૂદ્યો અને ભાઈ વિરુદ્ધ ભારે ક્રોધથી ભરાયો.
તતઃ શક્તિં મહાશક્તિઃ પ્રદીપ્તામશનીમિવ। વિભીષણાય ચિક્ષેપ રાક્ષસેન્દ્રઃ પ્રતાપવાન્
પછી રાક્ષસોના પરાક્રમી રાજા રાવણે વિભીષણ તરફ વીજળી જેવી જ્વલંત શક્તિ ફેંકી.
અપ્રાપ્તામેવ તાં બાણૈસ્ત્રિભિશ્ચિચ્છેદ લક્ષ્મણઃ। અથોદતિષ્ઠત્ સંનાદો વાનરાણાં મહારણે
એ શક્તિ વિભીષણ સુધી પહોંચે એ પહેલાં જ લક્ષ્મણે ત્રણ તીરો વડે તેને કાપી નાખી, અને પછી યુદ્ધભૂમિ પર વાનરોમાં આનંદનો મહા ગર્જના થયો.