ઉભૌ હિ યેન વ્રજતસ્તેન તેન શરોર્મયઃ। ઊર્મયો વાયુના વિદ્ધા જગ્મુઃ સાગરયોરિવ
જ્યાં પણ બન્ને જતા, ત્યાં બાણોની તરંગો પવનથી ઉઠતી, જાણે દરિયાની લહેરો ઉછળે.
તતઃ સંસક્તહસ્તસ્તુ રાવણો લોકરાવણઃ। નારાચમાલાં રામસ્ય લલાટે પ્રત્યમુઞ્ચત
પછી લોકમાં ભય ફેલાવનાર રાવણે, હાથમાં બળથી, રામના કપાળ પર લોખંડના બાણોની માળા છોડીને પ્રહાર કર્યો.
રૌદ્રચાપપ્રયુક્તાં તાં નીલોત્પલદલપ્રભામ્। શિરસાધારયદ્ રામો ન વ્યથામભ્યપદ્યત
ભયાનક ધનુષ્યથી છોડવામાં આવેલા, નીલકમળની પાંખડીઓ જેવો તેજ ધરાવતો એ શસ્ત્ર રામે પોતાના માથે સહન કર્યો અને ذرાય પણ ડગ્યો નહીં.
અથ મન્ત્રાનપિ જપન્ રૌદ્રમસ્ત્રમુદીરયન્। શરાન્ ભૂયઃ સમાદાય રામઃ ક્રોધસમન્વિતઃ
પછી રામે મંત્રોચ્ચાર કરીને ભયાનક અસ્ત્ર ઉગ્ર બનાવ્યું અને ક્રોધથી ભરાઈ ફરીથી બાણો હાથમાં લીધા.
મુમોચ ચ મહાતેજાશ્ચાપમાયમ્ય વીર્યવાન્। તાન્ શરાન્ રાક્ષસેન્દ્રાય ચિક્ષેપાચ્છિન્નસાયકઃ
મહાતેજસ્વી અને પરાક્રમી રામે ધનુષ્ય ખેંચી, પોતાના અખંડ બાણો રાક્ષસોના રાજા પર છોડ્યા.
તે મહામેઘસંકાશે કવચે પતિતાઃ શરાઃ। અવધ્યે રાક્ષસેન્દ્રસ્ય ન વ્યથાં જનયંસ્તદા
મોટા વાદળ જેવો દેખાતા રાવણના કવચ પર પડેલા એ બાણોએ, અજય રાક્ષસરાજને એ સમયે કોઈ દુઃખ આપ્યું નહીં.
પુનરેવાથ તં રામો રથસ્થં રાક્ષસાધિપમ્। લલાટે પરમાસ્ત્રેણ સર્વાસ્ત્રકુશલોઽભિનત્
પછી ફરીથી, સર્વશસ્ત્રકુશળ રામે, રથમાં ઊભેલા રાક્ષસરાજના કપાળ પર શ્રેષ્ઠ અસ્ત્રથી પ્રહાર કર્યો.
તે ભિત્ત્વા બાણરૂપાણિ પઞ્ચશીર્ષા ઇવોરગાઃ। શ્વસન્તો વિવિશુર્ભૂમિં રાવણપ્રતિકૂલિતાઃ
પાંચ માથાવાળા સાપ જેવાં રૂપ ધારણ કરેલા એ બાણોએ ભેદી, ફુફાટતા ભૂમિમાં પ્રવેશ કર્યો, રાવણ દ્વારા પરાવૃત્ત થયા.
નિહત્ય રાઘવસ્યાસ્ત્રં રાવણઃ ક્રોધમૂર્ચ્છિતઃ। આસુરં સુમહાઘોરમસ્ત્રં પ્રાદુશ્ચકાર સઃ
રાઘવના અસ્ત્રને નિષ્ફળ બનાવી, રાવણ ક્રોધથી ભરાઈ, અત્યંત ભયાનક અસુર અસ્ત્ર છોડ્યું.
સિંહવ્યાઘ્રમુખાંશ્ચાપિ કઙ્કકોકમુખાનપિ। ગૃધ્રશ્યેનમુખાંશ્ચાપિ શૃગાલવદનાંસ્તથા
તેણે સિંહ, વાઘ, કંક, કોયલ, ગૃધ્ર, શ્યેન અને શિયાળ જેવા મુખવાળા તીખા બાણો છોડ્યા.
ઈહામૃગમુખાંશ્ચાપિ વ્યાદિતાસ્યાન્ ભયાવહાન્। પઞ્ચાસ્યાઁલ્લેલિહાનાંશ્ચ સસર્જ નિશિતાન્ શરાન્
તેણે ઇહામૃગ જેવા, મોટાં ખૂલેલા મોઢાવાળા, ભયજનક અને પાંચ મોઢાવાળા, જીભ લપલપાવતા તીખા બાણો પણ છોડ્યા.
શરાન્ ખરમુખાંશ્ચાન્યાન્ વરાહમુખસંશ્રિતાન્। શ્વાનકુક્કુટવક્ત્રાંશ્ચ મકરાશીવિષાનનાન્
પછી તેણે ગધેડા, વરાહ, કૂતરા, કોક, મગર અને ઝેરી સાપ જેવા મુખવાળા બીજા તીરો છોડ્યા.
એતાંશ્ચાન્યાંશ્ચ માયાભિઃ સસર્જ નિશિતાઞ્છરાન્। રામં પ્રતિ મહાતેજાઃ ક્રુદ્ધઃ સર્પ ઇવ શ્વસન્
અને પછી, માયાથી અનેક તીખા તીરો રામ સામે ગુસ્સામાં ફૂંકતા સાપ જેવો છોડ્યા.
આસુરેણ સમાવિષ્ટઃ સોઽસ્ત્રેણ રઘુપુઙ્ગવઃ। સસર્જાસ્ત્રં મહોત્સાહં પાવકં પાવકોપમઃ
આસુર અસ્ત્રના પ્રભાવથી રઘુકુલશિરોમણિ રામે ઉત્સાહપૂર્વક અગ્નિ જેવું તેજસ્વી અસ્ત્ર છોડ્યું.
અગ્નિદીપ્તમુખાન્ બાણાંસ્તત્ર સૂર્યમુખાનપિ। ચન્દ્રાર્ધચન્દ્રવક્ત્રાંશ્ચ ધૂમકેતુમુખાનપિ। ગ્રહનક્ષત્રવર્ણાંશ્ચ મહોલ્કામુખસંસ્થિતાન્
ત્યારે તેણે અગ્નિ જેવું દીપતું મુખ ધરાવતા, સૂર્ય, ચાંદ્ર, અર્ધચાંદ્ર, ધૂમકેતુ, ગ્રહ-નક્ષત્ર અને મહા ઉલ્કા જેવા રંગવાળા તીરો છોડ્યા.
વિદ્યુજ્જિહ્વોપમાંશ્ચાપિ સસર્જ વિવિધાઞ્છરાન્। તે રાવણશરા ઘોરા રાઘવાસ્ત્રસમાહતાઃ
પછી તેણે વીજળી જેવી જીભવાળા અનેક પ્રકારના તીરો છોડ્યા; રાવણના એ ભયાનક તીરો રાઘવના અસ્ત્રથી પરાસ્ત થયા.
વિલયં જગ્મુરાકાશે જઘ્નુશ્ચૈવ સહસ્રશઃ। તદસ્ત્રં નિહતં દૃષ્ટ્વા રામેણાક્લિષ્ટકર્મણા
એ બધા તીરો આકાશમાં અદૃશ્ય થઈ ગયા અને હજારોની સંખ્યામાં નાશ પામ્યા; રામના નિઃશ્રમ કાર્યથી એ અસ્ત્રને હારતા જોઈને,
હૃષ્ટા નેદુસ્તતઃ સર્વે કપયઃ કામરૂપિણઃ। સુગ્રીવાભિમુખા વીરાઃ સમ્પરિક્ષિપ્ય રાઘવમ્
બધા કામરૂપ વાનરો આનંદથી જયઘોષ કરવા લાગ્યા અને સુગ્રીવ સામે જોઈને રાઘવને ઘેરી લીધા.
તતસ્તદસ્ત્રં વિનિહત્ય રાઘવઃ પ્રસહ્ય તદ્ રાવણબાહુનિઃસૃતમ્। મુદાન્વિતો દાશરથિર્મહાત્મા વિનેદુરુચ્ચૈર્મુદિતાઃ કપીશ્વરાઃ
પછી એ અસ્ત્રને વિનાશ કરી, દશરથપુત્ર મહાત્મા રાઘવે રાવણના હાથમાંથી નીકળેલા હુમલાને પણ જીત્યો; વાનરમુખ્યો આનંદથી ઉંચા અવાજે જયઘોષ કરવા લાગ્યા.
thumb|શતતમઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે યુદ્ધકાણ્ડે શતતમઃ સર્ગઃ ॥૬-
શ્રીમદ્વાલ્મીકિ રામાયણના યુદ્ધકાંડનો સોમો સર્ગ હવે સાંભળો.
તસ્મિન્ પ્રતિહતેઽસ્ત્રે તુ રાવણો રાક્ષસાધિપઃ। ક્રોધં ચ દ્વિગુણં ચક્રે ક્રોધાચ્ચાસ્ત્રમનન્તરમ્
જ્યારે એ અસ્ત્ર પરાસ્ત થયું, ત્યારે રાક્ષસાધિપતિ રાવણે ગુસ્સો બે ગણી વધાર્યો અને એ ગુસ્સામાં તરત જ બીજું અસ્ત્ર તૈયાર કર્યું.
મયેન વિહિતં રૌદ્રમન્યદસ્ત્રં મહાદ્યુતિઃ। ઉત્સ્રષ્ટું રાવણો ભીમં રાઘવાય પ્રચક્રમે
મહાતેજસ્વી રાવણે માયા દ્વારા બનાવેલું ભયાનક અસ્ત્ર રાઘવ સામે છોડવાનું શરૂ કર્યું.
તતઃ શૂલાનિ નિશ્ચેરુર્ગદાશ્ચ મુસલાનિ ચ। કાર્મુકાદ્ દીપ્યમાનાનિ વજ્રસારાણિ સર્વશઃ
પછી તેના ધનુષ્યમાંથી તેજસ્વી અને વજ્ર જેવી મજબૂત ભાલા, ગદા અને મુસળો નીકળી પડ્યા.
મુદ્ગરાઃ કૂટપાશાશ્ચ દીપ્તાશ્ચાશનયસ્તથા। નિષ્પેતુર્વિવિધાસ્તીક્ષ્ણા વાતા ઇવ યુગક્ષયે
મુદગરા, કાંટાવાળા ફાંસ અને અગ્નિ જેવાં જ્વલંત અનેક ભયાનક શસ્ત્રો પણ, યુગના અંતે વાવાઝોડા જેવાં, બહાર નીકળી આવ્યા.
તદસ્ત્રં રાઘવઃ શ્રીમાનુત્તમાસ્ત્રવિદાં વરઃ। જઘાન પરમાસ્ત્રેણ ગાન્ધર્વેણ મહાદ્યુતિઃ
એ અસ્ત્રને શ્રીમંત રાઘવે, ઉત્તમ અસ્ત્રોમાં શ્રેષ્ઠ એવા ગાન્ધર્વ અસ્ત્રથી નાશ કરી દીધું.
તસ્મિન્ પ્રતિહતેઽસ્ત્રે તુ રાઘવેણ મહાત્મના। રાવણઃ ક્રોધતામ્રાક્ષઃ સૌરમસ્ત્રમુદીરયત્
જ્યારે એ અસ્ત્ર મહાત્મા રાઘવે પરાસ્ત કર્યું, ત્યારે ગુસ્સાથી આંખ લાલ થયેલા રાવણે સૌર અસ્ત્ર છોડ્યું.
તતશ્ચક્રાણિ નિષ્પેતુર્ભાસ્વરાણિ મહાન્તિ ચ। કાર્મુકાદ્ ભીમવેગસ્ય દશગ્રીવસ્ય ધીમતઃ
પછી દશમુખ રાવણના ધનુષ્યમાંથી ભયાનક ગતિવાળા, તેજસ્વી અને વિશાળ ચક્રો નીકળી પડ્યા.
તૈરાસીદ્ ગગનં દીપ્તં સમ્પતદ્ભિઃ સમન્તતઃ। પતદ્ભિશ્ચ દિશો દીપ્તાશ્ચન્દ્રસૂર્યગ્રહૈરિવ
એ ચક્રો આકાશમાં ચારે બાજુ ઉડતાં, આખું આકાશ તેજથી ઝળહળી ઉઠ્યું અને દિશાઓ પણ ચમકી ઉઠી, જાણે ચાંદ્ર, સૂર્ય અને ગ્રહો ખસી રહ્યા હોય.
તાનિ ચિચ્છેદ બાણૌઘૈશ્ચક્રાણિ તુ સ રાઘવઃ। આયુધાનિ ચ ચિત્રાણિ રાવણસ્ય ચમૂમુખે
રાઘવે એ બધા ચક્રો અને રાવણના ચમત્કારીક શસ્ત્રોને સેના સામે તીરોની વરસાદથી કાપી નાખ્યા.
તદસ્ત્રં તુ હતં દૃષ્ટ્વા રાવણો રાક્ષસાધિપઃ। વિવ્યાધ દશભિર્બાણૈ રામં સર્વેષુ મર્મસુ
જ્યારે રાવણએ જોયું કે તેનું શસ્ત્ર નાશ પામ્યું છે, ત્યારે રાક્ષસોના રાજાએ દસ તીરો વડે રામના બધા મુખ્ય અંગોમાં ઘા કર્યા.