કલ્પ્યતાં મે રથઃ શીઘ્રં ક્ષિપ્રમાનીયતાં ધનુઃ। અનુપ્રયાન્તુ માં યુદ્ધે યેઽત્ર શિષ્ટા નિશાચરાઃ
મારો રથ તરત તૈયાર કરો, ધનુષ્ય પણ લાવો; અહીં બચેલા બધા રાત્રીચર પણ યુદ્ધમાં મારા સાથે ચાલે.
તસ્ય તદ્ વચનં શ્રુત્વા મહાપાર્શ્વોઽબ્રવીદ્ વચઃ। બલાધ્યક્ષાન્ સ્થિતાંસ્તત્ર બલં સંત્વર્યતામિતિ
મહાપાર્શ્વએ એ વાત સાંભળી અને કહ્યું: 'અહીં ઊભેલા સૈન્યના મુખ્યોએ સૈનિકોને ઝડપથી આગળ વધવા માટે પ્રેરણા આપો.'
બલાધ્યક્ષાસ્તુ સંયુક્તા રાક્ષસાંસ્તાન્ ગૃહે ગૃહે। ચોદયન્તઃ પરિયયુર્લઙ્કાં લઘુપરાક્રમાઃ
પછી ચપળ અને બહાદુર સૈન્યપ્રમુખો ઘરેથી ઘરે જઈને આખી લંકામાં રાક્ષસોને જાગૃત કરવા લાગ્યા.
તતો મુહૂર્તાન્નિષ્પેતૂ રાક્ષસા ભીમદર્શનાઃ। નદન્તો ભીમવદના નાનાપ્રહરણૈર્ભુજૈઃ
થોડા જ સમયમાં ભયાનક દેખાવ ધરાવતા, ભયાનક અવાજો કરતા અને હાથે વિવિધ શસ્ત્રો ધરાવતા રાક્ષસો બહાર આવ્યા.
અસિભિઃ પટ્ટિશૈઃ શૂલૈર્ગદાભિર્મુસલૈર્હલૈઃ। શક્તિભિસ્તીક્ષ્ણધારાભિર્મહદ્ભિઃ કૂટમુદ્ગરૈઃ
તેઓએ તલવાર, ભાલા, ત્રિશૂલ, ગદા, મુસળ, હળ, તીક્ષ્ણ ધારવાળા શસ્ત્રો અને મોટા કાંટાવાળા હથિયારો સાથે સજ્જ હતા.
યષ્ટિભિર્વિવિધૈશ્ચક્રૈર્નિશિતૈશ્ચ પરશ્વધૈઃ। ભિન્દિપાલૈઃ શતઘ્નીભિરન્યૈશ્ચાપિ વરાયુધૈઃ
તેઓએ વિવિધ લાકડીઓ, ચક્રો, તીક્ષ્ણ કુહાડા, ગોળા ફેંકવાના સાધનો, પથ્થર ફેંકવાની યંત્રો અને અન્ય ઉત્તમ શસ્ત્રો પણ હાથમાં લીધા હતા.
અથાનયન્ બલાધ્યક્ષાશ્ચત્વારો રાવણાજ્ઞયા। રથાનાં નિયુતં સાગ્રં નાગાનાં નિયુતત્રયમ્
પછી રાવણના આદેશે ચાર સૈન્યપ્રમુખોએ લાખ રથો અને ત્રણ લાખ હાથીઓ તૈયાર કર્યા.
અશ્વાનાં ષષ્ટિકોટ્યસ્તુ ખરોષ્ટ્રાણાં તથૈવ ચ। પદાતયસ્ત્વસંખ્યાતા જગ્મુસ્તે રાજશાસનાત્
અશ્વોની સાઠ કરોડ સંખ્યા હતી અને ખચ્ચર તથા ઊંટ પણ એટલાં જ હતા; પગપાળા સૈનિકોની તો ગણતરી જ નહોતી, બધા રાજાના આદેશે આગળ વધ્યા.
બલાધ્યક્ષાશ્ચ સંસ્થાપ્ય રાજ્ઞઃ સેનાં પુરઃસ્થિતામ્। એતસ્મિન્નન્તરે સૂતઃ સ્થાપયામાસ તં રથમ્
સૈન્યપ્રમુખોએ રાજાની સેનાને આગળ ગોઠવી, અને એ જ સમયે રથચાલકે રથ લાવીને ઉભું રાખ્યું.
દિવ્યાસ્ત્રવરસમ્પન્નં નાનાલંકારભૂષિતમ્। નાનાયુધસમાકીર્ણં કિઙ્કિણીજાલસંયુતમ્
એ રથમાં ઉત્તમ દૈવી શસ્ત્રો હતા, વિવિધ આભૂષણોથી શોભતો, અનેક શસ્ત્રોથી ભરેલો અને ઘંટીઓની જાળથી સજ્જ હતો.
નાનારત્નપરિક્ષિપ્તં રત્નસ્તમ્ભૈર્વિરાજિતમ્। જામ્બૂનદમયૈશ્ચૈવ સહસ્રકલશૈર્વૃતમ્
તે રથ વિવિધ રત્નોથી ઘેરાયેલો હતો, રત્નજડિત સ્તંભોથી ઝગમગતો અને હજારો સોનાના કલશોથી ઢંકાયેલો હતો.
તં દૃષ્ટ્વા રાક્ષસાઃ સર્વે વિસ્મયં પરમં ગતાઃ। તં દૃષ્ટ્વા સહસોત્થાય રાવણો રાક્ષસેશ્વરઃ
એ રથ જોઈને બધા રાક્ષસો અતિ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા; અને રાક્ષસોના રાજા રાવણે પણ એ જોઈને તરત ઊભો રહી ગયો.
કોટિસૂર્યપ્રતીકાશં જ્વલન્તમિવ પાવકમ્। દ્રુતં સૂતસમાયુક્તં યુક્તાષ્ટતુરગં રથમ્। આરુરોહ તદા ભીમં દીપ્યમાનં સ્વતેજસા
એ રથ કરોડો સૂર્ય જેટલું તેજસ્વી, અગ્નિ જેવું ઝળહળતું, આઠ ઘોડાઓ જોડાયેલું અને રથચાલક સાથે હતું; રાવણે પોતાનું તેજ પ્રગટાવતું એ ભયાનક રથ ચડી લીધું.
તતઃ પ્રયાતઃ સહસા રાક્ષસૈર્બહુભિર્વૃતઃ। રાવણઃ સત્ત્વગામ્ભીર્યાદ્ દારયન્નિવ મેદિનીમ્
પછી રાવણ અનેક રાક્ષસોથી ઘેરાઈને, પોતાના ગાંભીર્યથી જાણે પૃથ્વીને ફાડી નાખે છે એમ, અચાનક આગળ વધ્યો.
તતશ્ચાસીન્મહાનાદસ્તૂર્યાણાં ચ તતસ્તતઃ। મૃદઙ્ગૈઃ પટહૈઃ શઙ્ખૈઃ કલહૈઃ સહ રક્ષસામ્
પછી ત્યાં સતત ઢોલ, મૃદંગ, પટાહ, શંખ અને રાક્ષસોના કલરવથી મોટો ગજ્જન શરૂ થયો.
આગતો રક્ષસાં રાજા છત્રચામરસંયુતઃ। સીતાપહારી દુર્વૃત્તો બ્રહ્મઘ્નો દેવકણ્ટકઃ। યોદ્ધું રઘુવરેણેતિ શુશ્રુવે કલહધ્વનિઃ
રાક્ષસોના રાજા, છત્ર અને ચામર સાથે, જે સીતાનું અપહરણ કરનાર, દુષ્ટ, બ્રાહ્મણહંતાક અને દેવોના દુઃખદાતા છે, એ આવી પહોંચ્યો; અને 'રઘુવંશના શ્રેષ્ઠ સાથે યુદ્ધ કરવા આવ્યો છે' એવો કલરવ સંભળાયો.
તેન નાદેન મહતા પૃથિવી સમકમ્પત। તં શબ્દં સહસા શ્રુત્વા વાનરા દુદ્રુવુર્ભયાત્
એ મહા અવાજથી પૃથ્વી ધ્રુજી ઉઠી; અને એ અવાજ અચાનક સાંભળીને વાનરો ડરીને ભાગી ગયા.
રાવણસ્તુ મહાબાહુઃ સચિવૈઃ પરિવારિતઃ। આજગામ મહાતેજા જયાય વિજયં પ્રતિ
પણ મહાબાહુ રાવણ, પોતાના મંત્રીઓથી ઘેરાયેલો અને તેજથી ઝગમગતો, વિજયની આશાએ યુદ્ધ માટે આગળ વધ્યો.
રાવણેનાભ્યનુજ્ઞાતૌ મહાપાર્શ્વમહોદરૌ। વિરૂપાક્ષશ્ચ દુર્ધર્ષો રથાનારુરુહુસ્તદા
પછી રાવણના આદેશે મહાપાર્શ્વ, મહોદર અને ભયાનક વિરૂપાક્ષે પોતાના રથ ચઢ્યા.
તે તુ હૃષ્ટાભિનર્દન્તો ભિન્દન્ત ઇવ મેદિનીમ્। નાદં ઘોરં વિમુઞ્ચન્તો નિર્યયુર્જયકાઙ્ક્ષિણઃ
તેઓ આનંદથી ગર્જના કરતાં, ધરતી ફાડી નાખે તેમ અવાજો કરતા, ભયાનક ધ્વનિ સાથે વિજયની આશાએ બહાર નીકળી પડ્યા.
તતો યુદ્ધાય તેજસ્વી રક્ષોગણબલૈર્વૃતઃ। નિર્યયાવુદ્યતધનુઃ કાલાન્તકયમોપમઃ
પછી તેજસ્વી રાક્ષસોની સેના સાથે ઘેરાયેલો, ધનુષ્ય તાણીને, અંતકાળના યમરાજ જેવો, યુદ્ધ માટે બહાર આવ્યો.
તતઃ પ્રજવિતાશ્વેન રથેન સ મહારથઃ। દ્વારેણ નિર્યયૌ તેન યત્ર તૌ રામલક્ષ્મણૌ
પછી તે મહાન રથયોધા, ઝડપી ઘોડાઓ સાથે, એ દરવાજેથી બહાર ગયો જ્યાં રામ અને લક્ષ્મણ હતા.
તતો નષ્ટપ્રભઃ સૂર્યો દિશશ્ચ તિમિરાવૃતાઃ। દ્વિજાશ્ચ નેદુર્ઘોરાશ્ચ સંચચાલ ચ મેદિની
પછી સૂર્યની કાંતિ ઓછી થઈ ગઈ, દિશાઓ અંધકારથી ઢંકાઈ ગઈ, દ્વિજોએ અશુભ અવાજો કર્યા અને ધરતી ધ્રુજી ઉઠી.
વવર્ષ રુધિરં દેવશ્ચસ્ખલુશ્ચ તુરંગમાઃ। ધ્વજાગ્રે ન્યપતદ્ ગૃધ્રો વિનેદુશ્ચાશિવં શિવાઃ
આકાશમાંથી લોહી વરસ્યું, ઘોડાઓ લથડ્યા, ધ્વજના શિખરે ગૃધ્ર પડ્યો અને શિયાળોએ અશુભ રીતે હાંકડા પાડ્યા.
નયનં ચાસ્ફુરદ્ વામં વામો બાહુરકમ્પત। વિવર્ણવદનશ્ચાસીત્ કિંચિદભ્રશ્યત સ્વનઃ
તેણું ડાબું આંખ ફફડ્યું, ડાબું હાથ કંપાયું, ચહેરો ફિક્કો પડી ગયો અને અવાજ પણ થોડો અડખમ થયો.
તતો નિષ્પતતો યુદ્ધે દશગ્રીવસ્ય રક્ષસઃ। રણે નિધનશંસીનિ રૂપાણ્યેતાનિ જજ્ઞિરે
પછી જ્યારે દશાનન રાક્ષસ યુદ્ધ માટે નીકળ્યો, ત્યારે આવા અશુભ સંકેતો દેખાયા, જે યુદ્ધમાં મૃત્યુનું સૂચન કરતા હતા.
અન્તરિક્ષાત્ પપાતોલ્કા નિર્ઘાતસમનિઃસ્વના। વિનેદુરશિવા ગૃધ્રા વાયસૈરભિમિશ્રિતાઃ
આકાશમાંથી એક ઉલ્કા ગાજ સાથે પડી, ગૃધ્રો અને કાગડાઓ સાથે મળીને અશુભ અવાજો કરતા હતા.
એતાનચિન્તયન્ ઘોરાનુત્પાતાન્ સમવસ્થિતાન્। નિર્યયૌ રાવણો મોહાદ્ વધાર્થં કાલચોદિતઃ
આ ભયાનક અશુભ સંકેતોને અવગણીને, રાવણ મોહમાં અને કાળના પ્રેરણે, પોતાના મૃત્યુ માટે બહાર ગયો.
તેષાં તુ રથઘોષેણ રાક્ષસાનાં મહાત્મનામ્। વાનરાણામપિ ચમૂર્યુદ્ધાયૈવાભ્યવર્તત
મહાન રાક્ષસોના રથના ઘોંઘાટથી વાનર સેના પણ યુદ્ધ માટે આગળ વધી.
તેષાં તુ તુમુલં યુદ્ધં બભૂવ કપિરક્ષસામ્। અન્યોન્યમાહ્વયાનાનાં ક્રુદ્ધાનાં જયમિચ્છતામ્
પછી વાનરો અને રાક્ષસો વચ્ચે ભારે યુદ્ધ થયું, બંને પક્ષે ગુસ્સે અને વિજયની ઇચ્છાથી એકબીજાને લલકારતા.