લક્ષ્મણેન્દ્રજિતૌ વીરૌ મહાબલશરાસનૌ। અન્યોન્યં જઘ્નતુર્વીરૌ વિશિખૈર્ભીમવિક્રમૌ
લક્ષ્મણ અને ઇન્દ્રજિત, બંને મહાવીર અને શક્તિશાળી ધનુર્ધરોએ, એકબીજાને ભયાનક બાણોથી ઘાયલ કર્યા અને ભયાનક પરાક્રમ બતાવ્યો.
તતઃ શોણિતદિગ્ધાઙ્ગૌ લક્ષ્મણેન્દ્રજિતાવુભૌ। રણે તૌ રેજતુર્વીરૌ પુષ્પિતાવિવ કિંશુકૌ
પછી લક્ષ્મણ અને ઇન્દ્રજિત, બંનેના શરીર લોહીથી લથપથ, યુદ્ધમાં ફૂલેલા કિંચુક વૃક્ષો જેવા તેજસ્વી લાગતા હતા.
તૌ પરસ્પરમભ્યેત્ય સર્વગાત્રેષુ ધન્વિનૌ। ઘોરૈર્વિવ્યધતુર્બાણૈઃ કૃતભાવાવુભૌ જયે
બંને ધનુર્ધરો એકબીજાની નજીક આવ્યા અને ભયાનક બાણોથી એકબીજાના સર્વાંગ પર ઘા કર્યા; બંનેના મનમાં વિજયની જ લાગણી હતી.
તતઃ સમરકોપેન સંયુતો રાવણાત્મજઃ। વિભીષણં ત્રિભિર્બાણૈર્વિવ્યાધ વદને શુભે
પછી યુદ્ધક્રોધથી ભરેલા રાવણપુત્રે વિભીષણના સુંદર મુખમાં ત્રણ બાણો ઘૂસાડ્યા.
અયોમુખૈસ્ત્રિભિર્વિદ્ધ્વા રાક્ષસેન્દ્રં વિભીષણમ્। એકૈકેનાભિવિવ્યાધ તાન્ સર્વાન્ હરિયૂથપાન્
લોખંડના મુખવાળા ત્રણ બાણોથી રાક્ષસોમાં શ્રેષ્ઠ વિભીષણને ઘાયલ કર્યા પછી, તેણે દરેક વાનરપ્રમુખને એક-એક બાણ મારી ઘાયલ કર્યા.
તસ્મૈ દૃઢતરં ક્રુદ્ધો જઘાન ગદયા હયાન્। વિભીષણો મહાતેજા રાવણેઃ સ દુરાત્મનઃ
ક્રોધિત અને તેજસ્વી વિભીષણે દુષ્ટ રાવણપુત્રના ઘોડાઓને પોતાની ગદાથી જોરદાર પ્રહાર કરીને ઘાયલ કરી નાખ્યા.
સ હતાશ્વાદવપ્લુત્ય રથાન્નિહતસારથેઃ। અથ શક્તિં મહાતેજાઃ પિતૃવ્યાય મુમોચ હ
ઘોડા અને રથચાલક મરી ગયા પછી, તે મહાવીર રથમાંથી નીચે ઊતરીને પોતાના કાકા પર ભયાનક શક્તિ ફેંકી.
તામાપતન્તીં સમ્પ્રેક્ષ્ય સુમિત્રાનન્દવર્ધનઃ। ચિચ્છેદ નિશિતૈર્બાણૈર્દશધાપાતયદ્ ભુવિ
સુમિત્રાનંદવર્ધન લક્ષ્મણે, પોતાની તરફ આવતી એ શક્તિને જોઈ, તીક્ષ્ણ બાણોથી તેને દસ ટુકડામાં કાપી જમીન પર પાડી દીધી.
તસ્મૈ દૃઢધનુઃ ક્રુદ્ધો હતાશ્વાય વિભીષણઃ। વજ્રસ્પર્શસમાન્ પઞ્ચ સસર્જોરસિ માર્ગણાન્
પછી, ઘોડાઓના મૃત્યુથી દુઃખી અને ક્રોધિત વિભીષણે મજબૂત ધનુષ્યથી, વજ્ર જેવાં પાંચ બાણો તેની છાતી પર છોડ્યા.
તે તસ્ય કાયં ભિત્ત્વા તુ રુક્મપુઙ્ખા નિમિત્તગાઃ। બભૂવુર્લોહિતાદિગ્ધા રક્તા ઇવ મહોરગાઃ
તે બાણો, જે સોનાની અગ્રભાગવાળા હતા અને નિશ્ચિત લક્ષ્ય સાથે છોડવામાં આવ્યા હતા, તેણે તેના શરીરને ભેદી નાખ્યા અને લોહીથી લથપથ થઈ ગયા, જાણે લાલ રંગના વિશાળ સાપો હોય એમ લાગતા હતા.
સ પિતૃવ્યસ્ય સંક્રુદ્ધ ઇન્દ્રજિચ્છરમાદદે। ઉત્તમં રક્ષસાં મધ્યે યમદત્તં મહાબલઃ
પછી ઇન્દ્રજિત, રાક્ષસોમાં મહાબળવાન અને ક્રોધથી ભરેલો, પોતાના કાકા સામે યમરાજે આપેલો શ્રેષ્ઠ બાણ હાથમાં લીધો.
તં સમીક્ષ્ય મહાતેજા મહેષું તેન સંહિતમ્। લક્ષ્મણોઽપ્યાદદે બાણમન્યદ્ ભીમપરાક્રમઃ
તે મહાન તેજસ્વી અને ભયાનક પરાક્રમી ઇન્દ્રજિતે ધનુષ પર મોટો બાણ ચડાવેલો જોઈ, લક્ષ્મણે પણ બીજો બાણ હાથમાં લીધો.
કુબેરેણ સ્વયં સ્વપ્ને યદ્ દત્તમમિતાત્મના। દુર્જયં દુર્વિષહ્યં ચ સેન્દ્રૈરપિ સુરાસુરૈઃ
એ બાણ, જે કુબેરે પોતે જ સ્વપ્નમાં આપ્યો હતો અને જેને દેવો, દૈત્યો અને ઇન્દ્ર પણ જીતવામાં અસમર્થ હતા, એ અપરાજિત અને અપરિહર્ય હતો.
તયોસ્તુ ધનુષી શ્રેષ્ઠે બાહુભિઃ પરિઘોપમૈઃ। વિકૃષ્યમાણે બલવત્ ક્રૌઞ્ચાવિવ ચુકૂજતુઃ
બન્ને વીરોએ પોતાના બાહુઓથી, જે લોખંડ જેવી મજબૂત હતી, શ્રેષ્ઠ ધનુષ્યો ખેંચ્યા ત્યારે, એ ધનુષ્યો ક્રૌંચ પક્ષીઓની જેમ ગુંજી ઉઠ્યા.
તાભ્યાં તુ ધનુષિ શ્રેષ્ઠે સંહિતૌ સાયકોત્તમૌ। વિકૃષ્યમાણૌ વીરાભ્યાં ભૃશં જજ્વલતુઃ શ્રિયા
બન્ને વીરોએ શ્રેષ્ઠ ધનુષ્યો પર ઉત્તમ બાણ ચડાવ્યા અને ખેંચ્યા ત્યારે, એ ધનુષ્યો તેજથી ઝગમગી ઉઠ્યા.
તૌ ભાસયન્તાવાકાશં ધનુર્ભ્યાં વિશિખૌ ચ્યુતૌ। મુખેન મુખમાહત્ય સંનિપેતતુરોજસા
બન્ને બાણો, ધનુષ્યમાંથી છૂટીને આકાશને પ્રકાશિત કરતા, સામસામે અથડાયા અને ભયાનક ગર્જના કરી.
સંનિપાતસ્તયોશ્ચાસીચ્છરયોર્ઘોરરૂપયોઃ। સધૂમવિસ્ફુલિઙ્ગશ્ચ તજ્જોઽગ્નિર્દારુણોઽભવત્
એ બે ભયાનક બાણોની અથડામણથી ધૂમ્ર અને ચિંગારીવાળું ભયાનક અગ્નિ પ્રગટ્યો.
તૌ મહાગ્રહસંકાશાવન્યોન્યં સંનિપત્ય ચ। સંગ્રામે શતધા યાતૌ મેદિન્યાં ચૈવ પેતતુઃ
એ બે, મહાગ્રહો જેવા દેખાતા, યુદ્ધમાં એકબીજા સાથે અથડાયા, સો ટુકડામાં વિખૂટી ગયા અને ધરતી પર પડી ગયા.
શરૌ પ્રતિહતૌ દૃષ્ટ્વા તાવુભૌ રણમૂર્ધનિ। વ્રીડિતૌ જાતરોષૌ ચ લક્ષ્મણેન્દ્રજિતૌ તદા
યુદ્ધના મથકમાં બંને બાણો રોકાઈ ગયા જોઈ, લક્ષ્મણ અને ઇન્દ્રજિત શરમાઈ ગયા અને ક્રોધથી ભરાઈ ગયા.
સુસંરબ્ધસ્તુ સૌમિત્રિરસ્ત્રં વારુણમાદદે। રૌદ્રં મહેન્દ્રજિદ્ યુદ્ધેઽપ્યસૃજદ્ યુધિ નિષ્ઠિતઃ
પછી અત્યંત ઉગ્ર થયેલા સૌમિત્રિએ વારુણ અસ્ત્ર ઉઠાવ્યું; અને ભયાનક મહેન્દ્રજિતે પણ યુદ્ધમાં ડટીને ભયાનક શસ્ત્ર છોડ્યું.
તેન તદ્વિહિતં શસ્ત્રં વારુણં પરમાદ્ભુતમ્। તતઃ ક્રુદ્ધો મહાતેજા ઇન્દ્રજિત્ સમિતિંજયઃ। આગ્નેયં સંદધે દીપ્તં સ લોકં સંક્ષિપન્નિવ
એ અદ્ભુત વારુણ અસ્ત્રને નિષ્ફળ બનાવાયું; ત્યારબાદ ક્રોધિત અને મહાતેજસ્વી, યુદ્ધવિજયી ઇન્દ્રજિતે જગતને ભસ્મ કરી નાખે તેમ તેજાળું અગ્નેય અસ્ત્ર ચડાવ્યું.
સૌરેણાસ્ત્રેણ તદ્ વીરો લક્ષ્મણઃ પર્યવારયત્। અસ્ત્રં નિવારિતં દૃષ્ટ્વા રાવણિઃ ક્રોધમૂર્ચ્છિતઃ
લક્ષ્મણ એ વીરએ શૌર્યપૂર્વક શૌર્ય અસ્ત્રથી એ શસ્ત્રને રોકી દીધું; પોતાનું અસ્ત્ર નિર્વિકાર જોઈ રાવણપુત્ર ક્રોધથી ઉકળી ઉઠ્યો.
આદદે નિશિતં બાણમાસુરં શત્રુદારણમ્। તસ્માચ્ચાપાદ્ વિનિષ્પેતુર્ભાસ્વરાઃ કૂટમુદ્ગરાઃ
તેણે તીક્ષ્ણ અને દુષ્ટ, શત્રુઓને નાશ કરનાર અસુર બાણ ઉઠાવ્યો; તેના ધનુષ્યમાંથી તેજાળુ, કાંટાવાળાં અને તીક્ષ્ણ બાણો છૂટ્યા.
શૂલાનિ ચ ભુશુણ્ડ્યશ્ચ ગદાઃ ખડ્ગાઃ પરશ્વધાઃ। તદ્ દૃષ્ટ્વા લક્ષ્મણઃ સંખ્યે ઘોરમસ્ત્રમથાસુરમ્
શૂળ, ગદા, મગદલ, તલવાર અને પરશુ જેવી ભયાનક શસ્ત્રો દેખાવા લાગી; એ ભયાનક અસુર અસ્ત્ર યુદ્ધમાં જોઈ, લક્ષ્મણ અડગ રહ્યો.
અવાર્યં સર્વભૂતાનાં સર્વશસ્ત્રવિદારણમ્। માહેશ્વરેણ દ્યુતિમાંસ્તદસ્ત્રં પ્રત્યવારયત્
જે અસ્ત્ર સર્વે જીવ માટે અપરાજિત અને સર્વ શસ્ત્રોને વિખેરનાર હતું, એ તેજસ્વી લક્ષ્મણે મહેશ્વર અસ્ત્રથી રોકી દીધું.
તયોઃ સમભવદ્ યુદ્ધમદ્ભુતં રોમહર્ષણમ્। ગગનસ્થાનિ ભૂતાનિ લક્ષ્મણં પર્યવારયન્
બન્ને વચ્ચે અદ્ભુત અને રોમાંચક યુદ્ધ થયું; આકાશમાં રહેલા ભૂતોએ લક્ષ્મણને ઘેરી લીધો.
ભૈરવાભિરુતે ભીમે યુદ્ધે વાનરરક્ષસામ્। ભૂતૈર્બહુભિરાકાશં વિસ્મિતૈરાવૃતં બભૌ
ભયાનક અવાજોથી ગુંજતા વાનર અને રાક્ષસોના યુદ્ધમાં, અનેક આશ્ચર્યચકિત ભૂતો આકાશમાં ભરી ગયા હતા.
ઋષયઃ પિતરો દેવા ગન્ધર્વગરુડોરગાઃ। શતક્રતું પુરસ્કૃત્ય રરક્ષુર્લક્ષ્મણં રણે
ઋષિઓ, પિતૃઓ, દેવતાઓ, ગાંધીર્વો, ગરુડ અને સાપોએ, ઇન્દ્રને આગળ રાખીને, યુદ્ધમાં લક્ષ્મણની રક્ષા કરી.
અથાન્યં માર્ગણશ્રેષ્ઠં સંદધે રાઘવાનુજઃ। હુતાશનસમસ્પર્શં રાવણાત્મજદારણમ્
પછી રાઘવના નાના ભાઈએ, અગ્નિ જેવી તીવ્રતા ધરાવતો અને રાવણપુત્રને સંહારવા માટે બનાવેલો શ્રેષ્ઠ બાણ ચડાવ્યો.
સુપત્રમનુવૃત્તાઙ્ગં સુપર્વાણં સુસંસ્થિતમ્। સુવર્ણવિકૃતં વીરઃ શરીરાન્તકરં શરમ્
એ વીરે સુંદર પાંખોવાળો, મજબૂત સાંધો ધરાવતો, સારી રીતે ગોઠવાયેલો, સોનાથી શોભિત અને શરીરને વિનાશ કરનાર એવો બાણ લીધો.