ઇમાં હત્વા તતો રામં લક્ષ્મણં ત્વાં ચ વાનર। સુગ્રીવં ચ વધિષ્યામિ તં ચાનાર્યં વિભીષણમ્
એને મારીને પછી હું રામ, લક્ષ્મણ, તને વાનર, સુગ્રીવ અને એ અધમ વિભીષણને પણ મારી નાંખીશ.
ન હન્તવ્યાઃ સ્ત્રિયશ્ચેતિ યદ્ બ્રવીષિ પ્લવંગમ। પીડાકરમમિત્રાણાં યચ્ચ કર્તવ્યમેવ તત્
તુ કહે છે કે, 'સ્ત્રીઓને મારવું નહીં જોઈએ', પણ દુશ્મનોને દુઃખ પહોંચાડવું જોઈએ એવું જે કંઈ હોય એ કરવું જ પડે.
તમેવમુક્ત્વા રુદતીં સીતાં માયામયીં ચ તામ્। શિતધારેણ ખડ્ગેન નિજઘાનેન્દ્રજિત્ સ્વયમ્
આવી રીતે બોલીને, ઇન્દ્રજિતે રડતી અને માયામયી એવી સીતાને તીક્ષ્ણ તલવારથી ઘાયલ કરી નાખી.
યજ્ઞોપવીતમાર્ગેણ છિન્ના તેન તપસ્વિની। સા પૃથિવ્યાં પૃથુશ્રોણી પપાત પ્રિયદર્શના
યજ્ઞોપવીતની જગ્યાએથી કાપી નાખવામાં આવેલી એ તપસ્વિ સ્ત્રી, વિશાળ કટિ અને સુંદર દેખાવાળી, ધરતી પર પડી ગઈ.
તામિન્દ્રજિત્ સ્ત્રિયં હત્વા હનૂમન્તમુવાચ હ। મયા રામસ્ય પશ્યેમાં પ્રિયાં શસ્ત્રનિષૂદિતામ્। એષા વિશસ્તા વૈદેહી નિષ્ફલો વઃ પરિશ્રમઃ
એ સ્ત્રીને મારીને ઇન્દ્રજિતે હનુમાનને કહ્યું: 'આ રહી રામની પ્રિય, મારા શસ્ત્રથી ઘાયલ થયેલી; વૈદેહી મરી ગઈ – હવે તમારો સારો પ્રયત્ન વ્યર્થ ગયો.'
તતઃ ખડ્ગેન મહતા હત્વા તામિન્દ્રજિત્સ્વયમ્। હૃષ્ટઃ સ રથમાસ્થાય નનાદ ચ મહાસ્વનમ્
પછી ઇન્દ્રજિતે મોટી તલવારથી એને મારી, આનંદમાં આવી રથમાં ચડીને જોરથી દહાડ્યો.
વાનરાઃ શુશ્રુવુઃ શબ્દમદૂરે પ્રત્યવસ્થિતાઃ। વ્યાદિતાસ્યસ્ય નદતસ્તદ્દુર્ગં સંશ્રિતસ્ય તુ
નજીક ઊભેલા વાનરો એના મોઢું ફાડીને દહાડવાનો અવાજ અને કિલ્લામાં છુપાઈ ગયેલો એ ધ્વનિ સાંભળી શક્યા.
તથા તુ સીતાં વિનિહત્ય દુર્મતિઃ પ્રહૃષ્ટચેતાઃ સ બભૂવ રાવણિઃ। તં હૃષ્ટરૂપં સમુદીક્ષ્ય વાનરા વિષણ્ણરૂપાઃ સમભિપ્રદુદ્રુવુઃ
આ રીતે સીતાને મારીને, રાવણપુત્ર દુષ્ટ મનથી ખૂબ ખુશ થયો; એને આનંદિત જોઈ વાનરો દુઃખથી ભરાઈને ચારે તરફ ભાગી ગયા.
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીયે આદિકાવ્યે યુદ્ધકાણ્ડે એકાશીતિતમઃ સર્ગઃ
આ રીતે શ્રીમદ્વાલ્મીકિ રામાયણના યુદ્ધકાંડનો એક્યાસીમો સર્ગ પૂર્ણ થયો.
thumb|દ્વ્યશીતતમઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે યુદ્ધકાણ્ડે દ્વ્યશીતતમઃ સર્ગઃ ॥૬-
હવે શ્રીમદ્વાલ્મીકિ રામાયણના યુદ્ધકાંડનો બ્યાસીમો સર્ગ સાંભળો.
શ્રુત્વા તુ ભીમનિર્હ્રાદં શક્રાશનિસમસ્વનમ્। વીક્ષ્યમાણા દિશઃ સર્વા દુદ્રુવુર્વાનરા ભૃશમ્
જ્યારે એ ભયાનક દહાડ, જે ઇન્દ્રના વજ્ર જેવી ગર્જના જેવી હતી, વાનરોને સાંભળાઈ, ત્યારે તેઓ બધે જોઈને ખૂબ જ ભયભીત થઈ ભાગી ગયા.
તાનુવાચ તતઃ સર્વાન્ હનૂમાન્ મારુતાત્મજઃ। વિષણ્ણવદનાન્ દીનાંસ્ત્રસ્તાન્ વિદ્રવતઃ પૃથક્
પછી પવનપુત્ર હનુમાને બધા વાનરોએ, જે ડરીને અલગ-અલગ ભાગી રહ્યા હતા અને જેમના ચહેરા ઉત્સાહહીન અને દુઃખી લાગતા હતા, એમને સંબોધ્યા.
કસ્માદ્ વિષણ્ણવદના વિદ્રવધ્વં પ્લવંગમાઃ। ત્યક્તયુદ્ધસમુત્સાહાઃ શૂરત્વં ક્વ નુ વો ગતમ્
હે વાનરો, તમે કેમ આવાં નિરાશ ચહેરા કરીને ભાગી રહ્યા છો? યુદ્ધનો ઉત્સાહ કેમ છોડી દીધો? તમારું શૂરપણું ક્યાં ગયું?
પૃષ્ઠતોઽનુવ્રજધ્વં મામગ્રતો યાન્તમાહવે। શૂરૈરભિજનોપેતૈરયુક્તં હિ નિવર્તિતુમ્
હું આગળ યુદ્ધમાં જઈ રહ્યો છું, તમે બધા મારી પાછળ આવો. સાચા શૂરવીરો અને ઉન્નત વંશના લોકો માટે પાછા ફરવું યોગ્ય નથી.
એવમુક્તાઃ સુસંક્રુદ્ધા વાયુપુત્રેણ ધીમતા। શૈલશૃઙ્ગાન્ દ્રુમાંશ્ચૈવ જગૃહુર્હૃષ્ટમાનસાઃ
પવનપુત્ર હનુમાનના આવા વચનોથી વાનરો ખૂબ જ ગુસ્સે થયા અને આનંદથી પર્વતોના શિખરો અને વૃક્ષો ઉપાડી લીધા.
અભિપેતુશ્ચ ગર્જન્તો રાક્ષસાન્ વાનરર્ષભાઃ। પરિવાર્ય હનૂમન્તમન્વયુશ્ચ મહાહવે
પછી વાનરોએ ગર્જના કરતા રાક્ષસો પર તૂટી પડ્યા, હનુમાનને ઘેરીને અને એમના પાછળ યુદ્ધમાં ધસી ગયા.
સ તૈર્વાનરમુખ્યૈસ્તુ હનૂમાન્ સર્વતો વૃતઃ। હુતાશન ઇવાર્ચિષ્માનદહચ્છત્રુવાહિનીમ્
એ રીતે સર્વત્ર વાનરમુખ્યો દ્વારા ઘેરાયેલા હનુમાન શત્રુસેનાને દહન કરતા અગ્નિ જેવો પ્રગટ્યા.
સ રાક્ષસાનાં કદનં ચકાર સુમહાકપિઃ। વૃતો વાનરસૈન્યેન કાલાન્તકયમોપમઃ
મહાકપી હનુમાન વાનરસેનાથી ઘેરાયેલા અને સમયના અંતે યમરાજ જેવાં ભયાનક લાગતા, રાક્ષસોમાં વિનાશ લાવ્યા.
સ તુ શોકેન ચાવિષ્ટઃ કોપેન મહતા કપિઃ। હનૂમાન્ રાવણિરથે મહતીં પાતયચ્છિલામ્
પછી હનુમાન, ભારે દુઃખ અને ગુસ્સાથી ભરાઈને, રાવણના રથ પર એક વિશાળ પથ્થર ફેંક્યો.
તામાપતન્તીં દૃષ્ટ્વૈવ રથઃ સારથિના તદા। વિધેયાશ્વસમાયુક્તઃ વિદૂરમપવાહિતઃ
એ પથ્થર આવી રહ્યું છે એવું જોઈને, સારથીએ સુપાત્ર ઘોડાઓ જોડાયેલો રથ ઝડપથી દૂર હંકારી લીધો.
તમિન્દ્રજિતમપ્રાપ્ય રથસ્થં સહસારથિમ્। વિવેશ ધરણીં ભિત્ત્વા સા શિલા વ્યર્થમુદ્યતા
એ પથ્થર રથમાં ઊભેલા ઇન્દ્રજિત અને સારથીને ન લાગ્યું, જમીન ભેદીને પૃથ્વી પર પડ્યું અને એનો પ્રયાસ વ્યર્થ ગયો.
પતિતાયાં શિલાયાં તુ વ્યથિતા રક્ષસાં ચમૂઃ। નિપતન્ત્યા ચ શિલયા રાક્ષસા મથિતા ભૃશમ્
પથ્થર પડતાં રાક્ષસોની સેના હચમચી ગઈ; એ પથ્થર પડતાં ઘણા રાક્ષસો ભારે રીતે પીસાઈ ગયા.
તમભ્યધાવન્ શતશો નદન્તઃ કાનનૌકસઃ। તે દ્રુમાંશ્ચ મહાકાયા ગિરિશૃઙ્ગાણિ ચોદ્યતાઃ
પછી અનેક વાનરો, જંગલમાં રહેતા, ગર્જના કરતા, વૃક્ષો અને પર્વતોના ટોચો ઉંચકીને એના પર તૂટી પડ્યા.
ક્ષિપન્તીન્દ્રજિતં સંખ્યે વાનરા ભીમવિક્રમાઃ। વૃક્ષશૈલમહાવર્ષં વિસૃજન્તઃ પ્લવંગમાઃ
યુદ્ધમાં ભયાનક અને બલવાન વાનરો ઇન્દ્રજિત પર વૃક્ષો, પર્વતો અને વિવિધ શસ્ત્રોનો વરસાદ વરસાવતાં હતા.
શત્રૂણાં કદનં ચક્રુર્નેદુશ્ચ વિવિધૈઃ સ્વનૈઃ। વાનરૈસ્તૈર્મહાભીમૈર્ઘોરરૂપા નિશાચરાઃ
એ વાનરોએ શત્રુઓનો વિનાશ કર્યો અને વિવિધ અવાજે ગર્જના કરી; એ ભયાનક રાત્રિમાં ફરતા રાક્ષસો એ ભયાનક વાનરોના હુમલાથી પીડાયા.
વીર્યાદભિહતા વૃક્ષૈર્વ્યચેષ્ટન્ત રણક્ષિતૌ। સ સૈન્યમભિવીક્ષ્યાથ વાનરાર્દિતમિન્દ્રજિત્
વાનરોની તાકાત અને વૃક્ષોના ઘા થી રાક્ષસો યુદ્ધભૂમિ પર પીડાતા હતા; પછી ઇન્દ્રજિતે પોતાની સેના વાનરોના હુમલાથી પીડાઈ રહી છે એવું જોયું.
પ્રગૃહીતાયુધઃ ક્રુદ્ધઃ પરાનભિમુખો યયૌ। સ શરૌઘાનવસૃજન્ સ્વસૈન્યેનાભિસંવૃતઃ
પછી એ ગુસ્સાથી શસ્ત્રો ઉપાડી, દુશ્મન તરફ વળ્યો અને પોતાની સેનાથી ઘેરાઈને તીક્ષ્ણ બાણોની વર્ષા શરૂ કરી.
જઘાન કપિશાર્દૂલાન્ સુબહૂન્ દૃઢવિક્રમઃ। શૂલૈરશનિભિઃ ખડ્ગૈઃ પટ્ટિશૈઃ શૂલમુદ્ગરૈઃ
મજબૂત પરાક્રમથી એણે અનેક વાનરવીરોને ભાલા, ગદા, તલવાર, ભાલા અને તીક્ષ્ણ શસ્ત્રોથી માર્યા.
તે ચાપ્યનુચરાંસ્તસ્ય વાનરા જઘ્નુરાહવે। સુસ્કન્ધવિટપૈઃ શૈલૈઃ શિલાભિશ્ચ મહાબલઃ
પણ વાનરો પણ શક્તિશાળી હતા; તેમણે તેની સેનાના સાથીઓને મજબૂત ડાળીઓ, વૃક્ષો, પર્વતો અને પથ્થરો વડે યુદ્ધમાં સંહાર્યા.
હનૂમાન્ કદનં ચક્રે રક્ષસાં ભીમકર્મણામ્। સંનિવાર્ય પરાનીકમબ્રવીત્ તાન્ વનૌકસઃ
હનુમાને ભયંકર અને ભયાનક કર્મ કરનારા રાક્ષસોનો વિનાશ કર્યો; સામેની સેના અટકાવીને, તેણે વનવાસી વાનરોને કહ્યું.