સ પ્રાસમાવિધ્ય તદાઙ્ગદાય સમુજ્જ્વલન્તં સહસોત્સસર્જ। સ વાલિપુત્રોરસિ વજ્રકલ્પે બભૂવ ભગ્નો ન્યપતચ્ચ ભૂમૌ
પછી નરાંતકે તેજસ્વી ભાલા ઉંચાવીને અંગદ પર જોરથી ફેંક્યો, પણ વાલીપુત્રના વજ્ર સમાન છાતી પર લાગતાં ભાલો તૂટી ગયો અને જમીન પર પડી ગયો.
તં પ્રાસમાલોક્ય તદા વિભગ્નં સુપર્ણકૃત્તોરગભોગકલ્પમ્। તલં સમુદ્યમ્ય સ વાલિપુત્ર- સ્તુરંગમસ્યાભિજઘાન મૂર્ધ્નિ
ભાલો તૂટી ગયેલો જોઈને, જે ગરુડ દ્વારા કાપેલી સાપની લપટ જેવી લાગતી હતી, વાલીપુત્ર અંગદે હાથ ઉંચાવીને ઘોડાની માથા પર જોરદાર માર્યો.
નિમગ્નપાદઃ સ્ફુટિતાક્ષિતારો નિષ્ક્રાન્તજિહ્વોઽચલસંનિકાશઃ। સ તસ્ય વાજી નિપપાત ભૂમૌ તલપ્રહારેણ વિકીર્ણમૂર્ધા
ઘોડાની પગ જમીનમાં ડૂબી ગઈ, ધુરા તૂટી ગયા, જીભ બહાર આવી ગઈ અને પર્વત જેવા દેખાતા તે ઘોડો અંગદના હાથના પ્રહારથી માથું ફાટી જમીન પર પડી ગયો.
નરાન્તકઃ ક્રોધવશં જગામ હતં તુરંગં પતિતં સમીક્ષ્ય। સ મુષ્ટિમુદ્યમ્ય મહાપ્રભાવો જઘાન શીર્ષે યુધિ વાલિપુત્રમ્
પોતાનો ઘોડો મરી ગયો અને જમીન પર પડેલો જોઈને નરાંતક ગુસ્સાથી ભરાઈ ગયો; મહાપ્રભાવી એ મુઠ્ઠી ઉંચાવીને યુદ્ધમાં વાલીપુત્રના માથા પર માર્યો.
અથાઙ્ગદો મુષ્ટિવિશીર્ણમૂર્ધા સુસ્રાવ તીવ્રં રુધિરં ભૃશોષ્ણમ્। મુહુર્વિજજ્વાલ મુમોહ ચાપિ સંજ્ઞાં સમાસાદ્ય વિસિસ્મિયે ચ
પછી અંગદના માથા પર મુઠ્ઠીનો પ્રહાર થતાં તેનું માથું ફાટી ગયું અને ગરમ લોહી વહેવા લાગ્યું; વારંવાર તે તેજસ્વી થયો, બેહોશ થયો, ફરી સંજ્ઞાનમાં આવ્યો અને આશ્ચર્યચકિત થયો.
અથાઙ્ગદો મૃત્યુસમાનવેગં સંવર્ત્ય મુષ્ટિં ગિરિશૃઙ્ગકલ્પમ્। નિપાતયામાસ તદા મહાત્મા નરાન્તકસ્યોરસિ વાલિપુત્રઃ
પછી અંગદે મૃત્યુની ઝડપથી, પર્વતની શિખર જેવી મુઠ્ઠી બનાવી, મહાત્મા વાલીપુત્રે નરાંતકના છાતી પર જોરદાર પ્રહાર કર્યો.
સ મુષ્ટિનિર્ભિન્નનિમગ્નવક્ષા જ્વાલા વમન્ શોણિતદિગ્ધગાત્રઃ। નરાન્તકો ભૂમિતલે પપાત યથાચલો વજ્રનિપાતભગ્નઃ
નરાંતકની છાતી મુઠ્ઠીથી ફાટી અને ડૂબી ગઈ, તે અગ્નિ ઉગાળી રહ્યો હતો અને શરીર લોહીથી લિપ્ત હતો; તે પર્વત પર વજ્રના પ્રહારથી તૂટી ગયેલા પર્વતની જેમ જમીન પર પડ્યો.
તદાન્તરિક્ષે ત્રિદશોત્તમાનાં વનૌકસાં ચૈવ મહાપ્રણાદઃ। બભૂવ તસ્મિન્ નિહતેઽગ્ર્યવીર્યે નરાન્તકે વાલિસુતેન સંખ્યે
પછી વાલીપુત્ર દ્વારા યુદ્ધમાં પરાક્રમી નરાંતકના મૃત્યુ સમયે, આકાશમાં દેવો અને વનવાસીઓ તરફથી મહા ગર્જના ઉઠી.
અથાઙ્ગદો રામમનઃપ્રહર્ષણં સુદુષ્કરં તં કૃતવાન્ હિ વિક્રમમ્। વિસિસ્મિયે સોઽપ્યથ ભીમકર્મા પુનશ્ચ યુદ્ધે સ બભૂવ હર્ષિતઃ
પછી અંગદે રામના મનને આનંદિત કરતું અને અત્યંત કઠિન કાર્ય કર્યું, પોતે પણ પોતાના ભયાનક કાર્યથી આશ્ચર્યમાં પડ્યો અને યુદ્ધમાં ફરી ખુશ થયો.
thumb|સપ્તતિતમઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે યુદ્ધકાણ્ડે સપ્તતિતમઃ સર્ગઃ ॥૬-
શ્રીમદ્વાલ્મીકિ રામાયણના યુદ્ધકાંડમાં હવે સત્તરમો સર્ગ સાંભળો.
નરાન્તકં હતં દૃષ્ટ્વા ચુક્રુશુર્નૈર્ઋતર્ષભાઃ। દેવાન્તકસ્ત્રિમૂર્ધા ચ પૌલસ્ત્યશ્ચ મહોદરઃ
નરાંતકના મૃત્યુને જોઈને, નૈરૃતોના શ્રેષ્ઠ — દેવાંતક, ત્રિશિરા, પૌલસ્ત્ય અને મહોદર — ચીસ પાડી.
આરૂઢો મેઘસંકાશં વારણેન્દ્રં મહોદરઃ। વાલિપુત્રં મહાવીર્યમભિદુદ્રાવ વેગવાન્
મહોદર ઝડપથી મેઘ સમાન કાળા મહા હાથી પર ચડીને વાલીપુત્ર અંગદ પર ચઢી આવ્યો.
ભ્રાતૃવ્યસનસંતપ્તસ્તદા દેવાન્તકો બલી। આદાય પરિઘં ઘોરમઙ્ગદં સમભિદ્રવત્
ભાઈના દુઃખથી દગ્ધ થયેલા શક્તિશાળી દેવાંતકે ભયાનક લોખંડની ગદા લઈ અંગદ પર દોડી આવ્યો.
રથમાદિત્યસંકાશં યુક્તં પરમવાજિભિઃ। આસ્થાય ત્રિશિરા વીરો વાલિપુત્રમથાભ્યગાત્
વીર ત્રિશિરાએ સૂર્ય સમાન તેજવાળું અને ઉત્તમ ઘોડાઓ જોડાયેલું રથ ચડીને વાલીપુત્ર અંગદ તરફ આગળ વધ્યો.
સ ત્રિભિર્દેવદર્પઘ્નૈ રાક્ષસેન્દ્રૈરભિદ્રુતઃ। વૃક્ષમુત્પાટયામાસ મહાવિટપમઙ્ગદઃ
આ ત્રણ દેવોના અહંકાર નાશક રાક્ષસો દ્વારા ઘેરાયેલા અંગદે વિશાળ અને ફેલાયેલી ડાળવાળું વૃક્ષ ઉખાડી લીધું.
દેવાન્તકાય તં વીરશ્ચિક્ષેપ સહસાઙ્ગદઃ। મહાવૃક્ષં મહાશાખં શક્રો દીપ્તામિવાશનિમ્
પછી વીર અંગદે એ મહાવૃક્ષ, વિશાળ શાખાવાળું, અચાનક દેવાંતક પર ફેંક્યું, જેમ ઇન્દ્ર તેજસ્વી વીજળી ફેંકે છે.
ત્રિશિરાસ્તં પ્રચિચ્છેદ શરૈરાશીવિષોપમૈઃ। સ વૃક્ષં કૃત્તમાલોક્ય ઉત્પપાત તદાઙ્ગદઃ
ત્રિશિરાએ એ વૃક્ષને ઝેરી સાપ જેવી તીક્ષ્ણ બાણોથી કાપી નાખ્યું; એ વૃક્ષ કાપાયેલું જોઈને અંગદે તુરત જ ઉછળી પડ્યો.
સ વવર્ષ તતો વૃક્ષાન્ શિલાશ્ચ કપિકુઞ્જરઃ। તાન્ પ્રચિચ્છેદ સંક્રુદ્ધસ્ત્રિશિરા નિશિતૈઃ શરૈઃ
પછી વાનરસેનાના મુખ્યે વૃક્ષો અને પથ્થરો વરસાવ્યા, પણ ક્રોધિત ત્રિશિરાએ તીક્ષ્ણ બાણોથી બધાં કાપી નાંખ્યા.
પરિઘાગ્રેણ તાન્ વૃક્ષાન્ બભઞ્જ સ મહોદરઃ। ત્રિશિરાશ્ચાઙ્ગદં વીરમભિદુદ્રાવ સાયકૈઃ
મહોદરે પોતાના ગદાના અગ્રથી એ વૃક્ષોને તોડી નાંખ્યા, અને ત્રિશિરાએ વીર અંગદ પર બાણો ચલાવીને હુમલો કર્યો.
ગજેન સમભિદ્રુત્ય વાલિપુત્રં મહોદરઃ। જઘાનોરસિ સંક્રુદ્ધસ્તોમરૈર્વજ્રસંનિભૈઃ
મહોદરે હાથી પર ચઢીને વાલીપુત્ર પર તોફાન સાથે ધાવ્યા અને વીજળી જેવી તીક્ષ્ણ ભાલાઓથી તેની છાતી પર ઘા કર્યા.
દેવાન્તકશ્ચ સંક્રુદ્ધઃ પરિઘેણ તદાઙ્ગદમ્। ઉપગમ્યાભિહત્યાશુ વ્યપચક્રામ વેગવાન્
દેવાંતક પણ ક્રોધથી ગદા લઈને અંગદ પાસે આવ્યો, ઝડપથી તેને ઘા માર્યો અને પછી ઝડપથી પાછો ફર્યો.
સ ત્રિભિર્નૈર્ઋતશ્રેષ્ઠૈર્યુગપત્ સમભિદ્રુતઃ। ન વિવ્યથે મહાતેજા વાલિપુત્રઃ પ્રતાપવાન્
એ ત્રણેય શ્રેષ્ઠ રાક્ષસોએ એકસાથે હુમલો કર્યો, છતાં તેજસ્વી અને પરાક્રમી વાલીપુત્ર અડગ રહ્યો.
સ વેગવાન્ મહાવેગં કૃત્વા પરમદુર્જયઃ। તલેન સમભિદ્રુત્ય જઘાનાસ્ય મહાગજમ્
ઝડપદાર અને દુર્જય અંગદે જોરદાર દોડ કરીને પોતાના હાથથી મહાહાથીને ઘા કર્યો.
તસ્ય તેન પ્રહારેણ નાગરાજસ્ય સંયુગે। પેતતુર્નયને તસ્ય વિનનાશ સ કુઞ્જરઃ
યુદ્ધમાં એ ઘા પડતાં હાથીરાજના બંને આંખો પડી ગઈ અને એ હાથી ત્યાં જ મરી ગયો.
વિષાણં ચાસ્ય નિષ્કૃષ્ય વાલિપુત્રો મહાબલઃ। દેવાન્તકમભિદ્રુત્ય તાડયામાસ સંયુગે
પછી વાલીપુત્રે એ હાથીનો દાંત ખેંચી કાઢ્યો અને દેવાંતક પર દોડી જઈને યુદ્ધમાં તેને ઘા કર્યો.
સ વિહ્વલસ્તુ તેજસ્વી વાતોદ્ધૂત ઇવ દ્રુમઃ। લાક્ષારસસવર્ણં ચ સુસ્રાવ રુધિરં મહત્
એ ઘા ખાઈ દેવાંતક હલકાઈ ગયો, જાણે પવનથી હલનારો વૃક્ષ હોય, અને લાખના રંગ જેવું લોહી વહાવા લાગ્યો.
અથાશ્વાસ્ય મહાતેજાઃ કૃચ્છ્રાદ્ દેવાન્તકો બલી। આવિધ્ય પરિઘં વેગાદાજઘાન તદાઙ્ગદમ્
પછી મહાતેજસ્વી અને બલવાન દેવાંતકે મુશ્કેલીથી સ્વસ્થ થઈ, ગદા જોરથી ફેરવીને અંગદને ઘા કર્યો.
પરિઘાભિહતશ્ચાપિ વાનરેન્દ્રાત્મજસ્તદા। જાનુભ્યાં પતિતો ભૂમૌ પુનરેવોત્પપાત હ
ગદાનો ઘા પડતાં વાનરરાજનો પુત્ર ઘૂંટણીએ જમીન પર પડી ગયો, પણ તરત જ ફરી ઊભો થયો.
તમુત્પતન્તં ત્રિશિરાસ્ત્રિભિર્બાણૈરજિહ્મગૈઃ। ઘોરૈર્હરિપતેઃ પુત્રં લલાટેઽભિજઘાન હ
તે સમયે, અંગદ ઉછળી રહ્યો હતો, ત્યારે ત્રિશિરાએ ત્રણ ભયાનક અને સીધા બાણો વડે વાનરપતિના પુત્રના કપાળ પર ઘા કર્યો.
તતોઽઙ્ગદં પરિક્ષિપ્તં ત્રિભિર્નૈર્ઋતપુઙ્ગવૈઃ। હનૂમાનથ વિજ્ઞાય નીલશ્ચાપિ પ્રતસ્થતુઃ
પછી, અંગદને ત્રણ શ્રેષ્ઠ રાક્ષસો ઘેરી રહ્યા છે તે જોઈને, હનુમાન અને નીલે તરત જ મદદ માટે આગળ વધ્યા.