તાનાર્તાન્ નષ્ટસંજ્ઞાંશ્ચ ગતાસૂંશ્ચ બૃહસ્પતિઃ। વિદ્યાભિર્મન્ત્રયુક્તાભિરોષધીભિશ્ચિકિત્સતિ
બૃહસ્પતિએ દુ:ખી, બેભાન અને જીવ ગુમાવેલા દેવોને જ્ઞાન, મંત્ર અને ઔષધીઓથી સારવાર કરી હતી.
તાન્યૌષધાન્યાનયિતું ક્ષીરોદં યાન્તુ સાગરમ્। જવેન વાનરાઃ શીઘ્રં સમ્પાતિપનસાદયઃ
સંપાતી, પનસ અને બીજા ઝડપી વાનરો ઝડપથી ક્ષીર સમુદ્રમાં જઈને એ ઔષધીઓ લાવે.
હરયસ્તુ વિજાનન્તિ પાર્વતી તે મહૌષધી। સંજીવકરણીં દિવ્યાં વિશલ્યાં દેવનિર્મિતામ્
વાનરો જાણે છે કે પર્વત પર મહાન ઔષધીઓ છે—દિવ્ય સંજીવની અને દેવો દ્વારા બનાવેલી વિશલ્યા.
ચન્દ્રશ્ચ નામ દ્રોણશ્ચ ક્ષીરોદે સાગરોત્તમે। અમૃતં યત્ર મથિતં તત્ર તે પરમૌષધી
ક્ષીર સમુદ્રમાં ચંદ્ર અને દ્રોણ નામના પર્વતો છે, જ્યાં અમૃત ઉગાડવામાં આવ્યું હતું; ત્યાં એ શ્રેષ્ઠ ઔષધીઓ મળે છે.
તૌ તત્ર વિહિતૌ દેવૈઃ પર્વતૌ તૌ મહોદધૌ। અયં વાયુસુતો રાજન્ હનૂમાંસ્તત્ર ગચ્છતુ
એ બંને પર્વતો દેવોએ મહા સમુદ્રમાં સ્થાપ્યા છે; રાજા, પવનપુત્ર હનુમાન ત્યાં જાય.
એતસ્મિન્નન્તરે વાયુર્મેઘાશ્ચાપિ સવિદ્યુતઃ। પર્યસ્ય સાગરે તોયં કમ્પયન્નિવ પર્વતાન્
એ સમયે પવન અને વીજળીવાળા વાદળોએ સમુદ્ર પર ફરીને, પાણી ઉથલાવીને, પર્વતોને હલાવ્યા જેવા લાગ્યા.
મહતા પક્ષવાતેન સર્વદ્વીપમહાદ્રુમાઃ। નિપેતુર્ભગ્નવિટપાઃ સલિલે લવણામ્ભસિ
પંખીઓના મહા પવનના ઝટકાથી બધા દ્વીપોના મોટા વૃક્ષો, તૂટેલા ડાળ સાથે, ખારાપાણીમાં પડી ગયા.
અભવન્ પન્નગાસ્ત્રસ્તા ભોગિનસ્તત્રવાસિનઃ। શીઘ્રં સર્વાણિ યાદાંસિ જગ્મુશ્ચ લવણાર્ણવમ્
ત્યાં રહેતા સાપો ડરથી ગભરાઈ ગયા; બધા જલજીવ ઝડપથી ખારાપાણીના સમુદ્રમાં ગયા.
તતો મુહૂર્તાદ્ ગરુડં વૈનતેયં મહાબલમ્। વાનરા દદૃશુઃ સર્વે જ્વલન્તમિવ પાવકમ્
થોડી વારમાં બધા વાનરોને વિનતા પુત્ર મહાબલી ગરુડ દેખાયા, જે અગ્નિ જેવો તેજસ્વી હતો.
તમાગતમભિપ્રેક્ષ્ય નાગાસ્તે વિપ્રદુદ્રુવુઃ। યૈસ્તુ તૌ પુરુષૌ બદ્ધૌ શરભૂતૈર્મહાબલૈઃ
તેને આવતો જોઈને ત્યાંના સાપો બધા દિશામાં ભાગી ગયા; પણ એ બંને પુરુષો, જે મહા શક્તિશાળી સાપરૂપ તીરો દ્વારા બાંધાયેલા હતા—
તતઃ સુપર્ણઃ કાકુત્સ્થૌ સ્પૃષ્ટ્વા પ્રત્યભિનન્દ્ય ચ। વિમમર્શ ચ પાણિભ્યાં મુખે ચન્દ્રસમપ્રભે
પછી સુપર્ણે કાકુત્સ્થ વંશના બંનેને સ્પર્શ કર્યા, શુભેચ્છા આપી, અને પોતાના હાથથી ચાંદની જેવાં તેજસ્વી ચહેરા હળવેથી તપાસ્યા.
વૈનતેયેન સંસ્પૃષ્ટાસ્તયોઃ સંરુરુહુર્વ્રણાઃ। સુવર્ણે ચ તનૂ સ્નિગ્ધે તયોરાશુ બભૂવતુઃ
વિનતા પુત્રના સ્પર્શથી એ બંનેના ઘા ભરવા લાગ્યા; અને તેમની ત્વચા ઝડપથી ચમકતી અને સુમેળ બની.
તેજો વીર્યં બલં ચૌજ ઉત્સાહશ્ચ મહાગુણાઃ। પ્રદર્શનં ચ બુદ્ધિશ્ચ સ્મૃતિશ્ચ દ્વિગુણા તયોઃ
તેઓમાં તેજ, શક્તિ, બલ, ઉત્સાહ, સમજ, બુદ્ધિ અને સ્મૃતિ—આ બધા મહાન ગુણો બે ગણા થઈ ગયા.
તાવુત્થાપ્ય મહાતેજા ગરુડો વાસવોપમૌ। ઉભૌ ચ સસ્વજે હૃષ્ટો રામશ્ચૈનમુવાચ હ
મહાતેજી ગરુડે બંનેને ઊભા કર્યા, ઇન્દ્ર જેવો તેજ ધરાવતા, આનંદથી તેમને બાહે ભાંય, અને રામે તેને કહ્યું.
ભવત્પ્રસાદાદ્ વ્યસનં રાવણિપ્રભવં મહત્। ઉપાયેન વ્યતિક્રાન્તૌ શીઘ્રં ચ બલિનૌ કૃતૌ
તમારી કૃપાથી અમે રાવણથી થયેલી મોટી મુશ્કેલી ઝડપથી પાર કરી, અને તમારી મદદથી ફરી બલવાન બન્યા છીએ.
યથા તાતં દશરથં યથાજં ચ પિતામહમ્। તથા ભવન્તમાસાદ્ય હૃદયં મે પ્રસીદતિ
જેમ મને મારા પિતા દશરથને કે બ્રહ્માને મળવાથી હૃદયમાં આનંદ થાય છે, તેમ જ તમારે મળવાથી પણ મને ખુશી મળે છે.
કો ભવાન્ રૂપસમ્પન્નો દિવ્યસ્રગનુલેપનઃ। વસાનો વિરજે વસ્ત્રે દિવ્યાભરણભૂષિતઃ
તમે કોણ છો, જે સુંદરતા ધરાવો છો, દિવ્ય ફૂલો અને સુગંધિત લપસણથી સજ્જ છો, શુદ્ધ વસ્ત્રો પહેર્યા છો અને દિવ્ય આભૂષણોથી શોભાયમાન છો?
તમુવાચ મહાતેજા વૈનતેયો મહાબલઃ। પતત્ત્રિરાજઃ પ્રીતાત્મા હર્ષપર્યાકુલેક્ષણમ્
વિનતા પુત્ર, પંખીઓના રાજા, જે મહાન તેજ અને શક્તિ ધરાવે છે, આનંદથી ભરેલા નેત્રો સાથે તેને જવાબ આપ્યો—
અહં સખા તે કાકુત્સ્થ પ્રિયઃ પ્રાણો બહિશ્ચરઃ। ગરુત્માનિહ સમ્પ્રાપ્તો યુવયોઃ સાહ્યકારણાત્
કાકુત્સ્થ વંશના, હું તમારો મિત્ર છું, જે તમને જીવથી પણ વધુ પ્રિય છે. હું ગરુડ અહીં બંનેની સહાય માટે આવ્યો છું.
અસુરા વા મહાવીર્યા દાનવા વા મહાબલાઃ। સુરાશ્ચાપિ સગન્ધર્વાઃ પુરસ્કૃત્ય શતક્રતુમ્
મહાન શક્તિશાળી અસુરો, મહાબલવાન દાનવો, અથવા દેવતાઓ અને ગંધર્વો, જેમના વડા ઇન્દ્ર છે—
નેમં મોક્ષયિતું શક્તાઃ શરબન્ધં સુદારુણમ્। માયાબલાદિન્દ્રજિતા નિર્મિતં ક્રૂરકર્મણા
—આ ભયાનક સાપના બાંધેલા તીરો, જે ઇન્દ્રજિતે પોતાની માયા અને ક્રૂર કર્મથી બનાવ્યા છે, તેને મુક્ત કરી શકતા નથી.
એતે નાગાઃ કાદ્રવેયાસ્તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રા વિષોલ્બણાઃ। રક્ષોમાયાપ્રભાવેણ શરભૂતાસ્ત્વદાશ્રયાઃ
આ સાપો કદ્રૂના સંતાન છે, જે તીક્ષ્ણ દાંત અને ઝેરથી ભરેલા છે; રાક્ષસોની માયાથી તેઓ તીરના રૂપમાં આવ્યા છે અને તમારી શરણમાં છે.
ઇમં શ્રુત્વા તુ વૃત્તાન્તં ત્વરમાણોઽહમાગતઃ। સહસૈવાવયોઃ સ્નેહાત્ સખિત્વમનુપાલયન્
આ ઘટના સાંભળી, હું ત્વરિત અહીં આવ્યો, તમે બંને પ્રત્યે પ્રેમ અને મિત્રતાના ભાવથી, મિત્રતાનું ધર્મ પાળવા.
મોક્ષિતૌ ચ મહાઘોરાદસ્માત્ સાયકબન્ધનાત્। અપ્રમાદશ્ચ કર્તવ્યો યુવાભ્યાં નિત્યમેવ હિ
તમને આ ભયાનક તીરોના બંધનમાંથી મુક્ત કરવામાં આવ્યા છે; પણ, તમે હંમેશા સાવધાન રહેવું જરૂરી છે.
પ્રકૃત્યા રાક્ષસાઃ સર્વે સંગ્રામે કૂટયોધિનઃ। શૂરાણાં શુદ્ધભાવાનાં ભવતામાર્જવં બલમ્
રાક્ષસો સ્વભાવથી જ યુદ્ધમાં કપટ યોદ્ધા હોય છે; તમારી શક્તિ તો તમારી સીધાશીલા અને શુદ્ધ ભાવના છે.
તન્ન વિશ્વસનીયં વો રાક્ષસાનાં રણાજિરે। એતેનૈવોપમાનેન નિત્યં જિહ્મા હિ રાક્ષસાઃ
યુદ્ધમાં રાક્ષસો પર ક્યારેય વિશ્વાસ ન કરવો; તેઓ સ્વભાવથી હંમેશા કાવાં છે.
એવમુક્ત્વા તદા રામં સુપર્ણઃ સ મહાબલઃ। પરિષ્વજ્ય ચ સુસ્નિગ્ધમાપ્રષ્ટુમુપચક્રમે
આ રીતે રામને કહ્યા પછી, મહાબલ suparṇa એ પ્રેમથી તેને ગળે મળ્યો અને વિદાય લેવા તૈયાર થયો.
સખે રાઘવ ધર્મજ્ઞ રિપૂણામપિ વત્સલ। અભ્યનુજ્ઞાતુમિચ્છામિ ગમિષ્યામિ યથાસુખમ્
મિત્ર રાઘવ, ધર્મ જાણનાર, દુશ્મનો પ્રત્યે પણ દયાળુ, હું તમારી અનુમતિ લઈ, મારા મન મુજબ જવા ઈચ્છું છું.
ન ચ કૌતૂહલં કાર્યં સખિત્વં પ્રતિ રાઘવ। કૃતકર્મા રણે વીર સખિત્વં પ્રતિવેત્સ્યસિ
મિત્રતા માટે ચિંતિત ન થવું, રાઘવ; હે વીર, યુદ્ધમાં મેં મારી ફરજ પૂરી કરી છે, અને તમે અમારી મિત્રતા યાદ રાખશો.
બાલવૃદ્ધાવશેષાં તુ લઙ્કાં કૃત્વા શરોર્મિભિઃ। રાવણં તુ રિપું હત્વા સીતાં ત્વમુપલપ્સ્યસે
તીરોની લહેરથી લંકાને માત્ર બાળકો અને વૃદ્ધો સુધી લાવી, અને રાવણને માર્યા પછી, તમે સીતાને પાછી મેળવો છો.