નહિ રાજ્યમધર્મેણ ભોક્તું ક્ષણમપિ ત્વયા। શક્યં મૂર્ખસહાયેન પાપેનાવિદિતાત્મના
'મૂર્ખ સાથીઓ સાથે, પાપી અને પોતાના સ્વરૂપને ન જાણનારા, તારા માટે અધર્મથી રાજ્ય એક ક્ષણ પણ ભોગવવું શક્ય નથી.'
યુધ્યસ્વ મા ધૃતિં કૃત્વા શૌર્યમાલમ્બ્ય રાક્ષસ। મચ્છરૈસ્ત્વં રણે શાન્તસ્તતઃ પૂતો ભવિષ્યસિ
'હે રાક્ષસ, ધીરજ અને પરાક્રમ રાખીને યુદ્ધ કર; યુદ્ધમાં મારા બાણોથી તું શાંત થશે અને પછી પવિત્ર બનશે.'
યદ્યાવિશસિ લોકાંસ્ત્રીન્ પક્ષીભૂતો નિશાચર। મમ ચક્ષુઃપથં પ્રાપ્ય ન જીવન્ પ્રતિયાસ્યસિ
'હે રાત્રિચર, તું પંખી બનીને ત્રણેય લોકમાં પણ જઈશ, તો પણ મારા દૃષ્ટિપથમાં આવીશ એટલે જીવતો પાછો નહિ ફરશે.'
બ્રવીમિ ત્વાં હિતં વાક્યં ક્રિયતામૌર્ધ્વદેહિકમ્। સુદૃષ્ટા ક્રિયતાં લઙ્કા જીવિતં તે મયિ સ્થિતમ્
'હું તને કલ્યાણની વાત કહું છું: અંત્યક્રિયા માટે તૈયારી કર, લંકાની સારી રીતે રક્ષા કર, કારણ કે તારો જીવ હવે મારા હાથમાં છે.'
ઇત્યુક્તઃ સ તુ તારેયો રામેણાક્લિષ્ટકર્મણા। જગામાકાશમાવિશ્ય મૂર્તિમાનિવ હવ્યવાટ્
આ રીતે અકલેશકર્મા રામ દ્વારા કહેવામાં આવતા, તારાપુત્ર અંગદ, જાણે હવનકુંડનો અગ્નિ સ્વરૂપ ધારણ કરીને, આકાશમાં પ્રવેશી ગયો.
સોઽતિપત્ય મુહૂર્તેન શ્રીમાન્ રાવણમન્દિરમ્। દદર્શાસીનમવ્યગ્રં રાવણં સચિવૈઃ સહ
પછી તે ક્ષણમાં જ ઝડપથી રાવણના મહેલમાં પહોંચી ગયો અને રાવણને તેના મંત્રીઓ સાથે નિરભય બેઠેલો જોયો.
તતસ્તસ્યાવિદૂરેણ નિપત્ય હરિપુંગવઃ। દીપ્તાગ્નિસદૃશસ્તસ્થાવઙ્ગદઃ કનકાઙ્ગદઃ
પછી, થોડું દૂર, સુવર્ણ કંકણ ધારણ કરનાર અને તેજસ્વી અગ્નિ જેવો અગ્રગણ્ય વાનર અંગદ ઊતર્યો અને ઊભો રહ્યો.
તદ્ રામવચનં સર્વમન્યૂનાધિકમુત્તમમ્। સામાત્યં શ્રાવયામાસ નિવેદ્યાત્માનમાત્મના
રામે જે ઉત્તમ સંદેશ આપ્યો હતો, તે બધું જ પોતાનું પરિચય આપી, મંત્રીઓની સભામાં સંપૂર્ણ રીતે સંભળાવ્યું.
દૂતોઽહં કોસલેન્દ્રસ્ય રામસ્યાક્લિષ્ટકર્મણઃ। વાલિપુત્રોઽઙ્ગદો નામ યદિ તે શ્રોત્રમાગતઃ
હું અયોધ્યાના રાજા, અક્લાંત કર્મોવાળા રામજીનો દૂત છું. હું વાલીપુત્ર અંગદ છું, જો મારું નામ તારા કાન સુધી પહોંચ્યું હોય તો.
આહ ત્વાં રાઘવો રામઃ કૌસલ્યાનન્દવર્ધનઃ। નિષ્પત્ય પ્રતિયુધ્યસ્વ નૃશંસ પુરુષો ભવ
કૌશલ્યાને આનંદ આપનારા રામ રાઘવ તને કહે છે: બહાર આવીને યુદ્ધ કર અને સાચો પુરુષ બનીને વર્ત, ક્રૂરતા છોડ.
હન્તાસ્મિ ત્વાં સહામાત્યં સપુત્રજ્ઞાતિબાન્ધવમ્। નિરુદ્વિગ્નાસ્ત્રયો લોકા ભવિષ્યન્તિ હતે ત્વયિ
હું તને, તારા મંત્રીઓ, પુત્રો, સગાં-વ્હાલાંઓ સહિત મારી નાખીશ. તારી હત્યા પછી ત્રણેય લોક નિર્ભય થઈ જશે.
દેવદાનવયક્ષાણાં ગન્ધર્વોરગરક્ષસામ્। શત્રુમદ્યોદ્ધરિષ્યામિ ત્વામૃષીણાં ચ કણ્ટકમ્
હું દેવ, દાનવ, યક્ષ, ગંધર્વ, સાપ અને રાક્ષસોમાંથી તને, દુશ્મનને, દૂર કરી દઈશ અને ઋષિઓને તારી પીડાથી મુક્ત કરી દઈશ.
વિભીષણસ્ય ચૈશ્વર્યં ભવિષ્યતિ હતે ત્વયિ। ન ચેત્ સત્કૃત્ય વૈદેહીં પ્રણિપત્ય પ્રદાસ્યસિ
તારી હત્યા પછી રાજપદ વિભીષણને મળશે, જો તું સીતાજીને સન્માનપૂર્વક વંદન કરીને પાછી નહીં આપે તો.
ઇત્યેવં પરુષં વાક્યં બ્રુવાણે હરિપુઙ્ગવે। અમર્ષવશમાપન્નો નિશાચરગણેશ્વરઃ
જ્યારે વાનરોએ આ કઠોર વચન કહ્યાં, ત્યારે રાત્રિમાં ફરતા રાક્ષસોના સ્વામી ક્રોધથી ભરાઈ ગયા.
તતઃ સ રોષમાપન્નઃ શશાસ સચિવાંસ્તદા। ગૃહ્યતામિતિ દુર્મેધા વધ્યતામિતિ ચાસકૃત્
પછી એ દુષ્ટબુદ્ધિ રાવણે ગુસ્સામાં આવીને પોતાના મંત્રીઓને વારંવાર આદેશ આપ્યો: 'આને પકડી લો! મારી નાખો!'
રાવણસ્ય વચઃ શ્રુત્વા દીપ્તાગ્નિમિવ તેજસા। જગૃહુસ્તં તતો ઘોરાશ્ચત્વારો રજનીચરાઃ
રાવણના આદેશ સાંભળીને, અગ્નિ જેવી તેજસ્વી ચાર ભયાનક રાક્ષસોએ અંગદને પકડી લીધો.
ગ્રાહયામાસ તારેયઃ સ્વયમાત્માનમાત્મવાન્। બલં દર્શયિતું વીરો યાતુધાનગણે તદા
તારાના પુત્ર અંગદે પોતે જ પોતાને પકડાવા દીધો, જેથી પોતાનું બળ યાતુધાનોએ જોઈ શકે.
સ તાન્ બાહુદ્વયાસક્તાનાદાય પતગાનિવ। પ્રાસાદં શૈલસંકાશમુત્પપાતાઙ્ગદસ્તદા
પછી અંગદે, બંને હાથમાં ચોંટેલા એ રાક્ષસોને પંખીઓની જેમ લઈને, પર્વત જેવાં મહેલ પર ઊંચકાઈ ગયો.
તસ્યોત્પતનવેગેન નિર્ધૂતાસ્તત્ર રાક્ષસાઃ। ભૂમૌ નિપતિતાઃ સર્વે રાક્ષસેન્દ્રસ્ય પશ્યતઃ
અંગદના જોરદાર ઊંચકાણથી એ રાક્ષસો હલાઈ ગયા અને રાક્ષસરાજા જોઈ રહ્યો ત્યારે બધા જમીન પર પડી ગયા.
તતઃ પ્રાસાદશિખરં શૈલશૃઙ્ગમિવોન્નતમ્। ચક્રામ રાક્ષસેન્દ્રસ્ય વાલિપુત્રઃ પ્રતાપવાન્
પછી વાલીપુત્ર પરાક્રમી અંગદે પર્વતની ચોટી જેવી ઊંચી મહેલની ટોચ પર ચડી ગયો.
પફાલ ચ તદાક્રાન્તં દશગ્રીવસ્ય પશ્યતઃ। પુરા હિમવતઃ શૃઙ્ગં વજ્રેણેવ વિદારિતમ્
પછી અંગદે, રાવણ જોઈ રહ્યો ત્યારે, હિમાલયની ચોટી પર વીજળી પડ્યા જેવી એ મહેલની ટોચ તોડી નાખી.
ભઙ્ક્ત્વા પ્રાસાદશિખરં નામ વિશ્રાવ્ય ચાત્મનઃ। વિનદ્ય સુમહાનાદમુત્પપાત વિહાયસા
મહેલની ટોચ તોડી, પોતાનું નામ જાહેર કરી, અંગદે જોરદાર ગર્જના કરી અને આકાશમાં ઊડી ગયો.
વ્યથયન્ રાક્ષસાન્ સર્વાન્ હર્ષયંશ્ચાપિ વાનરાન્। સ વાનરાણાં મધ્યે તુ રામપાર્શ્વમુપાગતઃ
એ રીતે બધા રાક્ષસોને ગભરાવી અને વાનરોને આનંદિત કરી, અંગદ વાનરોની વચ્ચે રામજી પાસે આવી પહોંચ્યો.
રાવણસ્તુ પરં ચક્રે ક્રોધં પ્રાસાદધર્ષણાત્। વિનાશં ચાત્મનઃ પશ્યન્ નિઃશ્વાસપરમોઽભવત્
મહેલ પર થયેલા આ હુમલાથી રાવણ ખૂબ જ ગુસ્સે થયો, પોતાનો વિનાશ નજીક છે એ જોઈને ઊંડા શ્વાસ લેવા લાગ્યો.
રામસ્તુ બહુભિર્હૃષ્ટૈર્વિનદદ્ભિઃ પ્લવઙ્ગમૈઃ। વૃતો રિપુવધાકાઙ્ક્ષી યુદ્ધાયૈવાભ્યવર્તત
રામજી અનેક આનંદિત અને ગર્જના કરતા વાનરોની વચ્ચે, દુશ્મનના વિનાશની ઈચ્છા સાથે યુદ્ધ માટે આગળ વધ્યા.
સુષેણસ્તુ મહાવીર્યો ગિરિકૂટોપમો હરિઃ। બહુભિઃ સંવૃતસ્તત્ર વાનરૈઃ કામરૂપિભિઃ
મહાપ્રભાવી સુષેણ, પર્વતની ચોટી જેવો વાનર, ત્યાં અનેક રૂપવાળા વાનરોની વચ્ચે ઘેરાયો હતો.
સ તુ દ્વારાણિ સંયમ્ય સુગ્રીવવચનાત્ કપિઃ। પર્યક્રામત દુર્ધર્ષો નક્ષત્રાણીવ ચન્દ્રમાઃ
સુગ્રીવના આદેશથી, તે અપરાજેય વાનર દ્વાર બાંધીને, ચંદ્ર જેવો તારાઓ વચ્ચે ફરતો હોય એમ અહીં-ત્યાં ફરવા લાગ્યો.
તેષામક્ષૌહિણિશતં સમવેક્ષ્ય વનૌકસામ્। લઙ્કામુપનિવિષ્ટાનાં સાગરં ચાભિવર્તતામ્
લંકાના ચારે બાજુ વનવાસી વાનરોની સો સેના ઉભી છે અને દરિયાની દિશામાં આગળ વધી રહી છે, એવું જોઈને—
રાક્ષસા વિસ્મયં જગ્મુસ્ત્રાસં જગ્મુસ્તથાપરે। અપરે સમરે હર્ષાદ્ધર્ષમેવોપપેદિરે
કેટલાંક રાક્ષસો આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા, કેટલાકને ડર લાગ્યો, અને કેટલાક યુદ્ધની ઉત્સુકતાથી વધુ ધીર બન્યા.
કૃત્સ્નં હિ કપિભિર્વ્યાપ્તં પ્રાકારપરિખાન્તરમ્। દદૃશૂ રાક્ષસા દીનાઃ પ્રાકારં વાનરીકૃતમ્। હાહાકારમકુર્વન્ત રાક્ષસા ભયમાગતાઃ
રાક્ષસોએ rampart અને ખાઈ વચ્ચે આખું જગ્યા વાનરોમાં ભરાઈ ગયેલું જોયું; દુઃખી થઈને rampart પણ વાનરોમાં ઘેરાઈ ગયું છે એવું જોયું અને ડરેને હાહાકાર કરવા લાગ્યા.