સ રામઃ કૃત્યસિદ્ધ્યર્થમેવમુક્ત્વા વિભીષણમ્। સુવેલારોહણે બુદ્ધિં ચકાર મતિમાન્ પ્રભુઃ। રમણીયતરં દૃષ્ટ્વા સુવેલસ્ય ગિરેસ્તટમ્
રામે કાર્યસિદ્ધિ માટે વિભીષણને આ રીતે કહી, સુવેલ પર્વતની સુંદર ઢાળ જોઈને, ત્યાં ચડવાની મનમાં ઠરાવ કરી.
thumb|અષ્ટાત્રિંશઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે યુદ્ધકાણ્ડે અષ્ટાત્રિંશઃ સર્ગઃ ॥૬-
હવે આઠત્રીસમો સર્ગ સાંભળો.
સ તુ કૃત્વા સુવેલસ્ય મતિમારોહણં પ્રતિ। લક્ષ્મણાનુગતો રામઃ સુગ્રીવમિદમબ્રવીત્
પછી સુવેલ પર ચડવાનો નિશ્ચય કરીને, લક્ષ્મણ સાથે રામે સુગ્રીવને કહ્યું.
વિભીષણં ચ ધર્મજ્ઞમનુરક્તં નિશાચરમ્। મન્ત્રજ્ઞં ચ વિધિજ્ઞં ચ શ્લક્ષ્ણયા પરયા ગિરા
અને ધર્મને જાણનાર, ભક્તિપૂર્વક જોડાયેલા, મંત્રવિદ્યા અને નિયમ જાણનારા વિભીષણને રામે મીઠા અને ઉત્તમ શબ્દોમાં કહ્યું.
સુવેલં સાધુ શૈલેન્દ્રમિમં ધાતુશતૈશ્ચિતમ્। અધ્યારોહામહે સર્વે વત્સ્યામોઽત્ર નિશામિમામ્
આ સુંદર અને અનેક ખનિજોથી શોભતા સુવેલ પર્વત પર આપણે બધા ચડી જઈએ અને આ રાત અહીં વિતાવીએ.
લઙ્કાં ચાલોકયિષ્યામો નિલયં તસ્ય રક્ષસઃ। યેન મે મરણાન્તાય હૃતા ભાર્યા દુરાત્મના
અમે લંકા પણ નિહાળશું, એ રાક્ષસનું નિવાસસ્થાન, જેણે દુષ્ટ મનથી મારી પત્નીને અપહરણ કરી, અને પોતાનું મૃત્યુ બોલાવ્યું.
યેન ધર્મો ન વિજ્ઞાતો ન વૃત્તં ન કુલં તથા। રાક્ષસ્યા નીચયા બુદ્ધ્યા યેન તદ્ ગર્હિતં કૃતમ્
જેને ન ધર્મ, ન સદાચાર, ન કુળની ઓળખ છે, અને નીચ રાક્ષસી બુદ્ધિથી જેે ઘૃણાસ્પદ કામ કર્યું છે—
તસ્મિન્ મે વર્તતે રોષઃ કીર્તિતે રાક્ષસાધમે। યસ્યાપરાધાન્નીચસ્ય વધં દ્રક્ષ્યામિ રક્ષસામ્
એ રાક્ષસની વાત આવે ત્યારે મને ક્રોધ આવે છે; એ નીચના અપરાધથી હું રાક્ષસોનો વિનાશ જોઈશ.
એકો હિ કુરુતે પાપં કાલપાશવશં ગતઃ। નીચેનાત્માપચારેણ કુલં તેન વિનશ્યતિ
જ્યારે કોઈ એક માણસ સમયના બંધનથી પાપ કરે છે, ત્યારે એના એકના દુષ્કર્મથી આખું કુળ નાશ પામે છે.
એવં સમ્મન્ત્રયન્ નેવ સક્રોધો રાવણં પ્રતિ। રામઃ સુવેલં વાસાય ચિત્રસાનુમુપારુહત્
આ રીતે વિચારતા, પણ રાવણ પર ક્રોધ ન રાખતા, રામે સુવેલ પર્વતની રંગબેરંગી ચોટી પર નિવાસ માટે ચડ્યા.
પૃષ્ઠતો લક્ષ્મણશ્ચૈનમન્વગચ્છત્ સમાહિતઃ। સશરં ચાપમુદ્યમ્ય સુમહદ્વિક્રમે રતઃ
લક્ષ્મણ, મનથી એકાગ્ર અને તૈયાર, પોતાના ધનુષ્ય અને બાણ લઈને, રામના પાછળથી ચાલ્યા, અને મહાન વિરતા માટે ઉત્સુક હતા.
તમન્વારોહત્ સુગ્રીવઃ સામાત્યઃ સવિભીષણઃ। હનુમાનઙ્ગદો નીલો મૈન્દો દ્વિવિદ એવ ચ
પછી સુગ્રીવ પોતાના મંત્રીઓ અને વિભીષણ સાથે, તેમજ હનુમાન, અંગદ, નીલ, મેઇંદ અને દ્વિવિદ પણ ચડ્યા.
ગજો ગવાક્ષો ગવયઃ શરભો ગન્ધમાદનઃ। પનસઃ કુમુદશ્ચૈવ હરો રમ્ભશ્ચ યૂથપઃ
ગજ, ગવાક્ષ, ગવય, શરભ, ગંધમાદન, પનસ, કુમુદ, હર અને યુથપતિ રંભા પણ ઉપર ગયા.
જામ્બવાંશ્ચ સુષેણશ્ચ ઋષભશ્ચ મહામતિઃ। દુર્મુખશ્ચ મહાતેજાસ્તથા શતવલિઃ કપિઃ
જાંબવાન, સુષેણ, વિદ્વાન ઋષભ, મહાબલી દુર્મુખ અને શક્તિશાળી શતવલિ પણ પર્વત પર ચડ્યા.
એતે ચાન્યે ચ બહવો વાનરાઃ શીઘ્રગામિનઃ। તે વાયુવેગપ્રવણાસ્તં ગિરિં ગિરિચારિણઃ
આ વાનરો અને અનેક બીજા વાનરોએ, પવન જેવી ઝડપથી ચાલતાં, એ પર્વત પર ચઢી લીધું.
અધ્યારોહન્ત શતશઃ સુવેલં યત્ર રાઘવઃ। તે ત્વદીર્ઘેણ કાલેન ગિરિમારુહ્ય સર્વતઃ
શતાવધિ વાનરો સુવેલ પર્વત પર, જ્યાં રાઘવ હતા, ચડી ગયા; અને થોડા જ સમયમાં તેઓ સર્વ દિશાઓથી પર્વત પર પહોંચી ગયા.
દદૃશુઃ શિખરે તસ્ય વિષક્તામિવ ખે પુરીમ્। તાં શુભાં પ્રવરદ્વારાં પ્રાકારવરશોભિતામ્
પર્વતની ટોચ પરથી તેમણે એ શહેર જોયું, જાણે આકાશમાં લટકતું હોય, સુંદર, ઉત્તમ દ્વારોવાળું અને ભવ્ય પ્રાકારોથી શોભાયમાન.
લઙ્કાં રાક્ષસસમ્પૂર્ણાં દદૃશુર્હરિયૂથપાઃ। પ્રાકારવરસંસ્થૈશ્ચ તથા નીલૈશ્ચ રાક્ષસૈઃ
વાનરસેનાના મુખ્યોએ રાક્ષસોથી ભરેલી, મજબૂત પ્રાકારોથી અને કાળાં રાક્ષસોથી રક્ષાતી લંકા જોઈ.
દદૃશુસ્તે હરિશ્રેષ્ઠાઃ પ્રાકારમપરં કૃતમ્
એ વાનરશ્રેષ્ઠોએ ત્યાં બીજું એક બનાવેલું પ્રાકાર પણ જોયું.
તે દૃષ્ટ્વા વાનરાઃ સર્વે રાક્ષસાન્ યુદ્ધકાઙ્ક્ષિણઃ। મુમુચુર્વિવિધાન્ નાદાંસ્તસ્ય રામસ્ય પશ્યતઃ
યુદ્ધ માટે આતુર રાક્ષસોને જોઈને, બધા વાનરોએ રામજીની નજર સામે અનેક પ્રકારના ગર્જના કર્યા.
તતોઽસ્તમગમત્ સૂર્યઃ સંધ્યયા પ્રતિરઞ્જિતઃ। પૂર્ણચન્દ્રપ્રદીપ્તા ચ ક્ષપા સમતિવર્તત
પછી સૂર્ય અસ્ત ગયો, સંધ્યાના રંગે રંગાયેલો; અને પૂર્ણચંદ્રની પ્રકાશિત રાત્રિ પસાર થઈ.
તતઃ સ રામો હરિવાહિનીપતિ- ર્વિભીષણેન પ્રતિનન્દ્ય સત્કૃતઃ। સલક્ષ્મણો યૂથપયૂથસંયુતઃ સુવેલપૃષ્ઠે ન્યવસદ્ યથાસુખમ્
પછી રામ, વાનરસેનાના નાયક, વિભીષણ દ્વારા સન્માનિત અને સ્વાગત પામી, લક્ષ્મણ અને યુથપતિઓ સાથે સુવેલ પર્વતની ઢાળ પર આરામથી નિવાસ કર્યો.
thumb|એકોનચત્વારિંશઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે યુદ્ધકાણ્ડે એકોનચત્વારિંશઃ સર્ગઃ ॥૬-
હવે શ્રીઅદ્વાલ્મીકિ રામાયણના યુદ્ધકાંડનો ઓગણચાલીસમો સર્ગ સાંભળો.
તાં રાત્રિમુષિતાસ્તત્ર સુવેલે હરિયૂથપાઃ। લઙ્કાયાં દદૃશુર્વીરા વનાન્યુપવનાનિ ચ
એ રાત્રિ સુવેલ પર વિતાવી, વાનરમુખ્યોએ લંકાના વનો અને ઉપવનો જોયા.
સમસૌમ્યાનિ રમ્યાણિ વિશાલાન્યાયતાનિ ચ। દૃષ્ટિરમ્યાણિ તે દૃષ્ટ્વા બભૂવુર્જાતવિસ્મયાઃ
તેઓએ એ વનોને સમાન, મનોહર, વિશાળ અને વિસ્તૃત, આંખે આનંદ આપતા જોયા અને આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા.
ચમ્પકાશોકબકુલશાલતાલસમાકુલા। તમાલવનસંછન્ના નાગમાલાસમાવૃતા
કમ્પક, અશોક, બકુલ, શાલ અને તાળ વૃક્ષોથી ભરપૂર, તમાલવનથી ઢંકાયેલા અને નાગમાલાથી ઘેરાયેલા હતા.
હિન્તાલૈરર્જુનૈર્નીપૈઃ સપ્તપર્ણૈઃ સુપુષ્પિતૈઃ। તિલકૈઃ કર્ણિકારૈશ્ચ પાટલૈશ્ચ સમન્તતઃ
હિંતા, અર્જુન, નીપ અને પુષ્પોથી ભરેલા સપ્તપર્ણ, તિલક, કર્ણિકાર અને પાટળ વૃક્ષો ચારે બાજુ હતાં.
શુશુભે પુષ્પિતાગ્રૈશ્ચ લતાપરિગતૈર્દ્રુમૈઃ। લઙ્કા બહુવિધૈર્દિવ્યૈર્યથેન્દ્રસ્યામરાવતી
લંકા અનેક પ્રકારની દિવ્ય લતાવાળાં ફૂલો અને વૃક્ષોથી શોભતી હતી, જાણે ઇન્દ્રની અમરાવતી હોય.
વિચિત્રકુસુમોપેતૈ રક્તકોમલપલ્લવૈઃ। શાદ્વલૈશ્ચ તથા નીલૈશ્ચિત્રાભિર્વનરાજિભિઃ
વિચિત્ર ફૂલો, લાલ કોમળ કળીઓ, લીલીછમ ઘાસ અને વાદળી વનમાળાઓથી તે સુંદર શોભતી હતી.
ગન્ધાઢ્યાન્યતિરમ્યાણિ પુષ્પાણિ ચ ફલાનિ ચ। ધારયન્ત્યગમાસ્તત્ર ભૂષણાનીવ માનવાઃ
ત્યાં વૃક્ષો સુગંધિત અને અત્યંત મનોહર ફૂલો તથા ફળોથી લદાયેલા હતાં, જેને વાનરોએ માનવોની જેમ શણગાર તરીકે ધારણ કર્યા.