દેવદાનવગન્ધર્વાઃ પિશાચપતગોરગાઃ। સર્વે ધર્ષયિતું શક્યાઃ કિં પુનર્માનવૌ રણે
દેવતાઓ, દાનવો, ગંધર્વો, પિશાચો, પક્ષીઓ અને સાપ—બધાને હરાવી શકાય છે; તો પછી યુદ્ધમાં બે માણસોનું શું છે?
સર્વે પ્રમત્તા વિશ્વસ્તા વઞ્ચિતાઃ સ્મ હનૂમતા। નહિ મે જીવતો ગચ્છેજ્જીવન્ સ વનગોચરઃ
બધા નિસફાળ અને નિર્ભય રહ્યા, એટલે હનુમાન દ્વારા છેતરાયા; જયાં સુધી હું જીવું છું, એ વનમાં રહેતો વાનર જીવતો બચી શકશે નહીં.
સર્વાં સાગરપર્યન્તાં સશૈલવનકાનનામ્। કરોમ્યવાનરાં ભૂમિમાજ્ઞાપયતુ માં ભવાન્
મારે આખી ધરતી, દરિયા સુધી, પર્વતો, જંગલો અને વન સાથે, વાનરવિહોણી કરી દેવી છે—મને ફક્ત આજ્ઞા આપો.
રક્ષાં ચૈવ વિધાસ્યામિ વાનરાદ્ રજનીચર। નાગમિષ્યતિ તે દુઃખં કિંચિદાત્માપરાધજમ્
હું વાનરો પાસેથી તમારી રક્ષા પણ કરીશ, હે રાત્રિચર; તમારી પોતાની ભૂલથી તમને કોઈ દુઃખ નહીં આવે.
અબ્રવીત્ તુ સુસંક્રુદ્ધો દુર્મુખો નામ રાક્ષસઃ। ઇદં ન ક્ષમણીયં હિ સર્વેષાં નઃ પ્રધર્ષણમ્
પછી ખૂબ જ ગુસ્સે થયેલા દુર્મુખ નામના રાક્ષસે કહ્યું: 'આ અપમાન આપણે કોઈએ સહન કરવું જ નહીં.'
અયં પરિભવો ભૂયઃ પુરસ્યાન્તઃપુરસ્ય ચ। શ્રીમતો રાક્ષસેન્દ્રસ્ય વાનરેણ પ્રધર્ષણમ્
આ તો શહેર અને મહેલ બંને માટે વધુ એક અપમાન છે—વાનરે રાક્ષસોના મહારાજાનું અપમાન કર્યું છે.
તતોઽબ્રવીત્ સુસંક્રુદ્ધો વજ્રદંષ્ટ્રો મહાબલઃ। પ્રગૃહ્ય પરિઘં ઘોરં માંસશોણિતરૂષિતમ્
પછી ભારે ક્રોધિત અને શક્તિશાળી વજ્રદંષ્ટ્રે માંસ અને લોહીથી લથપથ ભયાનક ગદા પકડીને કહ્યું.
કિં નો હનૂમતા કાર્યં કૃપણેન તપસ્વિના। રામે તિષ્ઠતિ દુર્ધર્ષે સુગ્રીવેઽપિ સલક્ષ્મણે
જ્યારે રામ, સુગ્રીવ અને લક્ષ્મણ અડગ ઊભા છે, ત્યારે એ દયનિય તપસ્વી હનુમાનની આપણને શું જરૂર છે?
અદ્ય રામં સસુગ્રીવં પરિઘેણ સલક્ષ્મણમ્। આગમિષ્યામિ હત્વૈકો વિક્ષોભ્ય હરિવાહિનીમ્
આજે હું એકલો જ મારી ગદા લઈને જઈશ અને રામ, સુગ્રીવ અને લક્ષ્મણને મારીને વાનર સેના તોડી નાખીશ.
ઇદં મમાપરં વાક્યં શૃણુ રાજન્ યદિચ્છસિ। ઉપાયકુશલો હ્યેવ જયેચ્છત્રૂનતન્દ્રિતઃ
હે રાજા, મારી બીજી વાત પણ સાંભળો જો તમને ગમે; જે યુક્તિમાં નિપુણ અને અવિરત પ્રયત્ન કરે છે, એ જ દુશ્મનને જીતે છે.
કામરૂપધરાઃ શૂરાઃ સુભીમા ભીમદર્શનાઃ। રાક્ષસા વા સહસ્રાણિ રાક્ષસાધિપ નિશ્ચિતાઃ
હે રાત્રિચરોના સ્વામી, હજારો રાક્ષસો, જે બહાદુર છે, ભયાનક દેખાય છે અને ઇચ્છા પ્રમાણે રૂપ બદલી શકે છે, તૈયાર છે.
કાકુત્સ્થમુપસંગમ્ય બિભ્રતો માનુષં વપુઃ। સર્વે હ્યસમ્ભ્રમા ભૂત્વા બ્રુવન્તુ રઘુસત્તમમ્
બધા માનવરૂપ ધારણ કરીને કાકુત્સ્થ પાસે જાય અને કોઈ ગભરાટ વિના રઘુવંશના શ્રેષ્ઠને સંબોધે.
પ્રેષિતા ભરતેનૈવ ભ્રાત્રા તવ યવીયસા। સ હિ સેનાં સમુત્થાપ્ય ક્ષિપ્રમેવોપયાસ્યતિ
તમારા નાના ભાઈ ભરતે મોકલેલા એ માણસે સેના એકઠી કરીને ઝડપથી અહીં આવી પહોંચશે.
તતો વયમિતસ્તૂર્ણં શૂલશક્તિગદાધરાઃ। ચાપબાણાસિહસ્તાશ્ચ ત્વરિતાસ્તત્ર યામહે
પછી આપણે બધા અહીંથી તરત જ શૂળ, શક્તિ, ગદા, ધનુષ્ય, બાણ અને તલવાર લઈને ત્યાં જઈશું.
આકાશે ગણશઃ સ્થિત્વા હત્વા તાં હરિવાહિનીમ્। અશ્મશસ્ત્રમહાવૃષ્ટ્યા પ્રાપયામ યમક્ષયમ્
આકાશમાં ટોળે ટોળે ઊભા રહીને, આપણે એ વાનર સેના પર પથ્થરો અને શસ્ત્રોની ભારે વરસાદ વરસાવીને તેમને યમલોક પહોંચાડી દઈશું.
એવં ચેદુપસર્પેતામનયં રામલક્ષ્મણૌ। અવશ્યમપનીતેન જહતામેવ જીવિતમ્
જો રામ અને લક્ષ્મણ આવી રીતે આગળ આવે, તો તેઓને જરૂરથી જીવથી વિમુખ કરી દઈએ અને તેમનું અંત લાવી દઈએ.
કૌમ્ભકર્ણિસ્તતો વીરો નિકુમ્ભો નામ વીર્યવાન્। અબ્રવીત્ પરમક્રુદ્ધો રાવણં લોકરાવણમ્
પછી કુંભકર્ણના વંશનો પરાક્રમી નિકુંભ નામનો વિર, અત્યંત ક્રોધથી ભરેલો, જગતને ભયભીત કરનાર રાવણને બોલ્યો.
સર્વે ભવન્તસ્તિષ્ઠન્તુ મહારાજેન સંગતાઃ। અહમેકો હનિષ્યામિ રાઘવં સહલક્ષ્મણમ્
તમામ લોકો મહારાજ સાથે અહીં જ રહો; હું એકલો જ રાઘવ અને લક્ષ્મણને મારી નાખીશ.
સુગ્રીવં સહનૂમન્તં સર્વાંશ્ચૈવાત્ર વાનરાન્। તતો વજ્રહનુર્નામ રાક્ષસઃ પર્વતોપમઃ
સુગ્રીવ, હનુમાન અને અહીંના બધા વાનરો સાથે—પછી પરવત જેવો એક રાક્ષસ, વજ્રહનુ નામે—
ક્રુદ્ધઃ પરિલિહન્ સૃક્કાં જિહ્વયા વાક્યમબ્રવીત્। સ્વૈરં કુર્વન્તુ કાર્યાણિ ભવન્તો વિગતજ્વરાઃ
ક્રોધથી, જીભથી હોઠ ચાટતો એ બોલ્યો: 'તમારે કોઈ ચિંતા રાખવાની જરૂર નથી, જે મનમાં આવે તે કરો.'
એકોઽહં ભક્ષયિષ્યામિ તાં સર્વાં હરિવાહિનીમ્। સ્વસ્થાઃ ક્રીડન્તુ નિશ્ચિન્તાઃ પિબન્તુ મધુ વારુણીમ્
હું એકલો જ એ આખી વાનર સેના ને ભક્ષી જઈશ; તમે બધા નિશ્ચિંત રહો, રમો અને મધમીઠું દારૂ પીવો.
અહમેકો વધિષ્યામિ સુગ્રીવં સહલક્ષ્મણમ્। સાઙ્ગદં ચ હનૂમન્તં સર્વાંશ્ચૈવાત્ર વાનરાન્
હું એકલો જ સુગ્રીવ, લક્ષ્મણ, અંગદ, હનુમાન અને અહીંના બધા વાનરોને મારી નાખીશ.
thumb|નવમઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે યુદ્ધકાણ્ડે નવમઃ સર્ગઃ ॥૬-
શ્રીમદ્ વાલ્મીકિ રામાયણના યુદ્ધકાંડનો નવમો સર્ગ હવે સાંભળો.
તતો નિકુમ્ભો રભસઃ સૂર્યશત્રુર્મહાબલઃ। સુપ્તઘ્નો યજ્ઞકોપશ્ચ મહાપાર્શ્વમહોદરૌ
પછી નિકુંભ, રભસ, સૂર્યશત્રુ જે મહાબળવાન હતા, સુપ્તઘ્ન, યજ્ઞકોપ, મહાપાર્શ્વ અને મહોદર—
અગ્નિકેતુશ્ચ દુર્ધર્ષો રશ્મિકેતુશ્ચ રાક્ષસઃ। ઇન્દ્રજિચ્ચ મહાતેજા બલવાન્ રાવણાત્મજઃ
અને અગ્નિકેતુ, દુર્જય, રશ્મિકેતુ રાક્ષસ, તથા રાવણપુત્ર તેજસ્વી અને બળવાન ઇન્દ્રજિત—
પ્રહસ્તોઽથ વિરૂપાક્ષો વજ્રદંષ્ટ્રો મહાબલઃ। ધૂમ્રાક્ષશ્ચાતિકાયશ્ચ દુર્મુખશ્ચૈવ રાક્ષસઃ
પછી પ્રહસ્ત, વિરૂપાક્ષ, મહાબળવાન વજ્રદંષ્ટ્ર, ધૂમ્રાક્ષ, અતિકાય અને રાક્ષસ દુર્મુખ—
પરિઘાન્ પટ્ટિશાન્ શૂલાન્ પ્રાસાન્ શક્તિપરશ્વધાન્। ચાપાનિ ચ સુબાણાનિ ખડ્ગાંશ્ચ વિપુલામ્બુભાન્
તેઓએ લોખંડના ગદા, ભાલા, શૂળ, ભાલ, તીક્ષ્ણ કટારીઓ, ધનુષ્ય અને સારા બાણો તથા પહોળા તલવારો પકડી—
પ્રગૃહ્ય પરમક્રુદ્ધાઃ સમુત્પત્ય ચ રાક્ષસાઃ। અબ્રુવન્ રાવણં સર્વે પ્રદીપ્તા ઇવ તેજસા
શસ્ત્રો પકડીને, અત્યંત ક્રોધિત થઈ, એ બધા રાક્ષસોએ ઊભા રહીને તેજથી પ્રજ્વલિત રાવણને કહ્યું:
અદ્ય રામં વધિષ્યામઃ સુગ્રીવં ચ સલક્ષ્મણમ્। કૃપણં ચ હનૂમન્તં લઙ્કા યેન પ્રધર્ષિતા
'આજે આપણે રામ, સુગ્રીવ અને લક્ષ્મણને મારી નાખીશું, અને જે હનુમાનથી લંકા અપમાનિત થઈ, એ દયાળુ હનુમાનને પણ.'
તાન્ ગૃહીતાયુધાન્ સર્વાન્ વારયિત્વા વિભીષણઃ। અબ્રવીત્ પ્રાઞ્જલિર્વાક્યં પુનઃ પ્રત્યુપવેશ્ય તાન્
ત્યારે વિભીષણે એ બધા શસ્ત્રધારી રાક્ષસોને અટકાવી, હાથ જોડીને તેમને ફરી બેઠા કરીને કહ્યું: