પ્રીતિસંજનનં તસ્ય પ્રદાતું તત્ ત્વમર્હસિ। સાભિવીક્ષ્ય દિશઃ સર્વા વેણ્યુદ્ગ્રથનમુત્તમમ્
તમે એને આનંદ આપતું કંઈક આપો. પછી એ ચારેય દિશામાં જોઈને પોતાની સુંદર વેણી ખોલી.
મુક્ત્વા વસ્ત્રાદ્ દદૌ મહ્યં મણિમેતં મહાબલ। પ્રતિગૃહ્ય મણિં દોર્ભ્યાં તવ હેતો રઘુપ્રિય
પછી એણે પોતાના વસ્ત્રમાંથી મણિ કાઢી ને મને આપી. રઘુપ્રિય, મેં એ મણિ બંને હાથથી તમારા માટે સ્વીકારી.
શિરસા સમ્પ્રણમ્યૈનામહમાગમને ત્વરે। ગમને ચ કૃતોત્સાહમવેક્ષ્ય વરવર્ણિની
હું એના ચરણોમાં માથું ઝુકાવી વંદન કર્યું અને તરત જ પાછો ફરવા ઉત્સુક થયો. મારી જવાની ઉત્સુકતા જોઈને એ તેજસ્વિ સ્ત્રી—
વિવર્ધમાનં ચ હિ મામુવાચ જનકાત્મજા। અશ્રુપૂર્ણમુખી દીના બાષ્પગદ્ગદભાષિણી
જેમ જેમ હું વધુ ઉત્સુક થતો ગયો, જનકનંદિનીએ મને કહ્યું. એના મુખ પર આંસુ છલકાતા હતા, દુઃખથી કંપતી અવાજે એ બોલી.
મમોત્પતનસમ્ભ્રાન્તા શોકવેગસમાહતા। મામુવાચ તતઃ સીતા સભાગ્યોઽસિ મહાકપે
મારા ઉડાનના ઉતાવળથી અને દુઃખના ભારથી વ્યાકુળ થઈ, પછી સીતા બોલી: 'મહાન વાનર, તું ખરેખર ધન્ય છે,'
યદ્ દ્રક્ષ્યસિ મહાબાહું રામં કમલલોચનમ્। લક્ષ્મણં ચ મહાબાહું દેવરં મે યશસ્વિનમ્
‘કે તું મહાબાહુ, કમળની આંખો ધરાવતાં રામ અને મારા વિખ્યાત દેવર, મહાબાહુ લક્ષ્મણને જોઈશ.’
સીતયાપ્યેવમુક્તોઽહમબ્રુવં મૈથિલીં તથા। પૃષ્ઠમારોહ મે દેવિ ક્ષિપ્રં જનકનન્દનિ
સીતાએ આમ કહ્યું ત્યારે મેં પણ મૈથિલીને કહ્યું: 'દેવી, જનકનંદિની, તું જલ્દી મારા પીઠ પર ચડી જા.'
યાવત્તે દર્શયામ્યદ્ય સસુગ્રીવં સલક્ષ્મણમ્। રાઘવં ચ મહાભાગે ભર્તારમસિતેક્ષણે
‘આજે હું તને રાઘવ, સુગ્રીવ અને લક્ષ્મણ સાથે, તારા પતિને, હે શ્યામનેત્રવાળી, હે સુભાગ્યવતી, દેખાડું.’
સાબ્રવીન્માં તતો દેવી નૈષ ધર્મો મહાકપે। યત્તે પૃષ્ઠં સિષેવેઽહં સ્વવશા હરિપુઙ્ગવ
પછી દેવી બોલી: 'મહાન વાનર, હું મારી ઈચ્છાથી તારી પીઠ પર ચડું એ યોગ્ય નથી, હે વાનરશ્રેષ્ઠ.'
પુરા ચ યદહં વીર સ્પૃષ્ટા ગાત્રેષુ રક્ષસા। તત્રાહં કિં કરિષ્યામિ કાલેનોપનિપીડિતા
'પહેલાં, હે વીર, જ્યારે રાક્ષસે મારા અંગો સ્પર્શ્યા ત્યારે હું તો કાળના દબાણથી શું કરી શકી?'
ગચ્છ ત્વં કપિશાર્દૂલ યત્ર તૌ નૃપતેઃ સુતૌ। ઇત્યેવં સા સમાભાષ્ય ભૂયઃ સંદેષ્ટુમાસ્થિતા
'હે વાનરશાર्दૂલ, તું રાજાના એ બે પુત્રો જ્યાં છે ત્યાં જા.' આમ કહીને એ ફરી સંદેશ આપવા તૈયાર થઈ.
હનૂમન્ સિંહસંકાશૌ તાવુભૌ રામલક્ષ્મણૌ। સુગ્રીવં ચ સહામાત્યં સર્વાન્ બ્રૂયા અનામયમ્
હનુમાન, તું રામ અને લક્ષ્મણ, બંને સિંહસમાન, અને સુગ્રીવને તેના મંત્રીઓ સાથે મારી કૂશળતા કહેજે.
યથા ચ સ મહાબાહુર્માં તારયતિ રાઘવઃ। અસ્માદ્દુઃખામ્બુસંરોધાત્ તત્ ત્વમાખ્યાતુમર્હસિ
અને એ મહાબાહુ રાઘવ મને આ દુઃખના દરિયામાંથી કેવી રીતે છુટકારો આપે એ પણ તું કહીજે.
ઇદં ચ તીવ્રં મમ શોકવેગં રક્ષોભિરેભિઃ પરિભર્ત્સનં ચ। બ્રૂયાસ્તુ રામસ્ય ગતઃ સમીપં શિવશ્ચ તેઽધ્વાસ્તુ હરિપ્રવીર
રામ પાસે પહોંચે ત્યારે મારા ભારે દુઃખની વાત અને રાક્ષસો પાસેથી મળતી અપમાનની વાત કહીજે; અને હે વાનરવીર, તારો માર્ગ સુખદાયી રહે.
એતત્ તવાર્યા નૃપ સંયતા સા સીતા વચઃ પ્રાહ વિષાદપૂર્વમ્। એતચ્ચ બુદ્ધ્વા ગદિતં યથા ત્વં શ્રદ્ધત્સ્વ સીતાં કુશલાં સમગ્રામ્
હે રાજકુમાર, આ છે તે આર્ય, ધીરજવાળી અને દુઃખી સીતા તારો સંદેશ આપે છે; અને એણે જે કહ્યું તે સમજીને, તું વિશ્વાસ રાખજે કે સીતા સંપૂર્ણ સુરક્ષિત છે.
thumb|અષ્ટષષ્ઠિતમઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે સુન્દરકાણ્ડે અષ્ટષષ્ઠિતમઃ સર્ગઃ ॥૫-
હવે શ્રદ્ધાપૂર્વક શ્રીમદ્વાલ્મીકિ રામાયણના સુંદરકાંડનો અઢ્ઠોસઠમો સર્ગ સાંભળો.
અથાહમુત્તરં દેવ્યા પુનરુક્તઃ સસમ્ભ્રમમ્। તવ સ્નેહાન્નરવ્યાઘ્ર સૌહાર્દાદનુમાન્ય ચ
પછી દેવીએ મને ફરીથી થોડી વ્યાકુળતાથી સંબોધન કર્યું, તારા માટેના પ્રેમ અને સૌહાર્દથી, અને તારી પરવાનગીથી.
એવં બહુવિધં વાચ્યો રામો દાશરથિસ્ત્વયા। યથા માં પ્રાપ્નુયાચ્છીઘ્રં હત્વા રાવણમાહવે
તારે દશરથપુત્ર રામને અનેક રીતે કહી જવું, જેથી રાવણને યુદ્ધમાં મારીને તે જલ્દી મને મળી શકે.
યદિ વા મન્યસે વીર વસૈકાહમરિંદમ। કસ્મિંશ્ચિત્ સંવૃતે દેશે વિશ્રાન્તઃ શ્વો ગમિષ્યસિ
વીર, જો તમને યોગ્ય લાગે તો, તમે કોઈ એકાંત અને છુપાયેલા સ્થળે એક રાત રોકાઈ જાઓ. આરામ કર્યા પછી, તમે કાલે જઈ શકો.
મમ ચાપ્યલ્પભાગ્યાયાઃ સાંનિધ્યાત્ તવ વાનર। અસ્ય શોકવિપાકસ્ય મુહૂર્તં સ્યાદ્ વિમોક્ષણમ્
હે વાનર, હું તો બહુ દુર્ભાગ્યશાળી છું. તમારા સાથથી મને આ દુઃખના ફળમાંથી થોડો પણ સમય મુક્તિ મળશે.
ગતે હિ ત્વયિ વિક્રાન્તે પુનરાગમનાય વૈ। પ્રાણાનામપિ સંદેહો મમ સ્યાન્નાત્ર સંશયઃ
પણ, હે પરાક્રમી, જ્યારે તમે પાછા આવવાના આશયથી જશો, ત્યારે મારા જીવતાની પણ શંકા રહેશે—આમાં તો કોઈ સંશય નથી.
તવાદર્શનજઃ શોકો ભૂયો માં પરિતાપયેત્। દુખાદ્ દુઃખપરાભૂતાં દુર્ગતાં દુઃખભાગિનીમ્
તમારી વિયોગથી જન્મેલો દુઃખ ફરીથી મને બહુ પીડા આપશે, કારણ કે હું તો પહેલેથી જ દુઃખમાં ડૂબેલી, દુઃખી અને દુર્ભાગ્યવાળી છું.
અયં ચ વીર સંદેહસ્તિષ્ઠતીવ મમાગ્રતઃ। સુમહાંસ્ત્વત્સહાયેષુ હર્યૃક્ષેષુ હરીશ્વર
હે વીર, મને તો તમારા સાથી વાનર અને રીચ્છો વિશે પણ મોટો સંશય છે, જે મારા મનમાં ઊભો થયો છે.
કથં નુ ખલુ દુષ્પારં તરિષ્યન્તિ મહોદધિમ્। તાનિ હર્યૃક્ષસૈન્યાનિ તૌ વા નરવરાત્મજૌ
આ બધા વાનર અને રીચ્છોની સેના કે એ બે મહાન પુરુષપુત્રો, આ વિશાળ અને દુર્લંઘ્ય સમુદ્રને કેવી રીતે પાર કરશે?
ત્રયાણામેવ ભૂતાનાં સાગરસ્યાસ્ય લઙ્ઘને। શક્તિઃ સ્યાદ્ વૈનતેયસ્ય વાયોર્વા તવ ચાનઘ
ત્રણ જ જીવોમાં—ગરૂડ, પવન અને તમે, હે નિર્દોષ—આ સમુદ્રને લાંઘવાની શક્તિ હોઈ શકે.
તદસ્મિન્ કાર્યનિર્યોગે વીરૈવં દુરતિક્રમે। કિં પશ્યસિ સમાધાનં બ્રૂહિ કાર્યવિદાં વર
હે વીર, આટલી અઘરી કામગીરીમાં તમને શું ઉપાય યોગ્ય લાગે છે? કહો, કેમ કે તમે કાર્યસિદ્ધિ જાણનારા શ્રેષ્ઠ છો.
કામમસ્ય ત્વમેવૈકઃ કાર્યસ્ય પરિસાધને। પર્યાપ્તઃ પરવીરઘ્ન યશસ્યસ્તે બલોદયઃ
નિષ્ઠા છે કે, હે શત્રુવિનાશક, આ કાર્ય પૂર્ણ કરવા માટે તમે એકલા પૂરતા છો; તમારું યશ અને બળ તો સર્વત્ર પ્રખ્યાત છે.
બલૈઃ સમગ્રૈર્યદિ માં હત્વા રાવણમાહવે। વિજયી સ્વપુરીં રામો નયેત્ તત્ સ્યાદ્ યશસ્કરમ્
જો રામ પોતાના બધાં સેનાપતિઓ સાથે યુદ્ધમાં રાવણને મારે અને વિજયી થઈ પોતાના શહેરમાં પાછા જાય, તો એ યશ આપનારું હશે.
યથાહં તસ્ય વીરસ્ય વનાદુપધિના હૃતા। રક્ષસા તદ્ભયાદેવ તથા નાર્હતિ રાઘવઃ
જે રીતે હું એ વીરની પત્ની, વનમાંથી રાક્ષસ દ્વારા ભયવશ છેતરાઈ અપહરણ પામેલી, એ રીતે રાઘવને આવું કદી ન ભોગવવું પડે.
બલૈસ્તુ સંકુલાં કૃત્વા લઙ્કાં પરબલાર્દનઃ। માં નયેદ્ યદિ કાકુત્સ્થસ્તત્ તસ્ય સદૃશં ભવેત્
જો કાકુત્સ્થ રામ લંકાને પોતાની સેના વડે ઘેરીને મને લઇ જાય, તો એ જ તેમને યોગ્ય છે.