સર્વે વયમપિ પ્રાપ્તાસ્તત્ર ગન્તું કૃતક્ષણાઃ। સ યત્ર હરિવીરાણાં સુગ્રીવઃ પતિરવ્યયઃ
અમે બધા પણ હવે તૈયાર છીએ ત્યાં જવા માટે, જ્યાં વાનરવીરોના અવિનાશી સ્વામી Sugrīv છે.
ત્વયા હ્યનુક્તૈર્હરિભિર્નૈવ શક્યં પદાત્ પદમ્। ક્વચિદ્ ગન્તું હરિશ્રેષ્ઠ બ્રૂમઃ સત્યમિદં તુ તે
તારા આદેશ વિના, વાનરશ્રેષ્ઠ, આ વાનરો એક પગલું પણ ક્યાંય જઈ શકે નહીં; અમે તને સાચું કહીએ છીએ.
એવં તુ વદતાં તેષામઙ્ગદઃ પ્રત્યભાષત। સાધુ ગચ્છામ ઇત્યુક્ત્વા ખમુત્પેતુર્મહાબલાઃ
જ્યારે તેઓ આવું બોલી રહ્યા હતા, ત્યારે અંગદે કહ્યું: 'ચાલો, હવે જઈએ.' અને મહાબલી વાનરો આકાશમાં ઉડી ગયા.
ઉત્પતન્તમનૂત્પેતુઃ સર્વે તે હરિયૂથપાઃ। કૃત્વાઽઽકાશં નિરાકાશં યન્ત્રોત્ક્ષિપ્તા ઇવોપલાઃ
બધા વાનર સેનાપતિઓ એક સાથે ઉડી પડ્યા, જાણે યંત્રથી પથ્થરો ફેંકાયા હોય તેમ આકાશ ખાલી થઈ ગયું.
અઙ્ગદં પુરતઃ કૃત્વા હનૂમન્તં ચ વાનરમ્। તેઽમ્બરં સહસોત્પત્ય વેગવન્તઃ પ્લવઙ્ગમાઃ
અંગદને આગળ રાખીને અને હનુમાનને સાથે લઈને, એ ઝડપી વાનરો એકાએક આકાશમાં ઉડી ગયા.
વિનદન્તો મહાનાદં ઘના વાતેરિતા યથા। અઙ્ગદે સમનુપ્રાપ્તે સુગ્રીવો વાનરેશ્વરઃ
મોટો ગર્જન કરતા, જાણે પવનથી ઉડતા વાદળ હોય તેમ, જ્યારે અંગદ પહોંચ્યો ત્યારે વાનરરાજા Sugrīv—
ઉવાચ શોકસંતપ્તં રામં કમલલોચનમ્। સમાશ્વસિહિ ભદ્રં તે દૃષ્ટા દેવી ન સંશયઃ
—શોકથી વ્યાકુળ અને કમળની આંખો ધરાવતા રામજીને કહ્યું: 'ધીરજ રાખો, શુભ થાય; દેવી મળી ગઈ છે, એમાં કોઈ શંકા નથી.'
નાગન્તુમિહ શક્યં તૈરતીતસમયૈરિહ। અઙ્ગદસ્ય પ્રહર્ષાચ્ચ જાનામિ શુભદર્શન
'સમય વીત્યા પછી તેઓ અહીં આવી શકે તેમ નહોત, શુભદર્શન, અને અંગદના આનંદથી હું જાણું છું કે શુભલક્ષણા દેવી મળી ગઈ છે.'
ન મત્સકાશમાગચ્છેત્ કૃત્યે હિ વિનિપાતિતે। યુવરાજો મહાબાહુઃ પ્લવતામઙ્ગદો વરઃ
'મહાબાહુ, વાનરપ્રમુખ અને યુવરાજ અંગદ, જો કાર્ય નિષ્ફળ ગયું હોત તો મારા પાસે આવત જ નહીં.'
યદ્યપ્યકૃતકૃત્યાનામીદૃશઃ સ્યાદુપક્રમઃ। ભવેત્ તુ દીનવદનો ભ્રાન્તવિપ્લુતમાનસઃ
'જો તેમનું કાર્ય પૂરું ન થયું હોત, તો તેઓ આવતાં દુઃખી ચહેરા, ભટકેલા અને ખિન મનથી આવત.'
પિતૃપૈતામહં ચૈતત્ પૂર્વકૈરભિરક્ષિતમ્। ન મે મધુવનં હન્યાદદૃષ્ટ્વા જનકાત્મજામ્
આ મધુવન, જે મારા પિતા અને પિતામહો દ્વારા રક્ષાયેલું છે, તેઓએ જનકની દીકરીને જોયા વિના કદી નાશ ન કર્યો હોત.
કૌસલ્યા સુપ્રજા રામ સમાશ્વસિહિ સુવ્રત। દૃષ્ટા દેવી ન સંદેહો ન ચાન્યેન હનૂમતા
કૌશલ્યાના સારા પુત્ર રામ, ધીરજ રાખો, ધર્મમાં સ્થિર રહો; દેવી મળી ગઈ છે, એમાં કોઈ શંકા નથી, અને એ પણ હનુમાન સિવાય બીજાએ નથી જોઈ.
નહ્યન્યઃ કર્મણો હેતુઃ સાધનેઽસ્ય હનૂમતઃ। હનૂમતીહ સિદ્ધિશ્ચ મતિશ્ચ મતિસત્તમ
આ કાર્યની સિદ્ધિ માટે હનુમાન સિવાય બીજું કોઈ કારણ નથી; હનુમાનમાં જ સફળતા અને શ્રેષ્ઠ બુદ્ધિ છે.
વ્યવસાયશ્ચ શૌર્યં ચ શ્રુતં ચાપિ પ્રતિષ્ઠિતમ્। જામ્બવાન્ યત્ર નેતા સ્યાદઙ્ગદશ્ચ હરીશ્વરઃ
જ્યાં જાંબવાન નેતા છે, અંગદ વાનરોનો સ્વામી છે અને હનુમાન મુખ્ય છે, ત્યાં દૃઢ નિશ્ચય, શૌર્ય અને સ્થિર જ્ઞાન છે.
હનૂમાંશ્ચાપ્યધિષ્ઠાતા ન તત્ર ગતિરન્યથા। મા ભૂશ્ચિન્તાસમાયુક્તઃ સમ્પ્રત્યમિતવિક્રમ
જ્યાં હનુમાન અધ્યક્ષ છે, ત્યાં બીજું કોઈ પરિણામ આવી શકે નહીં; હવે ચિંતા ન કરો, હે મર્યાદિત પરાક્રમી.
યદા હિ દર્પિતોદગ્રાઃ સંગતાઃ કાનનૌકસઃ। નૈષામકૃતકાર્યાણામીદૃશઃ સ્યાદુપક્રમઃ
જ્યારે આ અહંકારભર્યા અને ઉત્સાહી વનવાસી એકઠા થાય છે, ત્યારે તેમનું કાર્ય પૂરું થયા વિના આવું વળતર શક્ય જ નથી.
વનભઙ્ગેન જાનામિ મધૂનાં ભક્ષણેન ચ। તતઃ કિલકિલાશબ્દં શુશ્રાવાસન્નમમ્બરે
વનનો વિનાશ અને મધુ પીવાથી મને ખબર પડી; પછી આકાશમાં નજીક જ કિલબિલાટનો અવાજ સંભળાયો.
હનૂમત્કર્મદૃપ્તાનાં નદતાં કાનનૌકસામ્। કિષ્કિન્ધામુપયાતાનાં સિદ્ધિં કથયતામિવ
હનુમાનના કાર્યથી આનંદિત અને ગર્વિત વાનરો, કિશ્કિંધા તરફ દહાડતા જતા હતા, જાણે પોતાની સફળતા જાહેર કરતાં હોય.
તતઃ શ્રુત્વા નિનાદં તં કપીનાં કપિસત્તમઃ। આયતાઞ્ચિતલાઙ્ગૂલઃ સોઽભવદ્હૃષ્ટમાનસઃ
પછી વાનરોના એ ગર્જનાસ्वर સાંભળી, લાંબી ઊંચી પૂંછવાળો શ્રેષ્ઠ વાનર હૃદયથી નિર્ભય થયો.
આજગ્મુસ્તેઽપિ હરયો રામદર્શનકાઙ્ક્ષિણઃ। અઙ્ગદં પુરતઃ કૃત્વા હનૂમન્તં ચ વાનરમ્
એ વાનરો પણ રામના દર્શન માટે આતુર થઈ, અગ્રેસર અંગદને આગળ રાખીને અને હનુમાનને સાથે લઈ આવ્યા.
તેઽઙ્ગદપ્રમુખા વીરાઃ પ્રહૃષ્ટાશ્ચ મુદાન્વિતાઃ। નિપેતુર્હરિરાજસ્ય સમીપે રાઘવસ્ય ચ
અંગદને આગે રાખીને એ વીર વાનરો આનંદથી ભરપૂર થઈ, વાનરરાજ અને રાઘવના નજીક આવી ઊતરી ગયા.
હનૂમાંશ્ચ મહાબાહુઃ પ્રણમ્ય શિરસા તતઃ। નિયતામક્ષતાં દેવીં રાઘવાય ન્યવેદયત્
પછી મહાબલી હનુમાન માથું ઝુકાવી રાઘવને જાણ કર્યુ કે દેવી અખંડિત અને નિશ્ચિત છે.
દૃષ્ટા દેવીતિ હનુમદ્વદનાદમૃતોપમમ્। આકર્ણ્ય વચનં રામો હર્ષમાપ સલક્ષ્મણઃ
'દેવી મળી ગઈ' એવા હનુમાનના અમૃતસમાન વચન સાંભળી, રામ અને લક્ષ્મણ આનંદથી ભરાઈ ગયા.
નિશ્ચિતાર્થં તતસ્તસ્મિન્ સુગ્રીવં પવનાત્મજે। લક્ષ્મણઃ પ્રીતિમાન્ પ્રીતં બહુમાનાદવૈક્ષત
પછી લક્ષ્મણે, સત્ય જાણી, સુગ્રીવ અને પવનપુત્ર હનુમાનને ખૂબ પ્રેમ અને માનથી જોયા.
પ્રીત્યા ચ પરયોપેતો રાઘવઃ પરવીરહા। બહુમાનેન મહતા હનૂમન્તમવૈક્ષત
રાઘવ, શત્રુવીરોના વિનાશક, પરમ આનંદ અને મહાન માનથી હનુમાનને જોયા.
thumb|પઞ્ચષષ્ઠિતમઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે સુન્દરકાણ્ડે પઞ્ચષષ્ઠિતમઃ સર્ગઃ ॥૫-
શ્રીમદ્વાલ્મીકિ રામાયણના સુંદરકાંડનો પાંસઠમો સર્ગ સાંભળો.
તતઃ પ્રસ્રવણં શૈલં તે ગત્વા ચિત્રકાનનમ્। પ્રણમ્ય શિરસા રામં લક્ષ્મણં ચ મહાબલમ્
પછી તેઓ પ્રસ્રવણ પર્વત અને સુંદર વન તરફ ગયા, અને રામ તથા મહાબલી લક્ષ્મણને માથું ઝુકાવી વંદન કર્યું.
યુવરાજં પુરસ્કૃત્ય સુગ્રીવમભિવાદ્ય ચ। પ્રવૃત્તિમથ સીતાયાઃ પ્રવક્તુમુપચક્રમુઃ
યુવરાજ સુગ્રીવને આગળ રાખીને અને તેને વંદન કરી, તેઓએ સીતા વિશેની વાત કહેવાનું શરૂ કર્યું.
રાવણાન્તઃપુરે રોધં રાક્ષસીભિશ્ચ તર્જનમ્। રામે સમનુરાગં ચ યથા ચ નિયમઃ કૃતઃ
તેઓએ રાવણના અંતઃપુરમાં સીતાજી કેવી રીતે બંધ રાખવામાં આવી છે, રાક્ષસ સ્ત્રીઓએ કેવી રીતે ધમકાવી છે, સીતાજીનો રામજી પ્રત્યેનો અખંડ પ્રેમ અને તેમણે રાખેલા ઉપવાસ-વ્રતો વિશે બધું રામજીને કહ્યું.
એતદાખ્યાય તે સર્વં હરયો રામસંનિધૌ। વૈદેહીમક્ષતાં શ્રુત્વા રામસ્તૂત્તરમબ્રવીત્
આ બધું રામજીની હાજરીમાં વાનરોએ કહ્યું. વૈદેહી અખંડ સુરક્ષિત છે એવું સાંભળીને વાનરો રામજીના આગળના શબ્દોની રાહ જોતા રહ્યા.