પ્રણમ્ય શિરસા દેવીમહમાર્યામનિન્દિતામ્। રાઘવસ્ય મનોહ્લાદમભિજ્ઞાનમયાચિષમ્
પવિત્ર અને મહાનારીને હું માથું ઝૂકાવી વંદન કર્યું અને રાઘવના મનને આનંદ આપતો કોઈ નિશાની આપવા વિનંતી કરી.
અથ મામબ્રવીત્ સીતા ગૃહ્યતામયમુત્તમઃ। મણિર્યેન મહાબાહૂ રામસ્ત્વાં બહુ મન્યતે
પછી સીતાએ મને કહ્યું: 'આ ઉત્તમ મણિ લઈ જા, જેના કારણે બલવાન રામ તને બહુ માન આપે છે.'
ઇત્યુક્ત્વા તુ વરારોહા મણિપ્રવરમુત્તમમ્। પ્રાયચ્છત્ પરમોદ્વિગ્ના વાચા માં સંદિદેશ હ
આ રીતે બોલી, અત્યંત ચિંતિત અને વ્યાકુળ સીતાએ મને એ અમૂલ્ય મણિ આપી અને વચનથી પણ મને જવાબદારી સોંપી.
તતસ્તસ્યૈ પ્રણમ્યાહં રાજપુત્ર્યૈ સમાહિતઃ। પ્રદક્ષિણં પરિક્રામમિહાભ્યુદ્ગતમાનસઃ
પછી હું રાજકન્યાને શ્રદ્ધાપૂર્વક વંદન કરીને, તેની પરિક્રમા કરી, મનમાં પાછા જવાની ઇચ્છા રાખી ત્યાંથી નીકળી ગયો.
ઉત્તરં પુનરેવાહ નિશ્ચિત્ય મનસા તદા। હનૂમન્ મમ વૃત્તાન્તં વક્તુમર્હસિ રાઘવે
પછી મનમાં નક્કી કરીને, તેણે ફરી મને કહ્યું: 'હનુમાન, તું મારી વાત રાઘવને જરૂર કહેજે.'
યથા શ્રુત્વૈવ નચિરાત્ તાવુભૌ રામલક્ષ્મણૌ। સુગ્રીવસહિતૌ વીરાવુપેયાતાં તથા કુરુ
'એવું કરજે કે, રામ અને લક્ષ્મણ સુગ્રીવ સાથે વહેલી તકે આવી જાય, એમ હું ઈચ્છું છું.'
યદન્યથા ભવેદેતદ્ દ્વૌ માસૌ જીવિતં મમ। ન માં દ્રક્ષ્યતિ કાકુત્સ્થો મ્રિયે સાહમનાથવત્
'જો આવું ન થાય તો મારા જીવનમાં માત્ર બે મહિના બાકી છે; કાકુત્સ્થ મને જોશે નહિ તો હું અનાથની જેમ મરી જઈશ.'
તચ્છ્રુત્વા કરુણં વાક્યં ક્રોધો મામભ્યવર્તત। ઉત્તરં ચ મયા દૃષ્ટં કાર્યશેષમનન્તરમ્
એ દુ:ખદ વચન સાંભળી મને ગુસ્સો આવ્યો અને પછી મેં વિચાર્યું કે હવે આગળ શું કરવું.
તતોઽવર્ધત મે કાયસ્તદા પર્વતસંનિભઃ। યુદ્ધાકાઙ્ક્ષી વનં તસ્ય વિનાશયિતુમારભે
પછી મારું શરીર પહાડ જેવું વિશાળ થઈ ગયું; યુદ્ધ કરવાની ઇચ્છાથી મેં એ વનને નાશ કરવાનું શરૂ કર્યું.
તદ્ ભગ્નં વનખણ્ડં તુ ભ્રાન્તત્રસ્તમૃગદ્વિજમ્। પ્રતિબુદ્ધ્ય નિરીક્ષન્તે રાક્ષસ્યો વિકૃતાનનાઃ
પછી રાક્ષસીઓએ, જેમના ચહેરા ભયાનક હતા, એ તૂટેલું અને વિખેરાયેલું વન જોયું, જેમાં હરણ અને પક્ષીઓ ગભરાયેલા અને ભટકેલા હતા.
માં ચ દૃષ્ટ્વા વને તસ્મિન્ સમાગમ્ય તતસ્તતઃ। તાઃ સમભ્યાગતાઃ ક્ષિપ્રં રાવણાયાચચક્ષિરે
અને જ્યારે મને એ વનમાં જોયું, ત્યારે બધી રાક્ષસીઓ એકઠી થઈ અને તરત જ રાવણને ખબર આપવા દોડી ગઈ.
રાજન્ વનમિદં દુર્ગં તવ ભગ્નં દુરાત્મના। વાનરેણ હ્યવિજ્ઞાય તવ વીર્યં મહાબલ
'રાજા, તમારું આ દુર્ગમ અને મજબૂત વન એક દુષ્ટ વાનરે તોડી નાંખ્યું છે, તેને તમારા બળની ખબર નથી.'
તસ્ય દુર્બુદ્ધિતા રાજંસ્તવ વિપ્રિયકારિણઃ। વધમાજ્ઞાપય ક્ષિપ્રં યથાસૌ ન પુનર્વ્રજેત્
'હે રાજા, એના દુર્ભાવના અને તમારા મનને દુ:ખ આપનારા કામ માટે, તરત જ એના મૃત્યુનો આદેશ આપો જેથી એ ફરી ન આવે.'
તચ્છ્રુત્વા રાક્ષસેન્દ્રેણ વિસૃષ્ટા બહુદુર્જયાઃ। રાક્ષસાઃ કિંકરા નામ રાવણસ્ય મનોઽનુગાઃ
આ સાંભળી, રાક્ષસોના રાજાએ રાવણની ઈચ્છા અનુસાર ચાલતા અને ભયાનક એવા કિંકર નામના રાક્ષસોને મોકલ્યા.
તેષામશીતિસાહસ્રં શૂલમુદ્ગરપાણિનામ્। મયા તસ્મિન્ વનોદ્દેશે પરિઘેણ નિષૂદિતમ્
એમાંથી એંસી હજાર શૂળ અને ગદા ધારણ કરનાર રાક્ષસોને મેં એ વનમાં મારી લોખંડની ગદાથી સંહાર્યા.
તેષાં તુ હતશિષ્ટા યે તે ગતા લઘુવિક્રમાઃ। નિહતં ચ મયા સૈન્યં રાવણાયાચચક્ષિરે
જે રાક્ષસો બચી ગયા અને ઝડપથી દોડી શકતા હતા, તેઓ રાવણ પાસે ગયા અને કહ્યું કે તેમનું સૈન્ય મારા હાથેથી નાશ પામ્યું છે.
તતો મે બુદ્ધિરુત્પન્ના ચૈત્યપ્રાસાદમુત્તમમ્। તત્રસ્થાન્ રાક્ષસાન્ હત્વા શતં સ્તમ્ભેન વૈ પુનઃ
પછી મારા મનમાં વિચાર આવ્યો કે, આ ઉત્તમ ચૈત્યપ્રાસાદ પર હુમલો કરું. ત્યાં રહેલા રાક્ષસોને મેં એક દંડ વડે માર્યા અને શત જેટલા રાક્ષસોનો નાશ કર્યો.
લલામભૂતો લઙ્કાયા મયા વિધ્વંસિતો રુષા। તતઃ પ્રહસ્તસ્ય સુતં જમ્બુમાલિનમાદિશત્
લંકાનું શોભા રૂપ જે હતું, એ હું ગુસ્સામાં ધ્વંસ કરી દીધું. પછી રાવણે પ્રહસ્તનો પુત્ર જંબુમાલિને બોલાવ્યો.
રાક્ષસૈર્બહુભિઃ સાર્ધં ઘોરરૂપૈર્ભયાનકૈઃ। તમહં બલસમ્પન્નં રાક્ષસં રણકોવિદમ્
તે ઘણા ભયાનક અને ભયાવહ રૂપ ધરાવતા રાક્ષસો સાથે આવ્યો. તે શક્તિશાળી અને યુદ્ધકુશળ રાક્ષસને હું સામનો કર્યો.
પરિઘેણાતિઘોરેણ સૂદયામિ સહાનુગમ્। તચ્છ્રુત્વા રાક્ષસેન્દ્રસ્તુ મન્ત્રિપુત્રાન્ મહાબલાન્
મારે અત્યંત ભયાનક દંડ વડે તેને અને તેના સાથીઓને મારી નાખ્યા. આ સાંભળીને રાક્ષસોના રાજાએ પોતાના મંત્રીઓના બળવાન પુત્રોને મોકલ્યા.
પદાતિબલસમ્પન્નાન્ પ્રેષયામાસ રાવણઃ। પરિઘેણૈવ તાન્ સર્વાન્ નયામિ યમસાદનમ્
રાવણે પગપાળા સેનાથી સજ્જ એવા મંત્રિપુત્રોને મોકલ્યા. મેં એ બધાને મારા દંડ વડે યમલોક પહોંચાડી દીધા.
મન્ત્રિપુત્રાન્ હતાન્ શ્રુત્વા સમરે લઘુવિક્રમાન્। પઞ્ચ સેનાગ્રગાન્ શૂરાન્ પ્રેષયામાસ રાવણઃ
મંત્રિપુત્રો યુદ્ધમાં ઝડપથી માર્યા ગયા છે એ સાંભળીને, રાવણે પછી પોતાની સેના ના પાંચ શૂરવીર મુખ્યોને મોકલ્યા.
તાનહં સહસૈન્યાન્ વૈ સર્વાનેવાભ્યસૂદયમ્। તતઃ પુનર્દશગ્રીવઃ પુત્રમક્ષં મહાબલમ્
હું એ બધાને અને તેમની સેનાને પણ સાથે જ નાશ કરી દીધા. પછી ફરી દશમુખ રાવણે પોતાના બલવાન પુત્ર અક્ષને મોકલ્યો.
બહુભી રાક્ષસૈઃ સાર્ધં પ્રેષયામાસ સંયુગે। તં તુ મન્દોદરીપુત્રં કુમારં રણપણ્ડિતમ્
તેને અનેક રાક્ષસો સાથે યુદ્ધમાં મોકલ્યો. તે મન્દોદરીનો પુત્ર, યુદ્ધકુશળ અને યુવાન હતો.
સહસા ખં સમુદ્યન્તં પાદયોશ્ચ ગૃહીતવાન્। તમાસીનં શતગુણં ભ્રામયિત્વા વ્યપેષયમ્
જ્યારે તે અચાનક આકાશમાં ઉડતો હતો, ત્યારે મેં તેના પગ પકડીને તેને અનેક વાર ઘુમાવીને જમીન પર ફેંકી દીધો.
તમક્ષમાગતં ભગ્નં નિશમ્ય સ દશાનનઃ। તતશ્ચેન્દ્રજિતં નામ દ્વિતીયં રાવણઃ સુતમ્
જ્યારે દશાનન રાવણે અક્ષના આવવું અને તેના માર્યા જવું સાંભળ્યું, ત્યારે તેણે ગુસ્સામાં પોતાના બીજા પુત્ર ઇન્દ્રજિતને મોકલ્યો.
વ્યાદિદેશ સુસંક્રુદ્ધો બલિનં યુદ્ધદુર્મદમ્। તચ્ચાપ્યહં બલં સર્વં તં ચ રાક્ષસપુઙ્ગવમ્
તે ખૂબ ગુસ્સામાં હતો અને બલવાન તથા યુદ્ધમાં અહંકાર ધરાવતો હતો. મેં એ આખી સેના અને તે શ્રેષ્ઠ રાક્ષસનો સામનો કર્યો.
નષ્ટૌજસં રણે કૃત્વા પરં હર્ષમુપાગતઃ। મહતાપિ મહાબાહુઃ પ્રત્યયેન મહાબલઃ
યુદ્ધમાં તેની તાકાત ખૂટી ગઈ, તો પણ તે ખૂબ આનંદિત થયો. છતાં, તે મહાબળવાન અને મહાબાહુ હતો અને પોતામાં વિશ્વાસ રાખતો હતો.
પ્રહિતો રાવણેનૈષ સહ વીરૈર્મદોદ્ધતૈઃ। સોઽવિષહ્યં હિ માં બુદ્ધ્વા સ્વસૈન્યં ચાવમર્દિતમ્
રાવણે તેને અહંકારથી ભરેલા વીરોએ સાથે મોકલ્યો હતો. તેણે જોઈ લીધું કે હું અજય છું અને તેની પોતાની સેના પણ નાશ પામી છે, એટલે તેણે એમ કર્યું.
બ્રહ્મણોઽસ્ત્રેણ સ તુ માં પ્રબદ્ધ્વા ચાતિવેગિનઃ। રજ્જુભિશ્ચાપિ બધ્નન્તિ તતો માં તત્ર રાક્ષસાઃ
તે બ્રહ્માસ્ત્ર વડે મને ઝડપથી બાંધી દીધો. પછી રાક્ષસોએ પણ મને દોરડાંથી બાંધી નાખ્યો.