અવોચદ્ યદિ તત્ તથ્યં ભવેયં શરણં હિ વઃ। તાં ચાહં તાદૃશીં દૃષ્ટ્વા સીતાયા દારુણાં દશામ્
બોલી: 'જો એ સાચું હોય, તો હું ખરેખર તમારો આશરો આપીશ; અને આવી ભયાનક સ્થિતિમાં સીતાને જોઈને—'
ચિન્તયામાસ વિશ્રાન્તો ન ચ મે નિર્વૃતં મનઃ। સમ્ભાષણાર્થે ચ મયા જાનક્યાશ્ચિન્તિતો વિધિઃ
હવે આરામ કરીને પણ હું વિચારો કરતો રહ્યો, છતાં મનને શાંતિ ન મળી; અને જનકનંદિની સાથે વાત કેવી રીતે કરું એ વિચારતો રહ્યો.
ઇક્ષ્વાકુકુલવંશસ્તુ સ્તુતો મમ પુરસ્કૃતઃ। શ્રુત્વા તુ ગદિતાં વાચં રાજર્ષિગણભૂષિતામ્
મારે ઇક્ષ્વાકુ વંશનું વખાણ કર્યું અને એ સૌપ્રથમ રાખ્યું; રાજર્ષિગણના સુંદર વચનો સાંભળીને—
પ્રત્યભાષત માં દેવી બાષ્પૈઃ પિહિતલોચના। કસ્ત્વં કેન કથં ચેહ પ્રાપ્તો વાનરપુઙ્ગવ
દેવીને આંખોમાં આંસુ ભરાયા અને મને જવાબ આપ્યો: 'તમે કોણ છો? કોણે અને કેવી રીતે અહીં આવ્યા, વાનરશ્રેષ્ઠ?'
કા ચ રામેણ તે પ્રીતિસ્તન્મે શંસિતુમર્હસિ। તસ્યાસ્તદ્ વચનં શ્રુત્વા અહમપ્યબ્રુવં વચઃ
'અને તમારો રામ સાથે શું સંબંધ છે, એ પણ મને કહો.' એના વચનો સાંભળીને મેં પણ જવાબ આપ્યો.
દેવિ રામસ્ય ભર્તુસ્તે સહાયો ભીમવિક્રમઃ। સુગ્રીવો નામ વિક્રાન્તો વાનરેન્દ્રો મહાબલઃ
'દેવી, તમારા પતિ રામને એક શક્તિશાળી અને પરાક્રમી મિત્ર છે, નામ સુગ્રીવ, જે વાનરરાજા છે અને બહુ બળવાન છે.'
તસ્ય માં વિદ્ધિ ભૃત્યં ત્વં હનૂમન્તમિહાગતમ્। ભર્ત્રા સમ્પ્રહિતસ્તુભ્યં રામેણાક્લિષ્ટકર્મણા
'મને એનો દાસ, હનુમાન, માનો, જે અહીં આવ્યો છું. તમારા પતિ રામે, જે નિર્દોષ છે, મને તમારા માટે મોકલ્યો છે.'
ઇદં તુ પુરુષવ્યાઘ્રઃ શ્રીમાન્ દાશરથિઃ સ્વયમ્। અઙ્ગુલીયમભિજ્ઞાનમદાત્ તુભ્યં યશસ્વિનિ
'આ, હે યશસ્વિ, એ ઓળખાણ છે, જે સ્વયં દશરથપુત્ર, પુરુષશ્રેષ્ઠ રામે તમને આપી છે.'
તદિચ્છામિ ત્વયાજ્ઞપ્તં દેવિ કિં કરવાણ્યહમ્। રામલક્ષ્મણયોઃ પાર્શ્વં નયામિ ત્વાં કિમુત્તરમ્
હે દેવી, હવે તમે જે કહો તે હું કરીશ. શું હું તમને રામ અને લક્ષ્મણના પાસે લઈ જાઉં? તમારો જવાબ શું છે?
એતચ્છ્રુત્વા વિદિત્વા ચ સીતા જનકનન્દિની। આહ રાવણમુત્પાટ્ય રાઘવો માં નયત્વિતિ
આ સાંભળી અને સમજીને, જનકની દીકરી સીતા બોલી: 'રાઘવ જ રાવણને હરાવીને મને લઈ જાય.'
પ્રણમ્ય શિરસા દેવીમહમાર્યામનિન્દિતામ્। રાઘવસ્ય મનોહ્લાદમભિજ્ઞાનમયાચિષમ્
પવિત્ર અને મહાનારીને હું માથું ઝૂકાવી વંદન કર્યું અને રાઘવના મનને આનંદ આપતો કોઈ નિશાની આપવા વિનંતી કરી.
અથ મામબ્રવીત્ સીતા ગૃહ્યતામયમુત્તમઃ। મણિર્યેન મહાબાહૂ રામસ્ત્વાં બહુ મન્યતે
પછી સીતાએ મને કહ્યું: 'આ ઉત્તમ મણિ લઈ જા, જેના કારણે બલવાન રામ તને બહુ માન આપે છે.'
ઇત્યુક્ત્વા તુ વરારોહા મણિપ્રવરમુત્તમમ્। પ્રાયચ્છત્ પરમોદ્વિગ્ના વાચા માં સંદિદેશ હ
આ રીતે બોલી, અત્યંત ચિંતિત અને વ્યાકુળ સીતાએ મને એ અમૂલ્ય મણિ આપી અને વચનથી પણ મને જવાબદારી સોંપી.
તતસ્તસ્યૈ પ્રણમ્યાહં રાજપુત્ર્યૈ સમાહિતઃ। પ્રદક્ષિણં પરિક્રામમિહાભ્યુદ્ગતમાનસઃ
પછી હું રાજકન્યાને શ્રદ્ધાપૂર્વક વંદન કરીને, તેની પરિક્રમા કરી, મનમાં પાછા જવાની ઇચ્છા રાખી ત્યાંથી નીકળી ગયો.
ઉત્તરં પુનરેવાહ નિશ્ચિત્ય મનસા તદા। હનૂમન્ મમ વૃત્તાન્તં વક્તુમર્હસિ રાઘવે
પછી મનમાં નક્કી કરીને, તેણે ફરી મને કહ્યું: 'હનુમાન, તું મારી વાત રાઘવને જરૂર કહેજે.'
યથા શ્રુત્વૈવ નચિરાત્ તાવુભૌ રામલક્ષ્મણૌ। સુગ્રીવસહિતૌ વીરાવુપેયાતાં તથા કુરુ
'એવું કરજે કે, રામ અને લક્ષ્મણ સુગ્રીવ સાથે વહેલી તકે આવી જાય, એમ હું ઈચ્છું છું.'
યદન્યથા ભવેદેતદ્ દ્વૌ માસૌ જીવિતં મમ। ન માં દ્રક્ષ્યતિ કાકુત્સ્થો મ્રિયે સાહમનાથવત્
'જો આવું ન થાય તો મારા જીવનમાં માત્ર બે મહિના બાકી છે; કાકુત્સ્થ મને જોશે નહિ તો હું અનાથની જેમ મરી જઈશ.'
તચ્છ્રુત્વા કરુણં વાક્યં ક્રોધો મામભ્યવર્તત। ઉત્તરં ચ મયા દૃષ્ટં કાર્યશેષમનન્તરમ્
એ દુ:ખદ વચન સાંભળી મને ગુસ્સો આવ્યો અને પછી મેં વિચાર્યું કે હવે આગળ શું કરવું.
તતોઽવર્ધત મે કાયસ્તદા પર્વતસંનિભઃ। યુદ્ધાકાઙ્ક્ષી વનં તસ્ય વિનાશયિતુમારભે
પછી મારું શરીર પહાડ જેવું વિશાળ થઈ ગયું; યુદ્ધ કરવાની ઇચ્છાથી મેં એ વનને નાશ કરવાનું શરૂ કર્યું.
તદ્ ભગ્નં વનખણ્ડં તુ ભ્રાન્તત્રસ્તમૃગદ્વિજમ્। પ્રતિબુદ્ધ્ય નિરીક્ષન્તે રાક્ષસ્યો વિકૃતાનનાઃ
પછી રાક્ષસીઓએ, જેમના ચહેરા ભયાનક હતા, એ તૂટેલું અને વિખેરાયેલું વન જોયું, જેમાં હરણ અને પક્ષીઓ ગભરાયેલા અને ભટકેલા હતા.
માં ચ દૃષ્ટ્વા વને તસ્મિન્ સમાગમ્ય તતસ્તતઃ। તાઃ સમભ્યાગતાઃ ક્ષિપ્રં રાવણાયાચચક્ષિરે
અને જ્યારે મને એ વનમાં જોયું, ત્યારે બધી રાક્ષસીઓ એકઠી થઈ અને તરત જ રાવણને ખબર આપવા દોડી ગઈ.
રાજન્ વનમિદં દુર્ગં તવ ભગ્નં દુરાત્મના। વાનરેણ હ્યવિજ્ઞાય તવ વીર્યં મહાબલ
'રાજા, તમારું આ દુર્ગમ અને મજબૂત વન એક દુષ્ટ વાનરે તોડી નાંખ્યું છે, તેને તમારા બળની ખબર નથી.'
તસ્ય દુર્બુદ્ધિતા રાજંસ્તવ વિપ્રિયકારિણઃ। વધમાજ્ઞાપય ક્ષિપ્રં યથાસૌ ન પુનર્વ્રજેત્
'હે રાજા, એના દુર્ભાવના અને તમારા મનને દુ:ખ આપનારા કામ માટે, તરત જ એના મૃત્યુનો આદેશ આપો જેથી એ ફરી ન આવે.'
તચ્છ્રુત્વા રાક્ષસેન્દ્રેણ વિસૃષ્ટા બહુદુર્જયાઃ। રાક્ષસાઃ કિંકરા નામ રાવણસ્ય મનોઽનુગાઃ
આ સાંભળી, રાક્ષસોના રાજાએ રાવણની ઈચ્છા અનુસાર ચાલતા અને ભયાનક એવા કિંકર નામના રાક્ષસોને મોકલ્યા.
તેષામશીતિસાહસ્રં શૂલમુદ્ગરપાણિનામ્। મયા તસ્મિન્ વનોદ્દેશે પરિઘેણ નિષૂદિતમ્
એમાંથી એંસી હજાર શૂળ અને ગદા ધારણ કરનાર રાક્ષસોને મેં એ વનમાં મારી લોખંડની ગદાથી સંહાર્યા.
તેષાં તુ હતશિષ્ટા યે તે ગતા લઘુવિક્રમાઃ। નિહતં ચ મયા સૈન્યં રાવણાયાચચક્ષિરે
જે રાક્ષસો બચી ગયા અને ઝડપથી દોડી શકતા હતા, તેઓ રાવણ પાસે ગયા અને કહ્યું કે તેમનું સૈન્ય મારા હાથેથી નાશ પામ્યું છે.
તતો મે બુદ્ધિરુત્પન્ના ચૈત્યપ્રાસાદમુત્તમમ્। તત્રસ્થાન્ રાક્ષસાન્ હત્વા શતં સ્તમ્ભેન વૈ પુનઃ
પછી મારા મનમાં વિચાર આવ્યો કે, આ ઉત્તમ ચૈત્યપ્રાસાદ પર હુમલો કરું. ત્યાં રહેલા રાક્ષસોને મેં એક દંડ વડે માર્યા અને શત જેટલા રાક્ષસોનો નાશ કર્યો.
લલામભૂતો લઙ્કાયા મયા વિધ્વંસિતો રુષા। તતઃ પ્રહસ્તસ્ય સુતં જમ્બુમાલિનમાદિશત્
લંકાનું શોભા રૂપ જે હતું, એ હું ગુસ્સામાં ધ્વંસ કરી દીધું. પછી રાવણે પ્રહસ્તનો પુત્ર જંબુમાલિને બોલાવ્યો.
રાક્ષસૈર્બહુભિઃ સાર્ધં ઘોરરૂપૈર્ભયાનકૈઃ। તમહં બલસમ્પન્નં રાક્ષસં રણકોવિદમ્
તે ઘણા ભયાનક અને ભયાવહ રૂપ ધરાવતા રાક્ષસો સાથે આવ્યો. તે શક્તિશાળી અને યુદ્ધકુશળ રાક્ષસને હું સામનો કર્યો.
પરિઘેણાતિઘોરેણ સૂદયામિ સહાનુગમ્। તચ્છ્રુત્વા રાક્ષસેન્દ્રસ્તુ મન્ત્રિપુત્રાન્ મહાબલાન્
મારે અત્યંત ભયાનક દંડ વડે તેને અને તેના સાથીઓને મારી નાખ્યા. આ સાંભળીને રાક્ષસોના રાજાએ પોતાના મંત્રીઓના બળવાન પુત્રોને મોકલ્યા.