તે નગાગ્રાન્નગાગ્રાણિ શિખરાચ્છિખરાણિ ચ। પ્રહૃષ્ટાઃ સમપદ્યન્ત હનૂમન્તં દિદૃક્ષવઃ
તે ખુશખુશાલ વાનરો પર્વતોની ચોટી પરથી બીજી ચોટી પર, શિખર પરથી શિખર પર, હનુમાનને જોવા માટે દોડ્યા.
તે પ્રીતાઃ પાદપાગ્રેષુ ગૃહ્ય શાખામવસ્થિતાઃ। વાસાંસિ ચ પ્રકાશાનિ સમાવિધ્યન્ત વાનરાઃ
પ્રસન્ન વાનરો વૃક્ષની ડાળીઓ પકડીને ટોચે ઊભા રહ્યા અને પોતાના તેજસ્વી વસ્ત્રો લહેરાવ્યા.
ગિરિગહ્વરસંલીનો યથા ગર્જતિ મારુતઃ। એવં જગર્જ બલવાન્ હનૂમાન્ મારુતાત્મજઃ
જેમ પર્વતની ગુફામાં છુપાયેલો પવન ગર્જના કરે છે, તેમ પવનપુત્ર હનુમાને પણ જોરદાર ગર્જના કરી.
તમભ્રઘનસંકાશમાપતન્તં મહાકપિમ્। દૃષ્ટ્વા તે વાનરાઃ સર્વે તસ્થુઃ પ્રાઞ્જલયસ્તદા
એ મહાકપિ અંધકારમય વાદળના સમાન દેખાતો નીચે ઉતરતો જોઈ, બધા વાનરો હાથ જોડીને ઊભા રહ્યા.
તતસ્તુ વેગવાન્ વીરો ગિરેર્ગિરિનિભઃ કપિઃ। નિપપાત ગિરેસ્તસ્ય શિખરે પાદપાકુલે
પછી તેજસ્વી અને વીર હનુમાન, પર્વત જેવો દેખાતો, એ પર્વતના શિખરે વૃક્ષોના જૂથમાં ઉતરી આવ્યો.
હર્ષેણાપૂર્યમાણોઽસૌ રમ્યે પર્વતનિર્ઝરે। છિન્નપક્ષ ઇવાકાશાત્ પપાત ધરણીધરઃ
હર્ષથી ભરાઈને, એ સુંદર પર્વતની ઝરણામાં, આકાશમાંથી પાંખ કાપી પડેલા પર્વત જેવો, નીચે પડ્યો.
તતસ્તે પ્રીતમનસઃ સર્વે વાનરપુઙ્ગવાઃ। હનૂમન્તં મહાત્માનં પરિવાર્યોપતસ્થિરે
પછી બધા વાનરશ્રેષ્ઠો આનંદથી ભરાઈને, મહાત્મા હનુમાનને ઘેરીને તેની પાસે આવ્યા.
પરિવાર્ય ચ તે સર્વે પરાં પ્રીતિમુપાગતાઃ। પ્રહૃષ્ટવદનાઃ સર્વે તમાગતમુપાગમન્
બધાએ હનુમાનને ઘેરી લીધો અને અત્યંત આનંદ અનુભવ્યો; સૌના ચહેરા ખુશીથી ઝગમગતા હતા અને તેણે આવકાર્યો.
ઉપાયનાનિ ચાદાય મૂલાનિ ચ ફલાનિ ચ। પ્રત્યર્ચયન્ હરિશ્રેષ્ઠં હરયો મારુતાત્મજમ્
મૂળ અને ફળ લઈને, વાનરોએ પવનપુત્ર હનુમાન, વાનરશ્રેષ્ઠનું સન્માન કર્યું.
વિનેદુર્મુદિતાઃ કેચિત્ કેચિત્ કિલકિલાં તથા। હૃષ્ટાઃ પાદપશાખાશ્ચ આનિન્યુર્વાનરર્ષભાઃ
કેટલાંક આનંદથી ગાઈ ઉઠ્યા, કેટલાંક ખુશીથી અવાજો કર્યા, અને ઉત્સાહિત વાનરમુખ્યો વૃક્ષની ડાળીઓ લાવ્યા.
હનૂમાંસ્તુ ગુરૂન્ વૃદ્ધાઞ્જામ્બવત્પ્રમુખાંસ્તદા। કુમારમઙ્ગદં ચૈવ સોઽવન્દત મહાકપિઃ
પછી મહાકપિ હનુમાને, જાંબવંત અને અન્ય વડીલ વાનરો તથા યુવાન અંગદને નમસ્કાર કર્યું.
સ તાભ્યાં પૂજિતઃ પૂજ્યઃ કપિભિશ્ચ પ્રસાદિતઃ। દૃષ્ટા દેવીતિ વિક્રાન્તઃ સંક્ષેપેણ ન્યવેદયત્
એ બંને અને વાનરો દ્વારા સન્માનિત અને પૂજિત થયેલા હનુમાને સંક્ષિપ્તમાં કહ્યું: 'સીતાજી મળી ગઈ.'
નિષસાદ ચ હસ્તેન ગૃહીત્વા વાલિનઃ સુતમ્। રમણીયે વનોદ્દેશે મહેન્દ્રસ્ય ગિરેસ્તદા
પછી હનુમાને વાલીપુત્ર અંગદનો હાથ પકડીને, મહેન્દ્ર પર્વતના સુંદર જંગલ વિસ્તારમાં બેઠો.
હનૂમાનબ્રવીત્ પૃષ્ટસ્તદા તાન્ વાનરર્ષભાન્। અશોકવનિકાસંસ્થા દૃષ્ટા સા જનકાત્મજા
પછી હનુમાનને પૂછતાં, તેણે વાનરમુખ્યોને કહ્યું: 'અશોકવટિકામાં બેઠેલી જનકનંદિનીને મેં જોઈ છે.'
રક્ષ્યમાણા સુઘોરાભી રાક્ષસીભિરનિન્દિતા। એકવેણીધરા બાલા રામદર્શનલાલસા
ભયાનક રાક્ષસ સ્ત્રીઓ દ્વારા રક્ષાતી, નિર્દોષ, એક જ વેણીવાળી, યુવાન અને રામજીના દર્શન માટે તરસતી હતી.
ઉપવાસપરિશ્રાન્તા મલિના જટિલા કૃશા। તતો દૃષ્ટેતિ વચનં મહાર્થમમૃતોપમમ્
ઉપવાસથી થાકી ગયેલી, મેલવાળી, જટાવાળી અને દુર્બળ બની ગઈ હતી—પછી 'હુંએને જોઈ છે' એ અમૃત સમાન મહત્વપૂર્ણ વાક્ય બોલાયું.
નિશમ્ય મારુતેઃ સર્વે મુદિતા વાનરાભવન્। ક્ષ્વેડન્ત્યન્યે નદન્ત્યન્યે ગર્જન્ત્યન્યે મહાબલાઃ
પવનપુત્ર હનુમાનની વાત સાંભળી બધા વાનરો આનંદિત થયા; કેટલાંક સીટી વગાડતા, કેટલાંક ગર્જના કરતા, કેટલાંક જોરથી ધ્વનિ કરતા.
ચક્રુઃ કિલકિલામન્યે પ્રતિગર્જન્તિ ચાપરે। કેચિદુચ્છ્રિતલાઙ્ગૂલાઃ પ્રહૃષ્ટાઃ કપિકુઞ્જરાઃ
કેટલાંક વાનરો કિલકિલ અવાજ કરતા, કેટલાંક જવાબમાં ગર્જના કરતા; કેટલાંક આનંદથી પોતાની લાંબી પૂંછ ઊંચી ઉઠાવતા.
આયતાઞ્ચિતદીર્ઘાણિ લાઙ્ગૂલાનિ પ્રવિવ્યધુઃ। અપરે તુ હનૂમન્તં શ્રીમન્તં વાનરોત્તમમ્
કેટલાંક વાનરો પોતાની લાંબી વક્ર પૂંછ ફેલાવતા; બીજા ખુશીથી વાનરશ્રેષ્ઠ, તેજસ્વી હનુમાનને સ્પર્શ કરતા.
આપ્લુત્ય ગિરિશૃઙ્ગેષુ સંસ્પૃશન્તિ સ્મ હર્ષિતાઃ। ઉક્તવાક્યં હનૂમન્તમઙ્ગદસ્તુ તદાબ્રવીત્
પર્વતની ટોચ પર કૂદી, તેઓ આનંદથી હનુમાનને અંકમાં લેતા; ત્યારે અંગદે હનુમાનને કહ્યું.
સર્વેષાં હરિવીરાણાં મધ્યે વાચમનુત્તમામ્। સત્ત્વે વીર્યે ન તે કશ્ચિત્ સમો વાનર વિદ્યતે
બધા વાનર વીરોમાં, અંગદે સર્વોત્તમ વાત કહી: 'તારી હિંમત અને બળમાં, વાનરોમાં તારો કોઈ સરખો નથી.'
યદવપ્લુત્ય વિસ્તીર્ણં સાગરં પુનરાગતઃ। જીવિતસ્ય પ્રદાતા નસ્ત્વમેકો વાનરોત્તમ
જે વિશાળ દરિયો ફાંદી ને પાછો આવ્યો, એ તું એકલો જ અમારો જીવ બચાવનાર છે, વાનરશ્રેષ્ઠ.
ત્વત્પ્રસાદાત્ સમેષ્યામઃ સિદ્ધાર્થા રાઘવેણ હ। અહો સ્વામિનિ તે ભક્તિરહો વીર્યમહો ધૃતિઃ
તારી કૃપાથી આપણે રાઘવ સાથે મળશું અને આપણું કામ પૂરું થશે. વાહ, તારો સ્વામી પ્રત્યેનો ભક્તિભાવ! વાહ, તારું બળ! વાહ, તારી સ્થિરતા!
દિષ્ટ્યા દૃષ્ટા ત્વયા દેવી રામપત્ની યશસ્વિની। દિષ્ટ્યા ત્યક્ષ્યતિ કાકુત્સ્થઃ શોકં સીતાવિયોગજમ્
સૌભાગ્યે, તું રામપત્ની, યશસ્વિ દેવીને જોઈ શક્યો. સૌભાગ્યે, કકુત્સ્થ સીતાના વિયોગથી થયેલો દુઃખ હવે છોડશે.
તતોઽઙ્ગદં હનૂમન્તં જામ્બવન્તં ચ વાનરાઃ। પરિવાર્ય પ્રમુદિતા ભેજિરે વિપુલાઃ શિલાઃ
પછી વાનરો આનંદથી અંગદ, હનુમાન અને જાંબવાનને ઘેરીને, પહોળી શિલાઓ પર બેઠા.
ઉપવિષ્ટા ગિરેસ્તસ્ય શિલાસુ વિપુલાસુ તે। શ્રોતુકામાઃ સમુદ્રસ્ય લઙ્ઘનં વાનરોત્તમાઃ
એ પહોળી પર્વતશિલાઓ પર બેઠેલા શ્રેષ્ઠ વાનરો, દરિયો કઈ રીતે પાર થયો એ સાંભળવા આતુર હતા.
દર્શનં ચાપિ લઙ્કાયાઃ સીતાયા રાવણસ્ય ચ। તસ્થુઃ પ્રાઞ્જલયઃ સર્વે હનૂમદ્વદનોન્મુખાઃ
લંકા, સીતા અને રાવણને કેવી રીતે જોયા, એ પણ સાંભળવા, બધાએ હાથ જોડીને હનુમાન સામે મોઢું કરીને ઊભા રહ્યા.
તસ્થૌ તત્રાઙ્ગદઃ શ્રીમાન્ વાનરૈર્બહુભિર્વૃતઃ। ઉપાસ્યમાનો વિબુધૈર્દિવિ દેવપતિર્યથા
ત્યાં યશસ્વી અંગદ અનેક વાનરોની વચ્ચે ઊભો રહ્યો, જેમ સ્વર્ગમાં દેવો વડે દેવપતિનું સન્માન થાય એમ.
હનૂમતા કીર્તિમતા યશસ્વિના તથાઙ્ગદેનાઙ્ગદનદ્ધબાહુના। મુદા તદાધ્યાસિતમુન્નતં મહ- ન્મહીધરાગ્રં જ્વલિતં શ્રિયાભવત્
યશસ્વી હનુમાન અને બાહુબલિ અંગદ આનંદથી એ ઊંચા પર્વતશિખરે બેઠા, અને એ શિખર તેજથી ઝગમગતું લાગતું હતું.
thumb|અષ્ટપઞ્ચાશઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે સુન્દરકાણ્ડે અષ્ટપઞ્ચાશઃ સર્ગઃ ॥૫-
હવે અઠાવનમો સર્ગ સાંભળો.