સ્વામિસંદેશનિઃશઙ્કાસ્તતસ્તે રાક્ષસાઃ કપિમ્। ચિત્રૈઃ પ્રહરણૈર્ભીમૈરભિપેતુસ્તતસ્તતઃ
પોતાના સ્વામીની આજ્ઞામાં નિર્ભય બનેલા એ રાક્ષસો, ભયાનક અને અજીબ શસ્ત્રો લઈને, ચારે બાજુથી વાનર તરફ દોડી આવ્યા.
સ તૈઃ પરિવૃતઃ શૂરૈઃ સર્વતઃ સ મહાબલઃ। આસસાદાયસં ભીમં પરિઘં તોરણાશ્રિતમ્
મહાબળવાન હનુમાન ચારેય બાજુથી વીર રાક્ષસોથી ઘેરાઈને, તોરણા પાસે પડેલી ભયાનક લોખંડની ગદા તરફ આગળ વધ્યો.
સ તં પરિઘમાદાય જઘાન રજનીચરાન્। સપન્નગમિવાદાય સ્ફુરન્તં વિનતાસુતઃ
પછી, તેણે એ ભારે ગદા પકડીને રાતે ફરતા રાક્ષસોને એવી રીતે માર્યા, જેમ વિનતા પુત્ર ગરુડ ફફડાતા સાપને પકડી લે છે.
વિચચારામ્બરે વીરઃ પરિગૃહ્ય ચ મારુતિઃ। સૂદયામાસ વજ્રેણ દૈત્યાનિવ સહસ્રદૃક્
પવનપુત્ર હનુમાન એ ગદા હાથમાં લઈને આકાશમાં ફર્યા અને દૈત્યોને એ રીતે સંહાર્યા, જેમ ઇન્દ્ર પોતાના વજ્રથી દૈત્યોને નાશ કરે છે.
સ હત્વા રાક્ષસાન્ વીરઃ કિંકરાન્ મારુતાત્મજઃ। યુદ્ધાકાઙ્ક્ષી મહાવીરસ્તોરણં સમવસ્થિતઃ
એવી રીતે રાક્ષસ કિંકરોને મારીને, યુદ્ધની ઇચ્છા ધરાવતો મહાવીર પવનપુત્ર હનુમાન દરવાજા પાસે મજબૂતીથી ઊભા રહ્યો.
તતસ્તસ્માદ્ ભયાન્મુક્તાઃ કતિચિત્તત્ર રાક્ષસાઃ। નિહતાન્ કિંકરાન્ સર્વાન્ રાવણાય ન્યવેદયન્
પછી, ત્યાં થોડાક રાક્ષસો ભયમાંથી મુક્ત થઈ, બધા કિંકરો મારાયા છે એ સમાચાર રાવણને આપવા ગયા.
સ રાક્ષસાનાં નિહતં મહાબલં નિશમ્ય રાજા પરિવૃત્તલોચનઃ। સમાદિદેશાપ્રતિમં પરાક્રમે પ્રહસ્તપુત્રં સમરે સુદુર્જયમ્
મહાન બળવાન કિંકરોના વધના સમાચાર સાંભળીને, રાજા રાવણ ગુસ્સામાં આંખો ફેરવી, યુદ્ધમાં અપરાજિત એવા પ્રહસ્તપુત્રને મોકલવાની આજ્ઞા આપી.
thumb|ત્રિચત્વારિંશઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે સુન્દરકાણ્ડે ત્રિચત્વારિંશઃ સર્ગઃ ॥૫-
હવે શ્રીમદ્વાલ્મીકિ રામાયણના સુંદરકાંડનો ત્રેચાળીસમો અધ્યાય સાંભળો.
તતઃ સ કિંકરાન્ હત્વા હનૂમાન્ ધ્યાનમાસ્થિતઃ। વનં ભગ્નં મયા ચૈત્યપ્રાસાદો ન વિનાશિતઃ
પછી, કિંકરોને મારીને, હનુમાન ધ્યાનમાં બેઠા અને વિચાર્યું: 'હું વન તો તોડી નાખ્યું, પણ ચૈત્યમંદિરને નષ્ટ કર્યું નથી.'
ચૈત્યપ્રાસાદમુત્પ્લુત્ય મેરુશૃઙ્ગમિવોન્નતમ્। આરુરોહ હરિશ્રેષ્ઠો હનૂમાન્ મારુતાત્મજઃ
પવનપુત્ર, વાનરશ્રેષ્ઠ હનુમાન, મેરુ પર્વતની ચોટી જેવું ઊંચું ચૈત્યમંદિર ફાંદીને ચડી ગયા.
આરુહ્ય ગિરિસંકાશં પ્રાસાદં હરિયૂથપઃ। બભૌ સ સુમહાતેજાઃ પ્રતિસૂર્ય ઇવોદિતઃ
પર્વત જેવું ચૈત્યમંદિર ચડીને, વાનરોના મુખ્ય અને મહાતેજસ્વી હનુમાન ઉગતા સૂર્ય જેવી કાંતિથી તેજસ્વી લાગ્યા.
સમ્પ્રધૃષ્ય તુ દુર્ધર્ષશ્ચૈત્યપ્રાસાદમુન્નતમ્। હનૂમાન્ પ્રજ્વલઁલ્લક્ષ્મ્યા પારિયાત્રોપમોઽભવત્
પછી, દુરજેય અને તેજસ્વી હનુમાન એ ઊંચા ચૈત્યમંદિરને મજબૂતીથી પકડીને, પ્રજ્વલિત કાંતિથી પારીજાત વૃક્ષ જેવાં દેખાયા.
સ ભૂત્વા સુમહાકાયઃ પ્રભાવાન્ મારુતાત્મજઃ। ધૃષ્ટમાસ્ફોટયામાસ લઙ્કાં શબ્દેન પૂરયન્
પછી, પવનપુત્ર હનુમાન મહાકાય સ્વરૂપ ધારણ કરીને, ભયંકર ગર્જના કરી, આખી લંકાને ધ્વનિથી ગુંજાવી દીધી.
તસ્યાસ્ફોટિતશબ્દેન મહતા શ્રોત્રઘાતિના। પેતુર્વિહંગમાસ્તત્ર ચૈત્યપાલાશ્ચ મોહિતાઃ
એ ભયાનક અને કાન ફાડતી ગર્જનાથી ત્યાંના પક્ષીઓ પડી ગયા અને ચૈત્યમંદિરના રક્ષકો ભયભીત થઈ ગયા.
અસ્ત્રવિજ્જયતાં રામો લક્ષ્મણશ્ચ મહાબલઃ। રાજા જયતિ સુગ્રીવો રાઘવેણાભિપાલિતઃ
શસ્ત્રવિદ્યા વિજેતા રામ અને મહાબલવાન લક્ષ્મણને વિજય મળે! રાઘવ દ્વારા રક્ષિત સુગ્રીવ રાજાને પણ વિજય મળે!
દાસોઽહં કોસલેન્દ્રસ્ય રામસ્યાક્લિષ્ટકર્મણઃ। હનૂમાન્ શત્રુસૈન્યાનાં નિહન્તા મારુતાત્મજઃ
હું અકલંક કર્મવાળા કૌશલ્યના રાજા રામનો દાસ છું—હું પવનપુત્ર હનુમાન, દુશ્મન સૈન્યનો વિનાશક છું.
ન રાવણસહસ્રં મે યુદ્ધે પ્રતિબલં ભવેત્। શિલાભિશ્ચ પ્રહરતઃ પાદપૈશ્ચ સહસ્રશઃ
યુદ્ધમાં હજારો રાવણ પણ મારા બળ સામે ટકી શકે નહીં, કારણ કે હું હજારો પથ્થરો અને વૃક્ષોથી પ્રહાર કરું છું.
ધર્ષયિત્વા પુરીં લઙ્કામભિવાદ્ય ચ મૈથિલીમ્। સમૃદ્ધાર્થો ગમિષ્યામિ મિષતાં સર્વરક્ષસામ્
હું લંકા નગરને જીતીને અને વૈદેહી માતાને વંદન કરીને, બધા રાક્ષસોની નજર સામે, મારો કાર્ય પૂર્ણ કરીને પાછો જઈશ.
એવમુક્ત્વા મહાકાયશ્ચૈત્યસ્થો હરિયૂથપઃ। નનાદ ભીમનિર્હ્રાદો રક્ષસાં જનયન્ ભયમ્
આ રીતે બોલીને, મહાકાય વાનરમુખ્ય હનુમાન ચૈત્યમંદિર પર ઊભા રહી, ભયાનક ગર્જના કરી, રાક્ષસોમાં ભય પેદા કર્યો.
તેન નાદેન મહતા ચૈત્યપાલાઃ શતં યયુઃ। ગૃહીત્વા વિવિધાનસ્ત્રાન્ પ્રાસાન્ ખડ્ગાન્ પરશ્વધાન્
એ ભયંકર ગર્જનાથી, ચૈત્યમંદિરના સો રક્ષકો વિવિધ શસ્ત્રો—ભાલા, તલવાર અને કટારીઓ લઈને આવી ગયા.
વિસૃજન્તો મહાકાયા મારુતિં પર્યવારયન્। તે ગદાભિર્વિચિત્રાભિઃ પરિઘૈઃ કાઞ્ચનાઙ્ગદૈઃ
મોટા શરીરવાળા રાક્ષસોએ પવનપુત્રને ઘેરી લીધો અને સુંદર સોનાના અને લોખંડના ગદાઓ અને પરિઘો ફેંકવા લાગ્યા.
આજગ્મુર્વાનરશ્રેષ્ઠં બાણૈશ્ચાદિત્યસંનિભૈઃ। આવર્ત ઇવ ગઙ્ગાયાસ્તોયસ્ય વિપુલો મહાન્
પછી તેઓ તપકેલા તીરો સાથે વાનરશ્રેષ્ઠ તરફ આગળ વધ્યા, જેમ કે ગંગાના વિશાળ ઘોળાવમાં પાણીની ઘુમ્મસ ઊભી થાય છે.
પરિક્ષિપ્ય હરિશ્રેષ્ઠં સ બભૌ રક્ષસાં ગણઃ। તતો વાતાત્મજઃ ક્રુદ્ધો ભીમરૂપં સમાસ્થિતઃ
રાક્ષસોની ટોળકી વાનરશ્રેષ્ઠને ઘેરીને તેજસ્વી લાગી; ત્યારે પવનપુત્ર હનુમાન ક્રોધિત થઈ ભયાનક રૂપ ધારણ કર્યું.
પ્રાસાદસ્ય મહાંસ્તસ્ય સ્તમ્ભં હેમપરિષ્કૃતમ્। ઉત્પાટયિત્વા વેગેન હનૂમાન્ મારુતાત્મજઃ
પછી પવનપુત્ર હનુમાને ઝડપથી એ મહાન મકાનનો સોનાથી શોભતો મોટો થાંભલો ઉખાડી લીધો.
તતસ્તં ભ્રામયામાસ શતધારં મહાબલઃ। તત્ર ચાગ્નિઃ સમભવત્ પ્રાસાદશ્ચાપ્યદહ્યત
પછી એ મહાબલી હનુમાને એ થાંભલાને ચકરાવવાનો આરંભ કર્યો, અને ત્યાં અગ્નિ પ્રગટ્યો, મકાન પણ સળગી ઉઠ્યું.
દહ્યમાનં તતો દૃષ્ટ્વા પ્રાસાદં હરિયૂથપઃ। સ રાક્ષસશતં હત્વા વજ્રેણેન્દ્ર ઇવાસુરાન્
પછી મકાન સળગતું જોઈ વાનરોના નેતાએ, ઇન્દ્રે જેમ વજ્રથી અસુરોને સંહાર્યા, તેમ રાક્ષસોના સો જણનો સંહાર કર્યો.
અન્તરિક્ષસ્થિતઃ શ્રીમાનિદં વચનમબ્રવીત્। માદૃશાનાં સહસ્રાણિ વિસૃષ્ટાનિ મહાત્મનામ્
પછી આકાશમાં ઊભા રહી તેજસ્વી હનુમાને કહ્યું: 'મારા જેવા હજારો મહાન આત્માઓએ મોકલાયા છે.'
બલિનાં વાનરેન્દ્રાણાં સુગ્રીવવશવર્તિનામ્। અટન્તિ વસુધાં કૃત્સ્નાં વયમન્યે ચ વાનરાઃ
'અમે અને અન્ય વાનરોએ, સુગ્રીવના આદેશ હેઠળના બલવાન વાનરરાજાઓએ, આખી ધરતી પર વિહાર કર્યો છે.'
દશનાગબલાઃ કેચિત્ કેચિદ્ દશગુણોત્તરાઃ। કેચિન્નાગસહસ્રસ્ય બભૂવુસ્તુલ્યવિક્રમાઃ
'કેટલાંક વાનરોને દસ હાથી જેટલી તાકાત છે, કેટલાંક દસ ગણી વધારે બલવાન છે, અને કેટલાંક તો હજાર હાથીઓ જેટલા પરાક્રમી છે.'
સન્તિ ચૌઘબલાઃ કેચિત્ સન્તિ વાયુબલોપમાઃ। અપ્રમેયબલાઃ કેચિત્ તત્રાસન્ હરિયૂથપાઃ
'કેટલાંક વાનરોને પ્રવાહ જેવી તાકાત છે, કેટલાંક પવન જેવી બલવાન છે, અને કેટલાંક વાનર નેતાઓ તો અપરિમિત બલ ધરાવે છે.'