યથા ચ સ મહાબાહુર્માં તારયતિ રાઘવઃ। અસ્માદ્ દુઃખામ્બુસંરોધાત્ ત્વં સમાધાતુમર્હસિ
મહાબાહુ રાઘવ જેમ મને આ દુઃખના દરિયામાંથી બહાર કાઢશે, તેમ તું પણ એ માટે પ્રયત્ન કર.
જીવન્તીં માં યથા રામઃ સમ્ભાવયતિ કીર્તિમાન્। તત્ ત્વયા હનુમન્ વાચ્યં વાચા ધર્મમવાપ્નુહિ
હનુમાન્, તું રામને કહેજે કે હું હજી જીવતી છું; અને એ રીતે ધર્મનું પાલન કર.
નિત્યમુત્સાહયુક્તસ્ય વાચઃ શ્રુત્વા મયેરિતાઃ। વર્ધિષ્યતે દાશરથેઃ પૌરુષં મદવાપ્તયે
મારા આશાવાન શબ્દો સાંભળીને દશરથપુત્ર રામનું મન મને મુક્ત કરવા માટે વધુ દૃઢ થશે.
મત્સંદેશયુતા વાચસ્ત્વત્તઃ શ્રુત્વૈવ રાઘવઃ। પરાક્રમે મતિં વીરો વિધિવત્ સંવિધાસ્યતિ
મારા સંદેશાવાળી તારી વાણી સાંભળીને વીર રાઘવ યોગ્ય રીતે પરાક્રમમાં મન લગાવશે.
સીતાયાસ્તદ્ વચઃ શ્રુત્વા હનૂમાન્ મારુતાત્મજઃ। શિરસ્યઞ્જલિમાધાય વાક્યમુત્તરમબ્રવીત્
સીતાના શબ્દો સાંભળીને પવનપુત્ર હનુમાન્એ હાથ જોડીને માથા પર રાખ્યા અને ઉત્તર આપ્યો.
ક્ષિપ્રમેષ્યતિ કાકુત્સ્થો હર્યૃક્ષપ્રવરૈર્વૃતઃ। યસ્તે યુધિ વિજિત્યારીન્ શોકં વ્યપનયિષ્યતિ
શીઘ્રે રામ, શ્રેષ્ઠ વાનર અને રીક્ષાઓ સાથે આવીને, યુદ્ધમાં શત્રુઓને જીતશે અને તારો શોક દૂર કરશે.
નહિ પશ્યામિ મર્ત્યેષુ નાસુરેષુ સુરેષુ વા। યસ્તસ્ય વમતો બાણાન્ સ્થાતુમુત્સહતેઽગ્રતઃ
હું માનવોમાં, અસુરોમાં કે દેવોમાં પણ એવો કોઈ નથી જોઈ શકતો, જે તેના તીરો વરસે ત્યારે તેની સામે ઊભો રહી શકે.
અપ્યર્કમપિ પર્જન્યમપિ વૈવસ્વતં યમમ્। સ હિ સોઢું રણે શક્તસ્તવ હેતોર્વિશેષતઃ
યુદ્ધમાં તે સૂર્ય, વરুণ કે યમરાજને પણ સહન કરી શકે છે, ખાસ કરીને તમારા માટે.
સ હિ સાગરપર્યન્તાં મહીં સાધિતુમર્હતિ। ત્વન્નિમિત્તો હિ રામસ્ય જયો જનકનન્દિનિ
તે તો સાગરથી ઘેરાયેલી આખી ધરતી પર વિજય મેળવી શકે છે; જનકનંદિની, તમારા માટે રામની જીત નિશ્ચિત છે.
તસ્ય તદ્ વચનં શ્રુત્વા સમ્યક્ સત્યં સુભાષિતમ્। જાનકી બહુ મેને તં વચનં ચેદમબ્રવીત્
આ સત્ય અને સુંદર રીતે કહેલા વચનો સાંભળીને, જાનકી એ વચનને ઘણું મૂલ્ય આપ્યું અને પછી એમણે આગળ કહ્યું.
તતસ્તં પ્રસ્થિતં સીતા વીક્ષમાણા પુનઃ પુનઃ। ભર્તૃસ્નેહાન્વિતં વાક્યં સૌહાર્દાદનુમાનયત્
પછી, જ્યારે હનુમાન જવા લાગ્યા, ત્યારે સીતા વારંવાર તેમને જોઈ રહી હતી અને તેમના વચનોથી પતિપ્રેમની ઊંડી લાગણી સમજાઈ ગઈ.
યદિ વા મન્યસે વીર વસૈકાહમરિંદમ। કસ્મિંશ્ચિત્ સંવૃતે દેશે વિશ્રાન્તઃ શ્વો ગમિષ્યસિ
હે વિર, જો તમને યોગ્ય લાગે તો તમે કોઈ ગુપ્ત જગ્યાએ એક દિવસ અહીં આરામ કરો, અને પછી કાલે જાઓ.
મમ ચૈવાલ્પભાગ્યાયાઃ સાંનિધ્યાત્ તવ વાનર। અસ્ય શોકસ્ય મહતો મુહૂર્તં મોક્ષણં ભવેત્
હે વાનર, મારા જેવા દુર્ભાગ્યવાળી માટે, તમારો થોડો સમયનો સાથ પણ મારા મોટા દુઃખમાંથી થોડીવાર મુક્તિ આપશે.
તતો હિ હરિશાર્દૂલ પુનરાગમનાય તુ। પ્રાણાનામપિ સંદેહો મમ સ્યાન્નાત્ર સંશયઃ
પણ હે વાનરશ્રેષ્ઠ, જો તમે પાછા આવવામાં વિલંબ કરો તો મારા પ્રાણ પણ જોખમમાં આવી શકે છે, એમાં કોઈ શંકા નથી.
તવાદર્શનજઃ શોકો ભૂયો માં પરિતાપયેત્। દુઃખાદુઃખપરામૃષ્ટાં દીપયન્નિવ વાનર
હે વાનર, તમારો વિયોગથી જે દુઃખ થાય છે, એ ફરીથી મને વધુ પીડા આપશે, અને મારા દુઃખ પર વધુ દુઃખ વધારશે.
અયં ચ વીર સંદેહસ્તિષ્ઠતીવ મમાગ્રતઃ। સુમહાંસ્ત્વત્સહાયેષુ હર્યૃક્ષેષુ હરીશ્વર
હે વાનરરાજ, તમારા સાથી વાનરો અને રીંછો વિશે મારા મનમાં મોટો સંદેહ ઊભો થયો છે.
કથં નુ ખલુ દુષ્પારં તરિષ્યન્તિ મહોદધિમ્। તાનિ હર્યૃક્ષસૈન્યાનિ તૌ વા નરવરાત્મજૌ
આટલો વિશાળ અને દુર્ગમ સાગર વાનર અને રીંછોની સેના કે મનુષ્યશ્રેષ્ઠના બંને પુત્રો કેવી રીતે પાર કરશે?
ત્રયાણામેવ ભૂતાનાં સાગરસ્યેહ લઙ્ઘને। શક્તિઃ સ્યાદ્ વૈનતેયસ્ય તવ વા મારુતસ્ય વા
બધા જીવોમાંથી માત્ર ત્રણને જ આ સાગર પાર કરવાની શક્તિ છે: ગરુડ, તમે, અથવા પવનદેવ.
તદસ્મિન્ કાર્યનિર્યોગે વીરૈવં દુરતિક્રમે। કિં પશ્યસે સમાધાનં ત્વં હિ કાર્યવિદાં વરઃ
હે વિર, આવું અઘરું કાર્ય પૂરું કરવા માટે તમે શું ઉપાય જુઓ છો? કેમ કે તમે કાર્યસિદ્ધિમાં સર્વોપરી છો.
કામમસ્ય ત્વમેવૈકઃ કાર્યસ્ય પરિસાધને। પર્યાપ્તઃ પરવીરઘ્ન યશસ્યસ્તે ફલોદયઃ
હકીકતમાં, હે શત્રુવિનાશક, આ કાર્ય પૂરું કરવા માટે તમે એકલા જ પૂરતા છો; તમારો યશસ્વી વિજય એ તમારા કર્મનું ફળ છે.
બલૈઃ સમગ્રૈર્યુધિ માં રાવણં જિત્ય સંયુગે। વિજયી સ્વપુરં યાયાત્ તત્તસ્ય સદૃશં ભવેત્
જો રામ પોતાની આખી સેના સાથે રાવણને યુદ્ધમાં હરાવીને વિજયી બની પોતાના શહેર પરત જાય, તો એ જ તેને યોગ્ય છે.
બલૈસ્તુ સંકુલાં કૃત્વા લઙ્કાં પરબલાર્દનઃ। માં નયેદ્ યદિ કાકુત્સ્થસ્તત્ તસ્ય સદૃશં ભવેત્
કેવી રીતે કકુત્સ્થ પોતાની સેના વડે લંકાને ઘેરી અને દુશ્મનને હરાવીને મને પાછી લાવે, એ પણ તેને યોગ્ય છે.
તદ્યથા તસ્ય વિક્રાન્તમનુરૂપં મહાત્મનઃ। ભવેદાહવશૂરસ્ય તથા ત્વમુપપાદય
તેથી, એ મહાન અને યુદ્ધવીર પુરુષની જે રીતે વિક્રમને યોગ્ય હોય, એ પ્રમાણે તમે પણ કાર્ય કરો.
તદર્થોપહિતં વાક્યં પ્રશ્રિતં હેતુસંહિતમ્। નિશમ્ય હનુમાન્ શેષં વાક્યમુત્તરમબ્રવીત્
આ રીતે, હેતુપૂર્વક, વિનમ્ર અને યુક્તિપૂર્વક કહેલા વચનો સાંભળીને, હનુમાને પછી આગળનું ઉત્તર આપ્યું.
દેવિ હર્યૃક્ષસૈન્યાનામીશ્વરઃ પ્લવતાં વરઃ। સુગ્રીવઃ સત્યસમ્પન્નસ્તવાર્થે કૃતનિશ્ચયઃ
હે દેવી, વાનર અને રીંછોની સેના ના સ્વામી, ઉછળવામાં સર્વશ્રેષ્ઠ અને સત્યમાં અડગ સુગ્રીવ, તમારો ઉપકાર કરવા માટે દૃઢ નિશ્ચય કરી બેઠો છે.
સ વાનરસહસ્રાણાં કોટીભિરભિસંવૃતઃ। ક્ષિપ્રમેષ્યતિ વૈદેહિ રાક્ષસાનાં નિબર્હણઃ
હજારો લાખો વાનરોની ભીડથી ઘેરાયેલો, રાક્ષસોનો વિનાશક સુગ્રીવ, વહેલામાં વહેલી વેળાએ, હે વૈદેહી, અહીં આવી પહોંચશે.
તસ્ય વિક્રમસમ્પન્નાઃ સત્ત્વવન્તો મહાબલાઃ। મનઃસંકલ્પસમ્પાતા નિદેશે હરયઃ સ્થિતાઃ
સુગ્રીવના સાથીઓ બહાદુર, હિંમતવાળા અને અત્યંત બળવાન છે; તેઓ મનની ઝડપથી દોડી શકે છે અને હંમેશા સુગ્રીવના આદેશમાં તૈયાર રહે છે.
યેષાં નોપરિ નાધસ્તાન્ન તિર્યક્ સજ્જતે ગતિઃ। ન ચ કર્મસુ સીદન્તિ મહત્સ્વમિતતેજસઃ
તેમની ગતિ ઉપર, નીચે કે આડેધડ ક્યાંય અટકતી નથી; મોટા કામોમાં પણ તેઓ ક્યારેય થાકતા નથી, કેમ કે તેમનું બળ અપરંપાર છે.
અસકૃત્ તૈર્મહોત્સાહૈઃ સસાગરધરાધરા। પ્રદક્ષિણીકૃતા ભૂમિર્વાયુમાર્ગાનુસારિભિઃ
એ મહોત્સાહી વાનરો, પવનની જેમ દોડતા, અનેકવાર પર્વતો અને મહાસાગરો સહિત આખી ધરતીને ફરતા આવ્યા છે.
મદ્વિશિષ્ટાશ્ચ તુલ્યાશ્ચ સન્તિ તત્ર વનૌકસઃ। મત્તઃ પ્રત્યવરઃ કશ્ચિન્નાસ્તિ સુગ્રીવસંનિધૌ
તે વનમાં રહેતા વાનરોમાં ઘણા મારા જેટલા કે મને પણ વઢે છે; સુગ્રીવની પાસે મારા કરતા નિકૃષ્ટ એક પણ નથી.