અભિવાદ્ય મહાબાહુઃ સ ત્વાં કૌશલમબ્રવીત્। રામસ્ય ચ સખા દેવિ સુગ્રીવો નામ વાનરઃ
મહાબળવાન રામે તને વંદન કરીને તારી ખેરખબર પુછાવી છે. દેવી, રામનો મિત્ર સુગ્રીવ નામનો વાનર પણ તને વંદન પાઠવે છે.
રાજા વાનરમુખ્યાનાં સ ત્વાં કૌશલમબ્રવીત્। નિત્યં સ્મરતિ તે રામઃ સસુગ્રીવઃ સલક્ષ્મણઃ
વાનરમુખ્યોના રાજા સુગ્રીવ, રામ અને લક્ષ્મણ હંમેશા તારી યાદ કરે છે. રામ તને ક્યારેય ભૂલતો નથી.
દિષ્ટ્યા જીવસિ વૈદેહિ રાક્ષસીવશમાગતા। નચિરાદ્ દ્રક્ષ્યસે રામં લક્ષ્મણં ચ મહારથમ્
શુભ છે કે, હે વૈદેહી, તું રાક્ષસીઓના વશમાં આવીને પણ જીવતી રહી છે. તું જલ્દી જ રામ અને મહાન રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ લક્ષ્મણને જોઈશ.
મધ્યે વાનરકોટીનાં સુગ્રીવં ચામિતૌજસમ્। અહં સુગ્રીવસચિવો હનૂમાન્ નામ વાનરઃ
વાનર સેના વચ્ચે હું સુગ્રીવનો મંત્રી હનુમાન છું, અને સુગ્રીવ તો અપરિમિત બળ ધરાવે છે.
પ્રવિષ્ટો નગરીં લઙ્કાં લઙ્ઘયિત્વા મહોદધિમ્। કૃત્વા મૂર્ધ્નિ પદન્યાસં રાવણસ્ય દુરાત્મનઃ
મહાસાગર ઓળંગીને હું લંકા નગરીમાં પ્રવેશ્યો અને દુષ્ટ રાવણના માથા પર પગ મૂક્યો.
ત્વાં દ્રષ્ટુમુપયાતોઽહં સમાશ્રિત્ય પરાક્રમમ્। નાહમસ્મિ તથા દેવિ યથા મામવગચ્છસિ। વિશઙ્કા ત્યજ્યતામેષા શ્રદ્ધત્સ્વ વદતો મમ
હું તને જોવા માટે મારા પરાક્રમના આધાર પર અહીં આવ્યો છું. દેવી, હું એવો નથી જેવો તું મને માને છે. આ શંકા તું છોડ અને મારા વચન પર વિશ્વાસ રાખ.
thumb|પઞ્ચત્રિંશઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે સુન્દરકાણ્ડે પઞ્ચત્રિંશઃ સર્ગઃ ॥૫-
શ્રીમદ્ વાલ્મીકિ રામાયણના સુંદરકાંડનો પંથત્રીસમો સર્ગ હવે સાંભળો.
તાં તુ રામકથાં શ્રુત્વા વૈદેહી વાનરર્ષભાત્। ઉવાચ વચનં સાન્ત્વમિદં મધુરયા ગિરા
રામકથા વાનરશ્રેષ્ઠ હનુમાનના મોઢેથી સાંભળ્યા પછી, વૈદેહી સીતાએ મીઠા અને શાંત વચનો કહ્યા.
યાનિ રામસ્ય ચિહ્નાનિ લક્ષ્મણસ્ય ચ વાનર। તાનિ ભૂયઃ સમાચક્ષ્વ ન માં શોકઃ સમાવિશેત્
હે વાનર, રામ અને લક્ષ્મણના ચિહ્નો ફરીથી મને કહો, જેથી દુઃખ મને ઘેરી ન લે.
કીદૃશં તસ્ય સંસ્થાનં રૂપં તસ્ય ચ કીદૃશમ્। કથમૂરૂ કથં બાહૂ લક્ષ્મણસ્ય ચ શંસ મે
તેની કાયાની રચના કેવી છે? તેનું રૂપ કેવું છે? તેના જાંઘ અને હાથ કેવી રીતે છે? અને લક્ષ્મણ વિશે પણ મને કહો.
એવમુક્તસ્તુ વૈદેહ્યા હનૂમાન્ મારુતાત્મજઃ। તતો રામં યથાતત્ત્વમાખ્યાતુમુપચક્રમે
વૈદેહીએ આમ કહ્યું ત્યારે પવનપુત્ર હનુમાન રામનું સાચું વર્ણન કરવા લાગ્યા.
જાનન્તી બત દિષ્ટ્યા માં વૈદેહિ પરિપૃચ્છસિ। ભર્તુઃ કમલપત્રાક્ષિ સંસ્થાનં લક્ષ્મણસ્ય ચ
હે વૈદેહિ, કમળની પાંખ જેવી આંખોવાળી, ધન્ય છે કે તું પતિ અને લક્ષ્મણના સ્વરૂપ વિશે મને પૂછે છે.
યાનિ રામસ્ય ચિહ્નાનિ લક્ષ્મણસ્ય ચ યાનિ વૈ। લક્ષિતાનિ વિશાલાક્ષિ વદતઃ શૃણુ તાનિ મે
હે વિશાળ નેત્રવાળી, રામ અને લક્ષ્મણના સ્પષ્ટ ચિહ્નો હું કહું છું, તે ધ્યાનથી સાંભળ.
રામઃ કમલપત્રાક્ષઃ પૂર્ણચન્દ્રનિભાનનઃ। રૂપદાક્ષિણ્યસમ્પન્નઃ પ્રસૂતો જનકાત્મજે
રામના નેત્ર કમળની પાંખ જેવા છે, ચહેરો પૂર્ણચંદ્ર જેવો છે, રૂપ અને દયાથી ભરપૂર છે, હે જનકનંદિની.
તેજસાઽઽદિત્યસંકાશઃ ક્ષમયા પૃથિવીસમઃ। બૃહસ્પતિસમો બુદ્ધ્યા યશસા વાસવોપમઃ
તે તેજમાં સૂર્ય જેવો છે, ક્ષમામાં ધરતી જેવો છે, બુદ્ધિમાં બૃહસ્પતિ સમાન છે અને યશમાં ઇન્દ્ર જેવો છે.
રક્ષિતા જીવલોકસ્ય સ્વજનસ્ય ચ રક્ષિતા। રક્ષિતા સ્વસ્ય વૃત્તસ્ય ધર્મસ્ય ચ પરંતપઃ
તે સર્વ જીવોના અને પોતાના લોકોના રક્ષક છે, પોતાના વર્તન અને ધર્મના પણ રક્ષક છે, શત્રુઓને દહન કરનાર છે.
રામો ભામિનિ લોકસ્ય ચાતુર્વર્ણ્યસ્ય રક્ષિતા। મર્યાદાનાં ચ લોકસ્ય કર્તા કારયિતા ચ સઃ
હે સુંદર સ્ત્રી, રામ જગતના ચાર વર્ણોના રક્ષક છે, લોકની મર્યાદા સ્થાપનારા અને પાલનારા છે.
અર્ચિષ્માનર્ચિતોઽત્યર્થં બ્રહ્મચર્યવ્રતે સ્થિતઃ। સાધૂનામુપકારજ્ઞઃ પ્રચારજ્ઞશ્ચ કર્મણામ્
તે તેજસ્વી છે, ખૂબ સન્માનિત છે, બ્રહ્મચર્યમાં અડગ છે, સારા લોકોના ઉપકારને યાદ રાખે છે અને સારા કર્મોમાં નિપુણ છે.
રાજનીત્યાં વિનીતશ્ચ બ્રાહ્મણાનામુપાસકઃ। જ્ઞાનવાન્ શીલસમ્પન્નો વિનીતશ્ચ પરંતપઃ
રાજનીતિમાં પારંગત છે, બ્રાહ્મણોની સેવા કરે છે, જ્ઞાની છે, સારા સ્વભાવવાળા છે અને શિસ્તબદ્ધ છે, શત્રુઓને દહન કરનાર છે.
યજુર્વેદવિનીતશ્ચ વેદવિદ્ભિઃ સુપૂજિતઃ। ધનુર્વેદે ચ વેદે ચ વેદાઙ્ગેષુ ચ નિષ્ઠિતઃ
યજુરવેદમાં નિપુણ છે, વેદજ્ઞો દ્વારા સન્માનિત છે, ધનુર્વેદ, વેદ અને વેદાંગોમાં પારંગત છે.
વિપુલાંસો મહાબાહુઃ કમ્બુગ્રીવઃ શુભાનનઃ। ગૂઢજત્રુઃ સુતામ્રાક્ષો રામો નામ જનૈઃ શ્રુતઃ
પહોળા ખભા, બલવાન હાથ, શંખ જેવી ગળા, સુંદર ચહેરો, છુપાયેલા હાડકાં અને લાલચટાક આંખો—લોકો તેમને રામ નામે ઓળખે છે.
દુન્દુભિસ્વનનિર્ઘોષઃ સ્નિગ્ધવર્ણઃ પ્રતાપવાન્। સમશ્ચ સુવિભક્તાઙ્ગો વર્ણં શ્યામં સમાશ્રિતઃ
તેનો અવાજ ઢોલ જેવી ગુંજ ધરાવે છે, રંગ મૃદુ છે, પ્રભાવશાળી છે, શરીર સમતુલ્ય છે, અંગો સ્પષ્ટ છે અને રંગ શ્યામ છે.
ત્રિસ્થિરસ્ત્રિપ્રલમ્બશ્ચ ત્રિસમસ્ત્રિષુ ચોન્નતઃ। ત્રિતામ્રસ્ત્રિષુ ચ સ્નિગ્ધો ગમ્ભીરસ્ત્રિષુ નિત્યશઃ
તે ત્રણ રીતે મજબૂત છે, ત્રણ રીતે લાંબા છે, ત્રણ રીતે સમાન છે, ત્રણ રીતે ઊંચા છે, ત્રણ રીતે તાંબાના રંગના છે, ત્રણ રીતે કોમળ છે અને ત્રણ રીતે ઊંડા છે.
ત્રિવલીમાંસ્ત્ર્યવનતશ્ચતુર્વ્યઙ્ગસ્ત્રિશીર્ષવાન્। ચતુષ્કલશ્ચતુર્લેખશ્ચતુષ્કિષ્કુશ્ચતુઃસમઃ
તેના શરીર પર ત્રણ વળાંકો છે, ત્રણ જગ્યાએ વળેલા છે, ચાર વિશેષ અંગો ધરાવે છે, ત્રણ મસ્તક છે, ચાર ભાગ છે, ચાર રેખાઓ છે, ચાર જાંઘો છે અને ચાર સમાનતાઓ ધરાવે છે.
ચતુર્દશસમદ્વન્દ્વશ્ચતુર્દંષ્ટ્રશ્ચતુર્ગતિઃ। મહોષ્ઠહનુનાસશ્ચ પઞ્ચસ્નિગ્ધોઽષ્ટવંશવાન્
તેને ચૌદ જોડી, ચાર દાંત, ચાલવાની ચાર રીતો, મોટા હોઠ, જડબાં અને નાક, પાંચ કોમળ ગુણો અને આઠ વંશ છે.
દશપદ્મો દશબૃહત્ ત્રિભિર્વ્યાપ્તો દ્વિશુક્લવાન્। ષડુન્નતો નવતનુસ્ત્રિભિર્વ્યાપ્નોતિ રાઘવઃ
તેને દસ કમળ જેવા અંગો છે, દસ પહોળા અંગો છે, ત્રણ વસ્તુઓથી ઢંકાયેલ છે, બે સફેદ ચિહ્નો છે, છ ઊંચા અંગો છે, નવ પાતળા અંગો છે અને રાઘવ ત્રણ રીતે વિસ્તરે છે.
સત્યધર્મરતઃ શ્રીમાન્ સંગ્રહાનુગ્રહે રતઃ। દેશકાલવિભાગજ્ઞઃ સર્વલોકપ્રિયંવદઃ
સત્ય અને ધર્મમાં આનંદ મેળવનારો, સૌભાગ્યશાળી, સૌનું ભલું અને દયાળુ, જગ્યા અને સમયની સમજ ધરાવનાર, અને બધાને પ્રિય લાગતી વાતો કરનાર છે.
ભ્રાતા ચાસ્ય ચ વૈમાત્રઃ સૌમિત્રિરમિતપ્રભઃ। અનુરાગેણ રૂપેણ ગુણૈશ્ચાપિ તથાવિધઃ
તેના સાવકી માતાનો ભાઈ, સૌમિત્રિ, અજમાયશ પ્રકાશવાળો છે, પ્રેમ, રૂપ અને ગુણોમાં પણ એ જવો છે.
સ સુવર્ણચ્છવિઃ શ્રીમાન્ રામઃ શ્યામો મહાયશાઃ। તાવુભૌ નરશાર્દૂલૌ ત્વદ્દર્શનકૃતોત્સવૌ
સુવર્ણ જેવો તેજસ્વી, સૌભાગ્યશાળી, શ્યામવર્ણ અને મહાન યશવાળો રામ અને એ બંને પુરુષશ્રેષ્ઠો તને જોઈને આનંદ પામે છે.
વિચિન્વન્તૌ મહીં કૃત્સ્નામસ્માભિઃ સહ સંગતૌ। ત્વામેવ માર્ગમાણૌ તૌ વિચરન્તૌ વસુન્ધરામ્
સંપૂર્ણ ધરતી પર શોધ કરતાં, તેઓ અમારો સંગાથ કર્યો અને તને શોધતા, એ બંને ધરતી પર ફર્યા.