એવમુક્તાસ્ત્રિજટયા રાક્ષસ્યઃ ક્રોધમૂર્ચ્છિતાઃ। સર્વા એવાબ્રુવન્ ભીતાસ્ત્રિજટાં તામિદં વચઃ
ત્રિજટાએ આમ કહ્યું ત્યારે ગુસ્સાથી ભરાયેલી રાક્ષસીઓ હવે ડરીને એકસાથે ત્રિજટાને કહ્યું.
કથયસ્વ ત્વયા દૃષ્ટઃ સ્વપ્નોઽયં કીદૃશો નિશિ। તાસાં શ્રુત્વા તુ વચનં રાક્ષસીનાં મુખોદ્ગતમ્
તમે રાત્રે જે સ્વપ્ન જોયું એ કયું હતું, એ અમને કહો; રાક્ષસીઓના મોઢામાંથી આવતાં એ વચનો સાંભળીને—
ઉવાચ વચનં કાલે ત્રિજટા સ્વપ્નસંશ્રિતમ્। ગજદન્તમયીં દિવ્યાં શિબિકામન્તરિક્ષગામ્
પછી યોગ્ય સમયે ત્રિજટાએ પોતાના સ્વપ્નનું વર્ણન કરતું વચન કહ્યું: 'હું આકાશમાં ઉડતી હાથીના દાંતથી બનેલી દિવ્ય પલકી જોયી.'
યુક્તાં વાજિસહસ્રેણ સ્વયમાસ્થાય રાઘવઃ। શુક્લમાલ્યામ્બરધરો લક્ષ્મણેન સમાગતઃ
'એમાં રાઘવ પોતે સફેદ ફૂલો અને વસ્ત્રો પહેરીને, હજાર ઘોડાઓ જોડાયેલા પલકીએ લક્ષ્મણ સાથે બેઠો હતો.'
સ્વપ્ને ચાદ્ય મયા દૃષ્ટા સીતા શુક્લામ્બરાવૃતા। સાગરેણ પરિક્ષિપ્તં શ્વેતપર્વતમાસ્થિતા
'અને આજે મારા સ્વપ્નમાં મેં સીતાને સફેદ વસ્ત્રમાં, દરિયાથી ઘેરાયેલા સફેદ પર્વત પર ઊભેલી જોયી.'
રામેણ સંગતા સીતા ભાસ્કરેણ પ્રભા યથા। રાઘવશ્ચ પુનર્દૃષ્ટશ્ચતુર્દન્તં મહાગજમ્
'સીતા રામ સાથે એવી રીતે જોડાઈ હતી જેમ પ્રકાશ સૂર્ય સાથે જોડાય છે; અને ફરીથી રાઘવને ચાર દાંત ધરાવતા મહાન હાથી રૂપે જોયો.'
આરૂઢઃ શૈલસંકાશં ચકાસ સહલક્ષ્મણઃ। તતસ્તુ સૂર્યસંકાશૌ દીપ્યમાનૌ સ્વતેજસા
'એ હાથી પર્વત જેવો દેખાતો હતો અને લક્ષ્મણ સાથે તેજમાં ઝળહળતો હતો; પછી બંને ભાઈઓ પોતાના તેજથી સૂર્ય સમાન પ્રકાશિત થતા દેખાયા.'
શુક્લમાલ્યામ્બરધરૌ જાનકીં પર્યુપસ્થિતૌ। તતસ્તસ્ય નગસ્યાગ્રે હ્યાકાશસ્થસ્ય દન્તિનઃ
'સફેદ ફૂલો અને વસ્ત્રો પહેરીને તેઓ જાનકી પાસે પહોંચ્યા; પછી એ પર્વતની ટોચ પર, આકાશમાં ઊભેલા હાથીની સામે—'
ભર્ત્રા પરિગૃહીતસ્ય જાનકી સ્કન્ધમાશ્રિતા। ભર્તુરઙ્કાત્ સમુત્પત્ય તતઃ કમલલોચના
'પતિએ વહાલથી ભરપૂર કરીને, જાનકી એના ખભા પર આરામથી બેઠી હતી; પછી કમળની આંખવાળી એ સ્ત્રી પતિની ગોદમાંથી ઊભી થઈ—'
ચન્દ્રસૂર્યૌ મયા દૃષ્ટા પાણિભ્યાં પરિમાર્જતી। તતસ્તાભ્યાં કુમારાભ્યામાસ્થિતઃ સ ગજોત્તમઃ। સીતયા ચ વિશાલાક્ષ્યા લઙ્કાયા ઉપરિ સ્થિતઃ
'ચંદ્ર અને સૂર્યના ચહેરા પોતાના હાથથી પુંછતી હતી; પછી એ બે રાજકુમારો સાથે, વિશાળ આંખવાળી સીતા અને એ ઉત્તમ હાથી લંકાના ઉપર ઊભેલા હતા.'
પાણ્ડુરર્ષભયુક્તેન રથેનાષ્ટયુજા સ્વયમ્। ઇહોપયાતઃ કાકુત્સ્થઃ સીતયા સહ ભાર્યયા
'કકુત્સ્થ પોતે સીતાને સાથે લઈને, આઠ સફેદ વાછરડાઓ જોડાયેલા રથમાં અહીં આવ્યા.'
શુક્લમાલ્યામ્બરધરો લક્ષ્મણેન સહાગતઃ। તતોઽન્યત્ર મયા દૃષ્ટો રામઃ સત્યપરાક્રમઃ
'સફેદ ફૂલો અને વસ્ત્રો પહેરીને, લક્ષ્મણ સાથે આવ્યા; પછી બીજે ક્યાંક મેં સાચા પરાક્રમી રામને જોયા.'
લક્ષ્મણેન સહ ભ્રાત્રા સીતયા સહ વીર્યવાન્। આરુહ્ય પુષ્પકં દિવ્યં વિમાનં સૂર્યસંનિભમ્
વીર શ્રીરામ પોતાના ભાઈ લક્ષ્મણ અને સીતાજી સાથે, સૂર્ય જેવું તેજ ધરાવતું દિવ્ય પુષ્પક વિમાન પર ચઢ્યા.
ઉત્તરાં દિશમાલોચ્ય પ્રસ્થિતઃ પુરુષોત્તમઃ। એવં સ્વપ્ને મયા દૃષ્ટો રામો વિષ્ણુપરાક્રમઃ
ઉત્તર દિશા તરફ જોઈને પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ એવા શ્રીરામે યાત્રા શરૂ કરી; એમ મારા સ્વપ્નમાં મેં વિષ્ણુ સમાન પરાક્રમી રામને જોયા.
લક્ષ્મણેન સહ ભ્રાત્રા સીતયા સહ ભાર્યયા। ન હિ રામો મહાતેજાઃ શક્યો જેતું સુરાસુરૈઃ
લક્ષ્મણભાઈ અને પત્ની સીતાજી સાથે મેં તેમને જોયા; મહાતેજસ્વી રામને દેવો કે દાનવો પણ જીતવા અશક્ય છે.
રાક્ષસૈર્વાપિ ચાન્યૈર્વા સ્વર્ગઃ પાપજનૈરિવ। રાવણશ્ચ મયા દૃષ્ટો મુણ્ડસ્તૈલસમુક્ષિતઃ
રાક્ષસો કે બીજાં કોઈ પણ રામને હરાવી શકે નહીં, જેમ દુરાચારીઓ સ્વર્ગ પામી શકતા નથી; મેં રાવણને મુંડાવેલો અને તેલ લગાવેલો જોયો.
રક્તવાસાઃ પિબન્મત્તઃ કરવીરકૃતસ્રજઃ। વિમાનાત્ પુષ્પકાદદ્ય રાવણઃ પતિતઃ ક્ષિતૌ
લાલ વસ્ત્ર પહેરેલા, મદમાં ચૂર, પીતા અને કરવીરનાં ફૂલોની વણાવેલી માળા ધારણ કરેલા રાવણ આજે પુષ્પક વિમાનમાંથી જમીન પર પડી ગયો.
કૃષ્યમાણઃ સ્ત્રિયા મુણ્ડો દૃષ્ટઃ કૃષ્ણામ્બરઃ પુનઃ। રથેન ખરયુક્તેન રક્તમાલ્યાનુલેપનઃ
એક સ્ત્રી દ્વારા ખેંચાતો, મુંડાવેલો, કાળી વસ્ત્રો પહેરેલો અને લાલ માળા તથા લાલ લિપન લગાવેલો રાવણ, ખખરા જોડેલા રથમાં બેઠો હતો.
પિબંસ્તૈલં હસન્નૃત્યન્ ભ્રાન્તચિત્તાકુલેન્દ્રિયઃ। ગર્દભેન યયૌ શીઘ્રં દક્ષિણાં દિશમાસ્થિતઃ
તેલ પીતો, હસતો, નૃત્ય કરતો, મન અને ઇન્દ્રિયો ભટકી ગયેલા રાવણ, ગધેડા પર બેસીને દક્ષિણ દિશા તરફ ઝડપથી ગયો.
પુનરેવ મયા દૃષ્ટો રાવણો રાક્ષસેશ્વરઃ। પતિતોઽવાક્શિરા ભૂમૌ ગર્દભાદ્ ભયમોહિતઃ
ફરી મેં રાક્ષસોના રાજા રાવણને જોયો, જે ગધેડાથી ડરીને અને ભયભીત થઈને માથું નીચે કરીને જમીન પર પડેલો હતો.
દુર્ગન્ધં દુઃસહં ઘોરં તિમિરં નરકોપમમ્। મલપઙ્કં પ્રવિશ્યાશુ મગ્નસ્તત્ર સ રાવણઃ
ભયાનક, દુર્ગંધયુક્ત, અસહ્ય અને અંધકારમય નરક જેવું કાદવ અને મલથી ભરેલું સ્થળ, તેમાં રાવણ ઝડપથી ડૂબી ગયો.
પ્રસ્થિતો દક્ષિણામાશાં પ્રવિષ્ટોઽકર્દમં હ્રદમ્। કણ્ઠે બદ્ધ્વા દશગ્રીવં પ્રમદા રક્તવાસિની
દક્ષિણ દિશા તરફ જતા, તે કાદવથી ભરેલા તળાવમાં પ્રવેશ્યો; લાલ વસ્ત્ર પહેરેલી સ્ત્રીએ દશમુખ રાવણને ગળે બાંધી લીધો.
કાલી કર્દમલિપ્તાંગી દિશં યામ્યાં પ્રકર્ષતિ। એવં તત્ર મયા દૃષ્ટઃ કુમ્ભકર્ણો મહાબલઃ
કાળી, જેનું શરીર કાદવથી મઢાયેલું હતું, તેને દક્ષિણ દિશા તરફ ખેંચી ગઈ; ત્યાં જ મેં મહાબલી કુંભકર્ણને જોયો.
રાવણસ્ય સુતાઃ સર્વે મુણ્ડાસ્તૈલસમુક્ષિતાઃ। વરાહેણ દશગ્રીવઃ શિશુમારેણ ચેન્દ્રજિત્
રાવણના બધા પુત્રો મુંડાવેલા અને તેલ લગાવેલા હતા; દશમુખ રાવણ વરાળ પર અને ઇન્દ્રજિત મગર પર બેઠો હતો.
ઉષ્ટ્રેણ કુમ્ભકર્ણશ્ચ પ્રયાતો દક્ષિણાં દિશમ્। એકસ્તત્ર મયા દૃષ્ટઃ શ્વેતચ્છત્રો વિભીષણઃ
કુંભકર્ણ ઊંટ પર બેસીને દક્ષિણ દિશા તરફ ગયો; ત્યાં મેં એકલાં વિભીષણને સફેદ છત્ર સાથે જોયા.
શુક્લમાલ્યામ્બરધરઃ શુક્લગન્ધાનુલેપનઃ। શઙ્ખદુન્દુભિનિર્ઘોષૈર્નૃત્તગીતૈરલંકૃતઃ
તે સફેદ ફૂલોની માળા અને વસ્ત્રો પહેરેલા, સફેદ સુગંધ લગાવેલા હતા; શંખ અને ઢોલના ઘોંઘાટ સાથે નૃત્ય અને ગીતોથી શોભાયમાન હતા.
આરુહ્ય શૈલસંકાશં મેઘસ્તનિતનિઃસ્વનમ્। ચતુર્દન્તં ગજં દિવ્યમાસ્તે તત્ર વિભીષણઃ
પર્વત જેવો, મેઘના ગર્જન જેવો અવાજ કરતો, ચાર દાંતો ધરાવતો દિવ્ય હાથી ચઢીને વિભીષણ ત્યાં બેઠેલા હતા.
ચતુર્ભિઃ સચિવૈઃ સાર્ધં વૈહાયસમુપસ્થિતઃ
તેઓ ચાર મંત્રીઓ સાથે આકાશમાર્ગે આવ્યા હતા.
સમાજશ્ચ મહાન્ વૃત્તો ગીતવાદિત્રનિઃસ્વનઃ। પિબતાં રક્તમાલ્યાનાં રક્ષસાં રક્તવાસસામ્
મહાન સભા ભરાઈ હતી, જેમાં ગીત અને વાદ્યોના અવાજો ગૂંજતા હતા; લાલ માળા અને લાલ વસ્ત્ર પહેરેલા રાક્ષસો લોહી પીતા હતા.
લઙ્કા ચેયં પુરી રમ્યા સવાજિરથકુઞ્જરા। સાગરે પતિતા દૃષ્ટા ભગ્નગોપુરતોરણા
લંકા શહેર, જે ઘોડા, રથ અને હાથીઓથી સુશોભિત હતું, સમુદ્રમાં પડી ગયું હતું અને તેના ગોપુર તથા તોરણ તૂટી ગયા હતા.