દિવ્યાંગરાગા વૈદેહિ દિવ્યાભરણભૂષિતા। અદ્યપ્રભૃતિ લોકાનાં સર્વેષામીશ્વરી ભવ
હે વૈદેહી, દિવ્ય સુગંધ અને દિવ્ય આભૂષણોથી સજ્જ બની, આજથી બધા લોકોની રાણી બની જા.
અગ્નેઃ સ્વાહા યથા દેવી શચી વેન્દ્રસ્ય શોભને। કિં તે રામેણ વૈદેહિ કૃપણેન ગતાયુષા
જેમ અગ્નિની સ્વાહા અને ઇન્દ્રની શચી છે, એ રીતે, હે વૈદેહી, તને તો રામ જેવા દુઃખી અને આયુષ્યહીન પતિની શું જરૂર છે?
એતદુક્તં ચ મે વાક્યં યદિ ત્વં ન કરિષ્યસિ। અસ્મિન્ મુહૂર્તે સર્વાસ્ત્વાં ભક્ષયિષ્યામહે વયમ્
જો તું મારી વાત નહીં માને, તો આ ક્ષણે જ અમે બધીએ તને ભક્ષી લેશું.
અન્યા તુ વિકટા નામ લમ્બમાનપયોધરા। અબ્રવીત્ કુપિતા સીતાં મુષ્ટિમુદ્યમ્ય તર્જતી
પછી વિકટા નામની, લટકતા સ્તનવાળી બીજી રાક્ષસી ગુસ્સામાં મુઠી ઉંચકી સીતા ને ધમકી આપી.
બહૂન્યપ્રતિરૂપાણિ વચનાનિ સુદુર્મતે। અનુક્રોશાન્મૃદુત્વાચ્ચ સોઢાનિ તવ મૈથિલિ
હે વૈદેહી, તું દુષ્ટ મનની છે છતાં તારા ઘણા અયોગ્ય શબ્દો મેં દયા અને સૌમ્યતાથી સહન કર્યા છે.
ન ચ નઃ કુરુષે વાક્યં હિતં કાલપુરસ્કૃતમ્। આનીતાસિ સમુદ્રસ્ય પારમન્યૈર્દુરાસદમ્
તારે સમયાનુકૂળ અને કલ્યાણકારી સલાહ ક્યારેય સાંભળી નથી; તને તો સમુદ્ર જેવો દુષ્કર પાર પાર કરીને લાવવામાં આવી છે.
રાવણાન્તઃપુરે ઘોરે પ્રવિષ્ટા ચાસિ મૈથિલિ। રાવણસ્ય ગૃહે રુદ્ધા અસ્માભિસ્ત્વભિરક્ષિતા
હે વૈદેહી, તું રાવણના ભયાનક અંતઃપુરમાં પ્રવેશી ગઈ છે અને હવે રાવણના ઘરમાં અમારી નજર હેઠળ બંધ છે.
ન ત્વાં શક્તઃ પરિત્રાતુમપિ સાક્ષાત્ પુરંદરઃ। કુરુષ્વ હિતવાદિન્યા વચનં મમ મૈથિલિ
હે વૈદેહી, તને તો ઈન્દ્ર પણ બચાવી શકે તેમ નથી; મારા કલ્યાણ માટેના શબ્દો સાંભળ.
અલમશ્રુનિપાતેન ત્યજ શોકમનર્થકમ્। ભજ પ્રીતિં પ્રહર્ષં ચ ત્યજન્તી નિત્યદૈન્યતામ્
આંસુ વહાવવાનું હવે પૂરતું થયું; આ નિષ્ફળ શોક છોડી દે. હર્ષ અને આનંદ અપનાવ, અને સતત દુઃખ છોડીને જીવી.
સીતે રાક્ષસરાજેન પરિક્રીડ યથાસુખમ્। જાનીમહે યથા ભીરુ સ્ત્રીણાં યૌવનમધ્રુવમ્
હે સીતા, રાક્ષસોના રાજા સાથે મનગમતું રમણ કર. અમને ખબર છે, હે ભયભીત, સ્ત્રીઓનું યુવાની ટકાઉ નથી.
યાવન્ન તે વ્યતિક્રામેત્ તાવત્ સુખમવાપ્નુહિ। ઉદ્યાનાનિ ચ રમ્યાણિ પર્વતોપવનાનિ ચ
જ્યાં સુધી તારો સમય છે, ત્યાં સુધી આનંદ માણ; સુંદર બગીચા અને પર્વતોના વન તારા માટે છે.
સહ રાક્ષસરાજેન ચર ત્વં મદિરેક્ષણે। સ્ત્રીસહસ્રાણિ તે દેવિ વશે સ્થાસ્યન્તિ સુન્દરિ
હે મદભરી આંખોની રાણી, રાક્ષસોના રાજા સાથે ફર; હે સુંદર, હજારો સ્ત્રીઓ તારા વશમાં રહેશે.
રાવણં ભજ ભર્તારં ભર્તારં સર્વરક્ષસામ્। ઉત્પાટ્ય વા તે હૃદયં ભક્ષયિષ્યામિ મૈથિલિ
રાવણને સર્વ રાક્ષસોનો પતિ માની લે, નહિ તો, હે વૈદેહી, હું તારો હૃદય ફાડી ખાઈ જઇશ.
યદિ મે વ્યાહૃતં વાક્યં ન યથાવત્ કરિષ્યસિ। તતશ્ચણ્ડોદરી નામ રાક્ષસી ક્રૂરદર્શના
જો તું મારી વાત પ્રમાણે નહીં કરે, તો ચંડોદરી નામની ભયાનક રાક્ષસી—
ભ્રામયન્તી મહચ્છૂલમિદં વચનમબ્રવીત્। ઇમાં હરિણશાવાક્ષીં ત્રાસોત્કમ્પપયોધરામ્
મોટું શૂળ લહેરાવીને એ બોલી: 'આ હરણકાંઈ આંખોવાળી, ભયથી ધ્રૂજતી છાતીવાળી—'
રાવણેન હૃતાં દૃષ્ટ્વા દૌર્હૃદો મે મહાનયમ્। યકૃત્પ્લીહં મહત્ ક્રોડં હૃદયં ચ સબન્ધનમ્
રાવણ દ્વારા અપહરણ થયેલી સીતાને જોઈને મારા મનમાં મોટો ક્રોધ ઉઠ્યો છે; હું એની યકૃત, પળી, મોટું હૃદય અને આખું પેટ ખાઈ જવા ઈચ્છું છું.
ગાત્રાણ્યપિ તથા શીર્ષં ખાદેયમિતિ મે મતિઃ। તતસ્તુ પ્રઘસા નામ રાક્ષસી વાક્યમબ્રવીત્
મારે તો એના અંગ અને માથું પણ ખાવાનું મન છે; પછી પ્રઘસા નામની રાક્ષસી બોલી.
કણ્ઠમસ્યા નૃશંસાયાઃ પીડયામઃ કિમાસ્યતે। નિવેદ્યતાં તતો રાજ્ઞે માનુષી સા મૃતેતિ હ
આ ક્રૂર સ્ત્રીનો ગળો દબાવી દઈએ—વિલંબ શેનો? પછી રાજાને કહી દઈએ કે આ માનવી સ્ત્રી મરી ગઈ છે.
નાત્ર કશ્ચન સંદેહઃ ખાદતેતિ સ વક્ષ્યતિ। તતસ્ત્વજામુખી નામ રાક્ષસી વાક્યમબ્રવીત્
અહીં કોઈ શંકા નથી; એ તો કહેશે, 'એને ખાઈ જો.' પછી અજામુખી નામની રાક્ષસી બોલી.
વિશસ્યેમાં તતઃ સર્વાન્ સમાન્ કુરુત પિણ્ડકાન્। વિભજામ તતઃ સર્વા વિવાદો મે ન રોચતે
એને કાપીને પછી બધાને સમાન ભાગ પાડો; આપણે વહેંચી લઈએ, કારણ કે ઝઘડો મને પસંદ નથી.
પેયમાનીયતાં ક્ષિપ્રં માલ્યં ચ વિવિધં બહુ। તતઃ શૂર્પણખા નામ રાક્ષસી વાક્યમબ્રવીત્
ઝડપી પીણું અને અનેક પ્રકારના ફૂલો લાવો; પછી શૂર્પણખા નામની રાક્ષસી બોલી.
અજામુખ્યા યદુક્તં વૈ તદેવ મમ રોચતે। સુરા ચાનીયતાં ક્ષિપ્રં સર્વશોકવિનાશિની
અજામુખીએ જે કહ્યું એ જ મને ગમ્યું; સર્વ દુઃખ નાશક દારૂ પણ ઝડપથી લાવો.
માનુષં માંસમાસ્વાદ્ય નૃત્યામોઽથ નિકુમ્ભિલામ્। એવં નિર્ભર્ત્સ્યમાના સા સીતા સુરસુતોપમા। રાક્ષસીભિર્વિરૂપાભિર્ધૈર્યમુત્સૃજ્ય રોદિતિ
માનવ માંસ ખાઈને, ચાલો આપણે નિકુંભિલા પાસે નૃત્ય કરીએ; આવી રીતે દેવકન્યાને સમાન, સીતા, જ્યારે આ ભયાનક રાક્ષસીઓએ ધમકી આપી, ત્યારે તેણે પોતાનું ધૈર્ય ગુમાવીને રડવા લાગી.
thumb|પઞ્ચવિંશઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે સુન્દરકાણ્ડે પઞ્ચવિંશઃ સર્ગઃ ॥૫-
હવે શ્રદ્ધાવાન વાલ્મીકિ રામાયણના સુંદરકાંડનો પચ્ચીસમો સર્ગ સાંભળો.
અથ તાસાં વદન્તીનાં પરુષં દારુણં બહુ। રાક્ષસીનામસૌમ્યાનાં રુરોદ જનકાત્મજા
પછી જ્યારે એ ક્રૂર અને ભયાનક રાક્ષસીઓએ અનેક કઠોર વચનો કહ્યા, ત્યારે જનકનંદિની સીતા રડવા લાગી.
એવમુક્તા તુ વૈદેહી રાક્ષસીભિર્મનસ્વિની। ઉવાચ પરમત્રસ્તા બાષ્પગદ્ગદયા ગિરા
એવી રીતે રાક્ષસીઓએ કહ્યું ત્યારે, મનથી દૃઢ વૈદેહી સીતા, ભારે ડરીને, આંખમાં આંસુઓથી અવરોધાયેલી વાણીથી બોલી.
ન માનુષી રાક્ષસસ્ય ભાર્યા ભવિતુમર્હતિ। કામં ખાદત માં સર્વા ન કરિષ્યામિ વો વચઃ
માનવ સ્ત્રી રાક્ષસની પત્ની બનવી યોગ્ય નથી; તમે બધા મને ખાઈ જાવ, પણ હું કદી પણ તમારું કહેવું નહીં માનું.
સા રાક્ષસીમધ્યગતા સીતા સુરસુતોપમા। ન શર્મ લેભે શોકાર્તા રાવણેનેવ ભર્ત્સિતા
રાક્ષસીઓની વચ્ચે ઘેરાયેલી, દેવકન્યાને સમાન સીતા, રાવણની ધમકી અને દુઃખથી શાંતિ ન પામી શકી.
વેપતે સ્માધિકં સીતા વિશન્તીવાંગમાત્મનઃ। વને યૂથપરિભ્રષ્ટા મૃગી કોકૈરિવાર્દિતા
સીતા એટલી ધ્રુજી રહી હતી કે જાણે શરીર છોડીને જતી હોય; જંગલમાં ટોળાથી વિખૂટા પડેલા હરણને કાગડાઓ તડપાવે એમ.
સા ત્વશોકસ્ય વિપુલાં શાખામાલમ્બ્ય પુષ્પિતામ્। ચિન્તયામાસ શોકેન ભર્તારં ભગ્નમાનસા
પછી, એ દુઃખથી તૂટી ગયેલી એ સ્ત્રીએ, ફૂલેલી વિશાળ અશોકની ડાળ પકડીને, પોતાના પતિને યાદ કરી.