અવલીનઃ સ નિર્વાક્યો હનુમાન્ શિંશપાદ્રુમે। સીતાં સંતર્જયન્તીસ્તા રાક્ષસીરશૃણોત્ કપિઃ
હનુમાનજી શિંશપા વૃક્ષમાં છુપાઈને મૌન રહ્યા અને રાક્ષસીઓ સીતા ને ધમકાવી રહી હતી તે બધું સાંભળતા રહ્યા.
તામભિક્રમ્ય સંરબ્ધા વેપમાનાં સમન્તતઃ। ભૃશં સંલિલિહુર્દીપ્તાન્ પ્રલમ્બાન્ દશનચ્છદાન્
રાક્ષસીઓ ચારે બાજુથી ગુસ્સામાં દોડી આવી, અને સીતા ડરીને કાંપતી હતી ત્યારે તેઓ પોતાના લાંબા, તેજસ્વી દાંત ચાટતા હતા.
ઊચુશ્ચ પરમક્રુદ્ધાઃ પ્રગૃહ્યાશુ પરશ્વધાન્। નેયમર્હતિ ભર્તારં રાવણં રાક્ષસાધિપમ્
તેઓએ પોતાના તીક્ષ્ણ કુહાડા પકડીને ભારે ગુસ્સામાં કહ્યું: 'આ સ્ત્રી રાક્ષસાધિપતિ રાવણને પતિરૂપે લાયક નથી.'
સા ભર્ત્સ્યમાના ભીમાભી રાક્ષસીભિર્વરાંગના। સા બાષ્પમપમાર્જન્તી શિંશપાં તામુપાગમત્
ભયાનક રાક્ષસીઓએ ધમકાવતાં તે મહાનારી, પોતાની આંખોના આંસુ પુંછતી શિંશપા વૃક્ષ પાસે ગઈ.
તતસ્તાં શિંશપાં સીતા રાક્ષસીભિઃ સમાવૃતા। અભિગમ્ય વિશાલાક્ષી તસ્થૌ શોકપરિપ્લુતા
પછી વિશાળ આંખોવાળી સીતા, રાક્ષસીઓથી ઘેરાઈને, શિંશપા વૃક્ષ પાસે આવી અને દુઃખથી ભરાઈ ઊભી રહી.
તાં કૃશાં દીનવદનાં મલિનામ્બરવાસિનીમ્। ભર્ત્સયાઞ્ચક્રિરે ભીમા રાક્ષસ્યસ્તાઃ સમન્તતઃ
ચારે બાજુથી ભયાનક રાક્ષસીઓએ દુઃખી, દુર્બળ અને મેલાં કપડાં પહેરેલી સીતા ને ધમકાવવાનું શરૂ કર્યું.
તતસ્તુ વિનતા નામ રાક્ષસી ભીમદર્શના। અબ્રવીત્ કુપિતાકારા કરાલા નિર્ણતોદરી
પછી વિનતા નામની એક ભયાનક દેખાવાળી, ભયાનક ચહેરાવાળી અને પાતળી પેટવાળી રાક્ષસી ગુસ્સામાં બોલી.
સીતે પર્યાપ્તમેતાવદ્ ભર્તુઃ સ્નેહઃ પ્રદર્શિતઃ। સર્વત્રાતિકૃતં ભદ્રે વ્યસનાયોપકલ્પતે
સીતા, તારા પતિનો પ્રેમ એટલો પૂરતો છે. હંમેશા વધારે કરવું દુઃખ તરફ લઈ જાય છે, એ વાત સમજ.
પરિતુષ્ટાસ્મિ ભદ્રં તે માનુષસ્તે કૃતો વિધિઃ। મમાપિ તુ વચઃ પથ્યં બ્રુવન્ત્યાઃ કુરુ મૈથિલિ
હું સંતોષ પામી છું, તને શુભ થાય. માનવ જીવનનું કર્તવ્ય પૂરું થયું. હવે, મૈથિલી, જે હું કહું છું એ સારું છે, એ કર.
રાવણં ભજ ભર્તારં ભર્તારં સર્વરક્ષસામ્। વિક્રાન્તમાપતન્તં ચ સુરેશમિવ વાસવમ્
રાવણને સર્વ રાક્ષસોના સ્વામી અને ઇન્દ્ર જેવો પરાક્રમી પતિ સ્વીકાર, એ તારો પતિ બને.
દિવ્યાંગરાગા વૈદેહિ દિવ્યાભરણભૂષિતા। અદ્યપ્રભૃતિ લોકાનાં સર્વેષામીશ્વરી ભવ
હે વૈદેહી, દિવ્ય સુગંધ અને દિવ્ય આભૂષણોથી સજ્જ બની, આજથી બધા લોકોની રાણી બની જા.
અગ્નેઃ સ્વાહા યથા દેવી શચી વેન્દ્રસ્ય શોભને। કિં તે રામેણ વૈદેહિ કૃપણેન ગતાયુષા
જેમ અગ્નિની સ્વાહા અને ઇન્દ્રની શચી છે, એ રીતે, હે વૈદેહી, તને તો રામ જેવા દુઃખી અને આયુષ્યહીન પતિની શું જરૂર છે?
એતદુક્તં ચ મે વાક્યં યદિ ત્વં ન કરિષ્યસિ। અસ્મિન્ મુહૂર્તે સર્વાસ્ત્વાં ભક્ષયિષ્યામહે વયમ્
જો તું મારી વાત નહીં માને, તો આ ક્ષણે જ અમે બધીએ તને ભક્ષી લેશું.
અન્યા તુ વિકટા નામ લમ્બમાનપયોધરા। અબ્રવીત્ કુપિતા સીતાં મુષ્ટિમુદ્યમ્ય તર્જતી
પછી વિકટા નામની, લટકતા સ્તનવાળી બીજી રાક્ષસી ગુસ્સામાં મુઠી ઉંચકી સીતા ને ધમકી આપી.
બહૂન્યપ્રતિરૂપાણિ વચનાનિ સુદુર્મતે। અનુક્રોશાન્મૃદુત્વાચ્ચ સોઢાનિ તવ મૈથિલિ
હે વૈદેહી, તું દુષ્ટ મનની છે છતાં તારા ઘણા અયોગ્ય શબ્દો મેં દયા અને સૌમ્યતાથી સહન કર્યા છે.
ન ચ નઃ કુરુષે વાક્યં હિતં કાલપુરસ્કૃતમ્। આનીતાસિ સમુદ્રસ્ય પારમન્યૈર્દુરાસદમ્
તારે સમયાનુકૂળ અને કલ્યાણકારી સલાહ ક્યારેય સાંભળી નથી; તને તો સમુદ્ર જેવો દુષ્કર પાર પાર કરીને લાવવામાં આવી છે.
રાવણાન્તઃપુરે ઘોરે પ્રવિષ્ટા ચાસિ મૈથિલિ। રાવણસ્ય ગૃહે રુદ્ધા અસ્માભિસ્ત્વભિરક્ષિતા
હે વૈદેહી, તું રાવણના ભયાનક અંતઃપુરમાં પ્રવેશી ગઈ છે અને હવે રાવણના ઘરમાં અમારી નજર હેઠળ બંધ છે.
ન ત્વાં શક્તઃ પરિત્રાતુમપિ સાક્ષાત્ પુરંદરઃ। કુરુષ્વ હિતવાદિન્યા વચનં મમ મૈથિલિ
હે વૈદેહી, તને તો ઈન્દ્ર પણ બચાવી શકે તેમ નથી; મારા કલ્યાણ માટેના શબ્દો સાંભળ.
અલમશ્રુનિપાતેન ત્યજ શોકમનર્થકમ્। ભજ પ્રીતિં પ્રહર્ષં ચ ત્યજન્તી નિત્યદૈન્યતામ્
આંસુ વહાવવાનું હવે પૂરતું થયું; આ નિષ્ફળ શોક છોડી દે. હર્ષ અને આનંદ અપનાવ, અને સતત દુઃખ છોડીને જીવી.
સીતે રાક્ષસરાજેન પરિક્રીડ યથાસુખમ્। જાનીમહે યથા ભીરુ સ્ત્રીણાં યૌવનમધ્રુવમ્
હે સીતા, રાક્ષસોના રાજા સાથે મનગમતું રમણ કર. અમને ખબર છે, હે ભયભીત, સ્ત્રીઓનું યુવાની ટકાઉ નથી.
યાવન્ન તે વ્યતિક્રામેત્ તાવત્ સુખમવાપ્નુહિ। ઉદ્યાનાનિ ચ રમ્યાણિ પર્વતોપવનાનિ ચ
જ્યાં સુધી તારો સમય છે, ત્યાં સુધી આનંદ માણ; સુંદર બગીચા અને પર્વતોના વન તારા માટે છે.
સહ રાક્ષસરાજેન ચર ત્વં મદિરેક્ષણે। સ્ત્રીસહસ્રાણિ તે દેવિ વશે સ્થાસ્યન્તિ સુન્દરિ
હે મદભરી આંખોની રાણી, રાક્ષસોના રાજા સાથે ફર; હે સુંદર, હજારો સ્ત્રીઓ તારા વશમાં રહેશે.
રાવણં ભજ ભર્તારં ભર્તારં સર્વરક્ષસામ્। ઉત્પાટ્ય વા તે હૃદયં ભક્ષયિષ્યામિ મૈથિલિ
રાવણને સર્વ રાક્ષસોનો પતિ માની લે, નહિ તો, હે વૈદેહી, હું તારો હૃદય ફાડી ખાઈ જઇશ.
યદિ મે વ્યાહૃતં વાક્યં ન યથાવત્ કરિષ્યસિ। તતશ્ચણ્ડોદરી નામ રાક્ષસી ક્રૂરદર્શના
જો તું મારી વાત પ્રમાણે નહીં કરે, તો ચંડોદરી નામની ભયાનક રાક્ષસી—
ભ્રામયન્તી મહચ્છૂલમિદં વચનમબ્રવીત્। ઇમાં હરિણશાવાક્ષીં ત્રાસોત્કમ્પપયોધરામ્
મોટું શૂળ લહેરાવીને એ બોલી: 'આ હરણકાંઈ આંખોવાળી, ભયથી ધ્રૂજતી છાતીવાળી—'
રાવણેન હૃતાં દૃષ્ટ્વા દૌર્હૃદો મે મહાનયમ્। યકૃત્પ્લીહં મહત્ ક્રોડં હૃદયં ચ સબન્ધનમ્
રાવણ દ્વારા અપહરણ થયેલી સીતાને જોઈને મારા મનમાં મોટો ક્રોધ ઉઠ્યો છે; હું એની યકૃત, પળી, મોટું હૃદય અને આખું પેટ ખાઈ જવા ઈચ્છું છું.
ગાત્રાણ્યપિ તથા શીર્ષં ખાદેયમિતિ મે મતિઃ। તતસ્તુ પ્રઘસા નામ રાક્ષસી વાક્યમબ્રવીત્
મારે તો એના અંગ અને માથું પણ ખાવાનું મન છે; પછી પ્રઘસા નામની રાક્ષસી બોલી.
કણ્ઠમસ્યા નૃશંસાયાઃ પીડયામઃ કિમાસ્યતે। નિવેદ્યતાં તતો રાજ્ઞે માનુષી સા મૃતેતિ હ
આ ક્રૂર સ્ત્રીનો ગળો દબાવી દઈએ—વિલંબ શેનો? પછી રાજાને કહી દઈએ કે આ માનવી સ્ત્રી મરી ગઈ છે.
નાત્ર કશ્ચન સંદેહઃ ખાદતેતિ સ વક્ષ્યતિ। તતસ્ત્વજામુખી નામ રાક્ષસી વાક્યમબ્રવીત્
અહીં કોઈ શંકા નથી; એ તો કહેશે, 'એને ખાઈ જો.' પછી અજામુખી નામની રાક્ષસી બોલી.
વિશસ્યેમાં તતઃ સર્વાન્ સમાન્ કુરુત પિણ્ડકાન્। વિભજામ તતઃ સર્વા વિવાદો મે ન રોચતે
એને કાપીને પછી બધાને સમાન ભાગ પાડો; આપણે વહેંચી લઈએ, કારણ કે ઝઘડો મને પસંદ નથી.