અન્યા તુ વિકટા નામ રાક્ષસી વાક્યમબ્રવીત્। અસકૃદ્ ભીમવીર્યેણ નાગા ગન્ધર્વદાનવાઃ। નિર્જિતાઃ સમરે યેન સ તે પાર્શ્વમુપાગતઃ
પછી વિકટા નામની બીજી રાક્ષસી બોલી: 'જેના ભયંકર બળથી હાથી, ગંધર્વો અને દાનવો વારંવાર યુદ્ધમાં હરાઈ ગયા છે, એ તારો સહારો લેવા આવ્યો છે.'
તસ્ય સર્વસમૃદ્ધસ્ય રાવણસ્ય મહાત્મનઃ। કિમર્થં રાક્ષસેન્દ્રસ્ય ભાર્યાત્વં નેચ્છસેઽધમે
જે રાવણ સર્વ સમૃદ્ધિ અને મહાનતા ધરાવે છે, એ રાક્ષસોના રાજાની પત્ની બનવા તારે ઇચ્છા કેમ નથી, હે નીચ?
તતસ્તાં દુર્મુખી નામ રાક્ષસી વાક્યમબ્રવીત્। યસ્ય સૂર્યો ન તપતિ ભીતો યસ્ય સ મારુતઃ। ન વાતિ સ્માયતાપાઙ્ગિ કિં ત્વં તસ્ય ન તિષ્ઠસે
પછી દુર્મુખી નામની રાક્ષસી બોલી: 'જેના માટે સૂર્ય તેજ આપતો નથી, અને પવન પણ ડરીને ફૂંકતો નથી, હે કોમળ નેત્રવાળી, તું એના સાથે કેમ નથી રહેતી?'
પુષ્પવૃષ્ટિં ચ તરવો મુમુચુર્યસ્ય વૈ ભયાત્। શૈલાઃ સુસ્રુવુઃ પાનીયં જલદાશ્ચ યદેચ્છતિ
એના ભયથી વૃક્ષો ફૂલો વરસાવે છે, પર્વતો પાણી છોડે છે અને વાદળો એ જે ઇચ્છે તે આપે છે.
તસ્ય નૈર્ઋતરાજસ્ય રાજરાજસ્ય ભામિનિ। કિં ત્વં ન કુરુષે બુદ્ધિં ભાર્યાર્થે રાવણસ્ય હિ
હે સુંદર સ્ત્રી, એ રાક્ષસોના રાજા, રાજાઓના રાજા રાવણ માટે તું તેની પત્ની બનવાનો વિચાર કેમ નથી કરતી?
સાધુ તે તત્ત્વતો દેવિ કથિતં સાધુ ભામિનિ। ગૃહાણ સુસ્મિતે વાક્યમન્યથા ન ભવિષ્યસિ
હે દેવી, હે સુંદરવતી, તને સાચું અને સારું કહ્યું છે; હે મલકાતી, આ વચન સ્વીકારી લે, નહિંતર તું જીવતી નહીં રહે.
thumb|ચતુર્વિંશઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે સુન્દરકાણ્ડે ચતુર્વિંશઃ સર્ગઃ ॥૫-
શ્રીમદ્વાલ્મીકિ રામાયણના સુંદરકાંડનો ચોવીસમો સર્ગ સાંભળો.
તતઃ સીતાં સમસ્તાસ્તા રાક્ષસ્યો વિકૃતાનનાઃ। પરુષં પરુષાનર્હામૂચુસ્તદ્વાક્યમપ્રિયમ્
પછી વિકૃત ચહેરાવાળી બધી જ રાક્ષસીઓએ સીતા પાસે કઠોર અને અયોગ્ય, દુઃખદ શબ્દો કહ્યા.
કિં ત્વમન્તઃપુરે સીતે સર્વભૂતમનોરમે। મહાર્હશયનોપેતે ન વાસમનુમન્યસે
હે સીતા, તું સૌના મનને આનંદ આપતી એવી ભવ્ય શયનગૃહોમાં રહેવાનું કેમ સ્વીકારતી નથી?
માનુષી માનુષસ્યૈવ ભાર્યાત્વં બહુ મન્યસે। પ્રત્યાહર મનો રામાન્નૈવં જાતુ ભવિષ્યતિ
તને માનવ સ્ત્રી અને માનવ પતિનું સંબંધ વધારે મૂલ્યવાન લાગે છે; તું રામ વિશે વિચારો પાછો ખેંચી લે—એવું કદી શક્ય બનશે નહીં.
ત્રૈલોક્યવસુભોક્તારં રાવણં રાક્ષસેશ્વરમ્। ભર્તારમુપસંગમ્ય વિહરસ્વ યથાસુખમ્
ત્રણે લોકના ધનનો ભોગવનાર, રાક્ષસોના સ્વામી રાવણને પતિ રૂપે સ્વીકારી, તેની સાથે મનગમતું જીવન જીવી લે.
માનુષી માનુષં તં તુ રામમિચ્છસિ શોભને। રાજ્યાદ્ ભ્રષ્ટમસિદ્ધાર્થં વિક્લવન્તમનિન્દિતે
હે સુંદર, તું એ માનવ રામને ઈચ્છે છે, જે રાજ્યથી વંચિત, નિષ્ફળ અને મનથી તૂટેલો છે, હે નિર્દોષ.
રાક્ષસીનાં વચઃ શ્રુત્વા સીતા પદ્મનિભેક્ષણા। નેત્રાભ્યામશ્રુપૂર્ણાભ્યામિદં વચનમબ્રવીત્
રાક્ષસીઓના વચન સાંભળી, કમળ જેવી આંખોવાળી સીતાના નેત્રો આંસુથી ભરાઈ ગયા અને તેણે આ શબ્દો કહ્યા.
યદિદં લોકવિદ્વિષ્ટમુદાહરત સંગતાઃ। નૈતન્મનસિ વાક્યં મે કિલ્બિષં પ્રતિતિષ્ઠતિ
તમે સૌ મળીને જે દુષ્કર્મભર્યા અને ઘૃણાસ્પદ શબ્દો બોલો છો, એ મારા મનમાં કદી ટકે નહીં.
ન માનુષી રાક્ષસસ્ય ભાર્યા ભવિતુમર્હતિ। કામં ખાદત માં સર્વા ન કરિષ્યામિ વો વચઃ
માનવ સ્ત્રી કદી રાક્ષસની પત્ની બની શકે નહીં; જો ઇચ્છો તો મને ખાઈ જજો, પણ હું તમારું કહેવું કદી નહીં માનું.
દીનો વા રાજ્યહીનો વા યો મે ભર્તા સ મે ગુરુઃ। તં નિત્યમનુરક્તાસ્મિ યથા સૂર્યં સુવર્ચલા
મારો પતિ ગરીબ હોય કે રાજ્યથી વંચિત હોય, એ જ મારા માટે સર્વોચ્ચ છે; હું હંમેશા એમના પર પ્રેમ કરું છું, જેમ સુવર્ચલા સૂર્ય પર કરે છે.
યથા શચી મહાભાગા શક્રં સમુપતિષ્ઠતિ। અરુન્ધતી વસિષ્ઠં ચ રોહિણી શશિનં યથા
જેમ મહાભાગ્યશાળી શચી ઇન્દ્રની સેવા કરે છે, જેમ અરુંધતી વશિષ્ઠજીની સેવા કરે છે, અને જેમ રોહિણી ચંદ્રમાની સેવા કરે છે,
લોપામુદ્રા યથાગસ્ત્યં સુકન્યા ચ્યવનં યથા। સાવિત્રી સત્યવન્તં ચ કપિલં શ્રીમતી યથા
જેમ લોપામુદ્રા અગસ્ત્યજીની, સુકન્યા ચ્યવનજીની, સાવિત્રી સત્યવતની અને શ્રીમતી કપિલજીની સેવા કરે છે,
સૌદાસં મદયન્તીવ કેશિની સગરં યથા। નૈષધં દમયન્તીવ ભૈમી પતિમનુવ્રતા
જેમ મદયંતી સૌદાસની, કેશિની સગરની, દમયંતી નલની અને ભીમિ પોતાના પતિની નિષ્ઠાપૂર્વક સેવા કરે છે,
તથાહમિક્ષ્વાકુવરં રામં પતિમનુવ્રતા। સીતાયા વચનં શ્રુત્વા રાક્ષસ્યઃ ક્રોધમૂર્ચ્છિતાઃ। ભર્ત્સયન્તિ સ્મ પરુષૈર્વાક્યૈ રાવણચોદિતાઃ
એ જ રીતે હું પણ ઇક્ષ્વાકુ કુળના શ્રેષ્ઠ શ્રીરામજીને પતિરૂપે નિષ્ઠાપૂર્વક સેવા કરું છું. સીતા ના શબ્દો સાંભળી, રાવણના ઉશ્કેરાવાથી રાક્ષસીઓ ક્રોધથી ભરાઈ ગઈ અને કડક શબ્દોમાં ધમકી આપવા લાગી.
અવલીનઃ સ નિર્વાક્યો હનુમાન્ શિંશપાદ્રુમે। સીતાં સંતર્જયન્તીસ્તા રાક્ષસીરશૃણોત્ કપિઃ
હનુમાનજી શિંશપા વૃક્ષમાં છુપાઈને મૌન રહ્યા અને રાક્ષસીઓ સીતા ને ધમકાવી રહી હતી તે બધું સાંભળતા રહ્યા.
તામભિક્રમ્ય સંરબ્ધા વેપમાનાં સમન્તતઃ। ભૃશં સંલિલિહુર્દીપ્તાન્ પ્રલમ્બાન્ દશનચ્છદાન્
રાક્ષસીઓ ચારે બાજુથી ગુસ્સામાં દોડી આવી, અને સીતા ડરીને કાંપતી હતી ત્યારે તેઓ પોતાના લાંબા, તેજસ્વી દાંત ચાટતા હતા.
ઊચુશ્ચ પરમક્રુદ્ધાઃ પ્રગૃહ્યાશુ પરશ્વધાન્। નેયમર્હતિ ભર્તારં રાવણં રાક્ષસાધિપમ્
તેઓએ પોતાના તીક્ષ્ણ કુહાડા પકડીને ભારે ગુસ્સામાં કહ્યું: 'આ સ્ત્રી રાક્ષસાધિપતિ રાવણને પતિરૂપે લાયક નથી.'
સા ભર્ત્સ્યમાના ભીમાભી રાક્ષસીભિર્વરાંગના। સા બાષ્પમપમાર્જન્તી શિંશપાં તામુપાગમત્
ભયાનક રાક્ષસીઓએ ધમકાવતાં તે મહાનારી, પોતાની આંખોના આંસુ પુંછતી શિંશપા વૃક્ષ પાસે ગઈ.
તતસ્તાં શિંશપાં સીતા રાક્ષસીભિઃ સમાવૃતા। અભિગમ્ય વિશાલાક્ષી તસ્થૌ શોકપરિપ્લુતા
પછી વિશાળ આંખોવાળી સીતા, રાક્ષસીઓથી ઘેરાઈને, શિંશપા વૃક્ષ પાસે આવી અને દુઃખથી ભરાઈ ઊભી રહી.
તાં કૃશાં દીનવદનાં મલિનામ્બરવાસિનીમ્। ભર્ત્સયાઞ્ચક્રિરે ભીમા રાક્ષસ્યસ્તાઃ સમન્તતઃ
ચારે બાજુથી ભયાનક રાક્ષસીઓએ દુઃખી, દુર્બળ અને મેલાં કપડાં પહેરેલી સીતા ને ધમકાવવાનું શરૂ કર્યું.
તતસ્તુ વિનતા નામ રાક્ષસી ભીમદર્શના। અબ્રવીત્ કુપિતાકારા કરાલા નિર્ણતોદરી
પછી વિનતા નામની એક ભયાનક દેખાવાળી, ભયાનક ચહેરાવાળી અને પાતળી પેટવાળી રાક્ષસી ગુસ્સામાં બોલી.
સીતે પર્યાપ્તમેતાવદ્ ભર્તુઃ સ્નેહઃ પ્રદર્શિતઃ। સર્વત્રાતિકૃતં ભદ્રે વ્યસનાયોપકલ્પતે
સીતા, તારા પતિનો પ્રેમ એટલો પૂરતો છે. હંમેશા વધારે કરવું દુઃખ તરફ લઈ જાય છે, એ વાત સમજ.
પરિતુષ્ટાસ્મિ ભદ્રં તે માનુષસ્તે કૃતો વિધિઃ। મમાપિ તુ વચઃ પથ્યં બ્રુવન્ત્યાઃ કુરુ મૈથિલિ
હું સંતોષ પામી છું, તને શુભ થાય. માનવ જીવનનું કર્તવ્ય પૂરું થયું. હવે, મૈથિલી, જે હું કહું છું એ સારું છે, એ કર.
રાવણં ભજ ભર્તારં ભર્તારં સર્વરક્ષસામ્। વિક્રાન્તમાપતન્તં ચ સુરેશમિવ વાસવમ્
રાવણને સર્વ રાક્ષસોના સ્વામી અને ઇન્દ્ર જેવો પરાક્રમી પતિ સ્વીકાર, એ તારો પતિ બને.